Äæ. Ð. Ð. Òîëêèí
Ñ È Ë Ì À Ð È Ë È Î Í Ú Ò


ïîä ðåäàêöèÿòà íà Êðèñòîôúð Òîëêèí




ÏÐÅÄÃÎÂÎÐ

"Ñèëìàðèëèîíúò", ïóáëèêóâàí åäâà ÷åòèðè ãîäèíè ñëåä ñìúðòòà íà ñâîÿ 
ñúçäàòåë, å ðàçêàç çà Äðåâíèòå äíè èëè Ïúðâàòà åïîõà íà ñâåòà. Âúâ 
"Âëàñòåëèíúò íà ïðúñòåíèòå" áÿõà îïèñàíè âåëèêèòå ñúáèòèÿ îò êðàÿ íà 
Òðåòàòà åïîõà, íî ëåãåíäèòå â íàñòîÿùàòà êíèãà èäâàò îò íàé-äàëå÷íîòî 
ìèíàëî, êîãàòî ïúðâèÿò Ìðà÷åí âëàäåòåë íà èìå Ìîðãîò æèâååë â 
Ñðåäíàòà çåìÿ è Âúðõîâíèòå åëôè âîþâàëè ñ íåãî, çà äà ñè âúçâúðíàò 
Ñèëìàðèëèòå.
"Ñèëìàðèëèîíúò" îáà÷å íå ñàìî îïèñâà äàëå÷ ïî-äðåâíè ñúáèòèÿ îò îíèÿ, 
êîèòî ñðåùàìå âúâ "Âëàñòåëèíúò íà ïðúñòåíèòå"; òîé å ïî-ðàííàòà 
òâîðáà - êàêòî ïî çàìèñúë, òàêà è âúâ âñè÷êè îñòàíàëè îòíîøåíèÿ. 
Ìàêàð è íå ïîä òîâà çàãëàâèå, òîé å ñúùåñòâóâàë îùå ïðåäè ïîëîâèí 
âåê, à â ñòàðèòå çàïèñêè îò 1917 ãîäèíà íàñàì ìîæåì äà ñðåùíåì 
íàáúðçî íàõâúðëÿíè ðàííè âàðèàíòè íà ãëàâíèòå ñúáèòèÿ â òàçè öÿëîñòíà 
ìèòîëîãèÿ. Íî ïðîèçâåäåíèåòî òàêà è íå áå ïóáëèêóâàíî (ìàêàð ÷å âúâ 
"Âëàñòåëèíúò íà ïðúñòåíèòå" ìîæåì äà îòêðèåì èçâåñòåí íàìåê çà 
íåãîâîòî ñúäúðæàíèå) è ïðåç öåëèÿ ñè äúëúã æèâîò áàùà ìè ïðîäúëæè 
íåóìîðíî äà ðàáîòè âúðõó íåãî. Ïðåç òîâà âðåìå "Ñèëìàðèëèîíúò", 
ñìÿòàí îòíà÷àëî çà îáèêíîâåíî ïîâåñòâîâàíèå, íå ïðåòúðïÿ íÿêàêâè 
äðàñòè÷íè ïðîìåíè; òîé îòäàâíà ñå áå ïðåâúðíàë â òðàäèöèÿ è îñíîâà çà 
ïî-ñåòíåøíè ïðîèçâåäåíèÿ. Àëà òåêñòúò ñúâñåì íå áå îêîí÷àòåëíî 
çàâúðøåí è ïîíÿêîãà ñå ïðîìåíÿõà äîðè îñíîâíè èäåè, ñâúðçàíè ñúñ 
ñúùèíàòà íà îïèñâàíèÿ â íåãî ñâÿò; ñúùåâðåìåííî ëåãåíäèòå áèâàõà 
ïðåðàçêàçâàíè òó ïî-íàøèðîêî, òó ïî-êðàòêî è â íàé-ðàçëè÷íè ñòèëîâå. 
Ñ òå÷åíèå íà ãîäèíèòå âñè÷êè òåçè ïðîìåíè è âàðèàíòè, êàêòî íà 
îòäåëíèòå ïîäðîáíîñòè, òàêà è íà îáùàòà ïåðñïåêòèâà, ñòàíàõà òîëêîâà 
ñëîæíè, âñåïðîíèêâàùè è ìíîãîñëîéíè, ÷å ñúçäàâàíåòî íà åäíà 
êàòåãîðè÷íà è îêîí÷àòåëíà âåðñèÿ èçãëåæäàøå íåîñúùåñòâèìî. Íåùî 
ïîâå÷å, ñòàðèòå ëåãåíäè ("ñòàðè" íå ñàìî ïîðàäè ñâîÿ ïðîèçõîä îò 
äðåâíàòà Ïúðâà åïîõà, íî è â ìàùàáèòå íà áàùèíèÿ ìè æèâîò) ñå 
ïðåâúðíàõà â íîñèòåëè è õðàíèëèùà íà íåãîâèòå íàé-äúëáîêè ðàçìèñëè. Â 
ïî-êúñíèòå ìó ïðîèçâåäåíèÿ ìèòîëîãèÿòà è ïîåçèÿòà áÿõà çàñåí÷åíè îò 
óâëå÷åíèåòî ïî òåîëîãè÷íè è ôèëîñîôñêè âúïðîñè, êîåòî ÷åñòî âîäåøå äî 
íåñúâìåñòèìîñò íà ñòèëîâåòå.
Ñëåä ñìúðòòà íà áàùà ñè òðÿáâàøå äà ïîåìà çàäà÷àòà ïî îôîðìÿíåòî íà 
òîâà ïðîèçâåäåíèå â óäîáåí çà ïå÷àòàíå âèä. Îò ñàìîòî íà÷àëî ìè ñòàíà 
ÿñíî, ÷å âñåêè îïèò äà ïðåäñòàâÿ ìåæäó êîðèöèòå íà åäíà-åäèíñòâåíà 
êíèãà öÿëîòî ìíîãîîáðàçèå íà ìàòåðèàëà - äà ïîêàæà "Ñèëìàðèëèîíúò" 
êàòî àêòèâíî ðàçâèâàùî ñå òâîð÷åñêî òúðñåíå â òå÷åíèå íà ïîâå÷å îò 
ïîëîâèí âåê - âñúùíîñò áè äîâåë ñàìî äî õàîñ è çàòðóïâàíå íà 
ñúùåñòâåíîòî ïîä êóï ïîäðîáíîñòè. Ïîðàäè òîâà ñå çàåõ äà ñúñòàâÿ 
îáåäèíåíèÿ òåêñò, êàòî ïîäáèðàõ è ïîäðåæäàõ ïî íà÷èíà, êîéòî ìè ñå 
ñòðóâàøå íàé-ïîäõîäÿù çà ñúçäàâàíå íà åäíà ñâúðçàíà è öÿëîñòíà 
èñòîðèÿ. Ïðè òîçè òðóä ñðåùíàõ îñîáåíè çàòðóäíåíèÿ â çàêëþ÷èòåëíèòå 
ãëàâè (ñëåä ãèáåëòà íà Òóðèí Òóðàìáàð), òúé êàòî òå áÿõà îñòàíàëè 
íåèçìåííè îò äúëãè ãîäèíè íàñàì è â ìíîãî îòíîøåíèÿ âëèçàõà â 
ïðîòèâîðå÷èå ñ ïî-ðàçâèòèòå èäåè îò äðóãè ÷àñòè íà êíèãàòà.
Ïúëíà ñúâìåñòèìîñò (êàêòî â ñàìèÿ "Ñèëìàðèëèîí", òàêà è ìåæäó íåãî è 
îñòàíàëèòå ïóáëèêóâàíè ïðîèçâåäåíèÿ íà áàùà ìè) íå áèâà äà áúäå 
òúðñåíà è ìîæå äà ñå ïîñòèãíå ñàìî ñ öåíàòà íà òåæúê è áåçïîëåçåí 
òðóä. Íåùî ïîâå÷å, áàùà ìè áå çàìèñëèë "Ñèëìàðèëèîíúò" êàòî ñáèò è 
âïîñëåäñòâèå ðàçøèðåí ïðåðàçêàç íà ìíîæåñòâî íàé-ðàçëè÷íè èçòî÷íèöè 
(ïîåìè, ëåòîïèñè, ïðåäàíèÿ), îöåëÿë ïðåç âåêîâåòå ïîä ôîðìàòà íà 
åïîñ; ðåàëíî ïîãëåäíàòî, çàìèñúëúò ñå ðàçâèâà óñïîðåäíî ñúñ ñàìàòà 
êíèãà, òúé êàòî èçïîëçâà çà ìàòåðèàë çíà÷èòåëíà ÷àñò îò ïî-ðàííàòà 
ïðîçà è ïîåçèÿ, êîåòî äî ãîëÿìà ñòåïåí ãî ïðàâè ïðåðàçêàç íå ñàìî íà 
òåîðèÿ, íî è íà ïðàêòèêà. Âåðîÿòíî íà òîâà ñå äúëæè ïðîìåíëèâèÿò 
ðèòúì è ðàçëè÷íàòà ïúëíîòà íà îòäåëíèòå ÷àñòè, êîíòðàñòúò (íàïðèìåð) 
ìåæäó ïðåöèçíèòå óêàçàíèÿ çà ìÿñòî è ìîòèâè â ëåãåíäàòà çà Òóðèí 
Òóðàìáàð è âúçâèøåíèÿ, íî ñìúòåí ðàçêàç çà êðàÿ íà Ïúðâàòà åïîõà, 
êîãàòî ðóõíàë Òàíãîðîäðèì è Ìîðãîò áèë íèçâåðãíàò; ïðèáàâÿì òóê íÿêîè 
íåðàâíîìåðíîñòè â òîíà è îïèñàíèÿòà, îòäåëíè íåÿñíîòè è ñðåùàíàòà 
òóê-òàì ëèïñà íà ñâúðçàíîñò. Âúâ "Âàëàêóåíòà" íàïðèìåð òðÿáâà äà 
ïðåäïîëàãàìå, ÷å ìàêàð ïðåäàíèÿòà äà ñúäúðæàò ìíîæåñòâî ñâåäåíèÿ îò 
íàé-ðàííèòå äíè íà Åëäàðèòå âúâ Âàëèíîð, òå âåðîÿòíî ñà ïðåðàáîòâàíè 
â ïî-êúñíè åïîõè; òîâà áè îáÿñíèëî ïîñòîÿííèòå ïðîìåíè íà âðåìå è 
ãëåäíà òî÷êà, ïðè êîèòî áîæåñòâåíèòå ñèëè èçãëåæäàò òó áëèçêè è ïðÿêî 
äåéñòâàùè â ñâåòà, òó äàëå÷íè è èç÷åçíàëè íàâñÿêúäå, îñâåí â 
ñïîìåíèòå.
Âúïðåêè çàãëàâèåòî ñè êíèãàòà ñúäúðæà íå ñàìî "Êóåíòà Ñèëìàðèëèîí", 
òîåñò ñàìèÿ "Ñèëìàðèëèîí", íî è ÷åòèðè äðóãè ïî-êðàòêè òâîðáè. 
"Àéíóëèíäàëå" è "Âàëàêóåíòà", êîèòî ïîìåñòâàì â íà÷àëîòî, ñà ïðÿêî 
ñâúðçàíè ñúñ "Ñèëìàðèëèîíúò"; êîëêîòî äî ïðèáàâåíèòå â êðàÿ 
"Àêàëàáåò" è "Çà Âñåâëàñòíèòå Ïðúñòåíè", òå ñà (ïîä÷åðòàâàì) íàïúëíî 
îòäåëíè è íåçàâèñèìè. Âêëþ÷èõ ãè ïîðàäè íåâåäíúæ èçðàçÿâàíîòî 
êàòåãîðè÷íî æåëàíèå íà ìîÿ áàùà è ïî òîçè íà÷èí îáõâàùàì öÿëàòà 
èñòîðèÿ îò ñúòâîðåíèåòî íà ñâåòà ÷ðåç Ìóçèêàòà íà Àéíóðèòå äî 
îòïúòóâàíåòî íà Íîñèòåëèòå îò Ìèòëîíäñêèòå çàëèâè, êîåòî ñëàãà êðàÿ 
íà Òðåòàòà åïîõà.
Áðîÿò íà èìåíàòà â êíèãàòà å îãðîìåí, íî ñàìî åäíà ìàëêà ÷àñò îò 
ïåðñîíàæèòå (åëôè è õîðà) èãðàÿò ñúùåñòâåíà ðîëÿ â ðàçêàçà çà Ïúðâàòà 
åïîõà è âñè÷êè òå ìîãàò äà áúäàò îòêðèòè â ãåíåàëîãè÷íèòå òàáëèöè, 
êîèòî ñúì äîáàâèë, çàåäíî ñ ïîäðîáíàòà êàðòà. Ñòðóâà ñè äà îòáåëåæà, 
÷å îãðîìíàòà èçòî÷íà ïëàíèíñêà âåðèãà Åðåä Ëóèí èëè Åðåä Ëèíäîí 
(Ñèíèòå ïëàíèíè) ñå ïîÿâÿâà íà çàïàä â êàðòàòà, ïðèäðóæàâàùà 
"Âëàñòåëèíúò íà ïðúñòåíèòå". Ïóáëèêóâàíàòà òóê êàðòà èìà çà öåë 
÷èòàòåëÿò îùå îò ïðúâ ïîãëåä äà ðàçáåðå êúäå ñà áèëè ðàçïîëîæåíè 
åëôè÷åñêèòå êðàëñòâà ñëåä çàâðúùàíåòî íà Íîëäîðèòå â Ñðåäíàòà çåìÿ. 
Íå ñúì íàòîâàðèë êíèãàòà ñ êîìåíòàðè è àíîòàöèè. Â íàñëåäñòâîòî íà 
áàùà ìè ñå ñúõðàíÿâà îãðîìíî áîãàòñòâî îò íåïóáëèêóâàíè ðúêîïèñè çà 
òðèòå åïîõè è àç ñå íàäÿâàì, ÷å â áúäåùå ùå ñå îêàæå âúçìîæíî äà 
ïóáëèêóâàì åäíà ÷àñò îò òÿõ.
Ïðè òðóäíàòà è ïîíÿêîãà îò÷àéâàùà çàäà÷à äà ñå ïîäãîòâè çà ïóáëèêàöèÿ 
òåêñòúò íà òàçè êíèãà íåîöåíèìà ïîìîù ìè îêàçà Ãàé Êåé, ñ êîãîòî 
ðàáîòèõ ïðåç 1974-75 ãîäèíà.

Êðèñòîôúð Òîëêèí





À É Í Ó Ë È Í Ä À Ë Å




ÌÓÇÈÊÀÒÀ ÍÀ ÀÉÍÓÐÈÒÅ

Èçïúðâîì áèë Åðó, Åäèíñòâåíèÿ, êîãîòî â Àðäà íàðè÷àò Èëóâàòàð; è òîé 
ñúòâîðèë Ñâåùåíèòå Àéíóðè, ùî áèëè ðîæáè íà íåãîâàòà ìèñúë è 
ñúùåñòâóâàëè çàåäíî ñ íåãî îùå êîãàòî íÿìàëî íèùî äðóãî. Çàãîâîðèë èì 
òîé, ïðåäëàãàéêè ðàçíè ìåëîäèè, à òå çàïåëè è âúçðàäâàëè äóøàòà ìó. 
Íî äúëãî ïåëè òå ïîîòäåëíî èëè ïî íåêîëöèíà, äîêàòî îñòàíàëèòå 
ñëóøàëè, ïîíåæå âñåêè çíàåë ñàìî îíàçè ÷àñò îò ìèñúëòà íà Èëóâàòàð, 
êîÿòî ãî áèëà ñúòâîðèëà, òúé ÷å áàâíî è òðóäíî ðàçáèðàë ñâîèòå áðàòÿ. 
Àëà âñå ïàê ñúñ ñëóøàíåòî òå ïîñòåïåííî ñå îïîçíàâàëè è ðàñòÿëà 
õàðìîíèÿòà â çàäðóæíàòà èì ïåñåí.
È ñòàíàëî òúé, ÷å âåäíúæ Èëóâàòàð ñâèêàë çàåäíî âñè÷êè Àéíóðè è èì 
ðàçêðèë ìîãúùà ìåëîäèÿ, âïëåëà âåëè÷èå è âúëøåáñòâà, êàêâèòî íå áèëè 
÷óâàëè äîòîãàâà; ñëàâàòà íà íåéíîòî íà÷àëî è áëÿñúêúò íà çàâúðøåêà 
òîëêîâà èçóìèëè Àéíóðèòå, ÷å òå ïðåêëîíèëè ãëàâè ïðåä Èëóâàòàð è 
îñòàíàëè áåçìúëâíè.
Ðåêúë òîãàç Èëóâàòàð:
- Îò òàçè ìåëîäèÿ, ùî âè ðàçêðèõ, èñêàì ñåãà çàäðóæíî äà ñúòâîðèòå 
Âåëèêàòà ìóçèêà. È òúé êàòî âñåêè îò âàñ ñúì íàäàðèë ñ Íåòëåííèÿ 
ïëàìúê, ïîêàæåòå ñâîÿòà ìîù, óêðàñåòå ìåëîäèÿòà ñúñ ñèëà è ìèñúë, 
êàêòî ñìåòíåòå çà äîáðå. À àç ùå âè ñëóøàì è ùå ñå ðàäâàì, ÷å êðàñîòà 
âåëèêà å ïðåòâîðåíà âúâ âàøàòà ïåñåí.
È êàòî àðôè è ëþòíè, òðúáè è ôëåéòè, îðãàíè è âèîëè, ñáðàëè ñå 
ãëàñîâåòå íà Àéíóðèòå â íåîáÿòåí õîð, çà äà ïðåâúðíàò ìåëîäèÿòà íà 
Èëóâàòàð âúâ âåëè÷àâà ìóçèêà; ñïëåëè ñå äðóæíî áåçêðàéíèòå èì ïåñíè â 
ïðåêðàñíà õàðìîíèÿ, ùî íàäõâúðëÿëà ãðàíèöèòå íà ñëóõà â äúëáèíèòå è 
âèñèíèòå; ïðåïúëíèëà òÿ ÷åðòîçèòå íà Èëóâàòàð è íåéíîòî åõî áëèêíàëî 
â Ïóñòîòàòà è íÿìàëî âå÷å Ïóñòîòà. Íèêîãà âå÷å íå ñúòâîðèëè Àéíóðèòå 
òúé ñëàâíà ìóçèêà, ìàêàð äà å êàçàíî, ÷å ùå çàïåå îùå ïî-ñëàâíî ïðåä 
Èëóâàòàð õîðúò íà Àéíóðèòå è ×åäàòà íà Èëóâàòàð ïîäèð êðàÿ íà äíèòå. 
Ùå çâó÷àò âÿðíî òîãàâà ìåëîäèèòå íà Èëóâàòàð è ùå äîáèâàò Áèòèå îùå 
ùîì áúäàò èçðå÷åíè, òúé êàòî âñè÷êè ùå çíàÿò èçöÿëî êàê å çàìèñëèë 
òîé òÿõíàòà ðîëÿ è âñåêè âñåêèãî ùå ðàçáèðà, à Èëóâàòàð ñ ðàäîñò ùå 
âëåå â ìèñúëòà èì òàéíèÿ îãúí.
Àëà òîãàç ñåäÿë Èëóâàòàð, ñëóøàë è çàäúëãî âñè÷êî ãî ðàäâàëî, ïîíåæå 
ìóçèêàòà áèëà ñúâúðøåíà. Íî êàêòî âúðâÿëà ìåëîäèÿòà, ïëàìíàëî â 
äóøàòà íà Ìåëêîð ãîðåùî æåëàíèå äà âòú÷å â íåÿ ñâîè ñîáñòâåíè 
òâîðåíèÿ, ùî ñïîðåëè ñúñ çàìèñúëà íà Èëóâàòàð; òúé èñêàë òîé äà 
ïðèáàâè ìîù è ñëàâà êúì ñâîÿ äÿë. Îò âñè÷êè Àéíóðè òúêìî Ìåëêîð áèë 
íàäàðåí ñ íàé-ìíîãî ìîãúùåñòâî è ïîçíàíèÿ è ñïîäåëÿë äàðáèòå íà 
âñè÷êè ñâîè ñúáðàòÿ. ×åñòî áðîäåë ñàì èç Ïóñòîòàòà äà äèðè Íåòëåííèÿ 
ïëàìúê, çàùîòî ãî èçãàðÿëî æåëàíèå äà ñúòâîðè ñâîå ñîáñòâåíî Áèòèå, à 
Èëóâàòàð ñÿêàø íå ìèñëåë çà Ïóñòîòàòà è îò òóé ðàñòÿëî íåòúðïåíèåòî 
íà Ìåëêîð. Ïëàìúêà íå îòêðèë, çàùîòî òîé áèë â ñàìèÿ Èëóâàòàð. Àëà 
äîêàòî áèë ñàì, çàïî÷íàë äà êðîè íîâè çàìèñëè, ðàçëè÷íè îò òèÿ íà 
íåãîâèòå áðàòÿ.
×àñò îò çàìèñëèòå âïëåë â ñâîÿòà ïåñåí è ìèãîì ïðèïëàìíàë ðàçäîð è 
ìíîçèíà îò ïååùèòå ñå ñåïíàëè, ñìóòèëà ñå ìèñúëòà èì è çàãëúõíàëà 
ìóçèêàòà; äðóãè âçåëè äà íàñòðîéâàò ïåñåíòà ñè ïî íåãîâàòà è 
çàáðàâèëè ùî å áèëî â íà÷àëîòî. Âñå ïîâå÷å ñå ðàçëèâàë ðàçäîðúò è 
ïðåæíèòå ìåëîäèè ïîòúâàëè â áóðíî ìîðå îò çâóöè. À Èëóâàòàð ñàìî 
ñåäÿë è ñëóøàë, äîäåòî òðîíúò ìó ñå ðàçòúðñèë êàòî îò áåñåí óðàãàí, 
ñÿêàø ìðà÷íè âîäè ñå ñðàæàâàëè â èçâå÷åí, íåóòîëèì ãíÿâ.
Íàäèãíàë ñå òîãàâà Èëóâàòàð è ðàçáðàëè Àéíóðèòå, ÷å ñå óñìèõâà; 
âäèãíàë òîé ëÿâàòà ñè ðúêà è ñðåä áóðÿòà ñå ðàçäàëà íîâà ìåëîäèÿ, óæ 
ñúùàòà è âñå ïàê ðàçëè÷íà îò ïðåæíàòà, ñ íîâà ìîù íàäàðåíà è ñ íîâà 
ïðåëåñò. Íî ñ ðåâ ñå íàäèãíàë ðàçäîðúò íà Ìåëêîð äà ÿ âúçïðå è îùå 
ïî-ÿðîñòíà áèòêà íà çâóöè íàñòàíàëà, äîäåòî ìíîçèíà Àéíóðè çàìëúêíàëè 
â îò÷àÿíèå è Ìåëêîð íàääåëÿë. Ïàê ñå èçïðàâèë Èëóâàòàð è ðàçáðàëè 
Àéíóðèòå, ÷å å ñòðîã; âäèãíàë òîé äÿñíàòà ñè ðúêà - è ÷óäî! - òðåòà 
ìåëîäèÿ áëèêíàëà ñðåä õàîñà è íå áèëà êàòî ïúðâèòå äâå. Îòíà÷àëî 
èçãëåæäàëà íåæíà è ñëàäêà êàòî òèõ ðîìîí íà íåæíè çâóöè, íî íå 
çàãëúõâàëà, à ñáèðàëà ìîù è äúëáî÷èíà. È íàêðàÿ ñÿêàø äâå áåçêðàéíî 
ðàçëè÷íè ìóçèêè îòåêíàëè ïðåä òðîíà íà Èëóâàòàð. Åäíàòà áèëà äúëáîêà, 
íåîáÿòíà è ïðåêðàñíà, àëà èçïúëíåíà ñ íåèçìåðíà ñêðúá, îò êîÿòî 
èçâèðàëà öÿëàòà ïðåëåñò. Äðóãàòà âå÷å ïðèäîáèâàëà ñâîÿ ñîáñòâåíà 
ôîðìà, íî áèëà ãðúìêà, íåëåïà è ñå ïîâòàðÿëà íåïðåñòàííî; íÿìàëî â 
íåÿ õàðìîíèÿ, à ñàìî øóìíî åäèíñòâî êàòî îãëóøèòåëåí ðåâ íà òðúáè, 
çíàåùè íå ïîâå÷å îò íÿêîëêî çâóêà. È ñå ìú÷åëà ñúñ ñèëàòà íà ãëàñà äà 
çàãëóøè ïúðâàòà ïåñåí, àëà ëè÷àëî, ÷å íàé-ñëàâíèòå çâóöè êðàäå îò 
íåÿ, çà äà ãè âïëåòå â ñâîÿ çàìèñúë.
Íàñðåä òàÿ ñõâàòêà, êîãàòî ñå ðàçòúðñâàëè ÷åðòîçèòå è òðúïêà ñòèãíàëà 
äî íåïîäâèæíè äîòîãàç ïóñòîòè, ñòàíàë Èëóâàòàð çà òðåòè ïúò è ñòðàøíî 
áèëî ëèöåòî ìó. Âäèãíàë òîé äâåòå ñè ðúöå è çàìëúêíàëà Ìóçèêàòà ñ 
åäèí ñåòåí çâóê, ïî-äúëáîê îò Áåçäíàòà, ïî-âèñîê îò Íåáîñâîäà è ïî-
âñåïðîíèêâàù îò áëÿñúêà â çåíèöèòå íà Èëóâàòàð.


Èçðåêúë òîãàâà Èëóâàòàð:
- Ìîãúùè ñà Àéíóðèòå è íàé-ìîãúù ñðåä òÿõ å Ìåëêîð; àëà íåêà çíàå, äà 
çíàÿò è âñè÷êè Àéíóðè, ÷å àç ñúì Èëóâàòàð è îíóé, ùî èçïÿõòå, ùå âè 
äàì äà ãî âèäèòå, òà äà çíàåòå ùî ñòå ñúòâîðèëè. À òè, Ìåëêîð, ùå 
ðàçáåðåø, ÷å âñÿêîÿ ïåñåí èçâèðà îò ìåí è íèêîé íÿìà âëàñò äà ïðîìåíÿ 
ìóçèêàòà ïî ñâîÿ âîëÿ. Çàùîòî êîéòî îïèòà, ùå áúäå ñàìî ìîé 
èíñòðóìåíò â òâîðåíèåòî íà íåùà òúé ÷óäíè, ÷å ñëàáà å ìèñúëòà ìó äà 
ñè ãè ïðåäñòàâè.
Ñòðàõ îáçåë Àéíóðèòå, ïîíåæå íå ïðîóìÿâàëè òèÿ ñëîâà, à Ìåëêîð ñå 
çàñðàìèë è òàéíî ïðèïëàìíàë ãíåâúò ìó. Èçïðàâèë ñå Èëóâàòàð âåëè÷àâî 
è íàïóñíàë ïðåêðàñíîòî ìÿñòî, ùî áèë ñúòâîðèë çà Àéíóðèòå, à âñè÷êè 
òå ãî ïîñëåäâàëè.
Êîãàòî ñå îçîâàëè ñðåä Ïóñòîòàòà, ðåêúë èì Èëóâàòàð:
- Âèæòå ñâîÿòà Ìóçèêà!
Ðàçêðèë èì âèäåíèå òàì, ãäå ïðåäè áèë ñàìî çâóê è ñúçðåëè Àéíóðèòå 
ñâÿò ñðåä Ïóñòîòàòà - îò íåÿ ðîäåí, àëà ðàçëè÷åí îò íåÿ. È êàêòî ñå 
âçèðàëè èçóìåíè, çàïî÷íàëà äà òå÷å íåãîâàòà èñòîðèÿ, ñÿêàø æèâååë è 
ðàñíåë. Äúëãî ãëåäàëè è ìúë÷àëè, äîêàòî èçðåêúë Èëóâàòàð îòíîâî:
- Âèæòå ñâîÿòà Ìóçèêà! Òóé å âàøàòà ïåñåí; âñåêè îò âàñ ùå ñúçðå òóê 
ñðåä îáùèÿ çàìèñúë îíîâà, ùî ñè ìèñëè, ÷å ñàì å ñúòâîðèë è äîáàâèë. À 
òè, Ìåëêîð, ùå îòêðèåø òàéíèòå çàìèñëè íà äóøàòà ñè è ùå ïðîóìååø, ÷å 
ñà ñàìî ÷àñò îò öÿëîòî, ñìèðåíî ïîêîðíà íà íåãîâîòî âåëè÷èå.
Îùå ìíîãî èçðåêúë òîãàç Èëóâàòàð ïðåä Àéíóðèòå è ïîðàäè ñïîìåíà çà 
ñëîâàòà ìó, îáåäèíåí ñ ïîçíàíèåòî íà âñåêè îò òÿõ çà îíçè äÿë, ùîì 
ñàì å ñúòâîðèë, çíàÿò òå êàêâî å áèëî è êàêâî ùå áúäå, òúé ÷å ìàëêî 
îñòàâà ñêðèòî çà âçîðà èì. Àëà èìà è íåùà íåçíàéíè çà òÿõ, òà íå 
âñè÷êî ìîãàò äà âúðøàò ñàìè, çàùîòî íèêîé îñâåí Èëóâàòàð íå çíàå 
êàêâî å çàìèñëèë è çàòóé âúâ âñÿêà åïîõà ñå ñëó÷âà ïî íåùî íîâî è 
íåïðåäâèäåíî, íåïîçíàòî îò ïðåæíàòà ïåñåí. È äîêàòî ñå ðàçñòèëàëî 
ïðåä òÿõ òóé âèäåíèå íà ñâåòà, çúðíàëè â íåãî Àéíóðèòå ÷óäåñà, çà 
êîéòî íå áèëè è ïîìèñëÿëè. Èçóìåíè âèäåëè òå êàê èäâàò ×åäàòà íà 
Èëóâàòàð è êàêúâ äîì èì å ïðèãîòâåí; ðàçáðàëè, ÷å óâëå÷åíè â ñâîÿòà 
ìóçèêà âñúùíîñò ñà èçãðàäèëè òîçè äîì, áåç äà çíàÿò è áåç äà ñå 
ãðèæàò çà äðóãî, îñâåí çà êðàñîòàòà íà ïåñåíòà. Çàùîòî Èëóâàòàð ñàì 
áèë ðîäèë ìèñúëòà çà ñâîèòå ×åäà; òå èäâàëè ÷àê ñ òðåòàòà ìåëîäèÿ - 
íÿìàëî ãè â íà÷àëîòî è íèêîé îò Àéíóðèòå íÿìàë äÿë â òÿõíîòî 
ñúòâîðåíèå. Çàòóé îùå ïîâå÷å ãè îáèêíàëè, ùîì ñúçðåëè ñúçäàíèÿ 
ðàçëè÷íè îò ñåáå ñè - ñòðàííè è êðåõêè, òå ñÿêàø îòíîâî îòðàçÿâàëè 
çàìèñëèòå íà Èëóâàòàð è ÷ðåç òÿõ Àéíóðèòå óçíàëè îùå ÷àñòèöà îò 
íåãîâàòà ìúäðîñò, ùî èíàê áè îñòàíàëà ñêðèòà íàâåêè.
À ×åäàòà íà Èëóâàòàð áèëè åëôè è õîðà, íàðå÷åíè îùå Ïúðâîðîäíè è 
Ñëåäâàùè. È ñðåä öåëèÿ ïðèêàçåí áëÿñúê íà ñâåòà, ñðåä íåãîâèòå 
âåëè÷àâè ÷åðòîçè, ïðîñòðàíñòâà è îãíåíè êîëåëà, èçáðàë Èëóâàòàð 
òåõíèÿ äîì â Äúëáèíèòå íà âðåìåòî ïîä áåçáðîéíè çâåçäè. Äðåáîëèÿ áè 
èçãëåæäàë ïîäîáåí äîì çà îíçè, êîéòî âçèìà ïðåäâèä ñàìî ñëàâàòà íà 
Àéíóðèòå è çàáðàâÿ òÿõíàòà ñòðàõîâèòà ïðîíèöàòåëíîñò. Àëà ìîæå ëè 
íÿêîé äà âçåìå çà îñíîâà öÿëàòà íåîáÿòíà Àðäà è äà ñúãðàäè âúðõó íåÿ 
êîëîíà òúé âèñîêà, ÷å âúðõúò é äà ñòàíå ïî-îñòúð îò èãëà; òà òúé è 
äðóãîòî - êîìó å äàäåíî äà ñúçåðöàâà ñàìî íåîáÿòíèÿ ñâÿò, âúðõó êîéòî 
è äî äíåñ ñå òðóäÿò Àéíóðèòå, à äà çàáðàâÿ çà áåçãðàíè÷íàòà ãðèæà è 
òî÷íîñò, ñ êîÿòî îôîðìÿò è íàé-äðåáíîòî íåùî â íåãî?
Êîãàòî ñúçðåëè âèäåíèåòî çà áúäíèÿ äîì è ×åäàòà íà Èëóâàòàð, ìíîçèíà 
îò íàé-óìåëèòå Àéíóðè óñòðåìèëè è ìèñúë, è êîïíåæ êúì òîâà ìÿñòî. È 
ïðúâ ìåæäó òÿõ áèë Ìåëêîð - íàé-ìîãúùèÿò îò îíåçè Àéíóðè, ùî èìàëè 
äÿë â ïåñåíòà. Èçïúðâîì çàëúãâàë äîðè è ñåáå ñè, ÷å æåëàå äà òðúãíå 
íàòàì è çàðàäè áëàãîòî íà ×åäàòà äà ñå ïðåáîðè ñ âúëíèòå îò æåãà è 
ñòóä, ùî ñàìèÿò òîé áèë ïîðîäèë. Íî âñúùíîñò èñêàë äà ïîêîðè è åëôè, 
è õîðà, ïîíåæå çàâèæäàë íà äàðáèòå, ñ êîèòî îáåùàë äà ãè íàäåëè 
Èëóâàòàð; ìå÷òàåë äà èìà ñëóãè è ðîáè, äà ãî íàðè÷àò Âëàñòåëèí è äà 
ïîòúïêâà ÷óæäàòà âîëÿ.
À îñòàíàëèòå Àéíóðè ãëåäàëè òîçè äîì ñðåä íåîáÿòíèòå ïðîñòîðè íà 
ñâåòà, íàðè÷àí îò åëôèòå Àðäà - Çåìÿòà; ñâåòëèíà áëèêàëà â ñúðöàòà 
èì, ðàäâàëè ñå î÷èòå èì íà ÿðêîòî ïúñòðîöâåòèå, íî äúëáîê ñìóò ãè 
îáçåìàë îò ðåâà íà ìîðåòî. Íàáëþäàâàëè âåòðîâåòå, âúçäóõà è âñè÷êî, 
îò êîåòî å èçãðàäåíà Àðäà - æåëÿçî, êàìúê, çëàòî, ñðåáðî è îùå êàêâî 
ëè íå, àëà íàä âñè÷êî íàé-ñèëíî âúçõâàëèëè âîäàòà. È êàçâàò Åëäàðèòå, 
÷å îò âñè÷êî äðóãî íà òàÿ Çåìÿ òúêìî âîäàòà íàé-äîáðå ñúõðàíÿâà 
äðåâíîòî åõî îò Ìóçèêàòà íà Àéíóðèòå; òúé è äî äíåñ ìíîçèíà îò ×åäàòà 
íà Èëóâàòàð ñëóøàò íåíàñèòíî ãëàñà íà ìîðåòî, áåç ñàìè äà çíàÿò ùî 
÷óâàò.
Êúì âîäàòà îáúðíàë ñâîèòå ìèñëè îíçè Àéíóð, êîãîòî åëôèòå íàðè÷àò 
Óëìî è êîéòî áèë íàé-íàäàðåí îò Èëóâàòàð â ìóçèêàëíèòå óìåíèÿ. Çà 
âúçäóõ è âåòðîâå ïúê êîïíååë Ìàíâå, íàé-áëàãîðîäíèÿò îò âñè÷êè 
Àéíóðè. Çà çåìíàòà òâúðäèíà ñè ìèñëåë Àóëå, êîìóòî Èëóâàòàð áèë äàë 
ñðú÷íîñò è çíàíèÿ ñ ïúëíà øåïà - ïî÷òè òîëêîç, êîëêîòî è íà Ìåëêîð; 
ñàìî ÷å Àóëå äèðè íàñëàäà è ãîðäîñò â ñàìîòî äåëî è ñúòâîðåíîòî îò 
íåãî, à íå â ïðèòåæàíèå è âëàñò - çàòóé ðàçäàâà ùåäðî è íèùî íå 
ñêúòâà, à áåçãðèæíî ñå ïðåõâúðëÿ êúì íîâî äåëî.
Îáúðíàë ñå Èëóâàòàð êúì Óëìî è ðåêúë:
- Íå âèæäàø ëè êàê â òîâà ìàëêî öàðñòâî ñðåä Äúëáèíèòå íà âðåìåòî 
òðúãâà Ìåëêîð äà âîþâà ñðåùó îíóé, ùî å ïîäâëàñòíî íà òåáå? Èçìèñëè 
òîé ëþòèÿ ñòóä, íî íå ìîæà äà ñúñèïå ïðåëåñòòà íà èçâîðèòå è áèñòðèòå 
òâîè åçåðà. Âèæ ñíåãà, âèæ èçÿùíàòà ñêðåæíà äàíòåëà! Èçìèñëè îùå 
Ìåëêîð æåãà è ïëàìúöè íåíàñèòíè, íî íå ïðåñóøè òâîÿ êîïíåæ, íèòî ïúê 
óêðîòè ïåñåíòà íà ìîðåòî. Âèæ âèñîòàòà íà âåëè÷àâèòå îáëàöè è îìàéíèÿ 
òàíö íà ìúãëèòå; ÷óé êàê ñå ðúñè äúæä ïî Çåìÿòà! À ñ òèÿ îáëàöè òè ñå 
èçäèãàø âúâ âèñèíåòî ïðè Ìàíâå, òâîÿ íàé-ñêúï ïðèÿòåë.
Îòâúðíàë ìó Óëìî:
- Âÿðíî, òúé âîäàòà ñòàâà äàëå÷ ïî-êðàñèâà îò îíóé, ùî æàäóâàøå 
ñúðöåòî ìè; è â íàé-ïîòàéíèòå ñè ìå÷òè íå áÿõ çàìèñëèë ïðåëåñòòà íà 
ñíåæèíêàòà è ìóçèêàòà íà äúæäîâåòå. Âå÷íî ùå äèðÿ Ìàíâå, òà çàåäíî äà 
òâîðèì íîâè ïåñíè çà òâîÿ íàñëàäà!
Òúé îùå îò çîðàòà íà äíèòå ñå ñúþçèëè Ìàíâå è Óëìî, òà è äî äíåñ 
ñëóæàò íàé-âÿðíî íà öåëòà íà Èëóâàòàð.
Àëà îùå ïðåäè äà äîâúðøè Óëìî, êàêòî ãëåäàëè âñè÷êè Àéíóðè, èçâåäíúæ 
ñÿêàø íÿêîé îòíåë âèäåíèåòî è ãî óêðèë îò òåõíèÿ âçîð; â òîçè ìèã èì 
ñå ñòîðèëî, ÷å äîëàâÿò íåùî íîâî. Ìðàê ñå íàðè÷àëî òî è äîòîãàâà ãî 
çíàåëè ñàìî îò ìèñëèòå ñè. Àëà âå÷å áèëè îáèêíàëè ïðåëåñòíîòî âèäåíèå 
è ñå óâëåêëè â ñúäáèíèòå íà ñúòâîðåíèÿ ñâÿò, òúé ÷å ìèñëåëè ñàìî çà 
íåãî; çàùîòî êîãàòî âèäåíèåòî èç÷åçíàëî, ðàçêàçúò áèë íåäîâúðøåí è 
òåïúðâà èìàëî äà ñå êîâàò êðúãîâåòå íà âðåìåòî. Êàçâàò, ÷å ãëåäêàòà 
ñâúðøèëà ïðåäè Öàðñòâîòî ÷îâåøêî è çàëåçà íà Ïúðâîðîäíèòå, òúé ÷å 
ìàêàð âñè÷êî òóé äà å â Ìóçèêàòà, Àéíóðèòå íå âèäåëè ñ î÷èòå ñè 
ñëåäâàùèòå åïîõè è êðàÿ íà ñâåòà.
Íàñòàíàë òîãàâà ñìóò ñðåä Àéíóðèòå, àëà Èëóâàòàð ãè ñâèêàë è êàçàë:
- Çíàì êàê ãîðåùî êîïíååòå òóé, ùî âèäÿõòå, äà íå å ñàìî îáðàç â 
ìèñëèòå âàøè, à äà ãî èìà íàÿâå - ÷àñò îò âàñ, è âñå ïàê îòäåëíî. 
Çàòîâà ùå ðåêà: Åà! Äà áúäå! È â Ïóñòîòàòà ùå ïðàòÿ Íåòëåííèÿ ïëàìúê 
çà ñúðöå íà ñâåòà è ñâåòúò ùå èçëåçå íàÿâå; à êîéòî îò âàñ ïîèñêà, ùå 
ìîæå äà èäå ïðè íåãî.
Èçâåäíúæ âèäåëè Àéíóðèòå â äàëå÷èíàòà ñâåòëèíà êàòî îáëàê ñúñ ñúðöå 
îò æèâ ïëàìúê è ðàçáðàëè, ÷å âå÷å íå å ñàìî âèäåíèå, à ñúòâîðåíèÿò îò 
Èëóâàòàð ñâÿò íà èìå Åà.
È ñòàíàëî òúé, ÷å ÷àñò îò Àéíóðèòå æèâåÿò è äî äíåñ ïðè Èëóâàòàð 
îòâúä ïðåäåëèòå íà ñâåòà; à äðóãè, ñðåä òÿõ ìíîçèíà îò íàé-
ïðåêðàñíèòå è ìîãúùèòå, ñå ñáîãóâàëè ñ Èëóâàòàð è ñëåçëè íàäîëó. Íî 
ïî âîëÿòà íà Èëóâàòàð, à ìîæå áè è îò ñâîÿòà áåçïðåäåëíà îáè÷, òå 
ïîåëè åäíî óñëîâèå: çàíàïðåä öÿëàòà òÿõíà ìîù äà å îáâúðçàíà ñúñ 
ñâåòà ÷àê äî íåãîâèÿ çàâúðøåê, òúé ÷å òå äà ìó äàâàò æèâîò è äà ñå 
ãðèæàò çà íåãî. Îò òîãàç ãè íàðè÷àò Âàëàðè - Ñèëèòå íà ñâåòà.
Íî êîãàòî íàâëåçëè â Åà, òå èçïúðâîì ñå ñìàÿëè è îáúðêàëè - íÿìàëî è 
ñëåäà îò îíóé, ùî áèëè âèäåëè; âñè÷êî òåïúðâà ïðåäñòîÿëî è áèëî îùå 
áåçôîðìåíî è ìðà÷íî. Çàùîòî Âåëèêàòà Ìóçèêà áèëà ñàìî ðàçâèòèå è 
öúôòåæ íà ìèñúëòà â ×åðòîçèòå èçâúí Âðåìåòî, à âèäåíèåòî íå áèëî íèùî 
äðóãî îñâåí ïðåäñêàçàíèå çà ñâåòà; ñåãà Âàëàðèòå ïðèñòúïâàëè â çîðàòà 
íà Âðåìåòî è îñúçíàâàëè, ÷å ñâåòúò å áèë ñàìî ñÿíêà è ïåñåí, à íà òÿõ 
ñå ïàäà äà ãî äîâúðøàò. Òúé çàïî÷íàë òåõíèÿò òåæúê òðóä ñðåä áåçìåðíè 
è íåçíàéíè ïðîñòîðè, â åïîõè çàáðàâåíè è íåïîçíàòè, äîäåòî íàé-ñåòíå 
â äúëáèíèòå íà Âðåìåòî è ñðåä íåîáÿòíàòà øèð íà Åà íàñòàíàë ÷àñúò, â 
êîéòî áèë ñúòâîðåí äîì çà ×åäàòà íà Èëóâàòàð. È â òîçè òðóä ãëàâíà 
ðîëÿ ïîåëè Ìàíâå, Àóëå è Óëìî; àëà Ìåëêîð ñúùî áèë òàì îò ñàìîòî 
íà÷àëî, ïàëåë îãðîìíè îãíüîâå è ñå ìåñåë âúâ âñÿêî äåëî, òà àêî ìîæå, 
äà ãî èçïîëçâà çà ñâîèòå öåëè è ñòðåìåæè. È êîãàòî Çåìÿòà áèëà îùå 
ìëàäà è îáãúðíàòà â ïëàìúê, çàêîïíÿë Ìåëêîð çà íåÿ è ðåêúë íà äðóãèòå 
Âàëàðè:
- Òóé ùå å ìîåòî öàðñòâî è çàíàïðåä ìîåòî èìå ùå íîñè!
Àëà Ìàíâå áèë áðàò íà Ìåëêîð â ìèñëèòå íà Èëóâàòàð, íåìó ñå ïàäàëà 
ãëàâíàòà ðîëÿ âúâ âòîðàòà ïåñåí, ùî èçïÿë Èëóâàòàð ñðåä ãëú÷êàòà íà 
Ìåëêîð; ñâèêàë òîé ìíîæåñòâî äóõîâå, âñåñèëíè è íå ÷àê òîëêîç ìîãúùè, 
äà ñëÿçàò â øèðèíåòî íà Àðäà è äà ìó ïîìîãíàò, òà Ìåëêîð äà íå 
ïðîâàëè òÿõíîòî äåëî íàâåêè è äà íå ïîâåõíå Çåìÿòà îùå ïðåäè äà å 
ðàçöúôòÿëà. È ðåêúë òîãàç íà Ìåëêîð:
- Íåðåäíî å òóé öàðñòâî ñàìî òâîå äà áúäå è íèêîãà íÿìà äà ñòàíå, 
çàùîòî ìíîçèíà äðóãè ïîâå÷å òðóä îò òåá ñà ïîëîæèëè.
È íàñòàíàëà ñâàäà ìåæäó Ìåëêîð è îñòàíàëèòå Âàëàðè, à ñåòíå òîé ñå 
îòòåãëèë äðóãàäå, ãäå ìîæåë äà âúðøè êàêâîòî ñè èñêà, íî íå ïîìðúêíàë 
â äóøàòà ìó êîïíåæúò ïî Àðäà.
Ïðèäîáèëè òîãàâà Âàëàðèòå ôîðìà è öâÿò; è ïîíåæå áèëè äîøëè íà ñâåòà 
îò ëþáîâ êúì ×åäàòà íà Èëóâàòàð, èçáðàëè ñè ôîðìà òàêàâà, êàêâàòî 
áèëè çúðíàëè âúâ Âèäåíèåòî, àëà äàëå÷ ïî-âåëè÷àâà è ñëàâíà. Íå îò 
ñàìèÿ ñâÿò èäå òÿõíàòà ôîðìà, à îò ïîçíàíèÿòà èì çà ñâåòà; íóæäàÿò ñå 
òå îò íåÿ ñàìî äîòîëêîç, êîëêîòî íàì ñà ïîòðåáíè îäåæäè, ìàêàð ÷å è 
ãîëè íå ãóáèì ñâîÿòà ñúùíîñò. Òúé è Âàëàðèòå ìîãàò äà áðîäÿò áåç 
äðåõà è òîãàç äàæå Åëäàðèòå íå óìåÿò äà ãè óñåùàò. Íî ðåøàò ëè îäåæäà 
äà âçåìàò, òå ïðèäîáèâàò ôîðìà - ìúæêà èëè æåíñêà, çàùîòî ïî íðàâ ñà 
ðàçëè÷íè îò ñàìîòî íà÷àëî è ðàçëèêàòà ñå âèæäà â òåõíèÿ èçáîð àëà íå 
ñàìî â íåãî ñå êðèå, òúé êàêòî è íèå ñå äåëèì ïî îäåæäè íà ìúæå è 
æåíè, ìàêàð ÷å íå òàì å ãëàâíîòî. ×åñòî èçáèðàò Âåëèêèòå ôîðìà íà 
êðàëå è êðàëèöè ñðåä ×åäàòà íà Èëóâàòàð; íî ïîíÿêîãà ðåøàâàò äà 
íàäÿíàò îäåæäè îò ñâîÿòà ñîáñòâåíà ìèñúë, âúïëúòåíè âúâ âåëè÷àâè è 
ñòðàøíè ôîðìè.
Ïðèâëåêëè Âàëàðèòå ìíîæåñòâî ñâîè ñúðàòíèöè - íÿêîè ïî-äðåáíè, äðóãè 
ïî÷òè òúé âåëèêè êàòî ñàìèòå òÿõ è âñè÷êè çàåäíî äúëãî ñå òðóäèëè äà 
ïîäðåäÿò Çåìÿòà è äà óêðîòÿò ãíåâà íà ñòèõèèòå. Âèäÿë òîãàâà Ìåëêîð, 
÷å äåëîòî íàïðåäâà è Âàëàðèòå áðîäÿò ïî çåìíàòà øèð êàòî âèäèìè ñèëè, 
ïðåìåíåíè ñ ïðåêðàñíè è ñëàâíè îäåæäè, à Çåìÿòà ñå ïðåâðúùà â ãðàäèíà 
çà òÿõíà íàñëàäà, çàùîòî óòèõâàë ãíåâúò íà ñòèõèèòå. Ðàñòÿëà â äóøàòà 
ìó çàâèñò âåëèêà è òîé ñúùî âçåë âèäèìà ôîðìà, íî ïîðàäè ãíåâëèâèÿ 
íðàâ è ïëàìíàëàòà çëîáà òàçè ôîðìà áèëà ñòðàõîâèòà è ìðà÷íà. Ñïóñíàë 
ñå â Àðäà ñ ìîù è âåëè÷èå äàëå÷ ïî-ãîëÿìî îò òóé íà âñè÷êè äðóãè 
Âàëàðè è áèë êàòî ïëàíèíà, ùî íàãàçâà â ìîðåòî, âäèãíàëà ãîðäåëèâî 
ãëàâà âèñîêî íàä îáëàöèòå, ñ ëåäåíà áðîíÿ ïîêðèòà è óâåí÷àíà ñ êîðîíà 
îò äèì è îãúí; à â î÷èòå ìó ïëàìúê ãîðÿë, ùî ñúñóõðÿ îò æåãà è 
ñêîâàâà ñ ìúðòâåøêè ñòóä.
Òúé ñå çàïî÷íàëà ïúðâàòà áèòêà ìåæäó Âàëàðèòå è Ìåëêîð çà âëàñò íàä 
Àðäà; è çà òèÿ áåäñòâèÿ åëôèòå ïî÷òè íå çíàÿò. Òóé, ùî ðàçêàçâàìå 
òóê, å äîøëî îò ñàìèòå Âàëàðè, êîãàòî ó÷åëè Åëäàðèòå âúâ Âàëèíîð íà 
ðàçëè÷íè ïðåìúäðîñòè; àëà ðÿäêî ãîâîðåëè òå çà âîéíèòå ïðåäè èäâàíåòî 
íà åëôèòå. Íîñè ñå ìúëâà ìåæäó Åëäàðèòå, ÷å ïðîòèâ âîëÿòà íà Ìåëêîð 
óñïåëè Âàëàðèòå äà îâëàäåÿò Çåìÿòà è äà ÿ ïîäãîòâÿò çà Ïúðâîðîäíèòå; 
ãðàäèëè çåìíà òâúðä, à Ìåëêîð ÿ ðóøàë; äúëáàëè äîëèíè, à Ìåëêîð ãè 
èçâèñÿâàë; âàÿëè ïëàíèíñêè âåðèãè, à Ìåëêîð ãè ïîâàëÿë; ïúëíåëè 
ìîðåòà, à Ìåëêîð ãè ðàçñèïâàë; è â äåëàòà èì íÿìàëî íè ïîêîé, íè 
ðàñòåæ, çàùîòî ùîì ñúòâîðåëè íåùî, èäâàë Ìåëêîð äà ðóøè è ïðîâàëÿ. 
Àëà íå öåëèÿò òðóä áèë íàõàëîñ; ìàêàð ÷å íèêîå äåëî íå ñòàíàëî ñïîðåä 
òÿõíàòà öåë è âîëÿ, ìàêàð ÷å âñè÷êî áèëî ðàçëè÷íî ïî öâÿò è ôîðìà îò 
îíóé, ùî çàìèñëÿëè îòíà÷àëî, âñå ïàê ìàëêî ïî ìàëêî ñå ñúçäàëà 
çåìíàòà òâúðä. È òúé íàé-ñåòíå ñå ïîÿâèë äîì çà ×åäàòà íà Èëóâàòàð 
ïîä áåçáðîéíè çâåçäè ñðåä äúëáèíèòå íà Âðåìåòî.





Â À Ë À Ê Ó Å Í Ò À




ÐÀÇÊÀÇ ÇÀ ÂÀËÀÐÈÒÅ È ÌÀßÐÈÒÅ ÑÏÎÐÅÄ ÏÐÅÄÀÍÈßÒÀ ÍÀ ÅËÄÀÐÈÒÅ

Â íà÷àëîòî Åðó, Åäèíñòâåíèÿ, êîãîòî åëôèòå íàðè÷àò Èëóâàòàð, ñúòâîðèë 
îò ñâîÿòà ìèñúë Àéíóðèòå; è òå çàïåëè ïðåä íåãî âåëè÷àâàòà Ìóçèêà. Â 
òàçè Ìóçèêà ñå çà÷åíàë ñâåòúò, çàùîòî Èëóâàòàð é äàë âèäèì îáðàç è 
Àéíóðèòå ÿ ñúçðåëè êàòî ñâåòëèíà â ìðàêà. Ïðåõëàñíàëè ñå ìíîçèíà îò 
òÿõ ïî íåéíàòà ïðåëåñò è èñòîðèÿ, ùî Èëóâàòàð èì ïîêàçàë êàòî 
âèäåíèå. À ñåòíå Èëóâàòàð äàë íà âèäåíèåòî ïëúò ñðåä Ïóñòîòàòà è 
ïðàòèë Òàéíèÿ îãúí äà ïëàìòè â ñúðöåòî íà ñâåòà; è íàðåêúë òîçè ñâÿò 
Åà.
Òîãàâà ÷àñò îò Àéíóðèòå ïîæåëàëè äà ñëÿçàò íà ñâåòà â çîðàòà íà 
Âðåìåòî; íà òÿõ ñå ïàäíàëî äà ãî äîâúðøàò è ñ òåæúê òðóä äà ñúòâîðÿò 
îíóé, ùî âèäåëè. Äúëãî ñå òðóäèëè òå èç ïðîñòîðà íà Åà, êîéòî å òúé 
íåîáÿòåí, ÷å íå ìîæå äà ãî ïîñòèãíå ìèñúëòà íà åëôè è ïðîñòîñìúðòíè 
ëþäå; è êîãàòî íàñòàíàëî âðåìå, ñúòâîðèëè Àðäà, íàðå÷åíà îùå Çåìÿ. À 
ïîñëå îáëåêëè çåìíè îäåæäè è ñëåçëè ñðåä Àðäà, çà äà æèâåÿò íà íåÿ.


ÇÀ ÂÀËÀÐÈÒÅ

Íàé-âåëèêè ñðåä âñè÷êè äóõîâå ñà îíåçè, êîèòî åëôèòå íàðè÷àò Âàëàðè 
èëè Ïîâåëèòåëè íà Àðäà, à õîðàòà ÷åñòî ãè çîâàò áîãîâå. Âëàñòåëèíèòå 
èì ñà ñåäìèíà; ñåäåì ñà è Âàëèåðèòå - êðàëèöè íà Âàëàðèòå. Èìåíàòà èì 
çíàåì íà åëôè÷åñêè åçèê, êàêòî å áèë ãîâîðåí âúâ Âàëèíîð, ìàêàð ÷å 
äðóãîÿ÷å ãè íàçîâàâàò åëôèòå îò Ñðåäíàòà çåìÿ, à è ëþäåòå ñà ãè 
íàäàðèëè ñ áåçáðîé èìåíà. Åòî êàê ñå ïîäðåæäàò Âëàñòåëèíèòå: Ìàíâå, 
Óëìî, Àóëå, Îðîìå, Ìàíäîñ, Ëîðèåí è Òóëêàñ; à èìåíàòà íà Âëàäåòåëêèòå 
ñà Âàðäà, ßâàíà, Íèåíà, Åñòå, Âàéðå, Âàíà è Íåñà. Ìåëêîð âå÷å íå ñå 
÷èñëè ìåæäó Âàëàðèòå è èìåòî ìó íå ñå èçðè÷à íà Çåìÿòà.


Ìàíâå è Ìåëêîð áèëè êàòî áðàòÿ â ìèñúëòà íà Èëóâàòàð. Íàé ìîãúù ñðåä 
îíèÿ Àéíóðè, ùî ñëåçëè â ñâåòà, áèë èçïúðâîì Ìåëêîð; àëà Ìàíâå å íàé-
ëþáèì çà Èëóâàòàð è íàé-ÿñíî ðàçáèðà íåãîâèÿ çàìèñúë. Òîé áèë èçáðàí 
íàâåêè çà ïðúâ ñðåä êðàëåòå - âëàñòåëèí íà Àðäà è ïîâåëèòåë íà âñè÷êî 
â íåÿ. Îò âñè÷êî â Àðäà íàé-ìíîãî îáè÷à âåòðîâåòå, îáëàöèòå è âñè÷êè 
âúçäóøíè îáëàñòè - îò âèñèíèòå äî íèçèíèòå, îò ñàìîòî êðàé÷å íà Âîàëà 
íà Àðäà äî òèõèÿ âåòðåö, ïîëúõâàù íàä òðåâàòà. Íàðè÷àò ãî îùå Ñóëèìî 
- Âëàñòåëèí íà Äúõà íà Àðäà. Ðàäâà ñå íà ïòèöèòå áúðçîêðèëè, à òå 
ïîñëóøíî ëåòÿò íàêúäåòî ãè ïðàòè.
Ñïúòíèöà íà Ìàíâå å Âàðäà, Ïîâåëèòåëêà íà çâåçäèòå, ùî ïîçíàâà âñÿêî 
êúò÷å íà Åà. Òúé âåëèêà å íåéíàòà õóáîñò, ÷å íå ìîæå äà ñå èçêàæå ñúñ 
ñëîâà åëôè÷åñêè èëè ÷îâåøêè; æèâ å îùå áëÿñúêúò íà Èëóâàòàð âúðõó 
íåéíèÿ ëèê. Â ñâåòëèíàòà íàìèðà òÿ ñèëà è ðàäîñò. Îò äúëáèíèòå íà Åà 
áèëà äîøëà, çà äà ïîìîãíå íà Ìàíâå, çàùîòî ïîçíàâàëà Ìåëêîð îùå 
îòïðåäè Ìóçèêàòà è ãî îòõâúðëÿëà, à òîé ÿ ìðàçåë è ñå ñòðàõóâàë îò 
íåÿ êàêòî îò íèêîé äðóã ñðåä Âàëàðèòå. Ðÿäêî ñå äåëÿò Ìàíâå è Âàðäà è 
íàé-÷åñòî îñòàâàò âúâ Âàëèíîð. ×åðòîçèòå èì ñà íàä âå÷íèòå ñíåãîâå íà 
âðúõ Îéîëîñå ñðåä Òàíèêâåòèë - íàé-ìîãúùàòà ïëàíèíà íà ñâåòà. Èçïðàâè 
ëè ñå Ìàíâå îò ñâîÿ òðîí äà îãëåäà Çåìÿòà, àêî äî íåãî å Âàðäà, 
âçîðúò ìó ñòèãà áåçêðàéíî äàëå÷ ïðåç ìúãëà, ìðàê è ìîðñêè äúëáèíè. À 
ùîì Ìàíâå å ñ íåÿ, Âàðäà ÷óâà ïî-ÿñíî îò âñè÷êè äðóãè ãëàñîâåòå, ùî 
îòåêâàò ïî çåìíàòà òâúðä íàäëúæ è øèð íàä õúëìîâå, íàä äîëèíè è íàä 
ìðà÷íèòå êúò÷åòà, ñúòâîðåíè îò Ìåëêîð. Îò âñè÷êè Âåëèêè íà òîçè ñâÿò, 
åëôèòå íàé-ñèëíî ïî÷èòàò Âàðäà è ñ îáè÷ ñå ïðåêëàíÿò ïðåä íåÿ. 
Åëáåðåò ÿ íàðè÷àò è íåéíîòî èìå ñ ïåñíè ïðèçîâàâàò, ùîì íàä Ñðåäíàòà 
çåìÿ ïàäíå ñÿíêà è èçãðåÿò çâåçäèòå.
Óëìî å Âëàñòåëèí íà Âîäèòå. Ñàìîòåí æèâåå òîé. Íèéäå íå ñïèðà 
çàäúëãî, à áðîäè íà âîëÿ èç äúëáèíèòå ïî öÿëàòà Çåìÿ, ÷å è ïîä íåÿ. 
Ïî ìîù å âòîðè ñëåä Ìàíâå è ïðåäè ñúòâîðåíèåòî íà Âàëèíîð ãè 
ñâúðçâàëà çäðàâà äðóæáà; àëà îòïîñëå ðÿäêî ñå ñáèðàë ñ Âàëàðèòå è 
ïîñåùàâàë ñúâåòèòå èì ñàìî êîãàòî ðåøàâàëè âåëèêè äåëà. Çàùîòî ìèñëåë 
íåñïèðíî çà öÿëàòà Àðäà è íå ìó òðÿáâàëî ìÿñòî çà îòäèõ. Íå ìó áèëà 
ïî ñúðöå ñóøàòà çåìíà è ðÿäêî ñå îáëè÷àë â òÿëî, êàêòî ïðàâåëè 
íåãîâèòå ñúáðàòÿ. Ùîì ãî çúðíåëè ×åäàòà íà Åðó, ñìóò âåëèê ãè 
îáçåìàë, çàùîòî ñòðàõîâèò å Âëàäåòåëÿò ìîðñêè, êàòî îãðîìíà âúëíà, 
òðúãíàëà êúì áðåãà ñ ìðà÷åí øëåì îò êèïíàëà ïÿíà è ðèçíèöà èñêðÿùà â 
ñðåáðèñòî-çåëåíè îòñåíêè.
Íî âúïðåêè òóé îáè÷à Óëìî è åëôè, è õîðà, òúé ÷å íå ãè èçîñòàâÿë äàæå 
êîãàòî ñå ñòðóïâàë âúðõó èì ãíåâúò íà âñè÷êè äðóãè Âàëàðè. Ïîíÿêîãà 
èäâà íåâèäèì äî áðåãîâåòå íà Ñðåäíàòà çåìÿ, à è íàâúòðå íàâëèçà ñ 
òàëàçèòå ìîðñêè, çà äà çàñâèðè ñ ðîãîâå ìîùíè îò áÿëà ðàêîâèíà, 
íàðå÷åíè Óëóìóðè; è ÷óå ëè íÿêîé çâóêà èì, íèêîãà íå ãî çàáðàâÿ è 
âå÷íî íîñè â ñúðöåòî ñè êîïíåæ ïî ìîðåòî. Ïî-÷åñòî îáà÷å Óëìî ãîâîðè 
ñ ãëàñîâå, ùî ñå ÷óâàò êàòî çâúí íà âîäè è ïîòîöè. Çàùîòî íåãîâî 
öàðñòâî ñà âñè÷êè ìîðåòà, åçåðà, ðåêè, ðó÷åè è èçâîðè; åëôèòå êàçâàò, 
÷å äóõúò íà Óëìî òå÷å ïî âåíèòå íà ñâåòà. Òúé ñòèãàò äî íåãî, äàæå è 
â äúëáèíèòå, âåñòè çà âñè÷êè áåäè è ñêúðáè íà Àðäà, ùî èíàê áèõà 
îñòàíàëè íåçíàéíè çà Ìàíâå.
Ïî ìîù è ñèëà Àóëå ïî÷òè íå îòñòúïâà íà Óëìî. Íåìó ñå ïàäà âëàñòòà 
íàä âñè÷êî â çåìíàòà òâúðä íà Àðäà. Â íà÷àëîòî òîé ÷åñòî ñå òðóäåë 
çàåäíî ñ Ìàíâå è Óëìî; íåãîâî äåëî å öÿëàòà ñóøà. Òîé å êîâà÷ è 
ìàéñòîð íà âñè÷êè çàíàÿòè, à íàé-ìíîãî îáè÷à äåëàòà èçêóñíè, áèëè òå 
äðåáíè èëè ìîãúùè êàòî âåëè÷àâèòå ãðàäåæè îò ñëàâíîòî ìèíàëî. Íåãîâè 
ñà è áåçöåííèòå êàìúíè â çåìíèòå íåäðà, è çëàòîòî ñ áëÿñúê îìàåí, è 
âèñîêèòå ïëàíèíè, è áðåãîâåòå ìîðñêè. Íàé-ìíîãî ïðåìúäðîñòè å äàë òîé 
íà Íîëäîðèòå è âèíàãè å áèë òåõåí ïðèÿòåë. Ëþòî çàâèæäàë Ìåëêîð, 
çàùîòî Àóëå ìó áèë íàé-áëèçúê ïî äóõ è ìîãúùåñòâî; äúëãî ïëàìòÿëà 
âðàæäà ìåæäó òÿõ è Ìåëêîð âå÷íî ñúñèïâàë äåëàòà íà Àóëå, à Àóëå ñ 
òðóä è ìúêà ïîïðàâÿë çëèíèòå íåãîâè. È äâàìàòà æåëàåëè äà òâîðÿò íåùà 
íîâè è íåïîçíàòè çà âñè÷êè äðóãè, à âñÿêà âúçõâàëà íà ñâîèòå óìåíèÿ è 
èçêóñòâà ñëóøàëè ñ ðàäîñò. Íî Àóëå ñè îñòàâàë âåðåí íà Åðó è ñå 
ïðåêëàíÿë ïðåä âîëÿòà ìó âúâ âñè÷êî, ùî âúðøåë; íå çàâèæäàë íà 
÷óæäîòî äåëî, à îõîòíî ñúâåòâàë è ñàì äèðåë ñúâåòè. Ìåëêîð ïúê õàáÿë 
íàïðàçíî äóõà ñè â çëîáà è çàâèñò, äîäåòî íàêðàÿ âå÷å íèùî íå ìîæåë 
äà ñòîðè, áåç äà å ïúëíî ñ ïîäèãðàâêà êúì ÷óæäàòà ìèñúë èëè ñ 
áåçöåëíà ðàçðóõà.
Ñúïðóãà íà Àóëå å ßâàíà, Äàðèòåëêàòà íà ïëîäîâå. Îáè÷à ßâàíà âñè÷êî, 
ùî ðàñòå ïî çåìÿòà è ïîìíè â óìà ñè âñÿêà íåãîâà ôîðìà - îò 
âåëè÷àâèòå äúðâåñà â ãîðè îòäàâíà èç÷åçíàëè äî ìúõà ïî ñêàëèòå èëè 
äðåáíèòå è ïîòàéíè ãúáêè â ñèâàòà ïëåñåí. Âòîðà ïî ñëàâà è ïî÷èò å òÿ 
ïîäèð Âàðäà ñðåä êðàëèöèòå íà Âàëàðèòå. ßâè ëè ñå â òÿëî æåíñêî, 
èçãëåæäà âèñîêà è ñòðîéíà, ïðåìåíåíà â çåëåíè îäåæäè; àëà ïîíÿâãàæ 
èçáèðà è äðóãè ôîðìè. Âèæäàëè ñà ÿ äà ñå âúçïðàâÿ êàòî äúðâî ïîä 
íåáåñàòà, ñúñ Ñëúíöåòî âìåñòî êîðîíà; à îò êëîíèòå çëàòíà ðîñà ñå ëåå 
è äåòî äîêîñíå çåìÿòà áåçïëîäíà, øèðâàò ñå íèâè çåëåíè; êîðåíèòå ïúê 
äîêîñâàò âîäèòå íà Óëìî, à ñðåä ëèñòàòà øåïíå âåòðåöúò íà Ìàíâå. 
Åëäàðèòå ÿ íàðè÷àò Êåìåíòàðè, Âëàäåòåëêà íà Çåìÿòà.
Äâàìàòà áðàòÿ Ôåàíòóðè, ïîâåëèòåëè íà äóõîâåòå, íàé-÷åñòî áèâàò 
íàðè÷àíè Ìàíäîñ è Ëîðèåí. Àëà âñúùíîñò òúé ñå íàðè÷àò òåõíèòå 
îáèòàëèùà, à èñòèíñêèòå èì èìåíà ñà Íàìî è Èðìî.
Ïî-ãîëåìèÿò, Íàìî, æèâåå ñðåä Ìàíäîñ, ùî å íà çàïàä îò Âàëèíîð. Ïàçè 
òîé Äîìîâåòå íà ìúðòâèòå è ïðèçîâàâà äóõà íà âñåêè çàãèíàë. Íèêîãà íå 
çàáðàâÿ è çíàå âñÿêîÿ æèâà òâàð, áèëà òÿ ìèíàëà èëè áúäíà, îñâåí 
îíåçè, ùî îùå ñà ñàìî â ìèñúëòà íà Èëóâàòàð. Òîé å Ñúäíèêúò íà 
Âàëàðèòå, àëà ïðèñúäà èçðè÷à ñàìî êîãàòî Ìàíâå ãî ìîëè. Âàéðå 
Òúêà÷êàòà ìó å ñúïðóãà è âñè÷êî ñòàíàëî â áåçêðàéíîòî Âðåìå òÿ å 
âòúêàëà èç ñâîèòå èçêóñíè ïëåòêè ñðåä âå÷íî ðàñòÿùèòå ÷åðòîçè íà 
Ìàíäîñ, çà äà íàìåòíå ñ îäåæäè îòìèíàëèòå åïîõè.
Ïî-ìàëêèÿò, Èðìî, å ïîâåëèòåë íà ñúíèùàòà è ìå÷òèòå. Ñðåä Ëîðèåí ñà 
íåãîâèòå ãðàäèíè â öàðñòâîòî íà Âàëàðèòå è íÿìà ïî-ïðåëåñòíî ìÿñòî íà 
ñâåòà, èçïúëíåíî ñ áåçáðîé âñåìîãúùè äóõîâå. Íåæíàòà Åñòå, öåëèòåëêà 
íà ñòðàäàíèÿ è óìîðà, å íåãîâà ñúïðóãà. Ñèâè îäåæäè íîñè òÿ è ïîêîÿò 
å íåéíèÿò äàð. Äåíåì íå ñêèòà, à äðåìå íà îñòðîâ ïîòàåí ñðåä 
ñåí÷åñòîòî åçåðî Ëîðåëèí. Îò ÷åøìèòå íà Èðìî è Åñòå ÷åðïÿò ñèëè è 
ñâåæåñò âñè÷êè âúâ Âàëèíîð; à ÷åñòî äàæå ñàìèòå Âàëàðè èäâàò â 
Ëîðèåí, òà äà ïîäèðÿò ðàçòóõà è îòäèõ ïîäèð òåæêèÿ òðóä èç Àðäà.
Ïî-ìîãúùà îò Åñòå å Íèåíà, ñåñòðà íà Ôåàíòóðèòå; òÿ æèâåå ñàìîòíî. 
Ñêðúáòà ïîçíàâà äî äúíî è ñòðàäà çà âñÿêà ðàíà, ïðè÷èíåíà íà Àðäà îò 
çëèÿ Ìåëêîð. Òúé ãîëÿìà áèëà ñêðúáòà é îò ðàçâîÿ íà Ìóçèêàòà, ÷å 
äàëå÷ ïðåäè êðàÿ íåéíàòà ïåñåí ñå ïðåâúðíàëà â òèõà æàëáà è ïå÷àëíèòå 
çâóöè ñå âïëåëè â ñúäáèíèòå íà ñâåòà, îùå ïðåäè äà å ñúòâîðåí. Àëà òÿ 
íå ïëà÷å çà ñåáå ñè è êîéòî ÿ ÷óå, ñå ó÷è íà ñúñòðàäàíèå è òâúðäà 
âÿðà. Íåéíèÿò äîì å íà çàïàä îò Çàïàäà, ïî íàé-äàëå÷íèòå áðåãîâå íà 
ñâåòà; ðÿäêî èäâà âúâ Âàëèìàð, ãäå öàðè ñâåòëà ðàäîñò. Ïðåäïî÷èòà äà 
íàâåñòÿâà áëèçêèòå äî íåÿ ÷åðòîçè íà Ìàíäîñ; è âñè÷êè ÷àêàùè òàì ÿ 
ïðèçîâàâàò, çàùîòî íîñè ñèëà äóõîâíà è ïðåâðúùà ñêúðáèòå â ìúäðîñò. 
Íåéíèÿò äîì èìà ïðîçîðöè íàâúí, êúì ñòåíèòå íà Áèòèåòî.
Âåëèê ïî ñèëà è äîáëåñò å Òóëêàñ, íàðå÷åí îùå Àñòàëäî Õðàáðèÿ. Òîé 
ïîñëåäåí ïðèñòèãíàë ñðåä Àðäà äà ïîìîãíå íà Âàëàðèòå â ïúðâèòå áèòêè 
ïðîòèâ Ìåëêîð. Ðàäîñò ìó íîñÿò áîðáèòå è íàäïðåâàðàòà; à æðåáåö íå 
ÿçäè, çàùîòî å íåóìîðåí è íÿìà íà òîçè ñâÿò ïî-áúðçè íîçå îò 
íåãîâèòå. Êðåïêà ïëúò èìà è çëàòî áëåñòè â êîñèòå è áðàäàòà ìó, à â 
äâåòå ñè ðúöå ìå÷îâå íîñè. Íå ãî å ãðèæà çà áúäíî è ìèíàëî, íèòî ïúê 
çíàå äà äàâà ñúâåòè, àëà å âåðåí ïðèÿòåë. Ñúïðóãàòà ìó å Íåñà, ñåñòðà 
íà Îðîìå, ñíàæíà è áúðçîíîãà. Åëåíèòå ñà é ëþáèìöè è âå÷íî ÿ ñëåäâàò, 
ùîì ðàçâåå êîñè ïî âÿòúðà è ïîáåãíå èç ãîðñêèòå äåáðè, áúðçà êàòî 
ñòðåëà. Òàíöúò é íîñè íàñëàäà, çàòóé òÿ ÷åñòî òàíöóâà èç Âàëèìàð ïî 
âå÷íîçåëåíè ëèâàäè.
Ìîãúù âëàñòåëèí å Îðîìå, ìîæå áè íå òúé ñèëåí êàêòî Òóëêàñ, àëà ïî-
ñòðàøåí â ãíåâà ñè; çàùîòî Òóëêàñ âå÷íî ñå ñìåå, áèëî òî íà êúðâàâà 
ðàò èëè íà äðóæåñêà ñõâàòêà, ñìååë ñå äàæå â ëèöåòî íà Ìåëêîð ïðåç 
äðåâíèòå áèòêè. Îðîìå òîëêîç îáè÷àë Ñðåäíàòà çåìÿ, ÷å ñ íåæåëàíèå ÿ 
íàïóñíàë è ïîñëåäåí äîøúë âúâ Âàëèíîð; â ñòàðè âðåìåíà ÷åñòî 
ïðåõâúðëÿë ïëàíèíèòå è ïîâåæäàë âîéñêàòà ñè êúì õúëìèñòèòå ðàâíèíè. 
Òîé å ëîâåö íà ÷óäîâèùà è çëè òâàðè, ðàäîñò ìó íîñÿò êîíåòå è 
õðúòêèòå; îáè÷à äúðâåòàòà ãîðñêè è çàòóé ãî íàðè÷àò Àëäàðîí èëè îùå 
Òàóðîí, Âëàñòåëèí íà ãîðèòå. Íàõàð ïúê ñå êàçâà æðåáåöúò ìó, áÿë ïîä 
ëú÷èòå íà ñëúíöåòî è ñðåáðèñòî èñêðÿù ïðåç íîùòà. À Âàëàðîìà ñå 
íàðè÷à ìîùíèÿò ìó ðîã, ÷èéòî çîâ å êàòî ïóðïóðåí ñëúí÷åâ èçãðåâ, êàòî 
áëÿñúê íà ìúëíèÿ â îáëàöèòå. Íåâåäíúæ ñå å ÷óâàë òîçè çîâ ñðåä ãîðèòå 
íà ßâàíà âúâ Âàëèíîð, çàùîòî òàì ó÷åë Îðîìå áîéöèòå ñè êàê äà 
ïðåñëåäâàò çëèòå òâàðè íà Ìåëêîð. Ñúïðóãàòà ìó å Âàíà Âå÷íîìëàäàòà, 
ïî-ìàëêà ñåñòðà íà ßâàíà. Ïîä íåéíèòå ñòúïêè íàïúïâàò öâåòÿòà è 
ðàçöúôòÿâàò, ùîì ãè ïîãëåäíå, à ïòèöèòå ïåñåí çàïÿâàò, ÷óÿò ëè ÷å 
íàáëèæàâà.


Òåçè ñà èìåíàòà íà Âàëàðèòå è Âàëèåðèòå. Ðàçêàçàõìå òóê íàêðàòêî êàê 
ñà ãè âèäåëè Åëäàðèòå ñðåä Àìàí. Íî â êàêâèòî è ñëàâíè ôîðìè äà ñà ñå 
ÿâèëè ïðåä ×åäàòà íà Èëóâàòàð, áèëè ñà ñàìî âîàëè íàä èñòèíñêàòà èì 
õóáîñò è ñèëà. Ìàëêî ñå ïîìíè îò îíóé, ùî ñà çíàåëè íÿâãà Åëäàðèòå, 
àëà è òî å íèùîæíî ïðåä òÿõíàòà ñúùíîñò, çàðîäåíà íåéäå äàëå÷å âúâ 
âðåìåíà è ïðîñòîðè, íåäîñòúïíè çà íàøàòà ìèñúë. Äåâåòèìà áèëè íàé-
ïî÷èòàíè è ìîãúùè, åäèí îáà÷å îòïàäíàë, òà îñòàíàëè Îñìèíàòà, 
íàðå÷åíè Àðàòàðè, Âúðõîâíè âëàñòåëèíè íà Àðäà: Ìàíâå è Âàðäà, Óëìî, 
ßâàíà è Àóëå, Ìàíäîñ, Íèåíà è Îðîìå. Ìàíâå å òåõåí êðàë è èìà ãðèæà 
çà ñúþçà èì ñ Åðó, àëà ïî ìîù è ñëàâà ñà ðàâíè, äàëå÷ íàä âñè÷êè 
îñòàíàëè, áèëè òå Âàëàðè, Ìàÿðè èëè äðóãè ïðàòåíèöè íà Èëóâàòàð â Åà.


ÇÀ ÌÀßÐÈÒÅ

Çàåäíî ñ Âàëàðèòå äîøëè è äðóãè äóõîâå, ÷èåòî áèòèå ñúùî çàïî÷âàëî 
îùå ïðåäè ñâåòà, àëà áèëè îò ïî-íèñúê ðàíã. Íàðè÷àëè ñå Ìàÿðè - 
ïîäàíèöè íà Âàëàðèòå, òåõíè ñëóãè è ïîìîùíèöè. Åëôèòå íå ïîçíàâàò 
áðîÿ èì è ñàìî çà ìàëöèíà ñà èçìèñëèëè èìåíà ×åäàòà íà Èëóâàòàð, 
çàùîòî íàïóñíàò ëè Àìàí, Ìàÿðèòå ðÿäêî ïîñåùàâàò Ñðåäíàòà çåìÿ âúâ 
ôîðìà çðèìà çà åëôè è õîðà.
Íàé-ãëàâíè ìåæäó îíåçè Ìàÿðè îò Âàëèíîð, ÷èèòî èìåíà îùå ñå ïîìíÿò â 
ïðåäàíèÿòà çà Äðåâíèòå äíè, ñà Èëìàðå, ïîìîùíè÷êàòà íà Âàðäà è Åîíâå, 
çíàìåíîñåö è ãëàøàòàé íà Ìàíâå, íåñðàâíèì ïî âîèíñêà äîáëåñò ñðåä 
öÿëà Àðäà. Àëà îò âñè÷êè Ìàÿðè íàé-äîáðå îïîçíàëè ×åäàòà íà Èëóâàòàð 
äâàìèíà - Îñå è Óèíåí.
Îñå å âàñàë íà Óëìî è âëàäåå ìîðåòàòà, ùî ìèÿò áðåãîâåòå íà Ñðåäíàòà 
çåìÿ. Íå ñëèçà êúì äúëáèíèòå, çàùîòî îáè÷à áðåãîâåòå, îñòðîâèòå è 
âåòðîâåòå íà Ìàíâå; ðàäâàò ãî áóðèòå è ñìåõúò ìó ÷åñòî ñå íîñè ñðåä 
ãðîõîòà íà âúëíèòå. Ñúïðóãàòà ìó å Óèíåí, Âëàäåòåëêà íà ìîðåòàòà, 
÷èÿòî êîñà ñå ðàçñòèëà èç âñè÷êè âîäè ïîä íåáåñàòà. Îáè÷à òÿ âñÿêà 
æèâà òâàð è âñÿêî ðàñòåíèå ñðåä âîäèòå ñîëåíè; íåÿ çîâàò ìîðÿöèòå äà 
óêðîòè âúëíèòå è äà ñìèðè ÿðîñòòà íà Îñå. Íóìåíîðöèòå äúëãî æèâåëè 
ïîä íåéíà çàêðèëà è ÿ ïî÷èòàëè íàðàâíî ñ Âàëàðèòå.
Ìåëêîð íåíàâèæäàë ìîðåòî, ïîíåæå íÿìàë âëàñò äà ãî ïîêîðè. Ðàçêàçâàò, 
÷å ïðè ñúòâîðåíèåòî íà Àðäà îïèòàë äà ïðèâëå÷å Îñå, êàòî ìó îáåùàë 
öÿëîòî öàðñòâî íà Óëìî. È â äðåâíè âðåìåíà íàñòàíàëè ñòðàõîâèòè 
áåäñòâèÿ ìîðñêè, ùî ïðè÷èíèëè ìíîãî çëî è íà ñóøàòà. Íî ïî ìîëáà íà 
Àóëå óñïÿëà Óèíåí äà óêðîòè Îñå è ãî äîâåëà ïðåä Óëìî; òàì òîé 
èçìîëèë ïðîøêà, ïðèåë îòíîâî âëàñòòà íà Óëìî è ìó îñòàíàë âåðåí. Ïîíå 
îò÷àñòè, çàùîòî ïðîäúëæèë äà îáè÷à äèâîòî áóéñòâî è ïîíÿêîãà áåñíåå 
íà âîëÿ, áåç äà å ÷óë ïîâåëÿ îò ñâîÿ âëàñòåëèí Óëìî. Çàòóé âñè÷êè 
ïúòíèöè ïî âúëíèòå ìîðñêè ìîæå è äà ãî îáè÷àò, àëà íå ìó ñå 
äîâåðÿâàò.
Ìåëèàí ñå íàðè÷à îíàçè, êîÿòî ñëóæåëà åäíîâðåìåííî íà Âàíà è Åñòå; 
äúëãî æèâÿëà òÿ â Ëîðèåí è ïîëàãàëà ãðèæè çà äúðâåòàòà è öâåòÿòà â 
ãðàäèíèòå íà Èðìî, äîêàòî íàêðàÿ ïðåìèíàëà â Ñðåäíàòà çåìÿ. Ãäåòî è 
äà îòèäå, ñëàâåè ïåÿò ñëåä íåÿ.
Íàé-ìúäúð ñðåä Ìàÿðèòå áèë Îëîðèí. Òîé ñúùî æèâååë â Ëîðèåí, àëà 
ïúòÿò ìó ÷åñòî ãî âîäåë êúì äîìà íà Íèåíà, îò êîÿòî ñå ó÷åë íà ìèëîñò 
è òúðïåëèâîñò.
Çà Ìåëèàí å ðàçêàçàíî ïîâå÷å â "Êóåíòà Ñèëìàðèëèîí", àëà çà Îëîðèí 
òàì íå ñå ñïîìåíàâà, çàùîòî ìàêàð äà îáè÷àë åëôèòå, òîé áðîäåë ñðåä 
òÿõ íåâèäèì èëè ïîä ôîðìà áëèçêà äî òÿõíàòà, òúé ÷å íå çíàåëè òå 
îòêúäå èäâàò ïðåëåñòíèòå âèäåíèÿ è ìúäðèòå ìèñëè, ùî ñàì Îëîðèí 
âëàãàë â ñúðöàòà èì. Â ïî-ñåòíåøíè òîé ñòàíàë ïðèÿòåë ñ âñè÷êè ×åäà 
íà Èëóâàòàð, æàëåë çà òåõíèòå ñêúðáè è êîéòî ãî ñëóøàë, ìèãîì 
çàáðàâÿë ïîêðóñàòà è ïðîïúæäàë âèäåíèÿòà íà ìðàêà.


ÇÀ ÂÐÀÃÎÂÅÒÅ

Íàé-ïîñëåäíî ñòîè èìåòî íà Ìåëêîð - Îíçè, ùî ñå âúçïðàâÿ ñúñ Ñèëà. 
Àëà èçíåâåðèë å òîé íà òîâà èìå, çàòóé íå ãî èçðè÷àò Íîëäîðèòå, êîèòî 
ñðåä âñè÷êè åëôè ïîíåñëè íàé-ìíîãî çëèíè îò íåãîâàòà çëîáà è ìó 
îòðåäèëè èìåòî Ìîðãîò - Ìðà÷íèÿò âðàã íà ñâåòà. Ñ âåëèêà ìîù ãî 
íàäàðèë Èëóâàòàð, òúé ÷å áèë ðàâåí íà Ìàíâå. Èìàë äÿë â ñèëàòà è 
ìúäðîñòòà íà âñè÷êè äðóãè, íî îáðúùàë âñè÷êî òîâà ñàìî êúì çëîòî è 
íàïðàçíî ïðàõîñâàë ñèëè çà æåñòîêîñò è òèðàíèÿ. Çàùîòî àë÷íî êîïíååë 
çà Àðäà è âñè÷êî â íåÿ; ìå÷òàåë íàìåñòî Ìàíâå ñàì òîé äà âëàñòâà íàä 
âñè÷êè ñâîè ñúáðàòÿ.
È ïîðàäè ãîðäîñò áåçìåðíà ðóõíàë îò âåëè÷èå êúì ïðåçðåíèå ñïðÿìî 
âñè÷êî èçâúí ñàìèÿ ñåáå ñè, äîêàòî ñòàíàë íàêðàÿ äóõ áåçìèëîñòåí è 
ñóåòåí. Ìúäðîñòòà ïðåâúðíàë â ëóêàâñòâî íà ëúæåö áåçñðàìåí, çà äà 
ïðåêëàíÿ ïðåä ñâîÿòà âîëÿ âñåêè, êîãîòî ðåøàë äà èçïîëçâà. Îòíà÷àëî 
êîïíååë çà Ñâåòëèíàòà, àëà ùîì íå ìîæåë äà ÿ ïðèòåæàâà ñàìî çà ñåáå 
ñè, ãíåâíî ñëÿçúë íàäîëó êúì Ìðàêà ñðåä ÿðîñòòà íà ñâèðåïè îãíüîâå. 
Òúêìî ìðàêà èçïîëçâà íàé-÷åñòî çà ñâîèòå çëè äåëà â Àðäà è å âñåëèë 
ñòðàõ îò òúìíîòî â äóøàòà íà âñÿêà æèâà òâàð.
Íî ñ òúé âåëèêà ìîù ñå áèë âúçäèãíàë âúâ âðåìåíà íåçàïîìíåíè, ÷å 
äúëãî èìàë íàäìîùèå íàä âñè÷êè Âàëàðè íà÷åëî ñ Ìàíâå è âëàäååë ïî÷òè 
öÿëàòà çåìíà òâúðä. È íå áèë ñàì. Â äíèòå íà íåãîâîòî âåëè÷èå ìíîçèíà 
Ìàÿðè ñå ïîäëúãàëè ïî áëÿñúêà è îñòàíàëè â íåãîâà âëàñò äàæå êîãàòî 
ðóõíàë êúì ìðàêà; ñåòíå ïîäìàìèë íà ñâîÿ ñëóæáà è äðóãè ñ ëúæè è 
èçìàìíè äàðîâå. Íàé-ñòðàõîâèòè ñðåä òèÿ äóõîâå ñà Âàëàðàóêàðèòå - 
îãíåíè ÷óäîâèùà, íàðå÷åíè â Ñðåäíàòà çåìÿ ñ èìåòî Áàëðîçè èëè äåìîíè 
íà óæàñà.
Ñðåä îíèÿ îò íåãîâèòå ñëóãè, êîèòî èìàò íàçâàíèÿ, íàé-ìîãúù áèë 
äóõúò, íàðå÷åí îò Åëäàðèòå Ñàóðîí èëè Ãîðòàóð Æåñòîêè. Îòíà÷àëî òîé 
áèë åäèí îò Ìàÿðèòå íà Àóëå è ïîçíàâàë ìíîãî îò ïðåìúäðîñòèòå íà 
ñâîèòå ñúáðàòÿ. Âúâ âñè÷êè äåëà íà Ìîðãîò èç Àðäà, âúâ âñÿêà íåãîâà 
çëèíà è ëóêàâñòâî èìàë ïðúñò è Ñàóðîí, êîéòî ïî çëîáà ìó îòñòúïâàë 
ñàìî çàùîòî äúëãî ñëóæèë íà ÷óæäà âîëÿ, âìåñòî íà ñâîÿòà ñîáñòâåíà. 
Àëà ïîäèð äúëãè ãîäèíè òîé ñå âúçäèãíàë êàòî ñÿíêà íà Ìîðãîò, êàòî 
ïðèçðàê íà íåãîâîòî êîâàðñòâî è ïîåë ñúùèÿ ãèáåëåí ïúò íàäîëó êúì 
Ïóñòîòàòà.

ÒÚÉ ÇÀÂÚÐØÂÀ ÂÀËÀÊÓÅÍÒÀ







Ê Ó Å Í Ò À   Ñ È Ë Ì À Ð È Ë È Î Í

ÈÑÒÎÐÈßÒÀ ÍÀ ÑÈËÌÀÐÈËÈÒÅ



Ãëàâà 1.

ÇÀ ÍÀ×ÀËÎÒÎ ÍÀ ÄÍÈÒÅ

Ðàçêàçâàò ìúäðåöè, ÷å Ïúðâàòà âîéíà çàïî÷íàëà îùå êîãàòî Àðäà áèëà 
íåîôîðìåíà è íÿìàëî íè ðàñòåíèÿ, íè æèâè òâàðè ïî íåÿ. Äúëãî èìàë 
Ìåëêîð íàäìîùèå, àëà íàñðåä âîéíàòà íà ïîìîù íà Âàëàðèòå äîëåòÿë îò 
äàëå÷íèòå íåáåñà îùå åäèí äóõ, êîéòî áèë ÷óë, ÷å ñå âîäè ñõâàòêà â 
Ìàëêîòî öàðñòâî; è öÿëà Àðäà ïðîêúíòÿëà îò çâóöèòå íà ñìåõà ìó. Òúé 
äîøúë Òóëêàñ Ñèëíèÿ, ÷èéòî ãíÿâ ñå íîñè êàòî ìîãúùà áóðÿ, 
ðàçïèëÿâàéêè ìðàê è îáëàöè; ïðåä ÿðîñòòà è ñìåõà ìó Ìåëêîð ïîáÿãíàë 
îò Àðäà è çàäúëãî ñå âúçöàðèë ìèð. À Òóëêàñ îñòàíàë ñðåä Âàëàðèòå, 
äîêàòî Ìåëêîð áðîäåë íàâúí èç ìðàêà è ìèñëåë çà íåãî ñ ëþòà íåíàâèñò.
Ïî îíîâà âðåìå Âàëàðèòå âúäâîðèëè ðåä èç çåìèòå, ìîðåòàòà è 
ïëàíèíèòå, à ßâàíà íàé-ñåòíå çàñÿëà ñåìåíàòà, êîèòî îòäàâíà áèëà 
ñúòâîðèëà. Äðåâíèòå îãíüîâå âå÷å áèëè èçãàñåíè èëè çàòðóïàíè â 
íåäðàòà íà õúëìîâåòå, òúé ÷å èìàëî íóæäà îò ñâåòëèíà è ïî ìîëáà íà 
ßâàíà Àóëå ñúòâîðèë äâà ìîãúùè ñâåòèëíèêà çà Ñðåäíàòà çåìÿ ìåæäó 
íåîáÿòíàòà ìîðñêà øèð. Âàðäà íàïúëíèëà ñâåòèëíèöèòå, Ìàíâå ãè 
çàïàëèë, à ñåòíå Âàëàðèòå ãè èçäèãíàëè âúðõó ìîãúùè êîëîíè, äàëå÷å 
íàä äðåâíèòå ïëàíèíè. Åäèíèÿò áèë íà ñåâåð îò Ñðåäíàòà çåìÿ è ñå 
íàðè÷àë Èëóèí; äðóãèÿò ãðååë íà þã è ñå íàðè÷àë Îðìàë; òúé äâàòà 
ñâåòèëíèêà íà Âàëàðèòå îáëåëè ñ ëú÷èòå ñè öÿëàòà Çåìÿ è íàñòàíàë 
âå÷åí äåí.
Ïîñëå ñåìåíàòà íà ßâàíà âçåëè áúðçî äà íèêíàò è îò òÿõ ïðîèçëåçëè 
áåçáðîé ðàñòåíèÿ, ãîëåìè è ìàëêè - ìúõîâå, òðåâè, ïàïðàòè è âåëè÷àâè 
äúðâåòà, ùî ãîðäî èçäèãàò êîðîíè ñðåä îáëàöèòå êàòî æèâè ïëàíèíè, àëà 
çåëåí ñóìðàê îáãðúùà òåõíèòå êîðåíè. È çâåðîâå äîøëè äà îáèòàâàò èç 
òðåâèñòèòå ñòåïè, ïîä ñåíêèòå ãîðñêè è êðàé ðåêèòå è åçåðàòà. Íÿìàëî 
îùå ðàçöúôíàë öâÿò è íå ïååëè ïòèöè, çàùîòî âñè÷êî òóé ÷àêàëî ñâîåòî 
âðåìå â ñêóòà íà ßâàíà; àëà íåñìåòíî æèâî áîãàòñòâî áèëà ñúòâîðèëà 
íåéíàòà ìèñúë è íèéäå íÿìàëî òîëêîç ðàçëè÷íè òâàðè, êàêòî â ñðåäíèòå 
îáëàñòè íà Çåìÿòà - òàì ãäå ñå ñðåùàëè è ïðåëèâàëè ëú÷èòå íà äâàòà 
ñâåòèëíèêà. È ïàê òàì, íà îñòðîâ Àëìàðåí ñðåä Âåëèêîòî åçåðî, 
îáèòàâàëè íàé-íàïðåä Âàëàðèòå â îíèÿ äíè, êîãàòî âñè÷êî áèëî îùå 
ìëàäî, à ïúðâàòà çåëåíèíà ãàëåëà âçîðà èì è òå çàäúëãî áèëè ùàñòëèâè.
Ïî÷èâàëè Âàëàðèòå ïîäèð äúëãèÿ òðóä è ãëåäàëè êàê ðàñòå è ñå ðàçâèâà 
âñè÷êî îò òÿõ çàìèñëåíî è ñúòâîðåíî, äîäåòî âåäíúæ Ìàíâå îáÿâèë 
ïðàçíåíñòâî âåëèêî; ñâèêàë òîé âñè÷êè Âàëàðè è òÿõíàòà ñâèòà. Àëà 
Òóëêàñ è Àóëå áèëè èçìîðåíè, çàùîòî ñèëàòà íà åäèíèÿ è óìåíèÿòà íà 
äðóãèÿ ñëóæèëè äúëãî áåç íèòî ìèã îòäèõ. À Ìåëêîð çíàåë çà âñè÷êî, 
ïîíåæå äîðè è òîãàâà èìàë òàéíè ïðèÿòåëè è äîíîñíèöè ñðåä îíèÿ Ìàÿðè, 
êîèòî áèë ñêëîíèë êúì ñâîåòî äåëî; è ñêðèò äàëå÷å ñðåä ìðàêà, ïúëíåë 
ñå ñ ðåâíîñò è çàâèñò êúì äåëàòà íà ðàâíèòå íåìó, ùî æåëàåë äà ïîêîðè 
íà ñâîÿòà âîëÿ. Ñáðàë òîé èçâúí ïðåäåëèòå íà Åà âñè÷êè ïîêâàðåíè 
äóõîâå è ðåøèë, ÷å å ñèëåí. À êàòî óñåòèë êàê ñå çàäàâà îòíîâî ÷àñúò 
ìó, îòïðàâèë ïîãëåä êúì Àðäà è êðàñîòàòà íà çåìíàòà ïðîëåò ãî 
èçïúëíèëà ñ îùå ïî-ëþòà îìðàçà.
Ïðåç òóé âðåìå ñå ñáðàëè Âàëàðèòå íà Àëìàðåí, áåç äà ìèñëÿò çà çëî è 
ïîðàäè áëÿñúêà íà Èëóèí íå çàáåëÿçâàëè, ÷å äàëå÷å íà ñåâåð õâúðëÿ 
ñÿíêà Ìåëêîð - çàùîòî áèë ñòàíàë ÷åðåí êàòî ìðàêà íà Ïóñòîòàòà. È 
ïåÿò ïåñíè, ÷å ïðåç îíçè Ïðàçíèê íà Ïðîëåòòà âçåë Òóëêàñ çà íåâÿñòà 
Íåñà, ñåñòðàòà íà Îðîìå è òÿ òàíöóâàëà ïðåä Âàëàðèòå ïî çåëåíèòå 
ëèâàäè íà Àëìàðåí.
Ïîñëå Òóëêàñ çàñïàë óìîðåí è äîâîëåí, à Ìåëêîð ðåøèë, ÷å ÷àñúò å 
íàñòúïèë. Ïðåõâúðëèë Ñòåíèòå íà Íîùòà ñúñ ñâîÿòà àðìèÿ è âðúõëåòÿë 
Ñðåäíàòà çåìÿ îòêúì äàëå÷íèÿ ñåâåð, à Âàëàðèòå íèùè÷êî íå óñåòèëè.
Ïî÷íàë Ìåëêîð äà ãðàäè è äúëáàå îãðîìíà êðåïîñò òàì, ïîä ìðà÷íèòå 
ïëàíèíè, ãäå ëú÷èòå íà Èëóèí ñà íåÿñíè è õëàäíè. Íàçîâàë òàçè êðåïîñò 
Óòóìíî. È ìàêàð ÷å Âàëàðèòå îùå íå çíàåëè, çëîòî íà íåãîâàòà îìðàçà 
ñå ðàçëåòÿëî îòòàì íà âñè÷êè ïîñîêè äà îñêâåðíè Ïðîëåòòà íà Àðäà. 
Çåëåíèíàòà âåõíåëà è çàãíèâàëà, áóðåíè è ñëóç çàïðèùâàëè âñè÷êè ðåêè, 
òà ñå ðàçëèâàëè ãíóñíè, îòðîâíè áëàòà, ñâúðòàëèùà çà ìóõèòå; 
èçðàñíàëè ìðà÷íè, çëîêîáíè äåáðè, ãäå ñå ñïîòàéâàë ñòðàõ; õèùíèöè ñ 
îñòðè íîêòè è çúáè îáëèâàëè çåìÿòà â êúðâè. Òîãàç ðàçáðàëè Âàëàðèòå, 
÷å Ìåëêîð ïàê å ïîäõâàíàë çëîòî ñè äåëî è ïîäèðèëè íåãîâàòà ïîòàéíà 
îáèòåë. Àëà Ìåëêîð, óâåðåí â çäðàâèòå ñòåíè íà Óòóìíî è ñèëàòà íà 
ñëóãèòå ñè, èçâåäíúæ âðúõëåòÿë íàñðåùà è íàíåñúë ïúðâèÿ óäàð, ïðåäè 
Âàëàðèòå äà ñå ïîäãîòâÿò; ùóðìóâàë ñâèðåïî Èëóèí è Îðìàë, ïîâàëèë 
êîëîíèòå è ðàçáèë äâàòà ñâåòèëíèêà. Ïîä òåæåñòòà íà êîëîíèòå ñå 
ðàçëþëÿëà Çåìÿòà è ìîðåòî ñå íàäèãíàëî â äèâà ÿðîñò, à êîãàòî 
ñâåòèëíèöèòå áèëè ðàçáèòè, áëèêíàë îò òÿõ íàâñÿêúäå óíèùîæèòåëåí 
ïëàìúê. Òúé áèëà ðàçðóøåíà çà ïðúâ ïúò Àðäà, à õàðìîíè÷íèòå ôîðìè íà 
ìîðå è ñóøà âå÷å íèêîãà íå ñå âúçñòàíîâèëè êàêòî ãè çàìèñëÿëè 
èçïúðâîì Âàëàðèòå.
Â õàîñà è òúìíèíàòà Ìåëêîð èçáÿãàë, çàùîòî ñòðàõ ãî îáçåë, ùîì ÷óë 
êàê ñðåä ðåâà íà âúëíèòå ñå íàäèãà ãëàñúò íà Ìàíâå êàòî ÿðîñòåí 
âèõúð, à çåìÿòà òðåïåðè ïîä íîçåòå íà Òóëêàñ. Íî ñå äîáðàë äî Óòóìíî 
ïðåäè Òóëêàñ äà ãî äîãîíè è òàì ñå óêðèë. Âàëàðèòå íå ìîãëè äà ãî 
íàäâèÿò, ïîíåæå ñèëàòà èì áèëà ïîòðåáíà äà óêðîòÿò áóéñòâîòî çåìíî è 
äà îïàçÿò êàêâîòî áèëî îñòàíàëî îò ïëîäîâåòå íà òåõíèÿ òðóä; à ïîäèð 
òóé ñå ñòðàõóâàëè äà íå áè ïàê äà ðàçöåïÿò Çåìÿòà, ïðåäè îùå äà ñà 
ðàçáðàëè êúäå ñå êðèÿò ×åäàòà íà Èëóâàòàð, ùî òåïúðâà ùåëè äà äîéäàò 
â íåçíàéíî âðåìå.
Òúé ñâúðøèëà Ïðîëåòòà íà Àðäà. Äîìúò íà Âàëàðèòå ñðåä Àëìàðåí áèë 
íàïúëíî ïîãóáåí è íå èì îñòàâàëî îáèòàëèùå íà òîçè ñâÿò. Çàòóé 
íàïóñíàëè Ñðåäíàòà çåìÿ è ñå ïðåñåëèëè â Àìàí, íàé-çàïàäíàòà îò 
âñè÷êè îáëàñòè ïî ïðåäåëèòå íà ñâåòà; çàïàäíèòå é áðåãîâå ãëåäàò êúì 
Îòâúäíîòî ìîðå, íàðå÷åíî îò åëôèòå Åêàÿ, ùî îáêðúæàâà öàðñòâîòî íà 
Àðäà. Êúäå å êðàÿò ìó, çíàÿò ñàìî Âàëàðèòå, à îòâúä íåãî ñà Ñòåíèòå 
íà Íîùòà. Àëà èçòî÷íèòå áðåãîâå íà Àìàí ãðàíè÷àò ñ Áåëåãàåð, Âåëèêîòî 
çàïàäíî ìîðå; è òúé êàòî Ìåëêîð áèë ñå çàâúðíàë â Ñðåäíàòà çåìÿ ïðåäè 
äà ãî ïîáåäÿò, Âàëàðèòå óêðåïèëè ñâîÿ äîì è íà ìîðñêèÿ áðÿã èçäèãíàëè 
Ïåëîðè - íàé-âèñîêèòå ïëàíèíè íà ñâåòà. À íàä Ïåëîðè ñå èçäèãàë 
âúðõúò, íà êîéòî ñàì Ìàíâå ñëîæèë ñâîÿ òðîí. Òàíèêâåòèë íàðè÷àò 
åëôèòå òîçè ñâåùåí âðúõ, à îùå Îéîëîñå - Âå÷íàòà áåëîòà, Åëåðèíà - 
Çâåçäíà êîðîíà, è ìíîãî äðóãè èìåíà ñà ìó äàëè; Ñèíäàðèòå ïúê íà ñâîÿ 
ïî-êúñíî ñúçäàäåí åçèê ãî íàðè÷àò Àìîí Óèëîñ. Îò ñâîÿ ÷åðòîã òàì 
Ìàíâå è Âàðäà âèæäàëè öÿëàòà Çåìÿ ÷àê äî äàëå÷íèÿ Èçòîê.
Çàä ñòåíèòå íà Ïåëîðè èçãðàäèëè Âàëàðèòå ñâîåòî öàðñòâî â òàçè 
îáëàñò, íàðå÷åíà Âàëèíîð; òàì áèëè òåõíèòå äîìîâå, ãðàäèíè è êóëè. Â 
îíèÿ çåìè ñúáðàëè îãðîìíè çàïàñè îò ñâåòëèíà è âñè÷êî íàé-ïðåêðàñíî, 
ùî áèëè ñïàñèëè îò ãèáåë; äðóãè, îùå ïî-êðàñèâè íåùà ñúòâîðèëè íàíîâî 
è ñòàíàë Âàëèíîð ïî-ïðåëåñòåí äàæå îò Ñðåäíàòà çåìÿ ïðåç ïúðâàòà 
Ïðîëåò íà Àðäà; áëàãîñëîâåí áèë Âàëèíîð, çàùîòî â íåãî îáèòàâàëî 
Áåçñìúðòèåòî è íèùî òàì íå âåõíåëî è ñòàðååëî, íÿìàëî íè ïåòíî ïî 
öâÿò è ëèñò, íè óïàäúê, íè áîëåñò çà âñè÷êî æèâî; äàæå âîäèòå è 
êàìúíèòå áèëè áëàãîñëîâåíè.


À êîãàòî Âàëèíîð áèë ñúòâîðåí äî êðàé è Âàëàðèòå ñè èçáðàëè äîìîâå, 
íàêðàÿ èçäèãíàëè ñðåä ðàâíèíàòà îòâúä ïëàíèíèòå ñâîÿ ãðàä Âàëìàð ñ 
áåçáðîéíè êàìáàíè. Ïðåä çàïàäíàòà ìó ïîðòà ñå èçäèãàëà çåëåíà ìîãèëà, 
íàðå÷åíà Åçåëîõàð èëè Êîðîëàéðå; áëàãîñëîâèëà ßâàíà òàçè ìîãèëà è 
÷åñòî ñÿäàëà òàì íà òðåâàòà äà ïåå ïåñåí ìîãúùà, ñáðàëà íåéíèòå ìèñëè 
çà âñè÷êî, ùî ðàñòå ïî òîçè ñâÿò. Àëà äî íåÿ Íèåíà ðàçìèøëÿâàëà òèõî 
è ðîíåëà ñúëçè. Ïî îíîâà âðåìå ñå ñáðàëè Âàëàðèòå äà ïîñëóøàò ßâàíà è 
ñåäíàëè íà ñâîèòå òðîíîâå ñðåä Ìàõàíàêñàð - Ïðúñòåíà íà Ñúäáàòà áëèçî 
äî çëàòíèòå ïîðòè íà Âàëìàð; ïàê çàïÿëà ßâàíà Êåìåíòàðè è âñè÷êè 
îòïðàâèëè âçîð êúì íåÿ.
È êàêòî ãëåäàëè, èçíèêíàëè îò ìîãèëàòà äâà íåæíè ñòðúêà; à íàä öåëèÿ 
ñâÿò â òîçè ìèã ïàäíàëà òèøèíà è íÿìàëî äðóã çâóê, îñâåí ïåñåíòà íà 
ßâàíà. Ïîä íåéíàòà ïåñåí ðàñëè ôèäàíêèòå, äîäåòî ñòàíàëè ïðåêðàñíè è 
ñèëíè; òúé ñå ÿâèëè íà áÿë ñâÿò äâåòå Äúðâåòà íà Âàëèíîð. Îò âñè÷êî, 
ùî ñúòâîðèëà ßâàíà, òå ñà íàé-ñëàâíè è îêîëî òÿõíàòà ó÷àñò ñå 
ïðåïëèòàò âñè÷êè ëåãåíäè çà Äðåâíèòå äíè.
Åäíîòî èìàëî òúìíîçåëåíè ëèñòà, ùî îòäîëó èñêðåëè êàòî ñðåáðî íàé-
÷èñòî, îò öâåòîâåòå ìó íåèçáðîèìè ñðåáúðíà ðîñà ñå ëååëà, à çåìÿòà 
îòäîëó òðåïòÿëà â ïúñòðàòà ñÿíêà íà âå÷íî ïúðõàùàòà êîðîíà. Ñ 
ÿñíîçåëåíè ëèñòà áèëî äðóãîòî êàòî òîêó-ùî ðàçëèñòåí áóê, à ïî 
ðúá÷åòàòà èì çëàòî áëåñòÿëî. Öâÿò ñå òðóïàë â êëîíàêà íà ãðîçäîâå 
æúëòè îò æèâ ïëàìúê è îò òÿõ ñÿêàø îò ðîãîâå íåèç÷åðïàåìè ñèïåë ñå 
çëàòåí äúæä ïî çåìÿòà; òîïëèíà ïðúñêàëè òå è ñâåòëèíà ëú÷åçàðíà. 
Òåëïåðèîí ñå íàðè÷àëî ïúðâîòî âúâ Âàëèíîð, à îùå Ñèëïèîí, Íèíêóåëîòå 
è ðåä äðóãè èìåíà; äðóãîòî ñå íàðè÷àëî Ëàóðåëèí, èëè Ìàëèíàëäà, 
Êóëóðèåí è ñ îùå íàé-ðàçëè÷íè íàçâàíèÿ ïåñíè ñå ïåÿò çà íåãî.
Çà ñåäåì ÷àñà ñå âúçâèñèëè äâåòå äúðâåòà äî ïúëíà ñëàâà è ïðåëåñòòà 
èì íÿìàëà ðàâíà; âñÿêî îò òÿõ ñå ñúáóæäàëî êúì æèâîò ÷àñ ïðåäè 
äðóãîòî äà çàäðåìå. Òúé âúâ Âàëèíîð äâà ïúòè äíåâíî íàñòàâàëî âðåìå, 
êîãàòî ñå ðàçñòèëàë ñâåòëèê íåæåí è êðîòúê, çàùîòî è äâåòå äúðâåòà íå 
ãðååëè ñ ïúëíà ñèëà, à ëú÷èòå èì çëàòíè è ñðåáúðíè â åäíî ñå ñëèâàëè. 
Òåëïåðèîí áèë ïî-ñòàðøè, òîé ïðúâ âúçäèãíàë ñíàãà ìîãúùà è ïðúâ 
ðàçöúôíàë; à äî ìèãà, êîãàòî ðàçïðúñíàë áëåäèÿ òðåïåò íà çîðà 
ñðåáðèñòà, Âàëàðèòå íå îòìåðâàëè âðåìåòî, çàòóé íàðåêëè îíçè ÷àñ 
Âñòúïèòåëåí è îò íåãî áðîèëè äíèòå íà ñâîåòî öàðñòâàíå âúâ Âàëèíîð. 
Òúé â øåñòèÿ ÷àñ îò Ïúðâèÿ äåí, êàêòî è çàíàïðåä â äíèòå ÷åñòèòè ÷àê 
äî Ïîìðúêâàíåòî íà Âàëèíîð, ïðåêðàòèë ñâîÿ öúôòåæ Òåëïåðèîí, òà 
îòñòúïèë âðåìå íà Ëàóðåëèí äà öúôòè äî äâàíàéñåòèÿ ÷àñ. Îò òîãàç 
âñåêè äåí âúâ Âàëèíîð èìàë ïî äâàíàéñåò ÷àñà è çàâúðøâàë ñ íîâî 
ïðåïëèòàíå íà ëú÷èòå, êîãàòî Ëàóðåëèí çàñïèâàë, à Òåëïåðèîí ñå 
ðàçãàðÿë. Äúëãî ñå íîñåëà ñâåòëèíàòà íà òèÿ äúðâåòà, äîäåòî áàâíî ñå 
ïðúñíå íàãîðå èëè ïîïèå â çåìÿòà; ñáèðàëà Âàðäà ðîñàòà íà Òåëïåðèîí è 
äúæäà çëàòåí íà Ëàóðåëèí â îãðîìíè âìåñòèëèùà êàòî åçåðà ëú÷åçàðíè, 
îò êîèòî ÷åðïåëè âñè÷êè Âàëàðè ñâåòëèíà è æèâèòåëíà âëàãà. Òúé ñå 
çàïî÷íàëè äíèòå ÷åñòèòè íà Âàëèíîð; òúé ñå ïîäõâàíàë è Áðîåæúò íà 
âðåìåòî.


Àëà íàáëèæàâàë ÷àñúò, óðå÷åí îò Èëóâàòàð çà èäâàíå íà Ïúðâîðîäíèòå, à 
Ñðåäíàòà çåìÿ ëåæàëà â ñóìðàê ïîä çâåçäèòå, ùî áèëà ñúòâîðèëà Âàðäà ñ 
òðóäà ñè èç Åà âúâ âðåìåíà íåçàïîìíåíè. Äåáíåë ñðåä ìðàêà Ìåëêîð è 
÷åñòî áðîäåë èç íåãî ïîä ôîðìè ìîãúùè è ñòðàøíè; ñòóä è îãúí âëàäååë 
òîé îò âúðõîâåòå ïëàíèíñêè äî äúëáîêèòå ïåùè â íåäðàòà è âñè÷êî çëî è 
æåñòîêî îò îíàÿ åïîõà å íåãîâî äåëî.
Ðÿäêî íàïóñêàëè Âàëàðèòå áëàæåíèÿ è ïðåëåñòåí Âàëèíîð, òà äà 
ïðåõâúðëÿò ïëàíèíèòå è äà íàâåñòÿò Ñðåäíàòà çåìÿ, àëà çà ñâîèòå çåìè 
îòâúä Ïåëîðè ñå ãðèæåëè ñ íàé-íåæíà îáè÷. Íàñðåä Áëàæåíîòî öàðñòâî 
áèëè ÷åðòîçèòå íà Àóëå, ùî íåïðåñòàííî ñå òðóäåë. Âúâ âñè÷êî, 
ñúòâîðåíî èç îíèÿ çåìè, èìàë òîé íàé-ãîëÿì äÿë è òàéíî èëè ïúê 
îòêðèòî ñúçäàë áåçáðîé ïðåêðàñíè è íåæíè íåùà. Îò íåãî èäâà 
ïîçíàíèåòî çà Çåìÿòà è âñè÷êî ïî íåÿ - êàêòî ïðåìúäðîñòèòå íà îíèÿ, 
ùî íå òâîðÿò, à ñàìî ñå ñòðåìÿò äà óçíàÿò, òúé è óìåíèÿòà íà ìàéñòîðè 
èçêóñíè: òúêà÷è, ðåçáàðè, êîâà÷è; à ñúùî ñåÿ÷è è çåìåäåëöè, ìàêàð ÷å 
ïîñëåäíèòå, êàêòî è âñè÷êè ðàáîòåùè ñ ïëîäíè ðàñòåíèÿ, òðÿáâà äà 
òúðñÿò ñúâåò è îò ßâàíà Êåìåíòàðè, ñúïðóãàòà íà Àóëå. Ïðèÿòåë íà 
Íîëäîðèòå áèë íàðå÷åí ïî-êúñíî Àóëå, çàùîòî ñ ìíîãî ìúäðîñò ãè 
íàäàðèë è çàòóé ñà íàé-èçêóñíè ñðåä åëôèòå; à ïî ñâîé íà÷èí, ñïîðåä 
óìåíèÿòà, ùî èì äàë Èëóâàòàð, òå ñàìè ïðèáàâèëè îùå ìíîãî êúì òèÿ 
çíàíèÿ, ïîíåæå îáè÷àëè ñëîâîòî è ïèñìîòî, òúíêàòà áðîäåðèÿ, æèâîïèñòà 
è ðåçáàòà. Îò Íîëäîðèòå òðúãíàëà è íàïðàâàòà íà áåçöåííè óêðàñè; à 
íàé-áåçöåííè áèëè Ñèëìàðèëèòå, àëà äíåñ òå ñà íàâåêè èçãóáåíè.
Íî Ìàíâå Ñóëèìî, íàé-ñâåùåí è âåëèê ñðåä Âàëàðèòå, âñå òúé ñåäÿë íà 
ïðåäåëèòå íà Àìàí, áåç äà çàáðàâÿ â ñâîèòå ìèñëè Îòâúäíèòå çåìè. 
Çàùîòî òðîíúò ìó âåëè÷àâ áèë âúçäèãíàò âúðõó çúáåðèòå íà Òàíèêâåòèë, 
íàé-âèñîêàòà ïëàíèíà íà ñâåòà, èçïðàâåíà äîñàìè ìîðåòî. Äóõîâå â 
îáëèêà íà îðëè è ÿñòðåáè îòëèòàëè íåóìîðíî îò íåãîâèòå ÷åðòîçè è 
î÷èòå èì áèëè òîëêîç ìîãúùè, ÷å ñúçèðàëè äàæå ùî å óêðèòî â ìîðñêèòå 
áåçäíè è ïîòàéíèòå ïåùåðè ïîä ñâåòà. Òúé ìó íîñåëè âåñòè ïî÷òè çà 
âñè÷êî èç Àðäà; àëà âñå ïàê èìàëî è íåùà íåäîñòúïíè çà âçîðà íà Ìàíâå 
è íåãîâèòå ñëóæèòåëè, ïîíåæå òàì, ãäå çàìèñëÿë ìðà÷íè äåëà Ìåëêîð, 
òåãíåëè ñåíêè íåïðîíèöàåìè.
Ìàíâå íèùî íå âúðøè çàðàäè ñîáñòâåíà ñëàâà è íå ðåâíóâà ÷óæäàòà ñèëà, 
ñàìî åäíî ãî âúëíóâà - â ìèð äà óïðàâëÿâà. Îò âñè÷êè åëôè íàé-ìíîãî 
îáè÷àë Âàíèÿðèòå è èì äàðèë èçêóñòâîòî íà ñòèõà è ïåñíèòå; çàùîòî â 
ñòèõà íàìèðà íàñëàäà Ìàíâå, à ïåñåíòà íà ñëîâàòà å íåãîâà ìóçèêà. Â 
ñèíè îäåæäè ñå íîñè, ñèí å ïëàìúêúò íà î÷èòå ìó, à â äåñíèöàòà ñòèñêà 
æåçúë ñàïôèðåí, ùî Íîëäîðèòå èçâàÿëè çà íåãî; èçáðàí áèë çà íàìåñòíèê 
íà Èëóâàòàð, êðàë íà ñâåòà íà Âàëàðèòå, åëôèòå è õîðàòà, ïðúâ òåõåí 
çàùèòíèê îò çëèíèòå íà Ìåëêîð. Ñ Ìàíâå æèâååëà Âàðäà, íàé-ïðåêðàñíà 
îò âñè÷êè, íàðå÷åíà íà ñèíäàðèíñêè åçèê Åëáåðåò, êðàëèöà íà Âàëàðèòå 
è ñúòâîðèòåëêà íà çâåçäèòå; à êðàé òÿõ äâàìàòà âå÷íî øåòàëà ñâèòà 
ãîëÿìà îò áëàãîñëîâåíè äóõîâå.
Óëìî áèë âå÷íî ñàì è íå æèâååë âúâ Âàëèíîð, íèòî ïúê èäâàë íàòàì, 
îñâåí êîãàòî ñå ñâèêâàë ñúâåò çà íàé-âàæíè äåëà; îùå îò ïúðâèÿ äåí íà 
Àðäà îáèòàâàë òîé â Îòâúäíèÿ îêåàí è òàì å äî äíåñ. Îò äúëáèíèòå 
âëàñòâà íàä âñè÷êè ïðèëèâè è îòëèâè, íàä òå÷åíèÿòà íà ðåêèòå è 
áëèêàùèòå èçâîðè, íàä ðîñíèòå êàïêè è äúæäîâåòå ïî âñè÷êè çåìè ïîä 
íåáîñâîäà. Òàì äúëáîêî çàìèñëÿ òîé ìóçèêà âåëè÷àâà è ñòðàõîâèòà; 
íåéíîòî åõî ñå íîñè ïî âåíèòå íà ñâåòà â ñêúðáè è â ðàäîñò; çàùîòî 
ðàäîñòåí å ôîíòàíúò, ùî ñå èçäèãà ïîä ñëúí÷åâ áëÿñúê, àëà èçâèðà îò 
êëàäåíöè íà ñêðúá áåçäúííà äîëó â íåäðàòà. Íàé-ìíîãî íàó÷èë îò Óëìî 
íàðîäúò íà Òåëåðèòå, çàòóé òÿõíàòà ìóçèêà å êîëêîòî òúæíà, òîëêîâà è 
îìàéíà. Çàåäíî ñ íåãî â Àðäà ïðèñòèãíàë Ñàëìàð è ñúòâîðèë ðîãîâåòå íà 
Óëìî, ÷èÿòî ïåñåí íèêîé íå ùå çàáðàâè ùîì âåäíúæ ÿ ÷óå; ñ íåãî ñà îùå 
Îñå è Óèíåí, íà êîèòî äàë âëàñò íàä âúëíèòå âúâ Âúòðåøíèòå ìîðåòà, à 
îñâåí òÿõ è áåç÷åò äðóãè äóõîâå. Òúêìî ïî âîëÿòà íà Óëìî äàæå è ïðåç 
ìðà÷íîòî âëàäè÷åñòâî íà Ìåëêîð æèâîòúò ïðîäúëæàâàë â áåçáðîé ïîòàéíè 
êúò÷åòà, çà äà íå çàãèíå Çåìÿòà; ñëóøàë Óëìî ñ îòêðèòî ñúðöå çîâà íà 
âñè÷êè ñúçäàíèÿ, çàëóòàíè â ìðàêà äàëå÷ îò Âàëàðèòå è íèêîãà íå 
çàáðàâÿë Ñðåäíàòà çåìÿ - êàêâèòî è áåäè èëè ïðîìåíè äà ÿ ñïîëåòÿò, 
òîé âå÷íî ùå ìèñëè çà íåÿ ÷àê äî êðàÿ íà äíèòå.
Ïðåç îíîâà âðåìå íà ìðàê è ßâàíà íå èñêàëà äà èçîñòàâè äîêðàé 
Îòâúäíèòå çåìè, çàùîòî ìèëåå çà âñÿêà ðàñòÿùà òðåâèöà; ñêðúá ÿ ìú÷åëà 
çà äåëàòà, ùî áèëà çàïî÷íàëà â Ñðåäíàòà çåìÿ, à Ìåëêîð ãè ïî÷åðíèë. 
×åñòî íàïóñêàëà òÿ äîìà íà Àóëå è öúôíàëèòå ëèâàäè èç Âàëèíîð, çà äà 
ëåêóâà ðàíèòå íà ñâåòà; à êîãàòî ñå âðúùàëà, âå÷íî ïîäêàíÿëà Âàëàðèòå 
äà ïîòåãëÿò íà ðàò ñðåùó ñêâåðíîòî öàðñòâî, êîåòî òðÿáâàëî äà 
ïðåìàõíàò ïðåäè èäâàíåòî íà Ïúðâîðîäíèòå. Óêðîòèòåëÿò íà çâåðîâå 
Îðîìå ñúùî ïîíÿêîãà ÿçäåë èç ìðàêà ïðåç ãîðè íåïîçíàòè; êàòî ìîãúù 
ëîâåö ñå îòïðàâÿë ñ êîïèå è ñòðåëè äà ïðåñëåäâà äî ñìúðò çëèòå 
÷óäîâèùà íà Ìåëêîð, à áåëèÿò ìó æðåáåö Íàõàð èñêðÿë êàòî ñðåáðî â 
òúìíèíàòà. Òúòíåëà äðåìåùàòà çåìÿ ïîä çëàòíèòå ìó êîïèòà è ñðåä 
ñâåòîâíèÿ çäðà÷ íàäóâàë Îðîìå ñâîÿ ïðîñëàâåí ðîã Âàëàðîìà èç 
ðàâíèíèòå íà Àðäà; êúíòåëè ïëàíèíèòå, áÿãàëè çëèòå ñåíêè è ñàì Ìåëêîð 
ñå ñïîòàéâàë â Óòóìíî, ðàçòðåïåðàí ïðåä èäâàùàòà ðàçïëàòà. Àëà ùîì 
îòìèíåë Îðîìå, ïàê ñå ñáèðàëè ñëóãèòå íà Ìåëêîð è íàä çåìèòå òåãíåëà 
ñÿíêà ëóêàâà.


Òúé, êàçâàò, áèëî ïî Çåìÿòà â íà÷àëîòî íà äíèòå, ïðåäè ñâåòúò äà 
ñòàíå òàêúâ, êàêúâòî ãî çíàÿò ×åäàòà íà Èëóâàòàð. Çàùîòî åëôè è ëþäå 
ñà ×åäà íà Èëóâàòàð; è òúé êàòî Àéíóðèòå íå ðàçáèðàëè äîêðàé 
ìåëîäèÿòà, ñ êîÿòî ×åäàòà íàâëåçëè â Ìóçèêàòà, íèêîé îò òÿõ íå ïîñìÿë 
äà ïðèáàâè èëè îòíåìå íåùî. Çàòóé Âàëàðèòå ñà èì ïî-ñêîðî êàòî ñòàðøè 
áðàòÿ è âîæäîâå, íî íå è ãîñïîäàðè; â äåëàòà ñè ñ åëôè è õîðà 
Àéíóðèòå ñà ãè âîäèëè íàé-âå÷å ñ äîáðî, à ïîíÿêîãà è íàñèëà, àëà 
ðÿäêî å èçëèçàëî íåùî äîáðî îò ïðèíóäàòà, òà áèëà òÿ è ñ íàé-äîáðè 
íàìåðåíèÿ. Ïðî÷åå, èìàëè ñà äåëà ïðåäèìíî ñ åëôèòå, çàùîòî Èëóâàòàð 
ãè å ñúòâîðèë ïî ïîäîáèå íà Àéíóðèòå, ìàêàð è ïî-äðåáíè íà ðúñò è 
ñèëà, äîêàòî õîðàòà íàäåëèë ñúñ ñòðàííè è íåïîçíàòè äàðáè.
Êàçâàò, ÷å ïîäèð îòïúòóâàíåòî íà Âàëàðèòå íàñòàíàëà òèøèíà è äúëãî 
ñåäÿë Èëóâàòàð íàñàìå, óíåñåí â ðàçìèñëè. À íàêðàÿ èçðåêúë:
- Åòî, âèæòå, îáè÷àì Çåìÿòà, ùî îòðåäèõ çà äîì íà Êóåíäè è Àòàíè! Àëà 
Êóåíäè ùå áúäàò íàé-ïðåêðàñíè îò âñè÷êè ñúçäàíèÿ, ùå çàìèñëÿò è 
ñúòâîðÿâàò ïîâå÷å ïðåëåñò îò âñè÷êè ìîè ×åäà; íàé-áëàæåíè ùå áúäàò íà 
òîçè ñâÿò. Íà Àòàíè ïúê ùå äàì íîâà äàðáà.
È ïîæåëàë òîé ñúðöàòà ÷îâåøêè äà íå íàìèðàò ïîêîé â ñâåòà, à äà äèðÿò 
îòâúä íåãîâèòå ïðåäåëè; íî â ñúùîòî âðåìå ñðåä ñèëèòå è ñúäáèíèòå íà 
Àðäà ñàìè äà ñúçäàâàò æèâîòà ñè èçâúí Ìóçèêàòà íà Àéíóðèòå, êîÿòî å 
êàòî çàêîí çà âñè÷êî äðóãî; è ÷ðåç òåõíèÿ òðóä âñè÷êî äà ñå çàâúðøè 
ïî ôîðìà è äåëî, òà ñâåòúò íàé-ñåòíå äà ñòèãíå öåëòà ñè.
Îáà÷å çíàåë Èëóâàòàð, ÷å ñðåä áîðáèòå íà ñèëè ìîãúùè ëþäåòå ÷åñòî ùå 
ãóáÿò ïúòÿ è íå ùå èçïîëçâàò ñâîÿòà äàðáà òúé, êàêòî òðÿáâà. Çàòîâà 
ðåêúë:
- Äîéäå ëè âðåìå, è òå ùå óçíàÿò, ÷å âñè÷êî ùî âúðøàò, äîïðèíàñÿ â 
êðàéíà ñìåòêà çà ñëàâà íà ìîåòî äåëî.
Íî åëôèòå ñìÿòàò, ÷å õîðàòà ÷åñòî òâîðÿò ñêðúá çà Ìàíâå, êîéòî íàé-
äîáðå ïîçíàâà çàìèñúëà íà Èëóâàòàð; ñìÿòàò îùå, ÷å õîðàòà ñà íàé-
áëèçêè ïî äóõ äî Ìåëêîð, ìàêàð ÷å òîé âèíàãè å èçïèòâàë êúì òÿõ ñàìî 
ñòðàõ è íåíàâèñò, äàæå êîãàòî ìó ñëóæàò.
Íåîòäåëèìî îò òàçè äàðáà íà ñâîáîäàòà å è äðóãîòî - ÷å äåöàòà ÷îâåøêè 
ãîñòóâàò ñàìî çà êðàòêî íà áåëèÿ ñâÿò è íå ñà îáâúðçàíè ñ íåãî, à ãî 
íàïóñêàò êúì ïðåäåëè, íåçíàéíè çà åëôèòå. Äîêàòî åëôèòå îñòàâàò òóê 
÷àê äî êðàÿ íà äíèòå è òúêìî çàòóé îáè÷òà èì Çåìÿòà å òúé äúëáîêà è 
ñêðúáíà, à ñ äíè è ãîäèíè ñòàâà âñå ïî-ïå÷àëíà. Çàùîòî åëôèòå íå 
óìèðàò, îñâåí àêî áúäàò ïîãóáåíè èëè ñàìè ïîâåõíàò îò ñêúðáè (òèÿ äâà 
âèäà ïðèâèäíà ñêðúá ñà èì ïðèñúùè); íèòî ïúê ñòàðîñòòà ãè ëèøàâà îò 
ñèëà, ìàêàð è äà ãè íàëÿãà óìîðà ïîäèð äåñåò õèëÿäè âåêà æèâîò; àêî 
ëè âñå ïàê óìðàò, ñáèðàò ñå â ÷åðòîãà íà Ìàíäîñ, îòêúäåòî ìîãàò 
ïîíÿêîãà äà ñå çàâðúùàò. Íî ñèíîâåòå ÷îâåøêè óìèðàò íàèñòèíà è 
íàïóñêàò ñâåòà; çàòóé ãè íàðè÷àò Ãîñòè èëè ïúê Ñòðàííèöè. Ñìúðòíàòà 
ó÷àñò èì å äàðèë Èëóâàòàð è ïîíÿêîãà äàæå Âåëèêèòå èì çàâèæäàò â ÷àñ 
íà óìîðà. Àëà Ìåëêîð å õâúðëèë ñâîÿòà ñÿíêà íàä òàçè äàðáà, ñ ìðàê ÿ 
å èçïúëíèë è ïðåâðúùà äîáðîòî â çëî, à íàäåæäàòà â ñòðàõ. È âñå ïàê 
îùå â äúëáîêà äðåâíîñò ðåêëè Âàëàðèòå íà åëôèòå âúâ Âàëèíîð, ÷å 
ëþäåòå ùå çàïåÿò Âòîðàòà ïåñåí çàåäíî ñ Àéíóðèòå; íå ðàçêðèâà îáà÷å 
Èëóâàòàð êàêâî å çàìèñëèë çà åëôèòå ïîäèð ñâúðøåêà íà ñâåòà, òúé ÷å è 
ñàì Ìåëêîð íå ãî çíàå.


Ãëàâà 2

ÇÀ ÀÓËÅ È ßÂÀÍÀ

Êàçâàò, ÷å îòíà÷àëî äæóäæåòàòà áèëè ñúòâîðåíè îò Àóëå ñðåä ìðàêà íà 
Ñðåäíàòà çåìÿ; òúé êîïíååë Àóëå äà äîéäàò ×åäàòà, çà äà èìà êîãî äà 
îáó÷è â ñâîÿòà ìúäðîñò è ñðú÷íîñò, ÷å íå èñêàë äà ÷àêà êîãà ùå ñå 
ñáúäíàò çàìèñëèòå íà Èëóâàòàð. È ñúòâîðèë òîé äæóäæåòàòà òàêèâà, 
êàêâèòî ñà è äî äíåñ, çàùîòî íåÿñíè áèëè â óìà ìó ôîðìèòå íà ×åäàòà, 
à è çàùîòî îùå òåãíåëà íàä Çåìÿòà âëàñòòà íà Ìåëêîð; çàòóé ïîæåëàë äà 
áúäàò êðåïêè è íåïðåêëîííè. Íî îò ñòðàõ äà íå óïðåêíàò òðóäà ìó äðóãè 
Âàëàðè, âúðøåë âñè÷êî â òàéíà; íàé-íàïðåä ñúçäàë Ñåäåìòå áàùè íà 
äæóäæåòà â ÷åðòîã äúëáîêî ïîä ïëàíèíèòå íà Ñðåäíàòà çåìÿ.
Èëóâàòàð îáà÷å óçíàë êàêâî ñå âúðøè îùå ùîì Àóëå ïðèêëþ÷èë ñâîåòî 
äåëî è ñ ðàäîñò ïî÷íàë äà îáó÷àâà äæóäæåòàòà íà ðå÷òà, ùî áèë 
èçìèñëèë çà òÿõ; çàãîâîðèë òîãàç Èëóâàòàð, à Àóëå ÷óë ãëàñà ìó è 
çàìëúêíàë âåäíàãà. È ðåêúë Èëóâàòàð:
- Ïîðàäè ùî ñòîðè òîâà? Ïîðàäè ùî äðúçíà äà ïîñåãíåø êúì äåëî, êîåòî 
çíàåø, ÷å å îòâúä òâîÿòà ñèëà è âëàñò? Òà íàëè â äàð ñúì òè äàë ñàìî 
òâîåòî áèòèå è íèùî äðóãî; çíà÷è ñúòâîðåíîòî îò óìà è ðúöåòå òè ùå 
æèâåå ñàìî ÷ðåç òåáå è ùå ñå äâèæè åäèíñòâåíî ùîì ïîæåëàåø, à çàðååø 
ëè ìèñúë äðóãàäå, òî ùå ñïðå è ùå ÷àêà. Òóé ëè æåëàåøå?
Îòâúðíàë Àóëå:
- Íå æåëàåõ ïîäîáíî âëàäè÷åñòâî. Ïîæåëàõ ñúùåñòâà èçâúí ñåáå ñè, çà 
äà ãè ó÷à íà óì è ëþáîâ, òà è òå äà ïðîçðàò êðàñîòàòà íà Åà, 
ñúòâîðåíà ïî òâîÿ âîëÿ. Çàùîòî ìèñëåõ, ÷å â Àðäà èìà ìÿñòî çà áåçáðîé 
ñúùåñòâà, ùî äà ÿ ãëåäàò ñ ðàäîñò è îáè÷, àëà âúïðåêè òóé äíåñ òÿ å 
ïóñòà è áåçìúëâíà. È â íåòúðïåíèåòî ñè ñòîðèõ ãëóïîñò. Íî íàëè ñàì òè 
ñè âñåëèë â ñúðöåòî ìè æàæäàòà äà òâîðÿ; à äåòåòî íåâðúñòíî ïîäðàæàâà 
íà áàùèíèòå äåëà íå çàðàäè ïîäèãðàâêà, à çàùîòî å ñèí íà áàùà ñè. Íî 
ùî äà ñòîðÿ ñåãà, òà äà íå òå ðàçãíåâÿ íàâåêè? Êàòî äåòå ïðåä áàùà ñè 
ïîëàãàì ïðåä òåá òåçè ñúçäàíèÿ, äåëî íà ðúöåòå, ùî òè ñàì ñè 
ñúòâîðèë. Âúðøè ñ òÿõ êàêâîòî ïîæåëàåø. Èëè ïúê äàëè äà íå ðàçðóøà 
ñàì òóé ãîðäåëèâî äåëî?
È ñúñ ñúëçè â î÷èòå âäèãíàë Àóëå ÷óê ïðåîãðîìåí, çà äà ñìàæå 
äæóäæåòàòà. Àëà âèæäàéêè òóé ðàçêàÿíèå, Èëóâàòàð ñúæàëèë Àóëå è 
íåãîâîòî äåëî; à äæóäæåòàòà ïîáÿãíàëè îò ÷óêà, ïîñëå ñìèðåíî ñêëîíèëè 
ãëàâè è ñå çàìîëèëè çà ìèëîñò. È ãëàñúò íà Èëóâàòàð èçðåêúë:
- Òâîÿòà æåðòâà ïðèåõ îùå êîãàòî ÿ ñòîðè. Íèìà íå âèæäàø, ÷å òèÿ 
ñúçäàíèÿ èìàò âå÷å ñâîé ñîáñòâåí æèâîò è ñúñ ñâîé ãëàñ ãîâîðÿò? Èíàê 
íå áèõà èçáÿãàëè íè îò ÷óêà, íè îò êàêâàòî è äà áèëî òâîÿ ïðèùÿâêà.
Ðàäîñòíî çàõâúðëèë òîãàç Àóëå òåæêèÿ ÷óê è áëàãîäàðèë íà Èëóâàòàð ñ 
äóìè òàêèâà:
- Äàíî Åðó áëàãîñëîâè ìîåòî äåëî è ãî ïîïðàâè â îíóé, ùî ñúì ñáúðêàë.
Íî Èëóâàòàð çàãîâîðèë îòíîâî è ðåêúë:
- Êàêòî â ñàìîòî íà÷àëî ñúòâîðèõ ìèñúëòà íà âñè÷êè Àéíóðè, òúé è ñåãà 
ïîåìàì òâîÿ êîïíåæ, çà äà ìó äàì ìÿñòî â ñâåòà; àëà íå ùå ïîïðàâÿ 
äåëîòî íà ðúöåòå òè - äà áúäå êàêâîòî ñè ñòîðèë. Ñàìî åäíî íå 
ïðèåìàì: òèÿ ñúçäàíèÿ äà âëÿçàò â ìîÿ çàìèñúë ïðåäè Ïúðâîðîäíèòå è 
÷ðåç òóé äà ïîëó÷èø íàãðàäà çà ñâîÿòà íåòúðïåëèâîñò. Íåêà ñåãà äà 
çàñïÿò â ìðàêà ïîä êàìúêà è äà íå ñå ñúáóæäàò äîäåòî Ïúðâîðîäíèòå íå 
çàñåëÿò Çåìÿòà; à äîòîãàâà ùå ÷àêàø, ìàêàð è äà òè ñå ñòîðè äúëãî. À 
êîãàòî íàñòàíå âðåìå, ùå ãè ñúáóäÿ è òå ùå òè áúäàò êàòî äåöà; è 
íåâåäíúæ ùå íàñòàâàò ñâàäè ìåæäó òâîèòå è ìîèòå - äåöàòà ùî ñàì ñè 
èçáðàõ è îíåçè, ùî òè ìè äîâåäå.
Òîãàâà Àóëå âçåë Ñåäåìòå áàùè íà äæóäæåòàòà è ãè ïîëîæèë äà ñïÿò 
ïîîòäåëíî íà äàëå÷íè, ïîòàéíè ìåñòà; ïîäèð òóé ñå çàâúðíàë âúâ 
Âàëèíîð è ÷àêàë äúëãè ãîäèíè.
Òúé êàòî òðÿáâàëî äà èçëÿçàò íà áÿë ñâÿò ïðåç äíèòå íà Ìåëêîðîâîòî 
ìîãúùåñòâî, Àóëå áèë ñúçäàë äæóäæåòàòà ñèëíè è èçäðúæëèâè. Çàòóé è äî 
äíåñ ñà êàìåííî êðåïêè, óïîðèòè, ïðèáúðçàíè âúâ âðàæäà è äðóæáà, à íà 
òðóä, ãëàä è òåëåñíè íåñãîäè èçäúðæàò ïîâå÷å îò âñè÷êè ñëîâåñíè 
íàðîäè; æèâåÿò äúëãî, äàëå÷ ïîâå÷å îò ïðîñòîñìúðòíèòå ëþäå, àëà âñå 
ïàê íå ñà âå÷íè. Â ïðåæíè âðåìåíà åëôèòå îò Ñðåäíàòà çåìÿ ñìÿòàëè, ÷å 
óìèðàéêè äæóäæåòàòà ñå çàâðúùàò â çåìíàòà òâúðä, îò êîÿòî ñà 
ñúòâîðåíè; ñàìèòå äæóäæåòà îáà÷å ìèñëÿò äðóãîÿ÷å. Ëåãåíäèòå èì 
ðàçêàçâàò, ÷å Àóëå Òâîðåöà, êîãîòî íàðè÷àò îùå Ìàõàë, ñå ãðèæè çà òÿõ 
è ãè ñúáèðà ïðè Ìàíäîñ, íî â îòäåëíè ÷åðòîçè; îùå â äðåâíè âðåìåíà 
òîé áèë îáåùàë íà òåõíèòå Áàùè, ÷å êîãàòî íàñòàíå Êðàÿò, Èëóâàòàð ùå 
ãè ïðèçîâå è ùå èì îòðåäè äîñòîéíî ìÿñòî ñðåä ×åäàòà. À ñåòíå èì ñå 
ïàäàëî äà ïîìàãàò íà Àóëå â ïðåòâîðÿâàíåòî íà Àðäà ïîäèð Ïîñëåäíàòà 
áèòêà. Îùå ðàçêàçâàò äæóäæåòàòà, ÷å òîãàâà îòíîâî ùå ñå ïîÿâÿò ñðåä 
ñâîÿ íàðîä Ñåäåìòå áàùè, îò êîèòî íàé-ïðîñëàâåí å áèë Äóðèí - áàùà íà 
îíèÿ ïëåìåíà, ùî æèâååëè â Õàçàä-äóì è îò ÷èÿòî äðóæáà ñ åëôèòå íèâãà 
íå å èìàëî ïî-êðåïêà.


Äîêàòî ñå òðóäåë äà ñúòâîðè äæóäæåòàòà, Àóëå ïàçåë ñâîåòî äåëî â 
òàéíà îò äðóãèòå Âàëàðè; àëà íàêðàÿ ðàçêðèë äóøàòà ñè ïðåä ßâàíà è 
ðàçêàçàë êàêâî ñå å ñëó÷èëî. À ßâàíà ìó ðåêëà:
- Åðó å ìèëîñòèâ. Âèæäàì ñåãà, ÷å ëèêóâà ñúðöåòî òè - è ñ ïðàâî, 
çàùîòî ñè ïîëó÷èë íå ñàìî ïðîøêà, íî è âåëèêîäóøíà ùåäðîñò. Àëà 
ïîíåæå ñè êðèë ìèñúëòà ñè îò ìåíå ÷àê äî ñàìèÿ çàâúðøåê, íå ùå èìà ó 
òâîèòå äåöà íåæíîñò êúì îíóé, ùî îáè÷àì. Äîñóù êàòî áàùà ñè, òå ùå 
ëþáÿò íàé-âå÷å òîâà, êîåòî ñàìè ñà ñúòâîðèëè. Ùå äúëáàÿò çåìÿòà, à 
îíóé, ùî ðàñòå è æèâåå íàä íåÿ, íå ùå ãè âúëíóâà. È ìíîãî äúðâåòà ùå 
ðóõíàò ïîêîñåíè îò çúáà íà áåçæàëîñòíàòà ñåêèðà.
Íî Àóëå îòâúðíàë:
- Ñúùîòî òóé ñå îòíàñÿ è çà ×åäàòà íà Èëóâàòàð; íàëè è çà òÿõ ùå å 
ïîòðåáíî äà ñòðîÿò è äà ñå õðàíÿò. Àêî è äà å âÿðíî, ÷å ñúçäàíèÿòà îò 
òâîåòî öàðñòâî èìàò ñòîéíîñò ñàìè ïî ñåáå ñè è áèõà ÿ èìàëè äîðè äà 
íå äîéäàò äðóãè, âñå ïàê Åðó å îòðåäèë âëàñòòà çà ×åäàòà è òå ùå 
èçïîëçâàò âñè÷êî, êîåòî íàìåðÿò èç Àðäà, òà ìàêàð è äà ãî âúðøàò ñ 
óâàæåíèå è áëàãîäàðíîñò, êàêòî Åðó ïîâåëÿâà.
- Îñâåí àêî Ìåëêîð âëåå ìðà÷íà îòðîâà â ñúðöàòà èì - êàçàëà ßâàíà.
Îò òîãàç íå íàìèðàëà ïîêîé è äóøàòà é ñå ñâèâàëà îò ñòðàõ êàêâî ìîæå 
äà ñïîëåòè Ñðåäíàòà çåìÿ â èäíè ãîäèíè. Çàòóé îòèøëà ïðè Ìàíâå è áåç 
äà èçäàâà òàéíàòà íà Àóëå, ðåêëà:
- Êðàëþ íà Àðäà, âÿðíî ëè å îíóé, ùî ÷óõ îò Ìàíâå, ÷å êîãàòî 
ïðèñòèãíàò, ×åäàòà ùå èìàò âëàñò äà âúðøàò êàêâîòî ñè ïîæåëàÿò ñúñ 
ñúòâîðåíîòî îò ìåí?
- Âÿðíî å - îòâúðíàë Ìàíâå. - Àëà çàùî ìå ïèòàø è çàùî å òðÿáâàëî äà 
ñå ñúâåòâàø ñ Ìàíâå, êîãàòî è ñàìà ãî çíàåø?
Çàìúë÷àëà ßâàíà, íàäíèêíàëà â ñîáñòâåíèòå ñè ìèñëè è íàêðàé 
îòãîâîðèëà:
- Çàùîòî ñúðöåòî ìè ñå òðåâîæè îò ìèñëè çà èäíèòå äíè. Ñâèäíè ñà ìè 
âñè÷êè ñúçäàíèÿ. Íå ñòèãà ëè, ÷å Ìåëêîð ïîãóáè òîëêîç ìíîãî? Íèìà 
íèùè÷êî îò îíóé, ùî ñúòâîðèõ, íå ùå å ñâîáîäíî îò ÷óæäî èãî?
- Àêî èìàøå âëàñò, êîå áè îïàçèëà? - çàïèòàë ÿ Ìàíâå. - Êîå òè å íàé-
ñâèäíî îò öÿëîòî òâîå öàðñòâî?
- Âñÿêîå èìà ñòîéíîñò - ðåêëà ßâàíà - è âñÿêîå äîïðèíàñÿ çà 
ñòîéíîñòòà íà äðóãèòå. Íî êåëâàðèòå ìîãàò äà áÿãàò è äà ñå áðàíÿò, à 
îëâàðèòå ñàìî ðàñòàò áåçìåòåæíî. È ñðåä òÿõ ñà ìè íàé-ìèëè äúðâåòàòà. 
Áàâíî èçðàñòâàò òå, à ëåñíî ùå ïàäàò è íèêîé íå ùå ãè îïëà÷å, àêî íå 
ñà çàïëàòèëè äàí ñ ïëîä ïî ñâîèòå êëîíè. Òúé âèæäà ìîÿòà ìèñúë. Íåêà 
äúðâåòàòà èìàò ïðàâî äà ãîâîðÿò îò èìåòî íà âñÿêî çåëåíî ñúçäàíèå è 
äà íàêàçâàò îíèÿ, ùî ãè ïîãóáâàò!
- ×óäíîâàòà å òâîÿòà ìèñúë - îòâúðíàë Ìàíâå.
- È âñå ïàê òóé ãî èìàøå â Ïåñåíòà - âúçðàçèëà ßâàíà. - Çàùîòî äîäåòî 
òè áåøå âèñîêî ñðåä íåáîñâîäà è çàåäíî ñ Óëìî òâîðåøå îáëàöèòå è 
äúæäîâåòå, àç âäèãíàõ íàñðåùà èì êëîíèòå íà ìîãúùè äúðâåòà è íÿêîè îò 
òÿõ ïååõà íà Èëóâàòàð ñðåä âåòðîâå è ïîðîè.
Çàìúë÷àë òîãàç Ìàíâå, à ìèñúëòà, ùî ßâàíà ïîñÿëà â äóøàòà ìó, ïî÷íàëà 
äà ðàñòå è äà ñå ðàçâèâà; ñàì Èëóâàòàð ÿ ñúçðÿë. È ñÿêàø ÷óë Ìàíâå 
êàê Ïåñåíòà ñå íàäèãà îòíîâî ó íåãî è ðàçáðàë êîëêî ìíîãî íåùà å ÷óë 
ïðåäè, áåç äà ãè ðàçáèðà. Íàé-ñåòíå äîøëî è Âèäåíèåòî, àëà òîçè ïúò 
íå áèëî äàëå÷íî, çàùîòî ñàì òîé ñå íàìèðàë â íåãî è âèæäàë, ÷å âñè÷êî 
ñå êðåïè âúðõó äåñíèöàòà íà Èëóâàòàð; ïîñëå äåñíèöàòà ñå ïðîñòðÿëà 
íàâúòðå è îò íåÿ ïðîèçëåçëè áåçáðîé ÷óäåñà, ùî äîòîãàç ñå òàÿëè â 
ñúðöàòà íà Àéíóðèòå.
Ñúáóäèë ñå Ìàíâå, ñëÿçúë ïðè ßâàíà â Åçåëîõàð è ñåäíàë äî íåÿ ïîä 
Äâåòå äúðâåòà. À ïîñëå ðåêúë:
- Î, Êåìåíòàðè, Åðó ïðîãîâîðè è êàçà: "Òà íèìà íÿêîé îò Âàëàðèòå 
ìèñëè, ÷å íå ñúì ÷óë öÿëàòà Ïåñåí, ÷àê äî íàé-òèõèÿ çâóê íà íàé-òèõèÿ 
ãëàñ? Âèæòå! Êîãàòî ñå ïðîáóäÿò ×åäàòà, òîãàâà ùå ñå ïðîáóäè è 
ìèñúëòà íà ßâàíà, çà äà ïðèçîâå äóõîâå îò äàëå÷íè êðàèùà, à òå ùå 
îòèäàò ñðåä êåëâàðèòå è îëâàðèòå è íÿêîè ùå îñòàíàò íàâåêè òàì, òà äà 
çàñëóæàò ïî÷èò è äà âäúõâàò ñòðàõ ñ ïðàâåäíèÿ ñè ãíÿâ. Ïîíå äîêàòî 
Ïúðâîðîäíèòå ñà â ñâîÿ ðàçöâåò, à Ìëàäèòå îùå ñà íåðàçóìíè." Íî íå ñè 
ëè ïðèïîìíÿø, Êåìåíòàðè, ÷å òâîÿòà ìèñúë íå âèíàãè ïååøå â ñàìîòà? 
Íèìà íå ÿ ïîñðåùàøå ìîÿòà ìèñúë, òà äà ñå èçâèñèì êðèëî äî êðèëî êàòî 
ìîãúùè ïòèöè, ùî ñå ðåÿò íàä îáëàöèòå? Ïî âîëÿòà íà Èëóâàòàð òóé ùå 
ñå ïîâòîðè è îùå ïðåäè ×åäàòà äà ñå ñúáóäÿò, âèñîêî èç íåáîñâîäà ùå 
ïîëåòÿò ïî-áúðçî îò âÿòúðà Îðëèòå - Âåñòîíîñöè íà Çàïàäà.
Îò ðàäîñò ßâàíà ñå âúçïðàâèëà â öÿë ðúñò, ïðîñòðÿëà ðúöå êúì íåáåñàòà 
è âèêíàëà:
- Íåêà ñå èçâèñÿò äúðâåòàòà íà Êåìåíòàðè, òà Îðëèòå íà êðàëÿ äà âèÿò 
ãíåçäàòà ñè â òÿõ!
Íî Ìàíâå ñúùî ñå âúçïðàâèë è ñÿêàø áèë òúé âèñîê, ÷å ãëàñúò ìó 
äîëèòàë îò êðúñòîïúòèùàòà íà âåòðîâåòå.
- Íå - ðåêúë òîé, - ñàìî äúðâåòàòà íà Àóëå ùå áúäàò òîëêîç âèñîêè. Ïî 
çúáåðèòå ïëàíèíñêè ùå âèÿò ãíåçäà îðëèòå, òà äà ÷óâàò ãëàñà íà 
âñè÷êè, ùî íè ïðèçîâàâàò. Íî äîëó â ãîðèòå ùå áðîäÿò Ïàñòèðèòå íà 
äúðâåòàòà.
Ðàçäåëèëè ñå äâàìàòà òîãàâà è ßâàíà ñå âúðíàëà ïðè Ìàíâå; çàâàðèëà ãî 
äà ëåå ðàçòîïåí ìåòàë â êàëúïè ñðåä ñâîÿòà êîâà÷íèöà.
- Åðó å âåëèê è ìèëîñúðäåí - ðåêëà ìó òÿ. - Íåêà âíèìàâàò äåöàòà òè! 
Çàùîòî èç ãîðèòå ùå áðîäè ìîãúùà ñèëà, ñ ÷èéòî ãíÿâ øåãà íå áèâà.
- È âñå ïàê äúðâà ùå èì òðÿáâàò - îòâúðíàë Àóëå, à ïîäèð òóé 
ïðîäúëæèë ñ êîâàøêàòà ðàáîòà.


Ãëàâà 3.

ÇÀ ÈÄÂÀÍÅÒÎ ÍÀ ÅËÔÈÒÅ È ÏËÅÍÀ ÍÀ ÌÅËÊÎÐ

Îùå äúëãè åïîõè æèâåëè Âàëàðèòå â ïúëíî áëàæåíñòâî ïîä ñâåòëèíàòà íà 
Äâåòå äúðâåòà îòâúä Ïëàíèíèòå íà Àìàí, äîêàòî öÿëàòà Ñðåäíà çåìÿ 
ëåæàëà â çäðà÷ ïîä çâåçäèòå. Ïî-ðàíî, ïîä áëÿñúêà íà Ñâåòèëíèöèòå, 
òàì áèë çàïî÷íàë ðàñòåæ, àëà ñåòíå ïðåñòàíàë, çàùîòî âñè÷êî îòíîâî 
òúíåëî â ìðàê. Íî âúïðåêè òóé âå÷å íèêíåëè íàé-äðåâíèòå æèâè ñúçäàíèÿ 
- îãðîìíèòå ìîðñêè âîäîðàñëè è êëîíåñòèòå ñóõîçåìíè äúðâåòà; à èç 
äîëèíèòå ñðåä îáãúðíàòè â ñÿíêà õúëìîâå áðîäåëè äðåâíè, ìîãúùè è 
ìðà÷íè òâàðè. Ðÿäêî èäâàëè ïî îíèÿ ìåñòà äðóãè Âàëàðè, îñâåí ìîæå áè 
ßâàíà è Îðîìå; êðà÷åëà ßâàíà ñðåä çäðà÷à è ñêúðáÿëà, çàùîòî íÿìàëî 
îùå ïîìåí îò ðàñòåæà è îáåùàíàòà Ïðîëåò íà Àðäà. È ïðàùàëà äðÿìêà 
äúëáîêà íàä ìíîæåñòâî æèâè òâàðè, âúçíèêíàëè â çîðàòà íà Ïðîëåòòà, òà 
äà íå ñòàðåÿò, à òúé äà èç÷àêàò íîâî ñúáóæäàíå.
Àëà íà ñåâåð Ìåëêîð ñáèðàë ñèëè è íå äðåìåë, à áäÿë è ñå òðóäåë; 
çëèòå òâàðè, ùî áèë ïîêâàðèë, ïëúçíàëè íàâðåä è ñðåä ñúííèòå ìðà÷íè 
ãîðè âúðëóâàëè ÷óäîâèùà ñúñ ñòðàõîâèòè ôîðìè. Ñâèêàë òîé îêîëî ñåáå 
ñè â Óòóìíî âñè÷êè äåìîíè è äóõîâå, êîèòî ñå áèëè ïðèëåïèëè êúì íåãî 
â äíèòå íà ñëàâà, à ïîäèð òóé ãî ïîñëåäâàëè â çëîòî; ñúðöåâèíàòà èì 
áèëà îò îãúí, àëà íîñåëè îäåæäè îò ìðàê è íàäàëå÷ ïðåä ñòúïêèòå èì 
ëåòÿë ëåäåí óæàñ; â ðúöåòå ñè íîñåëè îãíåíè áè÷îâå. Ïî-êúñíî â 
Ñðåäíàòà çåìÿ ãè íàðåêëè Áàëðîçè. Ïðåç îíèÿ çëîâåùè âðåìåíà Ìåëêîð 
ñúòâîðèë îùå ìíîãî ÷óäîâèùà ñ íàé-ðàçëè÷íè ôîðìè, ùî ñåòíå äúëãî 
ðàçíàñÿëè ñòðàõ ïî ñâåòà; à öàðñòâîòî ìó âå÷å ñå ñòåëåëî ÷àê äî Þãà 
íà Ñðåäíàòà çåìÿ.
Îñâåí òóé èçãðàäèë òîé êðåïîñò è îðúæåéíèöà íåäàëå÷ îò 
ñåâåðîçàïàäíèòå ìîðñêè áðåãîâå, òà äà îòáëúñíå âñÿêà âúçìîæíà àòàêà 
îòêúì Àìàí. Íàä òàÿ òâúðäèíà âëàñòâàë Ñàóðîí, ïîìîùíèêúò íà Ìåëêîð; è 
ÿ íàðåêëè Àíãáàíä.


Ñòàíàëî òúé, ÷å âåäíúæ Âàëàðèòå ñâèêàëè ñúâåò, çàùîòî ãè ðàçòðåâîæèëè 
âåñòèòå, ùî ßâàíà è Îðîìå íîñåëè îò Îòâúäíèòå çåìè; çàãîâîðèëà ïúðâà 
ßâàíà è ðåêëà:
- ×óéòå ìå, âëàñòåëèíè íà Àðäà, êðàòêî áå Âèäåíèåòî íà Èëóâàòàð è 
áúðçî íè ãî îòíåõà, òúé ÷å åäâà ëè çíàåì òî÷íî êîå çà êîãà å 
îòðåäåíî. Íî åäíî âÿðâàéòå òâúðäî: ÷àñúò íàáëèæàâà è òîãàâà ùå âèäèì 
íàäåæäà, à ×åäàòà ùå ñå ïðîáóäÿò. Òðÿáâà ëè òîãàç äà èçîñòàâèì 
äîìîâåòå èì ïóñòè è íàñåëÿâàíè ñàìî îò ñêâåðíè òâàðè? Òðÿáâà ëè òå äà 
áëóæäàÿò èç ìðàêà, äîäåòî íèå æèâååì íà ñâåòëî? Òðÿáâà ëè äà íàðè÷àò 
Ìåëêîð ñâîé ïîâåëèòåë, äîäåòî Ìàíâå öàðóâà íà Òàíèêâåòèë?
À Òóëêàñ ñå ïðîâèêíàë:
- Íå! ×àñ ïî-ñêîðî äà òðúãíåì íà ðàò! Òà íèìà íå ïî÷èâàõìå ïðåäúëãî 
ïîäèð ïðåæíàòà ñõâàòêà è íèìà íå ñå âúçðîäè íàøàòà ñèëà? Áèâà ëè 
åäèí-åäèíñòâåí âðàã äà îñïîðâà íàøåòî öàðñòâî íàâåêè?
Íî òîãàç ïî ìîëáà íà Ìàíâå çàãîâîðèë Ìàíäîñ è ðåêúë:
- Íå ùå è äóìà, ÷å â äíåøíàòà åïîõà ùå ñå ïðîáóäÿò ×åäàòà íà 
Èëóâàòàð, àëà îùå íå å íàñòàíàë ÷àñúò. À îñâåí òóé å ðå÷åíî, ÷å â 
ìðàê ùå ñå ÿâÿò Ïúðâîðîäíèòå è íàé-íàïðåä ùå ñúçðàò çâåçäèòå. Ïî-
ìîùíà ñâåòëèíà ùå áúäå ïîëè÷áà çà òåõíèÿ çàëåç. Çàòóé âå÷íî Âàðäà ùå 
ïðèçîâàâàò íà ïîìîù â òåæúê ÷àñ.
Íàïóñíàëà òîãàç Âàðäà ñúâåòà è êàòî ïîãëåäíàëà îò âèñèíèòå íà 
Òàíèêâåòèë, ñúçðÿëà ñðåä ìðàêà Ñðåäíàòà çåìÿ ïîä áåçáðîé çâåçäè, 
ïðåêðàñíè è áëåäè. È ïîäõâàíàëà òÿ òåæúê òðóä, íàé-âåëèêîòî îò âñè÷êè 
äåëà íà Âàëàðèòå ïîäèð òÿõíîòî èäâàíå â Àðäà. Âçåëà ñðåáúðíà ðîñà îò 
åçåðàòà ïîä Òåëïåðèîí è ñúòâîðèëà íîâè, ïî-ÿðêè çâåçäè çà 
ïðîáóæäàíåòî íà Ïúðâîðîäíèòå; çàòóé ìàêàð ÷å â äúëáèíèòå íà âðåìåòî, 
îùå êîãàòî ñå ñúçäàâàëà Åà, èìåòî é áèëî Òèíòàëå, ùî çíà÷è Íîñèòåëêà 
íà ñâåòëèíà, îòïîñëå åëôèòå ÿ íàðåêëè Åëåíòàðè, Çâåçäíàòà êðàëèöà. Ïî 
îíîâà âðåìå ñúòâîðèëà òÿ Êàðíèë è Ëóèíèë, Íåíàð è Ëóìáàð, Àëêàðèíêâå 
è Åëåìèðå, à ìíîæåñòâî îò ïðåäèøíèòå çâåçäè ñáðàëà è ïîäðåäèëà êàòî 
çíàöè èç íåáåñàòà íà Àðäà: Âèëâàðèí, Òåëóìåíäèë, Ñîðîíóìå è Àíàðèìà; 
à îùå è Ìåíåëìàêàð ñúñ ñèÿéíèÿ ïîÿñ, ùî âåùàå Ïîñëåäíàòà áèòêà â êðàÿ 
íà äíèòå. À âèñîêî íà ñåâåð êàòî ïðåäèçâèêàòåëñòâî ñðåùó Ìåëêîð 
èçäèãíàëà äà ñå ðåå êîðîíàòà îò ñåäåì ÿðêè çâåçäè Âàëàêèðêà - 
ñúäáîâíèÿò Ñúðï íà Âàëàðèòå.
Êàçâàò, ÷å êîãàòî Âàðäà ïðèâúðøâàëà ñâîÿ òðóä, à òîé íå áèë êðàòúê, 
êîãàòî çà ïðúâ ïúò çàêðà÷èë Ìåíåëìàêàð ïî íåáîñâîäà è çàáëåñòÿë 
ñèíèÿò îãúí íà Õåëóèí ñðåä ìúãëèòå ïî ãðàíèöèòå íà ñâåòà - â îíçè ÷àñ 
ñå ïðîáóäèëè ×åäàòà íà Çåìÿòà, Ïúðâîðîäíèòå íà Èëóâàòàð. Êðàé 
îãðÿíîòî îò çâåçäíè ëú÷è åçåðî Êóèâèåíåí, ùî îçíà÷àâà Âîäà íà 
ïðîáóäàòà, ñå îòúðñèëè òå îò ñúíÿ, â êîéòî ãè áèë ïîòîïèë Èëóâàòàð; è 
äîêàòî ñå èçïðàâÿëè áåçìúëâíî êðàé Êóèâèåíåí, âçîðúò èì ñðåùíàë íàé-
íàïðåä çâåçäèòå ñðåä íåáîñâîäà. Çàòóé îò òîãàç íàâåêè îáèêíàëè 
çâåçäíàòà ñâåòëèíà è ïî÷èòàëè Âàðäà Åëåíòàðè ïîâå÷å îò êîéòî è äà 
áèëî äðóã ñðåä Âàëàðèòå.
Â ïðåìåæäèÿòà íà òîçè ñâÿò ôîðìèòå íà çåìè è ìîðåòà íåâåäíúæ ñà áèëè 
ðóøåíè è ïðåòâîðÿâàíè; ðåêèòå íå ñà çàïàçâàëè åäíè è ñúùè êîðèòà íèòî 
ïúê ïëàíèíèòå ñà îñòàâàëè íåèçìåííè, òúé ÷å íÿìà âå÷å âðúùàíå êúì 
Êóèâèåíåí. Àëà ñðåä åëôèòå ñå ìúëâè, ÷å òîé áèë äàëå÷å íà ñåâåð è 
èçòîê â Ñðåäíàòà çåìÿ, êðàé çàëèâ íà âúòðåøíîòî ìîðå Õåëêàð; à òîâà 
ìîðå ñå ðàçëèâàëî òàì, êúäåòî íÿâãà áèëè íåäðàòà íà ìîùíàòà ïëàíèíà 
Èëóèí, ïðåäè Ìåëêîð äà ÿ ïîâàëè. Ìíîãî âîäè ñå ñòè÷àëè íàòàì îò 
èçòî÷íèòå âúçâèøåíèÿ è ïúðâèÿò çâóê, ùî ÷óëè åëôèòå, áèë ðîìîíúò íà 
ïîòîöè è çâúíêàòà ïåñåí íà êàïêè ïî ãëàäêèÿ êàìúê.
Äúëãî æèâåëè òå â ñâîÿ ïúðâè äîì êðàé âîäèòå ïîä çâåçäíèÿ íåáîñâîä è 
áðîäåëè ïî Çåìÿòà, ïðåïúëíåíè ñ èçóìëåíèå; çàïî÷íàëè äà ãîâîðÿò è äà 
äàâàò íàçâàíèÿ íà îíóé, ùî ñúçèðàëè. Ñåáå ñè íàðåêëè Êóåíäè, òîåñò 
îíåçè, ùî ãîâîðÿò íà ãëàñ; çàùîòî îùå íå áèëè ñðåùàëè äðóãè ñúçäàíèÿ, 
âëàäååùè ñëîâî è ïåñåí.
È ñëåä âðåìå ñå ñëó÷èëî òúé, ÷å Îðîìå ïîåë ïî ëîâíè ïúòåêè èç 
äàëå÷íèÿ èçòîê, à ñåòíå ñâúðíàë íà ñåâåð ïîêðàé áðåãîâåòå íà Õåëêàð è 
íàâëÿçúë â ñÿíêàòà íà Èçòî÷íèòå ïëàíèíè Îðîêàðíè. Èçâåäíúæ íåãîâèÿò 
æðåáåö Íàõàð ìîùíî èçöâèëèë è ñïðÿë íà ìÿñòî. Çà÷óäèë ñå Îðîìå è ùîì 
ñå îñëóøàë ñðåä òèøèíàòà íà òèÿ çåìè ïîä çâåçäèòå, êàòî ÷å äî÷óë 
îòäàëå÷å äà äîëèòà ïåñåí íà ìíîæåñòâî ãëàñîâå.
Òúé Âàëàðèòå ñÿêàø ñëó÷àéíî îòêðèëè íàé-ñåòíå îíèÿ, êîèòî òúé äúëãî 
î÷àêâàëè. À ùîì ñúçðÿë Åëôèòå, Îðîìå ñå èçïúëíèë ñ ïî÷óäà, òúé êàòî 
èçâåäíúæ ñå ÿâèëè ïðåä íåãî òîëêîç ïðåêðàñíè è íåïðåäâèäåíè. Çàùîòî 
òàêà å ñ Âàëàðèòå: èçâúí Ñâåòà âñè÷êî ìîæå äà áúäå ïðåäðå÷åíî ñ 
ìóçèêà èëè ïîêàçàíî âúâ âèäåíèå îòäàëå÷, àëà êîéòî âëåçå íàèñòèíà â 
Åà, âñÿêî íåùî ìó ñå ÿâÿâà íåíàäåéíî, ñúâñåì íîâî è íåïîäâëàñòíî íà 
ïðåäñêàçàíèÿ.
Îòíà÷àëî ïúðâèòå ×åäà íà Èëóâàòàð áèëè äàëå÷ ïî ìîãúùè è âåëèêè, 
îòêîëêîòî â ñåòíåøíèòå åïîõè, àëà íå è ïî-êðàñèâè; çàùîòî ìàêàð ÷å â 
çîðàòà íà òÿõíàòà ìëàäîñò õóáîñòòà íà Êóåíäè áèëà ïî-ãîëÿìà îò âñÿêà 
äðóãà íà òîÿ ñâÿò, òÿ íå å èç÷åçíàëà è äî äíåñ - ïðîäúëæàâà äà æèâåå 
â Çàïàäíèòå çåìè, à ñêðúáòà è ìúäðîñòòà ñàìî ÿ îáîãàòÿâàò. Îðîìå 
íà÷àñà îáèêíàë Êóåíäèòå è íà òåõíèÿ ñîáñòâåí åçèê ãè íàðåêúë Åëäàðè, 
ùî îçíà÷àâà Íàðîä íà çâåçäèòå; àëà òîâà èìå íîñÿò ñàìî îíåçè, êîèòî 
ãî ïîñëåäâàëè ïî äúëãèÿ ïúò íà çàïàä.
È âñå ïàê ìíîçèíà Êóåíäè ãî ïîñðåùíàëè ñ óæàñ; âèíîâåí çà òóé áèë 
Ìåëêîð. Çàùîòî ðàçêàçâàò è äî äíåñ ìúäðåöèòå, ÷å íåäðåìåùèÿò Ìåëêîð 
ïðúâ óçíàë çà ïðîáóæäàíåòî íà Êóåíäèòå è ïðàòèë ñåíêè è çëè äóõîâå äà 
äåáíàò è áðîäÿò íàîêîëî. Îùå ãîäèíè ïðåäè èäâàíåòî íà Îðîìå ÷åñòî ñå 
ñëó÷âàëî åëôèòå äà èç÷åçâàò, êîãàòî ñå çàëóòàò íàäàëå÷ ñàìè èëè íà 
ìàëêè ãðóïè; äðóãèòå êàçâàëè, ÷å ãè å õâàíàë Ëîâåöúò è òðúïíåëè îò 
ñòðàõ. È íàèñòèíà, íàé-äðåâíèòå åëôè÷åñêè ïåñíè, ÷èåòî íåÿñíî åõî îùå 
ñå ïîìíè â Çàïàäíèòå çåìè, ðàçêàçâàò êàê áåçôîðìåíè ñåíêè áðîäåëè èç 
õúëìîâåòå íàä Êóèâèåíåí èëè âíåçàïíî çàñåí÷âàëè çâåçäèòå ïî 
íåáîñâîäà; ïåÿò îùå çà ×åðíèÿ êîííèê âúðõó áåñåí æðåáåö, êîéòî 
ïðåñëåäâàë èçãóáåíèòå, çà äà ãè ïëåíè è ðàçêúñà. À ïîíåæå Ìåëêîð ëþòî 
íåíàâèæäàë êîííèêà Îðîìå è òðåïåðåë ïðåä íåãî, òî íàâÿðíî èëè 
íàèñòèíà å ïðàùàë ìðà÷íèòå ñè ñëóãè êàòî êîííèöè, èëè å ïðúñêàë 
ëúæîâíè ñëóõîâå, òà âñè÷êè Êóåíäè äà áÿãàò îò Îðîìå, àêî ñëó÷àéíî ãî 
ñðåùíàò.
Çàòóé êîãàòî Íàõàð èçöâèëèë è Îðîìå ñå ÿâèë ìåæäó òÿõ, íÿêîè Êóåíäè 
ñå ñêðèëè, à ñåòíå ïîáÿãíàëè è ñå èçãóáèëè íàâåêè. Íî êîèòî èìàëè 
õðàáðîñòòà äà îñòàíàò, áúðçî ðàçáðàëè, ÷å Âåëèêèÿò êîííèê íå å 
èç÷àäèå íà ìðàêà, çàùîòî ïî ëèêà ìó áëåñòÿëà ñâåòëèíàòà íà Àìàí è 
ïðèâëè÷àëà íåóäúðæèìî íàé-áëàãîðîäíèòå åëôè.
Ìàëêî ñå çíàå ñúñ ñèãóðíîñò çà êëåòàòà ó÷àñò íà îíèÿ, ùî ïîïàäíàëè â 
ïðèìêèòå íà Ìåëêîð. Òà êîé ëè ñðåä æèâèòå å ñëèçàë íÿêîãà â ÷åðíèòå 
êëàäåíöè íà Óòóìíî è êîé ëè å óñïÿë äà ïðîçðå ìðà÷íèòå çàìèñëè 
Ìåëêîðîâè? Àëà âñå ïàê ìúäðåöèòå â Åðåñåà ñìÿòàò çà èñòèíà, ÷å âñè÷êè 
Êóåíäè, ùî ïîïàäàëè â ëàïèòå íà Ìåëêîð ïðåäè äà ðóõíå Óòóìíî, áèëè 
çàòâàðÿíè â òúìíèöà è òàì ïîäèð èçêóñíè è ñòðàøíè ìú÷åíèÿ áàâíî ñå 
ïðåâðúùàëè â ñêâåðíè, ïîðîáåíè òâàðè; è òúé â ñâîÿòà çëîáíà çàâèñò 
êúì åëôèòå ñúçäàë Ìåëêîð ãíóñíèÿ ðîä íà îðêèòå, êîèòî îòïîñëå íàâåêè 
èì ñòàíàëè íàé-ëþòè âðàãîâå. Çàùîòî îðêèòå èìàëè ñâîé ñîáñòâåí æèâîò 
è ñå ìíîæàëè äîñóù êàòî ×åäàòà íà Èëóâàòàð; à íèùî æèâî íå å ìîãúë äà 
ñúòâîðè Ìåëêîð ïîäèð ñâîÿ áóíò îùå ïðåäè Íà÷àëîòî, çà êîåòî ñå 
ðàçïðàâÿ â "Àéíóëèíäàëå" - òúé êàçâàò ìúäðåöèòå. È äúëáîêî â ñúðöàòà 
ñè îðêèòå íåíàâèæäàëè Ãîñïîäàðÿ, êîìóòî ñëóæåëè ñàìî îò ñòðàõ, çàùîòî 
íå áèë ñúòâîðèë íèùî äðóãî îñâåí îêàÿíàòà èì ó÷àñò. Îò âñè÷êè äåëà íà 
Ìåëêîð òóé íàâÿðíî áèëî íàé-ãíóñíî è íàé-îìðàçíî çà Èëóâàòàð.


Èçâåñòíî âðåìå îñòàíàë Îðîìå ñðåä Êóåíäèòå, à ïîñëå áúðçî ïðåïóñíàë 
ïðåç ðàâíèíè è ìîðåòà äà îòíåñå âúâ Âàëìàð íîâèíàòà; è ðàçêàçàë çà 
ñåíêèòå, ùî òðåâîæåëè ïîêîÿ íà Êóèâèåíåí. Âúçëèêóâàëè âñè÷êè Âàëàðè, 
àëà è ñìóò èìàëî â òÿõíàòà ðàäîñò; è äúëãî ñïîðèëè êàê íàé-äîáðå äà 
îïàçÿò êðåõêèòå Êóåíäè îò ñÿíêàòà íà Ìåëêîð. Îðîìå îáà÷å îùå òîç÷àñ 
ñå çàâúðíàë â Ñðåäíàòà çåìÿ è çàæèâÿë ïðè åëôèòå.
Äúëãî ñåäÿë Ìàíâå âúðõó Òàíèêâåòèë è â ñâîèòå ðàçìèñëè ïîäèðèë ñúâåò 
îò Èëóâàòàð. À êîãàòî îòíîâî ñå ñïóñíàë êúì Âàëìàð, ñâèêàë âñè÷êè 
Âàëàðè ïðè Ïðúñòåíà íà Ñúäáàòà è òàì äîøúë äàæå Óëìî îò äàëå÷íèòå 
ìîðåòà.
Ðåêúë òîãàç Ìàíâå íà Âàëàðèòå:
- Åòî êàêúâ å ñúâåòúò íà Èëóâàòàð â ñúðöåòî ìè: êàêâîòî è äà íè 
ñòðóâà, îòíîâî äà îâëàäååì Àðäà è äà èçáàâèì Êóåíäèòå îò ñÿíêàòà íà 
Ìåëêîð.
Âúçðàäâàë ñå Òóëêàñ, àëà ñêðúá íàëåãíàëà Àóëå, çàùîòî ïðåä÷óâñòâàë 
êîëêî îùå ùå ñòðàäà ñâåòúò îò òàçè ñõâàòêà. Íî âúïðåêè òóé Âàëàðèòå 
ñå ïîäãîòâèëè è ðåøèòåëíî òðúãíàëè îò Àìàí ñ öÿëîòî ñè ìîãúùåñòâî, òà 
äà ñðóòÿò âåäíúæ çàâèíàãè êðåïîñòòà íà Ìåëêîð. Âå÷å íèêîãà íå 
çàáðàâèë Ìåëêîð, ÷å òàçè âîéíà áèëà çàðàäè åëôèòå è èìåííî òå 
ïðè÷èíèëè íåãîâàòà ïîãèáåë. Àëà íÿìàëè åëôèòå äÿë â òèÿ ñõâàòêè è 
ìàëêî çíàÿò çà îíçè âåëè÷àâ ïîõîä íà Çàïàäà ñðåùó Ñåâåðà â çîðàòà íà 
òåõíèòå äíè.
Ïîñðåùíàë Ìåëêîð óäàðà íà Âàëàðèòå â ñåâåðîçàïàäíèÿ êðàé íà Ñðåäíàòà 
çåìÿ è âñè÷êî òàì ïîíåñëî æåñòîêà ðàçðóõà. Àëà áúðçî äîøëà ïîáåäà çà 
àðìèèòå íà Çàïàäà è â ñòðàõ ïîáÿãíàëè êúì Óòóìíî ñëóãèòå Ìåëêîðîâè. 
Ïðåêîñèëè òîãàç Âàëàðèòå öÿëàòà Ñðåäíà çåìÿ è ðàçïîëîæèëè ñòðàæà íàä 
Êóèâèåíåí; íå çíàÿò Êóåíäèòå ùî å ñòàíàëî ïîäèð òóé â ñòðàõîâèòàòà 
Áèòêà íà Âñåìîãúùèòå, îñâåí ÷å çåìÿòà òðåïåðåëà è ñòåíåëà ïîä íîçåòå 
èì, à âîäèòå ñå ðàçëþëåëè è â ñåâåðíèÿ íåáîñêëîí ëóìíàëè ìîùíè 
îãíüîâå. Äúëãà è òåæêà áèëà îáñàäàòà íà Óòóìíî, ìíîãî áèòêè ñå 
ðàçèãðàëè ïðåä âèñîêèòå ïîðòè, ìàêàð ÷å åëôèòå ÷óëè îò òÿõ ñàìî 
äàëå÷íî åõî. Ïî îíîâà âðåìå ñå ïðîìåíèëè ôîðìèòå íà Ñðåäíàòà çåìÿ è 
Âåëèêîòî ìîðå, ùî ÿ äåëÿëî îò Àìàí, ñòàíàëî îùå ïî-äúëáîêî è 
íåîáÿòíî; áóøóâàëè äèâè âúëíè ïî áðåãîâåòå è èçäúëáàëè îãðîìåí çàëèâ 
â þæíà ïîñîêà. Îùå ìíîãî çàëèâè ñå ïîÿâèëè ìåæäó íåãî è äàëå÷íèÿ 
ñåâåðåí ïðîëèâ Õåëêàðàêñå, ãäå áèëè íàé-áëèçêè Ñðåäíàòà çåìÿ è Àìàí. 
Îò âñè÷êè òÿõ íàé-ãîëÿì áèë Áàëàðñêèÿò çàëèâ è êúì íåãî ñå ñïóñêàëà 
âåëè÷àâàòà ðåêà Ñèðèîí îò íîâèòå ñåâåðíè âúçâèøåíèÿ - Äîðòîíèîí è 
ïëàíèíèòå îêîëî Õèòëóì. Ïî îíóé âðåìå ñå ïðåâúðíàëè â ïóñòîø öåëèòå 
ñåâåðíè çåìè, çàùîòî òàì áèëè èçäúëáàíè áåçäúííèòå ïîäçåìèÿ è 
êëàäåíöè íà Óòóìíî, ïúëíè ñ îãíüîâå è íåñìåòíè ïúë÷èùà îò ñëóãè íà 
Ìåëêîð.
Àëà íàé-ñåòíå ðóõíàëè ïîðòèòå íà Óòóìíî, ñãðîìîëÿñàëè ñå ÷åðòîçèòå è 
Ìåëêîð ïîäèðèë óáåæèùå â íàé-äúëáîêàòà ÿìà. Èçëÿçúë òîãàâà íàïðåä 
Òóëêàñ îò èìåòî íà âñè÷êè Âàëàðè è â ñõâàòêà æåñòîêà ãî ïîâàëèë ïî 
î÷è; à ïîñëå ãî îêîâàëè ñ âåðèãàòà Àíãàèíîð, ùî áèë èçêîâàë Àóëå è 
òúé ãî ïîâåëè â ïëåí; è çàäúëãî íàñòàíàë ìèð ïî ñâåòà.
È âñå ïàê íå îòêðèëè Âàëàðèòå âñè÷êè ìîãúùè ïîäçåìèÿ è ïåùåðè, óêðèòè 
ëóêàâî äàëå÷ ïîä òâúðäèíèòå íà Àíãáàíä è Óòóìíî. Ìíîãî îò çëèòå òâàðè 
ñå ñïîòàéâàëè òàì, à äðóãè ñå ïðúñíàëè è èçáÿãàëè â ìðàêà, òà äà 
áðîäÿò ïî íåîáÿòíèÿ ñâÿò, ÷àêàéêè íîâèÿ ÷àñ íà çëîòî; è íèêîé íå 
çíàåë ãäå ñå å äÿíàë Ñàóðîí.
Íî êîãàòî ïðèêëþ÷èëà Áèòêàòà è îò ðóèíèòå íà Ñåâåðà ñå âúçäèãíàëè 
îãðîìíè îáëàöè ïðåä çâåçäèòå, Âàëàðèòå îòâåëè Ìåëêîð âúâ Âàëèíîð ñ 
îêîâàíè ðúöå è íîçå è ñ ïðåâðúçêà ïðåä î÷èòå; è òàì ãî èçïðàâèëè ñðåä 
Ïðúñòåíà íà Ñúäáàòà. Òàì ñå ïðîñíàë òîé ïî î÷è ïðåä íîçåòå íà Ìàíâå è 
çàìîëèë çà ìèëîñò; àëà ìîëáàòà ìó áèëà îòõâúðëåíà è ãî çàòâîðèëè â 
òúìíèöà ïîä òâúðäèíèòå íà Ìàíäîñ, îòãäå íèêîé íå ìîæå äà èçáÿãà, áèë 
òîé Âàëàð, åëô èëè ÷îâåê ïðîñòîñìúðòåí. Òàì ìó áèëî îòðåäåíî äà ÷àêà 
òðè åïîõè, äîêàòî ïîëó÷è âúçìîæíîñò ïàê äà ïîìîëè çà ïðîøêà.
Îòíîâî ñå ñáðàëè Âàëàðèòå íà ñúâåò è ñïîð ãîðåù ñå ðàçïàëèë. Çàùîòî 
åäíèòå íà÷åëî ñ Óëìî èñêàëè íàðîäúò íà Êóåíäè äà áðîäè íà âîëÿ èç 
Ñðåäíàòà çåìÿ è ÷ðåç ñâîèòå äàðáè è óìåíèÿ äà èçöåëè ðàíèòå îò 
âîéíàòà. Àëà ïîâå÷åòî Âàëàðè ñå áîÿëè çà ñúäáàòà íà Êóåíäè ñðåä 
òîëêîç ëóêàâñòâà â íåÿñíèÿ çäðà÷ íà òîÿ ñâÿò ïîä çâåçäèòå; à è äóøèòå 
èì ïðåëèâàëè îò îáè÷ êúì êðàñîòàòà íà åëôèòå, òà âúçæåëàëè òÿõíàòà 
äðóæáà. Çàòóé íàêðàÿ ïðèçîâàëè âñè÷êè Êóåíäè äà ñå ñáåðàò â ëîíîòî íà 
Âñåìîãúùèòå ñðåä Âàëèíîð ïîä ñâåòëèíàòà íà Äâåòå äúðâåòà è òàì äà 
æèâåÿò íàâåêè; à êîãàòî íàñòàíàëà òèøèíà, Ìàíäîñ ïðîäóìàë:
- Òúé äà áúäå.
È îò òîçè çîâ ïðîèçòåêëè íàñåòíå áåäè íåèç÷èñëèìè.
Àëà èçïúðâîì íå èñêàëè åëôèòå äà ãî ñëóøàò, çàùîòî îñâåí Îðîìå âñè÷êè 
äðóãè Âàëàðè èì ñå áèëè ÿâèëè ãíåâíè è ñòðàøíè â ñâîÿ óñòðåì êúì 
ñõâàòêà; ñòðàõ âåëèê ãè îáçåìàë. Çàòóé ïàê èì ïðàòèëè Îðîìå, à òîé 
èçáðàë ïîñëàíèöè èçìåæäó òÿõ, òà äà èäàò âúâ Âàëèíîð è äà ðàçêàæàò 
ïîñëå íà ñâîÿ íàðîä; òóé áèëè Èíãâå, Ôèíâå è Åëâå, ùî ïîñëå ñòàíàëè 
êðàëå. À êàòî ïðèñòèãíàëè âúâ Âàëèíîð, îáçåëà ãè ðàäîñò, ïðåêëîíèëè 
ñå òå ïðåä ñëàâàòà íà Âàëàðèòå è â ñúðöàòà èì ëóìíàë êîïíåæ ïî 
âåëè÷àâèÿ áëÿñúê íà Äâåòå äúðâåòà. Âúðíàë ãè ïîñëå Îðîìå â Êóèâèåíåí, 
à òå ðàçêàçàëè âñè÷êî è ïðèçîâàëè ñâîÿ íàðîä äà ïîñëóøà çîâà íà 
Âàëàðèòå è äà ñå ïðåñåëè íà Çàïàä.
Òúé äîøëî ïúðâîòî ðàçöåïëåíèå íà åëôèòå. Çàùîòî åëôèòå îò ðîäà íà 
Èíãâå è ïîâå÷åòî ñðîäíèöè íà Ôèíâå è Åëâå ñå òðîãíàëè îò ñëîâàòà íà 
ñâîèòå ïðåäâîäèòåëè è áèëè ãîòîâè òîç÷àñ äà ïîñëåäâàò Îðîìå; îò òîãàç 
èì îñòàíàëî èìåòî Åëäàðè, êàêòî áèë íàðåêúë Îðîìå åëôèòå íà òåõíèÿ 
åçèê. Àëà ìíîçèíà îòõâúðëèëè ïðèçèâà è ïðåäïî÷åëè çâåçäíèòå ëú÷è è 
ïðîñòîðèòå íà Ñðåäíàòà çåìÿ ïðåä ìúëâàòà çà Äâåòå äúðâåòà; íàðåêëè ãè 
Àâàðè, ùî çíà÷è Íåæåëàåùè è òúé äâàòà íàðîäà ñå ðàçäåëèëè çà äúëãè 
åïîõè.
Ïîäãîòâèëè ñå Åëäàðèòå çà äúëúã ïîõîä îò ñâîÿ ïúðâè äîì â äàëå÷íèòå 
èçòî÷íè çåìè; è áèëè ïîäðåäåíè íà òðè îòðÿäà. Ïúðâèÿò è íàé-ìàëúê 
îòðÿä ïîòåãëèë íà÷åëî ñ Èíãâå, íàé-ìîãúùèÿ âëàäåòåë ñðåä öåëèÿ 
åëôè÷åñêè íàðîä. Òîé íàâëÿçúë âúâ Âàëèíîð äà çàæèâåå ïîä âçîðà íà 
Âñåìîãúùèòå è âñè÷êè åëôè ïî÷èòàò íåãîâîòî èìå; àëà âå÷å íå ñå 
çàâúðíàë è íå ïîãëåäíàë îáðàòíî êúì Ñðåäíàòà çåìÿ. Íåãîâ íàðîä ñà 
Âàíèÿðèòå - Ïðåêðàñíèòå åëôè, ëþáèìöè íà Ìàíâå è Âàðäà, àëà ìàëöèíà 
ñðåä ïðîñòîñìúðòíèòå ñà ðàçãîâàðÿëè íÿêîãà ñ òÿõ.
Ïîäèð òÿõ íà÷åëî ñ Ôèíâå ïîåëè Íîëäîðèòå, íàðå÷åíè òúé çàðàäè ñâîÿòà 
ìúäðîñò. Òå ñà Äúëáîêèòå åëôè, ïðèÿòåëè íà Àóëå; ñëàâè ñå â ïåñíè 
òÿõíîòî èìå, çàùîòî â äðåâíè âðåìåíà äúëãî ñå òðóäèëè è òåæêè áèòêè 
âîäèëè èç ñåâåðíèòå çåìè.
Íàé-ãîëåìèÿò îòðÿä òðúãíàë ïîñëåäåí è òèÿ åëôè íîñÿò èìåòî Òåëåðè, 
çàùîòî èçîñòàíàëè ïî ïúòÿ è äúëãî ñå äâîóìèëè äàëè íàèñòèíà äà 
íàïóñíàò çâåçäíèÿ çäðà÷ çàðàäè áëÿñúêà íà Âàëèíîð. Âîäèòå èì íîñåëè 
ðàäîñò è îíèÿ, ùî íàé-ñåòíå äîñòèãíàëè çàïàäíèòå áðåãîâå, îáèêíàëè 
ìîðåòî íàâåêè. È çàòóé ãè íàðåêëè â Àìàí ñ èìåòî Ìîðñêè åëôè èëè 
Ôàëìàðè, çàùîòî ïååëè â õîð ñ ïðèáîÿ ïî áðåãîâåòå. Òúé ìíîãîáðîéíè 
áèëè òå, ÷å èìàëè äâàìà âëàäåòåëè - Åëâå Ñèíãîëî (ùî çíà÷è Ñèâèÿ 
ïëàù) è áðàò ìó Îëâå.
Òîâà ñà òðèòå íàðîäà íà Åëäàðèòå, êîèòî äúëãî æèâåëè â äàëå÷íèÿ Çàïàä 
ïðåç åïîõàòà íà Äâåòå äúðâåòà è áèëè íàðå÷åíè Êàëàêóåíäè, Åëôè íà 
Ñâåòëèíàòà. Íî äðóãè Åëäàðè ìàêàð è äà ïîåëè äúëãèÿ ïîõîä íà çàïàä, 
ñå çàãóáèëè íåéäå èç ïúòÿ èëè îñòàíàëè ïî áðåãîâåòå íà Ñðåäíàòà çåìÿ; 
êàêòî ðàçêàçâàëè ñåòíå ïðåäàíèÿòà, òå áèëè îò íàðîäà Òåëåðè. Æèâååëè 
ïî ìîðñêèòå áðåãîâå èëè áðîäåëè èç ãîðèòå è ïëàíèíèòå íà òîçè ñâÿò, 
àëà ñúðöàòà èì ñå ñòðåìåëè êúì Çàïàäà. Êàëàêóåíäèòå ãè íàðè÷àò 
Óìàíèÿðè, òúé êàòî íå äîøëè â Áëàæåíîòî öàðñòâî ñðåä çåìèòå íà Àìàí; 
íî è çà Óìàíèÿðè, è çà Àâàðè áèëî îòðåäåíî îáùîòî èìå Ìîðèêóåíäè, 
Åëôè íà Ìðàêà, òúé êàòî î÷èòå èì íèêîãà íå ñúçðåëè îíàÿ Ñâåòëèíà, ùî 
å áèëà îùå ïðåäè Ñëúíöåòî è Ëóíàòà.


Ðàçêàçâàò ïðåäàíèÿ, ÷å êîãàòî áåçáðîé Åëäàðè ïîòåãëèëè îò Êóèâèåíåí, 
Îðîìå ïðåïóñêàë ïðåä òÿõ âúðõó ñâîÿ áÿë æðåáåö Íàõàð ñúñ çëàòíè 
êîïèòà; è êàòî îòìèíàëè íà ñåâåð îò ìîðåòî Õåëêàð, òå çàâèëè íà 
çàïàä. Äàëå÷å â ñåâåðíèÿ íåáîñêëîí ïðåä òÿõ îùå âèñåëè îãðîìíè ÷åðíè 
îáëàöè íàä ðóèíèòå îò âîéíàòà è ïî òèÿ ìåñòà íå ãðååëè çâåçäè. Ñòðàõ 
îáçåë òîãàâà ìíîçèíà, òà ñå ðàçêàÿëè è ïîåëè îáðàòíî è çà òÿõ íå ñå 
çíàå íèùî.
Äúëúã è áàâåí áèë çàïàäíèÿò ïîõîä íà Åëäàðèòå, çàùîòî íåèçìåðíè áèëè 
ïðîñòîðèòå íà Ñðåäíàòà çåìÿ è òðóäíî ñå êðà÷åëî èç áåçïúòèöàòà. À è 
ñàìèòå òå íå áúðçàëè, çàùîòî ãè èçïúëâàëî èçóìëåíèå ïðåä âñè÷êî, ùî 
âèæäàëè è çàòóé íåâåäíúæ ïîæåëàâàëè äà ñå çàñåëÿò â ðàâíèíèòå êðàé 
íÿêîÿ ðåêà; è ìàêàð âñå îùå äà íå ãóáåëè ðåøèòåëíîñò, ìíîçèíà âå÷å ñå 
áîÿëè îò êðàÿ íà ïúòåøåñòâèåòî. Çàòîâà ùîì ãè íàïóñíåë Îðîìå äà 
ñâúðøè íÿêîå äðóãî äåëî, ñïèðàëè òå ñâîÿ ïîõîä, äîêàòî ñå âúðíåë äà 
ãè ïîâåäå îòíîâî. È òúé ñëåä äúëãî è áàâíî ïúòóâàíå ïðåêîñèëè 
Åëäàðèòå åäíà ãúñòà ãîðà è èçëåçëè êðàé áðåãîâåòå íà îãðîìíà ðåêà, 
êàêâàòî íå áèëè âèæäàëè äîòîãàç; à îòâúä íåÿ ñå èçâèñÿâàëè ïëàíèíè, 
÷èèòî îñòðè âúðõîâå ñÿêàø ïðîíèçâàëè öàðñòâîòî íà çâåçäèòå. Òàçè 
ðåêà, êàçâàò, áèëà ñúùàòà, êîÿòî îòïîñëå íàðåêëè Àíäóèí Âåëèêè è îùå 
â îíèÿ âðåìåíà îòäåëÿëà çàïàäíèòå êðàèùà íà Ñðåäíàòà çåìÿ. Ïëàíèíèòå 
ïúê áèëè Õèñàåãëèð, Ìúãëèâèòå êóëè ïî ãðàíèöèòå íà Åðèàäîð; àëà â 
îíåçè äíè áèëè äàëå÷ ïî-ñòðàõîâèòè, çàùîòî Ìåëêîð ãè áèë èçäèãíàë, çà 
äà âúçïèðà íàáåçèòå íà Îðîìå. Äúëãî æèâåëè Òåëåðèòå ïî òèÿ áðåãîâå è 
èñêàëè äà îñòàíàò òàì çàâèíàãè, íî Âàíèÿðèòå è Íîëäîðèòå ïðåêîñèëè 
ðåêàòà è Îðîìå ãè ïîâåë ïî ïëàíèíñêèòå ïðîõîäè. À êîãàòî Îðîìå ñå 
îòäàëå÷èë, ïîãëåäíàëè Òåëåðèòå êúì ñåí÷åñòèòå çúáåðè è ãè îáçåë 
ñòðàõ.
Òîãàâà îò îòðÿäà íà Îëâå ñå îòäåëèë åäèí åëô, êîéòî âå÷íî êðà÷åë â 
ïîñëåäíèòå ðåäèöè; èìåòî ìó áèëî Ëåíâå. Íàïóñíàë òîé çàïàäíèÿ ïîõîä, 
ïîâåë îùå ìíîçèíà íà þã ïîêðàé áðåãîâåòå íà Âåëèêàòà ðåêà è òúé 
èç÷åçíàëè çàäúëãî îò ñâîèòå ñðîäíèöè. Íàðåêëè ãè Íàíäîðè è ñòàíàëè òå 
îòäåëåí íàðîä ñúñ ñâîè ñîáñòâåíè íðàâè è îáè÷àè; âëþáåíè áèëè âúâ 
âîäèòå è æèâååëè êðàé ïîòîöè è çâúíêè âîäîïàäè. Îò âñè÷êè åëôè òúêìî 
òå èìàëè íàé-ãîëåìè ïîçíàíèÿ çà âñè÷êî æèâî, áèëî òî äúðâî, òðåâà, 
ïòèöà èëè çâÿð. Â ïî-êúñíè ãîäèíè Äåíåòîð, ñèíúò íà Ëåíâå, íàé-ñåòíå 
ïîåë îòíîâî íà çàïàä è ïîâåë ÷àñò îò îíçè íàðîä ïðåç ïëàíèíèòå êúì 
Áåëåðèàíä îùå ïðåäè äà èçãðåå çà ïðúâ ïúò Ëóíàòà.


Ïîäèð äúëúã ïúò Âàíèÿðèòå è Íîëäîðèòå ïðåõâúðëèëè Åðåä Ëóèí, ñèðå÷ 
Ñèíèòå ïëàíèíè, ùî äåëÿò Åðèàäîð îò íàé-çàïàäíàòà îáëàñò íà Ñðåäíàòà 
çåìÿ, íàðè÷àíà îò åëôèòå Áåëåðèàíä; è ÷åëíèòå èì îòðÿäè ïðåêîñèëè 
äîëèíàòà Ñèðèîí è ñëåçëè êúì áðåãîâåòå íà Âåëèêîòî ìîðå ìåæäó 
Äðåíãèñò è çàëèâà Áàëàð. Àëà ùîì ñúçðåëè âîäèòå, ñòðàõ âåëèê ãè 
îáõâàíàë è ìíîçèíà ñå îòòåãëèëè èç ãîðèòå è âúçâèøåíèÿòà íà 
Áåëåðèàíä. Îñòàâèë ãè òîãàç Îðîìå è ñå âúðíàë âúâ Âàëèíîð äà ïîäèðè 
ñúâåò îò Ìàíâå.
À îòðÿäúò íà Òåëåðèòå ìèíàë ïðåç Ìúãëèâèòå ïëàíèíè è ïðåêîñèë 
ïðîñòîðíèòå çåìè íà Åðèàäîð, ïîäêàíâàí íåïðåñòàííî îò Åëâå Ñèíãîëî, 
êîéòî áèë íåòúðïåëèâ äà ñå çàâúðíå êúì Âàëèíîð è Ñâåòëèíàòà, ùî 
âåäíúæ áèë ñúçðÿë; ïúê è íå èñêàë òîé äà ñå äåëè îò Íîëäîðèòå, çàùîòî 
êðåïêà äðóæáà ãî ñâúðçâàëà ñ âîæäà èì Ôèíâå. Òúé ïîäèð äúëãè ãîäèíè 
Òåëåðèòå ñúùî ñå ïðåõâúðëèëè ïðåç Åðåä Ëóèí â íàé-èçòî÷íèòå îáëàñòè 
íà Áåëåðèàíä. Òàì îáà÷å ñå çàäúðæàëè è æèâåëè èçâåñòíî âðåìå êðàé 
ðåêà Ãåëèîí.


Ãëàâà 4.

ÇÀ ÒÈÍÃÎË È ÌÅËÈÀÍ

Ìåëèàí áèëà åäíà îò Ìàÿðèòå, ñðîäíèöà íà Âàëàðèòå. Îáèòàâàëà èç 
ãðàäèíèòå íà Ëîðèåí è íÿìàëî òàì íèêîé ïî-êðàñèâ, ïî-ìúäúð è ïî-
èçêóñåí â îìàéíèòå ïåñíè. Êàçâàò, ÷å êîãàòî â ÷àñà íà ñìåñåíèòå 
ñâåòëèíè çàïååëà ñðåä Ëîðèåí, Âàëàðèòå èçîñòàâÿëè âñÿêî äåëî, 
çàìëúêâàëè êàìáàíèòå íà Âàëìàð è ïîòîöèòå ñïèðàëè äà òåêàò. Âðåäîì ÿ 
ñúïðîâîæäàëè ñëàâåè, à òÿ ãè ó÷åëà íà ïåñíè; è îáè÷àëà ãúñòèòå ñåíêè 
íà ãîðñêèòå äåáðè. Ïðèëè÷àëà íà ßâàíà, êàêâàòî áèëà ïðåäè Ñâåòúò äà å 
ñúòâîðåí; à êîãàòî íàðîäúò íà Êóåíäè ñå ïðîáóäèë êðàé Êóèâèåíåí, 
íàïóñíàëà Âàëèíîð è îòèøëà â Îòâúäíèòå çåìè, çà äà èçïúëíè 
ïðåäóòðèííîòî áåçìúëâèå ñúñ çâúíêà ïåñåí è ñ ãëàñîâåòå íà ñâîèòå 
ïòèöè.
Êîãàòî ïúòÿò íà Òåëåðèòå, êàêòî áå êàçàíî, íàáëèæèë êðàÿ ñè, òîçè 
íàðîä ñïðÿë çàäúëãî â Èçòî÷åí Áåëåðèàíä îòâúä ðåêà Ãåëèîí; ïî îíîâà 
âðåìå ìíîçèíà Íîëäîðè îùå áèëè íà çàïàä èç ãîðèòå, íàðå÷åíè ïî-êúñíî 
Íåëäîðåò è Ðåãèîí. Åëâå, âîæäúò íà Òåëåðèòå, ÷åñòî òðúãâàë èç 
ãîðñêèòå äåáðè äà äèðè ñâîÿ ïðèÿòåë Ôèíâå ïî çåìèòå íà Íîëäîðèòå; è 
òúé âåäíúæ ñòèãíàë ñàìè÷úê ïîä çâåçäíèÿ áëÿñúê äî ãîðàòà Íàí Åëìîò è 
òàì èçâåäíúæ ÷óë ïåñåíòà íà ñëàâåè. ×àð îìàåí ïàäíàë íàä íåãî è òîé 
çàñòèíàë; è ïðåç âúëøåáíàòà ïåñåí íà ëîìåëèíäè ÷óë íåéäå äàëå÷å ãëàñà 
íà Ìåëèàí, ùî èçïúëíèë ñúðöåòî ìó ñ êîïíåæ è ïî÷óäà. Çàáðàâèë çà ñâîÿ 
íàðîä è çà ñâîèòå öåëè, òðúãíàë ïîäèð ïòèöèòå ïðåç ñåíêèòå ãîðñêè è 
ñå èçãóáèë èç ãúñòàëàêà íà Íàí Åëìîò. Àëà íàé-ñåòíå èçëÿçúë íà 
îòêðèòà ïîëÿíà ïîä çâåçäèòå è òàì ñúçðÿë Ìåëèàí; îò ìðàêà ÿ ãëåäàë, à 
ïî ëèöåòî é ãðååë áëÿñúêúò íà Àìàí.
Òÿ íå ïðîäóìâàëà, àëà èçïúëíåí ñ îáè÷ Åëâå ïðèñòúïèë, õâàíàë ÿ çà 
ðúêàòà è òîç÷àñ ñòàíàëà ìàãèÿ, òà ñòîÿëè òúé äúëãè ãîäèíè, äîêàòî â 
íåáîñâîäà íàä òÿõ áàâíî êðúæàëè çâåçäèòå; è ïðåäè äà èçðåêàò ñëîâî, 
âèñîêè èçðàñëè êðàé òÿõ äúðâåòàòà íà Íàí Åëìîò.
Äúëãî òúðñèëè Åëâå, àëà íèêîé íå ãî îòêðèë è íàêðàÿ Îëâå ñòàíàë âîæä 
íà Òåëåðèòå è ãè ïîâåë, êàêòî ùå ðàçêàæåì ïî-ñåòíå. È ìàêàð äúëãî äà 
æèâÿë Åëâå, âå÷å íèêîãà íå äîñòèãíàë Âàëèíîð, à è Ìåëèàí íå ñå 
çàâúðíàëà òàì äîäåòî öàðóâàëè áëàæåíî äâàìàòà èç ãîðèòå; è îò òÿõ 
èäâàëè ñåòíå â æèëèòå íà åëôè è õîðà êàï÷èöè îò êðúâòà íà îíèÿ 
Àéíóðè, ùî áèëè ïðè Èëóâàòàð îùå ïðåäè ñúòâîðåíèåòî íà Åà. Â ïî-êúñíè 
ãîäèíè ñòàíàë Åëâå âëàäåòåë ïðîñëàâåí è íåãîâ íàðîä áèëè âñè÷êè 
Åëäàðè îò Áåëåðèàíä; íàðè÷àëè ãè Ñèíäàðè, ùî çíà÷è Ñèâè èëè Çäðà÷íè 
åëôè, à òîé áèë êðàë Ñèâîïëàù - Åëó Òèíãîë, êàêòî êàçâàëè ïî îíèÿ 
çåìè. Ìåëèàí áèëà íåãîâàòà êðàëèöà, ïî-ìúäðà îò âñÿêîÿ äðóãà ðîæáà íà 
Ñðåäíàòà çåìÿ; è ïîòàéíèòå èì ÷åðòîçè áèëè â Ìåíåãðîò - Õèëÿäàòà 
ïåùåðè ñðåä Äîðèàò. Âåëèê áèë Òèíãîë ìåæäó Åëäàðèòå è îùå ïî-âåëèêà 
ìîù ìó äàâàëà Ìåëèàí; çàùîòî åäèíñòâåí òîé îò âñè÷êè Ñèíäàðè ñúçðÿë ñ 
î÷èòå ñè Äâåòå äúðâåòà â äíèòå íà òåõíèÿ öúôòåæ è ìàêàð äà áèë êðàë 
íà Óìàíèÿðèòå, íå ñå ÷èñëè â íàðîäà íà Ìîðèêóåíäè, à ãî ñìÿòàò çà 
åäèí îò Åëôèòå íà Ñâåòëèíàòà, íàé-ìîãúùèÿò âëàäåòåë íà Ñðåäíàòà çåìÿ. 
È îò ëþáîâòà íà Òèíãîë è Ìåëèàí ñå ïîÿâèëè íà òîçè ñâÿò íàé-
ïðåêðàñíèòå ×åäà íà Èëóâàòàð.


Ãëàâà 5.

ÇÀ ÅËÄÀÌÀÐ È ÏÐÈÍÖÎÂÅÒÅ ÍÀ ÅËÄÀÐÈÒÅ

Ñëåä âðåìå Âàíèÿðèòå è Íîëäîðèòå äîñòèãíàëè íàé-çàïàäíèòå áðåãîâå íà 
Îòâúäíèòå çåìè. Ïðåç îíàçè åïîõà ñëåä Ñðàæåíèåòî íà Âñåìîãúùèòå 
ñåâåðíèòå áðåãîâå ñå èçâèâàëè âñå íà çàïàä, òúé ÷å â íàé-ñåâåðíèòå 
êðàèùà íà Àðäà ñàìî òåñåí ïðîëèâ äåëÿë Îòâúäíèòå çåìè îò Àìàí, âúðõó 
êîéòî áèë ïîñòðîåí Âàëèíîð; àëà òàì ëþòèòå ñòóäîâå íà Ìåëêîð áèëè 
èçïúëíèëè ìîðåòî ñ ïëàâàùè ëåäîâå. Çàòóé Îðîìå ïîâåë Åëäàðèòå íå êúì 
äàëå÷íèÿ ñåâåð, à èç ïðåêðàñíèòå çåìè ïîêðàé ðåêà Ñèðèîí, ùî îòïîñëå 
áèëè íàðå÷åíè Áåëåðèàíä; è îò îíèÿ áðåãîâå çà ïðúâ ïúò ñúçðåëè 
Åëäàðèòå ñ òðåïåò è ñòðàõ îêåàíà áåçäúíåí è íåîáÿòåí ìåæäó ñåáå ñè è 
Ïëàíèíèòå íà Àìàí.
Ïî ìîëáà íà Âàëàðèòå îòèøúë Óëìî äî áðåãîâåòå íà Ñðåäíàòà çåìÿ è òàì 
çàãîâîðèë ñ Åëäàðèòå, ùî ñòîÿëè è ãëåäàëè ìðà÷íèòå âúëíè; è ñúñ 
ñëîâàòà ñè ìúäðè è ïåñåíòà íà ìîùíèòå ðîãîâå îò ðàêîâèíè ìîðñêè 
ïðåâúðíàë ñòðàõà èì â êîïíåæ ïî ìîðåòî. À ñåòíå èçòðúãíàë åäèí 
îñòðîâ, ùî îùå ïîäèð ïàãóáíîòî ðóõâàíå íà Èëóèí áèë îñòàíàë äà ñòúð÷è 
ñàìîòåí íàñðåä ìîðåòî, äàëå÷ îò âñåêè áðÿã; è ñ ïîìîùòà íà ñëóãèòå ñè 
ïîíåñúë òàÿ ãðàìàäà êàòî ëàäèÿ âåëè÷àâà è ÿ çàêîòâèë â Áàëàðñêèÿ 
çàëèâ, ãäå ñå âëèâàëè âîäèòå íà Ñèðèîí. Êà÷èëè ñå òîãàç íà îñòðîâà 
Âàíèÿðè è Íîëäîðè, ñ íåãî ïîòåãëèëè ïðåç ìîðåòî è íàêðàé ñòèãíàëè 
äúëãèòå áðåãîâå ïîä Ïëàíèíèòå íà Àìàí; íàâëåçëè â áëàæåíèÿ Âàëèíîð è 
ñ ðàäîñò áèëè ïîñðåùíàòè òàì. Àëà èçòî÷íîòî êðàé÷å íà îñòðîâà, ùî 
áèëî çäðàâî çàêîòâåíî çà ïëèò÷èíèòå êðàé óñòèåòî íà Ñèðèîí, ñå 
îò÷óïèëî è îñòàíàëî ñðåä Áàëàðñêèÿ çàëèâ, êúì êîéòî ñåòíå íåðÿäêî ñå 
âðúùàë Îñå.
Òåëåðèòå îáà÷å îùå ñå áàâåëè â Ñðåäíàòà çåìÿ, ïîíåæå îáèòàâàëè 
Èçòî÷åí Áåëåðèàíä íàäàëå÷ îò ìîðåòî è òâúðäå êúñíî äî÷óëè çîâà íà 
Óëìî; à è ìíîçèíà âñå îùå äèðåëè ñâîÿ âëàäåòåë Åëâå è íå æåëàåëè äà 
ïîòåãëÿò áåç íåãî. Íî êîãàòî óçíàëè, ÷å Èíãâå è Ôèíâå ñà îòâåëè 
ñâîèòå íàðîäè, ìíîçèíà Òåëåðè ïîáúðçàëè êúì óñòèåòî íà Ñèðèîí è 
îñòàíàëè òàì äà æèâåÿò âúâ âå÷åí êîïíåæ ïî èçãóáåíèòå ïðèÿòåëè; è 
èçáðàëè çà ñâîé êðàë Îëâå, áðàòà íà Åëâå. Äúëãî îñòàíàëè êðàé 
áðåãîâåòå íà çàïàäíèòå ìîðåòà, à Îñå è Óèíåí èäâàëè òàì è ñå ñäðóæèëè 
ñ òèÿ íàðîäè; ÷åñòî ãè ó÷åë Îñå íà ìúäðîñò äúëáîêà, ñåäíàë âúðõó 
ñêàëà áëèçî äî çåìíàòà ñóøà è îò íåãî óçíàëè âñè÷êè òàéíè íà ìîðåòî è 
ìîðñêàòà ïåñåí. Òúé Òåëåðèòå, ùî îò ñàìîòî íà÷àëî îáè÷àëè âîäàòà è 
áèëè íàé-ñëàäêîãëàñíè îò âñè÷êè åëôè, ñå âëþáèëè íàâåêè â ìîðåòî è 
ñðåä òåõíèòå ïåñíè çàçâó÷àë ãëàñúò íà ïðèáîÿ.
Ïîäèð äúëãè ãîäèíè Óëìî ñå âñëóøàë â ìîëáèòå íà Ôèíâå è íåãîâèòå 
Íîëäîðè, ùî ñêúðáåëè ïî äðóæáàòà ñ èçîñòàíàëèòå Òåëåðè è ðåøèë äà 
îòâåäå è òÿõ â Àìàí, àêî ïîæåëàÿò. È òå íàèñòèíà ïîæåëàëè, àëà âåëèêà 
áèëà òúãàòà íà Îñå, êîãàòî ïðèñòèãíàë Óëìî êðàé áðåãîâåòå íà 
Áåëåðèàíä äà ãè îòíåñå êúì Âàëèíîð; çàùîòî öàðñòâî íà Îñå áèëè 
ìîðåòàòà íà Ñðåäíàòà çåìÿ îêîëî áðåãîâåòå íà Îòâúäíèòå çåìè è ñêðúá 
ãî îáçåëà, ÷å íå ùå ÷óå âå÷å ãëàñ íà Òåëåðè. Óáåäèë íÿêîè îò òÿõ äà 
îñòàíàò è òå áèëè íàðå÷åíè Ôàëàòðèìè - åëôè îò Ôàëàñ, êîèòî æèâååëè â 
äðåâíèòå äíè ïîêðàé çàëèâèòå Áðèòîìáàð è Åãëàðåñò, ïúðâè ìîðÿöè è 
êîðàáîñòðîèòåëè â Ñðåäíàòà çåìÿ. Êèðäàí Êîðàáîñòðîèòåëÿ áèë òåõåí 
âëàäåòåë.
Ìíîçèíà áëèçêè è ñðîäíèöè íà Åëâå Ñèíãîëî ñúùî îñòàíàëè äà ãî äèðÿò 
èç Îòâúäíèòå çåìè, ìàêàð ÷å ñ ðàäîñò ùåëè äà ïîåìàò êúì Âàëèíîð, àêî 
Óëìî è Îëâå áèëè èç÷àêàëè îùå ìàëêî. Íî Îëâå áúðçàë äà òðúãíå; è 
íàêðàÿ ãëàâíèÿò îòðÿä íà Òåëåðèòå ñå êà÷èë âúðõó îñòðîâà è Óëìî ãî 
ïîíåñúë ïðåç âúëíèòå. À áëèçêèòå íà Åëâå îñòàíàëè íà áðåãà è ñå 
íàðåêëè Åãëàòè, ùî çíà÷è Èçîñòàâåíèÿò íàðîä. Ïðåäïî÷èòàëè äà æèâåÿò 
èç ãîðèòå è õúëìîâåòå íà Áåëåðèàíä, çàùîòî ãëåäêàòà êúì âúëíèòå èì 
íàâÿâàëà ñêðúá; àëà êîïíåæúò ïî Àìàí îñòàíàë íàâåêè â ñúðöàòà èì.
À êîãàòî Åëâå ñå ïðîáóäèë îò äúëãèÿ óíåñ, èçëÿçúë çàåäíî ñ Ìåëèàí îò 
Íàí Åëìîò è äâàìàòà çàæèâåëè ñðåä îíèÿ çåìè. Ñòðàñòíî êîïíååë òîé äà 
âèäè îòíîâî ñâåòëèêà íà Äâåòå äúðâåòà, àëà ïî ëèöåòî íà Ìåëèàí 
ñúçèðàë êàòî â ñìúòíî îãëåäàëî ëú÷èòå íà Àìàí è òóé ìó ñòèãàëî. Ñáðàë 
ñå íàîêîëî íåãîâèÿò íàðîä ñ ðàäîñò è èçóìëåíèå, çàùîòî àêî è äà áèë 
ïðåäè ìîãúù è ïðåêðàñåí, ñåãà ãî âèæäàëè êàòî íàé-âåëèê ñðåä Ìàÿðèòå, 
ïî-âèñîê îò âñÿêîå äðóãî ×åäî íà Èëóâàòàð è íàä ñðåáúðíèòå ìó êîñè ñå 
ðååë âÿòúðúò íà ñúäáîâíà ñëàâà.


À Îñå ïîñëåäâàë îòðÿäà íà Îëâå è êîãàòî ñòèãíàëè çàëèâà Åëäàìàð 
(íàðè÷àí îùå Åëôîäîì), ïðèçîâàë åëôèòå ñ ìîùåí ãëàñ; à òå ãî ÷óëè è 
ïîìîëèëè Óëìî äà ñïðå çà ìàëêî ïúòóâàíåòî. Âñëóøàë ñå Óëìî â ìîëáàòà 
è ïî íåãîâà çàðúêà Îñå çàêîòâèë îñòðîâà â äúíîòî íà ìîðåòî. Òúé 
îõîòíî ñå ñúãëàñèë ñ åëôèòå Óëìî, ïîíåæå ðàçáèðàë ñúðöàòà íà Òåëåðèòå 
è îùå ïðåä Ñúâåòà íà Âàëàðèòå áèë ñå âúçïðîòèâèë ñðåùó ïðèçèâà, 
ñìÿòàéêè, ÷å ùå å ïî-äîáðå Êóåíäèòå äà ñè îñòàíàò â Ñðåäíàòà çåìÿ. 
Íåäîâîëíè áèëè Âàëàðèòå, ùîì óçíàëè êàêâî å ñòîðèë; ñêðúá îáçåëà 
Ôèíâå, ÷å Òåëåðèòå íÿìà äà äîéäàò, à îùå ïî-ñêðúáåí ñòàíàë, êîãàòî 
óçíàë, ÷å Åëâå å èçîñòàâåí, çàùîòî ðàçáèðàë, ÷å ïîâå÷å íå ùå ãî âèäè 
äðóãàäå, îñâåí â ÷åðòîçèòå íà Ìàíäîñ. À îñòðîâúò ïîâå÷å íå ïîìðúäíàë 
è òúé ñè îñòàíàë íàñðåä çàëèâà Åëäàìàð; è ãî íàðåêëè Òîë Åðåñåà, ùî 
çíà÷è Ñàìîòíèÿ îñòðîâ. Òàì çàæèâåëè Òåëåðèòå íà âîëÿ ïîä çâåçäíèÿ 
íåáîñâîä, àëà îò ñâîèòå çåìè âèæäàëè Àìàí è áåçñìúðòíèÿ áðÿã; è 
çàðàäè äúëãèÿ ïðåñòîé íà Ñàìîòíèÿ îñòðîâ åçèêúò èì ñòàíàë ïî-ðàçëè÷åí 
îò òîçè íà Âàíèÿðèòå è Íîëäîðèòå.
Íà òèÿ ïîñëåäíèòå áèëè îòðåäåíè çåìè âúâ Âàëèíîð. Íî äîðè è ïîä 
ëú÷åçàðíèòå öâåòîâå íà Äâåòå äúðâåòà êîïíååëè òå ïîíÿêîãà äà çúðíàò 
çâåçäèòå; çàòóé áèë èçñå÷åí ïðîõîä ñðåä âåëè÷àâèòå ñòåíè íà Ïåëîðè è 
òàì, â äúëáîêàòà äîëèíà, ùî ñëèçàëà êúì ìîðåòî, èçäèãíàëè Åëäàðèòå 
âèñîêà çåëåíà ìîãèëà è ÿ íàðåêëè Òóíà. Îò çàïàä ÿ îãðÿâàë ñâåòëèêúò 
íà Äúðâåòàòà; à íà èçòîê, ãäå ïàäàëà íåéíàòà ñÿíêà, ãëåäàëà êúì 
çàëèâà Åëôîäîì è Ñàìîòíèÿ îñòðîâ ñðåä Ñåí÷åñòèòå ìîðåòà. À ïðåç 
Êàëàêèðèÿ, ùî çíà÷è Ïðîõîä íà Ñâåòëèíàòà, ñå ëååëè ëú÷èòå íà 
Áëàæåíîòî öàðñòâî, îáëèâàëè ìðà÷íèòå âúëíè ñúñ ñðåáðî è çëàòî, äîäåòî 
íàêðàé äîñòèãàëè Ñàìîòíèÿ îñòðîâ è ïðàâåëè çàïàäíèòå ìó áðåãîâå 
çåëåíè è ïðåêðàñíè. Òàì çà ïðúâ ïúò ðàçöúôíàëè öâåòÿ èçòî÷íî îò 
Ïëàíèíèòå íà Àìàí.
Âúðõó Òóíà èçäèãíàëè åëôèòå ãðàä Òèðèîí ñ áåëè ñòåíè è òåðàñè; è íàé-
âèñîêà ñðåä íåãî áèëà êóëàòà íà Èíãâå - Ìèíäîí Åëäàëèåâà, ÷èÿòî 
ñðåáúðíà ëàìïà ãðååëà íàäàëå÷ íàä ìúãëèòå ìîðñêè. Ìàëöèíà îò 
ïðîñòîñìúðòíèòå ëþäå ñà ñòèãàëè ñ ëàäèè ÷àê äîòàì, òà äà çúðíàò 
íåéíèòå áëåäè ëú÷è. Â Òèðèîí âúðõó Òóíà äúëãî æèâåëè çàäðóæíî Íîëäîðè 
è Âàíèÿðè. È òúé êàòî îò âñè÷êî âúâ Âàëèíîð íàé-ìíîãî îáè÷àëè Áÿëîòî 
äúðâî, ßâàíà èì ñúòâîðèëà äðóãî äúðâî, äîñóù êàòî óìàëåí îáðàç íà 
Òåëïåðèîí, ñàìî äåòî íå ãðååëî ñúñ ñâîÿ çàðíèöà; Ãàëàñèëèîí ñå 
íàðè÷àëî òî íà ñèíäàðèíñêè åçèê. Çàñàäèëè ãî íà òåðàñàòà ïîä Ìèíäîí è 
òàì ðàçöúôòÿëî è äàëî îùå ìíîãî èçäúíêè èç Åëäàìàð. Ïî-êúñíî åäíà îò 
òèÿ ôèäàíêè áèëà îòíåñåíà â Òîë Åðåñåà è èçðàñëà êàòî ìîãúùî äúðâî, 
íàðå÷åíî Êåëåáîðí; à ïîäèð âðåìå, êàêòî å ðàçêàçàíî äðóãàäå, îò íåÿ 
äîøëî è ïîòåêëîòî íà Íèìëîò, Áÿëîòî äúðâî â Íóìåíîð.
Ìàíâå è Âàðäà îáè÷àëè íàé-ìíîãî Âàíèÿðèòå, Ïðåêðàñíèòå åëôè; 
Íîëäîðèòå ïúê áèëè ëþáèìöè íà Àóëå è òîé ÷åñòî èäâàë ïðè òÿõ ñúñ 
ñâîÿòà ñâèòà. Âåëèêè ïîçíàíèÿ è óìåíèÿ ïðèäîáèëè îò íåãî; àëà îùå ïî-
íåíàñèòíà ñòàâàëà æàæäàòà èì çà çíàíèå è ÷åñòî íàäìèíàâàëè ñâîÿ 
ó÷èòåë. Íåïðåñòàííî ñå ìåíÿë åçèêúò èì, çàùîòî áèëè ñòðàñòíè ëþáèòåëè 
íà ñëîâîòî è âå÷íî òúðñåëè íàé-óìåñòíè íàçâàíèÿ çà îíóé, ùî âèæäàëè 
èëè èçìèñëÿëè. È òúé ñå ñëó÷èëî, ÷å çèäàðèòå îò ðîäà íà Ôèíâå 
òúðñåéêè èç õúëìîâåòå êàìúê çà ñòðîåæ (çàùîòî ñ ãîëÿìà ðàäîñò ñòðîÿëè 
âèñîêè êóëè), ïúðâè îòêðèëè áåçöåííèòå êàìúíè è èçêîïàëè íåñìåòíè 
áîãàòñòâà; à ñåòíå èçìèñëèëè è èíñòðóìåíòè, ñ êîèòî äà ãè èçâàéâàò è 
ðåæàò â íàé-ðàçëè÷íè ôîðìè. Àëà çà ñåáå ñè íèùî íå ïàçåëè, à 
ðàçäàâàëè ùåäðî è ñúñ ñâîÿ òðóä îáîãàòèëè öÿë Âàëèíîð.
Ïî-êúñíî Íîëäîðèòå ñå çàâúðíàëè â Ñðåäíàòà çåìÿ è òúé êàòî â íàøèÿ 
ðàçêàç ùå ñòàâà äóìà íàé-âå÷å çà òåõíèòå äåëà, ðåäíî å òóê äà èçáðîèì 
èìåíàòà íà òåõíèòå âëàäåòåëè òúé, êàêòî ñà ãè èçðè÷àëè åëôèòå â 
Áåëåðèàíä.
Ôèíâå áèë êðàë íà Íîëäîðèòå. Ñèíîâåòå ìó ñå íàðè÷àëè Ôåàíîð, 
Ôèíãîëôèí è Ôèíàðôèí; àëà Ôåàíîð áèë ðîäåí îò Ìèðèåë Ñåðèíäå, à ìàéêà 
íà Ôèíãîëôèí è Ôèíàðôèí áèëà Èíäèñ îò íàðîäà íà Âàíèÿðèòå.
Îò òðèìàòà áðàòÿ Ôåàíîð áèë íàé-ó÷åí è íàé-óìåë â çàíàÿòèòå è 
ñëîâåñíîòî èçêóñòâî; äóõúò ìó ãîðÿë êàòî ïëàìúê. Ôèíãîëôèí áèë íàé-
äîáëåñòåí, ñèëåí è õðàáúð. Ôèíàðôèí áèë íàé-êðàñèâ è íàé-ìúäúð â 
ñúðäå÷íèòå äåëà; òîé çàâèíàãè ñè îñòàíàë ïðèÿòåë ñúñ ñèíîâåòå íà 
Îëâå, âëàäåòåëÿ íà Òåëåðèòå, à çà æåíà âçåë íåãîâàòà ùåðêà Åàðâåí - 
ëåáåäîâàòà äåâîéêà îò Àëêâàëîíäå.
Ñåäåìòå ñèíîâå íà Ôåàíîð áèëè: Ìàåäðîñ âèñîêèÿ; ñëàâíèÿò ïåâåö 
Ìàãëîð, ÷èéòî ãëàñ ñå ðàçíàñÿë äàëå÷å îòâúä ïëàíèíè è ìîðåòà; 
Êåëåãîðì ïðåêðàñíèÿ è Êàðàíòèð ìðà÷íèÿ; ìàéñòîðúò Êóðóôèí, êîéòî áèë 
íàñëåäèë áàùèíàòà ñè ñðú÷íîñò; à íàé-ìàëêèòå Àìðîä è Àìðàñ áèëè 
áëèçíàöè, íàïúëíî åäíàêâè ïî äóõ è ïî òÿëî. Â ïî-êúñíè äíè ñå 
ïðîñëàâèëè òå êàòî ëîâöè èç Ñðåäíàòà çåìÿ; ëîâåö áèë è Êåëåãîðì, 
êîéòî âúâ Âàëèíîð äðóæàë ñ Îðîìå è ÷åñòî ïðåïóñêàë ïîäèð çâóöèòå íà 
íåãîâèÿ ðîã.
Ñèíîâåòå íà Ôèíãîëôèí áèëè äâàìà - Ôèíãîí, êîéòî ïîñëå ñòàíàë êðàë íà 
Íîëäîðèòå â ñåâåðíèòå çåìè è Òóðãîí, âëàäåòåë íà Ãîíäîëèí; ñåñòðà èì 
áèëà Àðåäåë Áåëîëèêàòà. Òÿ áèëà íàé-ìàëêàòà, àëà êîãàòî èçðàñëà íà 
ðúñò è õóáîñò, ñòàíàëà ñíàæíà äåâîéêà è îáè÷àëà äà ïðåïóñêà íà ëîâ èç 
ãîðèòå. ×åñòî ÿ ïðèäðóæàâàëè íåéíèòå áðàòîâ÷åäè, ñèíîâåòå íà Ôåàíîð, 
íî íèêîìó íå äàðèëà ñúðöåòî ñè. Íàðè÷àëè ÿ Àð-Ôåéíèåë, Áÿëàòà 
âëàäåòåëêà íà Íîëäîðèòå, çàùîòî íàèñòèíà èìàëà áåëîñíåæíî ëèöå ïîä 
ãúñòèòå òúìíè êîñè è âèíàãè ñå îáëè÷àëà â ñðåáðèñòî è áÿëî.
Ñèíîâåòå íà Ôèíàðôèí áèëè Ôèíðîä íåïðåêëîííèÿ (êîãîòî ïî-ñåòíå 
íàðåêëè Ôåëàãóíä, Âëàñòåëèí íà ïåùåðèòå), Îðîäðåò, Àíãðîä è Àåãíîð; è 
÷åòèðèìàòà îáè÷àëè êàòî ðîäíè áðàòÿ ñèíîâåòå íà Ôèíãîëôèí. Èìàëè è 
ñåñòðà - Ãàëàäðèåë, íàé-ïðåêðàñíàòà äåâîéêà â öåëèÿ ðîä íà Ôèíâå; 
êîñèòå é ãðååëè êàòî çëàòî, ñÿêàø â êúäðèöèòå ñå òàÿë áëÿñúêúò íà 
Ëàóðåëèí.


Òóê òðÿáâà äà êàæåì êàê Òåëåðèòå íàé-ñåòíå ïðèñòèãíàëè â Àìàí. Äúëãî 
æèâåëè òå â Òîë Åðåñåà, àëà ìàëêî ïî ìàëêî ñúðöàòà èì ñå ïðîìåíÿëè è 
ãè òåãëåëî âñå êúì ñâåòëèíàòà, ùî ñå ñòåëåëà îòâúä ìîðåòî êúì 
Ñàìîòíèÿ îñòðîâ. Ðàçêúñâàëè ñå äóøèòå èì ìåæäó ëþáîâòà êúì ïåñíèòå íà 
âúëíèòå ïî òåõíèòå áðåãîâå è êîïíåæà äà âèäÿò ñâîèòå áëèçêè ñðåä 
âåëè÷èåòî íà Âàëèíîð; è íàêðàÿ íàääåëÿëà æàæäàòà çà ñâåòëèíà. Òîãàç 
ïî âîëÿòà íà Âàëàðèòå Óëìî èì ïðàòèë òåõíèÿ ïðèÿòåë Îñå è ìàêàð ÷å 
ñêúðáÿë, òîé ãè íàó÷èë íà êîðàáíèòå èçêóñòâà; à êîãàòî êîðàáèòå áèëè 
ãîòîâè, ïðàòèë èì çà ïðîùàëåí äàð îãðîìíî ÿòî ëåáåäè ñ êðåïêè êðèëå. 
È òèÿ ëåáåäè òëàñíàëè áåëèòå êîðàáè íà Òåëåðèòå ïðåç ìîðåòî, ãäå íå 
ïîäóõâàë âåòðåö; è òúé íàé-ñåòíå ïîñëåäíèòå ïúòíèöè ñòèãíàëè äî Àìàí 
è áðåãîâåòå íà Åëäàìàð.
Òàì ñå çàñåëèëè òå è àêî èñêàëè, ìîæåëè äà ñúçåðöàâàò áëÿñúêà íà 
Äúðâåòàòà, äà êðà÷àò ïî çëàòíèòå óëèöè íà Âàëìàð è äà ñå èçêà÷âàò ïî 
êðèñòàëíèòå ñòúëáè íà Òèðèîí íàä çåëåíàòà ìîãèëà Òóíà; àëà íàé-÷åñòî 
ïëàâàëè ñ ëàäèè áúðçè ïî âîäèòå íà çàëèâà Åëôîäîì èëè áðîäåëè ñðåä 
ïðèáîÿ è êîñèòå èì áëåñòåëè ïîä ñâåòëèíàòà, ùî äîëèòàëà èççàä õúëìà. 
Ñ êóïèùà êàìúíè áåçöåííè ãè äàðÿâàëè Íîëäîðèòå â îíèÿ äíè - îïàëè, 
åëìàçè è áèñòðè êðèñòàëè - à òå ïðúñêàëè òèÿ áîãàòñòâà ïî áðåãîâåòå è 
â ïëèòêèòå çàëèâè; âúëøåáíè áèëè ïëàæîâåòå íà Åëåíäå â îíèÿ äíè. È 
ìíîãî ïåðëè èçâëåêëè ñàìè îò äúëáèíèòå; ïåðëåíè áèëè òåõíèòå äîìîâå è 
÷åðòîçèòå íà Îëâå â Àëêâàëîíäå - Ëåáåäîâèÿ ïðèñòàí, îçàðåí ñ áåçáðîé 
ôåíåðè. Çàùîòî Àëêâàëîíäå áèë òåõåí ãðàä è ïðèñòàí çà òåõíèòå êîðàáè; 
à êîðàáèòå ñè ãðàäåëè ïîäîáíî íà ëåáåäè ñúñ çëàòíè êëþíîâå è î÷è îò 
çëàòî è ÷åðåí àõàò. Ïîðòàòà íà òîçè ïðèñòàí áèëà ñêàëíà àðêà, èçâàÿíà 
îò âúëíèòå; è ñå íàìèðàëà íà ãðàíèöèòå íà Åëäàìàð, ñåâåðíî îò 
Êàëàêèðèÿ, ãäå ñâåòëèíàòà çâåçäíà áèëà ÿðêà è ÷èñòà.


Ïîäèð âðåìå Âàíèÿðèòå îáèêíàëè çåìèòå íà Âàëàðèòå è ñâåòëèíàòà íà 
Äâåòå äúðâåòà; íàïóñíàëè Òèðèîí è çàæèâåëè ïî ïëàíèíèòå íà Ìàíâå èëè 
èç ðàâíèíèòå è ãîðèòå íà Âàëèíîð è òúé ïîñòåïåííî ñå ðàçäåëèëè ñ 
Íîëäîðèòå. Íî ïàìåòòà çà Ñðåäíàòà çåìÿ ïîä çâåçäíèÿ áëÿñúê ñå 
ñúõðàíèëà â ñúðöàòà íà Íîëäîðèòå è òå îñòàíàëè äà æèâåÿò â Êàëàêèðèÿ 
èëè èç õúëìîâåòå è äîëèíèòå, ãäå ñå ÷óâàë ïðèáîÿò íà çàïàäíèòå 
ìîðåòà; è ìàêàð ìíîçèíà îò òÿõ äà ïðåäïðèåìàëè äúëãè ïúòåøåñòâèÿ èç 
ñòðàíàòà íà Âàëàðèòå, äèðåéêè òàéíèòå íà çåìè, âîäè è æèâè ñúçäàíèÿ, 
âñå ïàê â îíèÿ äíè ñå ñáëèæèëè íàðîäèòå íà Òóíà è Àëêâàëîíäå. Ôèíâå 
öàðóâàë â Òèðèîí è Îëâå â Àëêâàëîíäå; íî Èíãâå áèë ñìÿòàí çà Âúðõîâåí 
âëàäåòåë íà âñè÷êè åëôè. Òîé ñè èçáðàë äà æèâåå ïðè Ìàíâå íà âðúõ 
Òàíèêâåòèë.
Ôåàíîð è ñèíîâåòå ìó ðÿäêî ñå çàäúðæàëè íà åäíî ìÿñòî, çàùîòî 
ïðåäïî÷èòàëè äà áðîäÿò íà äëúæ è øèð èç ïðåäåëèòå íà Âàëèíîð è â 
òúðñåíå íà íåèçâåñòíîòî ñòèãàëè ÷àê äî ãðàíèöèòå íà Ìðàêà è ñòóäåíèòå 
áðåãîâå íà Âúíøíîòî ìîðå. ×åñòî ãîñòóâàëè â ÷åðòîçèòå íà Àóëå; íî 
Êåëåãîðì ïðåäïî÷èòàë äîìà íà Îðîìå è òàì óçíàë âñè÷êè ïðåìúäðîñòè çà 
çâåðîâå è ïòèöè è ñå íàó÷èë äà ãîâîðè íà òåõåí åçèê. Çàùîòî âñè÷êè 
æèâè òâàðè, ùî ñà áèëè è ùå áúäàò â ïðåäåëèòå íà Àðäà, îñâåí çëèòå è 
ãíóñíè èç÷àäèÿ íà Ìåëêîð, æèâååëè òîãàâà ïî çåìèòå íà Àìàí; à èìàëî è 
ìíîãî äðóãè, ùî íèêîãà íå ñà âèæäàíè è íàâÿðíî íÿìà äà áúäàò âèäåíè â 
Ñðåäíàòà çåìÿ, òúé êàòî ñâåòúò ñå å ïðîìåíèë áåçâúçâðàòíî.


Ãëàâà 6.

ÇÀ ÔÅÀÍÎÐ È ÎÑÂÎÁÎÆÄÀÂÀÍÅÒÎ ÍÀ ÌÅËÊÎÐ

Òúé íàé-ñåòíå ñå ñáðàëè âúâ Âàëèíîð Òðèòå íàðîäà íà Åëäàðèòå, à 
Ìåëêîð áèë îêîâàí. Òóé áèëî ÷åñòèòîòî Ïëàäíå íà Áëàæåíîòî öàðñòâî, 
âðåìå íà ñëàâà è ðàäîñò - äúëãî ïî ãîäèíè, àëà êðàòêî çà ñïîìåíà. Â 
îíèÿ äíè ñå èçâèñèëè Åëäàðèòå òåëîì è äóõîì, à Íîëäîðèòå íåóìîðíî 
íàïðåäâàëè â ïðåìúäðîñòè è çàíàÿòè; è äúëãè ãîäèíè çàïúëíèëè ñúñ ñâîÿ 
òðóä, îò êîéòî ñå ðàæäàëè áåçáðîé ïðåêðàñíè, âúëøåáíè íåùà. Ïàê 
òîãàâà Íîëäîðèòå èçìèñëèëè ïúðâèòå áóêâè è Ðóìèë îò Òèðèîí áèëî èìåòî 
íà ïúðâèÿ ìúäðåö, ùî ñúòâîðèë çíàöè çà çàïèñâàíå íà ñëîâî è ïåñåí 
÷ðåç ðåçáà âúðõó ìåòàë è êàìúê èëè ÷ðåç ïèñìåíà ñ ïåðî è ÷åòêà.
Ïàê ïî îíóé âðåìå ñå ðîäèë â Åëäàìàð, â ÷åðòîçèòå êðàëñêè ñðåä Òèðèîí 
âúðõó Òóíà, ïúðâîðîäíèÿò é íàé-ëþáèì ñèí íà Ôèíâå. Êóðóôèíâå áèëî 
íåãîâîòî èìå, àëà ìàéêà ìó ãî íàðè÷àëà Ôåàíîð, ùî çíà÷è Äóõ íà Îãúíÿ; 
è òúé ãî ïîìíÿò âñè÷êè ïðåäàíèÿ íà Íîëäîðèòå.
Ìèðèåë áèëà ìàéêà ìó, íàðè÷àíà îùå Ñåðèíäå çàðàäè íåíàäìèíàòà ñè 
ñðú÷íîñò ñ èãëàòà è òúêà÷íèÿ ñòàí; íÿìàëî äîðè ñðåä Íîëäîðèòå ïî-
èçêóñíè ðúöå îò íåéíèòå, ùîì ñòàíåëî äóìà çà íàé-ôèíà áðîäåðèÿ. 
Âåëèêà è ñâåòëà áèëà ëþáîâòà íà Ôèíâå è Ìèðèåë, çàùîòî ðàçöúôíàëà â 
ùàñòëèâèòå äíè íà Áëàæåíîòî öàðñòâî. Àëà çà äà äàäå æèâîò íà ñèíà ñè, 
Ìèðèåë áàâíî èçòëÿëà òåëîì è äóõîì; è ïîäèð ðàæäàíåòî çàêîïíÿëà äà ñå 
îñâîáîäè îò íåïîñèëíèÿ òîâàð íà æèâîòà. Ñëåä êàòî íàäàðèëà äåòåòî ñ 
æèâîò è èìå, ðåêëà òÿ íà Ôèíâå:
- Âå÷å íèêîãà íå ùå ñå ðîäè äåòå îò ìåí; ñèëàòà, ùî áè äàëà æèâîò íà 
ìíîçèíà, ñå å ñáðàëà èçöÿëî âúâ Ôåàíîð.
Íàñêúðáèë ñå Ôèíâå, çàùîòî Íîëäîðèòå áèëè îùå â çîðàòà íà äíèòå ñè è 
æåëàåë äà íàðîäè îùå ìíîãî ÷åäà ñðåä áëàæåíñòâîòî íà Àìàí; è 
îòâúðíàë:
- Òà íèìà íå ùå òå èçöåëè ñàìèÿò Àìàí? Íàëè òóê âñÿêà óìîðà íàìèðà 
îòäèõ.
Íî êîãàòî âèäÿë, ÷å Ìèðèåë ïðîäúëæàâà äà ëèíåå, Ôèíâå ïîäèðèë ñúâåò 
îò Ìàíâå; à Ìàíâå ÿ ïîâåðèë íà Èðìî îò Ëîðèåí äà ñå ãðèæè çà íåÿ. Íà 
ðàçäÿëà (çà ìàëêî, êàêòî ñè ìèñëåë), Ôèíâå áèë òúæåí, ïîíåæå ìó ñå 
ñòðóâàëî íåñïðàâåäëèâî ìàéêàòà äà îòïúòóâà, áåç äà âèäè ïîíå êàê ùå 
çàïî÷íàò äåòñêèòå äíè íà íåéíîòî ÷åäî.
- Ïðàâ ñè, òàêà å - ðåêëà Ìèðèåë - è áèõ çàðèäàëà, àêî íå áÿõ òúé 
èçíóðåíà. Àëà íå ìå óïðåêâàé çà òóé è çà âñè÷êî, ùî ìîæå äà äîéäå 
íàñåòíå.
Ïîñëå îòèøëà â ãðàäèíèòå íà Ëîðèåí è ëåãíàëà äà ïî÷èâà; àëà ìàêàð äà 
áèëà íà âèä êàòî çàñïàëà, äóõúò é íàïóñíàë òÿëîòî è áåçìúëâíî 
îòëèòíàë â ÷åðòîçèòå íà Ìàíäîñ. Ïðèñëóæíèöèòå íà Åñòå ñå ãðèæåëè çà 
òÿëîòî íà Ìèðèåë è òî îñòàíàëî íåïðîìåíåíî, íî òÿ âå÷å íå ñå 
çàâúðíàëà. Îò òîãàç çàæèâÿë Ôèíâå â ñêúðáè; ÷åñòî îòèâàë â ãðàäèíèòå 
íà Ëîðèåí è ñåäíàë ïîä ñðåáúðíèòå âúðáè êðàé òÿëîòî íà æåíà ñè, çîâÿë 
ÿ ñ íàé-íåæíè èìåíà. Àëà âñè÷êî áèëî íàïðàçíî; è ñàìî òîé åäíè÷úê â 
Áëàæåíîòî öàðñòâî áèë ëèøåí îò ðàäîñò. Ïîäèð âðåìå ïðåñòàíàë äà õîäè 
â Ëîðèåí.
Îòäàë òîé öÿëàòà ñè ëþáîâ íà äåòåòî; à Ôåàíîð ðàñúë áúðçî, ñÿêàø òàåí 
îãúí ïëàìòÿë â íåãî. Ñòàíàë âèñîê, êðàñèâ è ñðú÷åí, ñ ïðîíèçâàùî ÿñåí 
âçîð è ÷åðíè ãàðâàíîâè êîñè; òâúðä è íåïîêëàòèì áèë âúâ âñÿêî 
íà÷èíàíèå. Ìàëöèíà óñïÿâàëè äà ïðîìåíÿò âîëÿòà ìó ñúñ ñëîâî è íèêîé 
íå ìîæåë äà ãî ðàçêîëåáàå ñúñ ñèëà. Ñðåä âñè÷êè Íîëäîðè òîãàç è 
íàñåòíå òîé áèë íàé-ìúäúð è íàé-èçêóñåí. Íà ìëàäèíè êàòî ðåøèë äà 
ïîäîáðè äåëîòî íà Ðóìèë, ñúçäàë ïèñìåíàòà, ùî äî äíåñ íîñÿò íåãîâîòî 
èìå è ñ êîèòî ñè ñëóæàò Åëäàðèòå; ïàê òîé ïðúâ ñðåä Íîëäîðèòå îòêðèë 
êàê óìåë ìàéñòîð ìîæå äà ñúòâîðè êàìúíè áåçöåííè, ïî-ïðåêðàñíè îò 
îíèÿ â íåäðàòà çåìíè. Ïúðâèòå, ùî íàïðàâèë, áèëè ïðîçðà÷íè è áèñòðè, 
àëà ñëîæåíè ïîä çâåçäíàòà ñâåòëèíà, ïî÷âàëè äà èñêðÿò ñ îãúí ñðåáðèñò 
è ñèíêàâ ïî-ÿðêî äàæå îò Õåëóèí; ñúçäàë è äðóãè êðèñòàëè, â êîèòî 
äðåáíè, íî ÿñíè ñå âèæäàëè îáðàçè îòäàëå÷å, ñÿêàø ïðåç âçîðà íà 
îðëèòå íà Ìàíâå. Ðÿäêî äàâàë Ôåàíîð ïîêîé íà óìà è ðúöåòå ñè.
Îùå â íàé-ðàííà ìëàäîñò âçåë òîé çà íåâÿñòà Íåðäàíåë, ùåðêà íà 
âåëèêèÿ êîâà÷ Ìàõòàí, êîãîòî Àóëå íàé-ìíîãî îáè÷àë ñðåä âñè÷êè 
Íîëäîðè; è îò Ìàõòàí óçíàë ìíîãî çà òóé, êàê ñå èçðàáîòâàò ïðåäìåòè 
îò ìåòàë è êàìúê. Íåðäàíåë ñúùî èìàëà òâúðäà âîëÿ, àëà áèëà ïî-
òúðïåëèâà, òúé êàòî æåëàåëà äà ðàçáåðå ÷óæäèÿ óì, à íå äà ãî ïîêîðÿâà 
è îòíà÷àëî óäúðæàëà Ôåàíîð, ùîì ñúðöåòî ìó ñå ðàçïàëåëî ïðåêàëåíî; íî 
ñåòíå äåëàòà ìó âçåëè äà ÿ íàñêúðáÿâàò è äâàìàòà îõëàäíåëè åäèí êúì 
äðóã. Ñåäåì ñèíà ðîäèëà òÿ íà Ôåàíîð; íðàâà ñè ïðåäàëà íà íÿêîè îò 
òÿõ, íî íå íà âñè÷êè.
Ñòàíàëî òúé, ÷å Ôèíâå ñè âçåë çà âòîðà æåíà Èíäèñ Ïðåêðàñíàòà. Òÿ 
áèëà îò Âàíèÿðèòå, áëèçêà ñðîäíèöà íà òåõíèÿ êðàë Èíãâå; ïî íèùî íå 
íàïîìíÿëà çà Ìèðèåë, çàùîòî áèëà çëàòîêîñà è ñíàæíà. Äúëáîêî ÿ 
îáèêíàë Ôèíâå è îòíîâî ñå ðàçâåñåëèë. Àëà ñÿíêàòà íà Ìèðèåë íå 
íàïóñêàëà íèòî äîìà íà Ôèíâå, íèòî ñúðöåòî ìó; è îò âñè÷êè íàîêîëî 
òîé äàðÿâàë Ôåàíîð ñ íàé-ìíîãî îáè÷ è ãðèæè.
Íå ñå ïîíðàâèëà íà Ôåàíîð ñâàòáàòà íà áàùà ìó; è íÿìàëî ëþáîâ ó íåãî 
íèòî êúì Èíäèñ, íèòî êúì ñèíîâåòå é Ôèíãîëôèí è Ôèíàðôèí. Çàæèâÿë òîé 
îòäåëíî, çàåò äà èçñëåäâà çåìèòå íà Àìàí èëè äà ñúáèðà ñ íàñëàäà 
ïðåìúäðîñòè è ìàéñòîðñêè òàéíè ïîõâàòè. Â îíèÿ çëîùàñòíè ñúáèòèÿ, ùî 
äîøëè íàñåòíå ïî íåãîâà âèíà, ìíîçèíà âèäåëè ñëåä âðåìå ðåçóëòàò îò 
ðàçëúêàòà ñ ðîäà íà Ôèíâå è ñìÿòàëè, ÷å àêî Ôèíâå áèë ïðåâúçìîãíàë 
ñêðúáòà, çà äà ñå ïîñâåòè íà ñâîÿ ñëàâåí ñèí, íÿìàëî äà ñå ñòèãíå äî 
ïðîêëÿòèÿòà íà Ôåàíîð è âñè÷êî áè òðúãíàëî äðóãîÿ÷å, à çëèíàòà âåëèêà 
áè áèëà èçáåãíàòà; çàùîòî ñêðúáòà è ðàçäîðèòå â ðîäà íà Ôèíâå ñà 
çàïå÷àòàíè íàâåêè â ïàìåòòà íà Íîëäîðèòå. Íî äåöàòà íà Èíäèñ áèëè 
ìîãúùè è ñëàâíè, à è òåõíèòå äåöà ñúùî; è ìíîãî áè çàãóáèëà èñòîðèÿòà 
íà Åëäàðèòå, àêî íå ãè å èìàëî.


Àëà äîêàòî Ôåàíîð è íîëäîðñêèòå ìàéñòîðè ñå òðóäåëè ñ íàñëàäà, áåç äà 
âèæäàò êðàé íà äåëàòà ñè è äîêàòî ðàñòåëè ñèíîâåòå íà Èíäèñ, Ïëàäíåòî 
íà Âàëèíîð íàáëèæàâàëî ñâîÿ çàâúðøåê. Çàùîòî ñå ñëó÷èëî òúé, ÷å êàêòî 
áèëè îòðåäèëè Âàëàðèòå, Ìåëêîð èçòúðïÿë òðè åïîõè â ïëåí è ñàìîòà 
ñðåä ÷åðòîçèòå íà Ìàíäîñ. È êàêòî ìó áèë îáåùàë Ìàíâå, íàêðàÿ ãî 
äîâåëè îòíîâî ïðåä òðîíîâåòå íà Âàëàðèòå. Âèäÿë Ìåëêîð òÿõíàòà ñëàâà 
è áëàæåíñòâî è ëþòà çàâèñò èçïúëíèëà ñúðöåòî ìó; ïîãëåäíàë ×åäàòà íà 
Èëóâàòàð, ñåäíàëè êðàé íîçåòå íà Âñåìîãúùèòå è ïëàìíàëà â íåãî ÷åðíà 
îìðàçà; ñúçðÿë áëÿñúêà íà áåçáðîé êàìúíè áåçöåííè è çàêîïíÿë àë÷íî çà 
òÿõ; àëà çàòàèë âñè÷êè òèÿ ìèñëè è ðåøèë äà èç÷àêà ñ îòìúùåíèåòî ñè.
Ïðåä ïîðòèòå íà Âàëìàð ðóõíàë Ìåëêîð â íîçåòå íà Ìàíâå è çàìîëèë çà 
ïðîøêà, êàòî ñå çàêëåë, ÷å àêî ìó îòðåäÿò äîðè ïîñëåäíîòî ìÿñòî ñðåä 
ñâîáîäíèòå âúâ Âàëèíîð, ùå ïîìàãà çà âñÿêîå äåëî íà Âàëàðèòå è âñè÷êè 
ñèëè ùå õâúðëè çà èçöåëåíèå íà çëèíèòå, ùî áèë ïðè÷èíèë íà ñâåòà. È 
Íèåíà ïîäêðåïèëà ìîëáàòà ìó; àëà Ìàíäîñ ìúë÷àë.
Ïðîñòèë ìó òîãàâà Ìàíâå; íî Âàëàðèòå âñå îùå íå ñìååëè äà ãî èçïóñêàò 
îò íàäçîð è ïîãëåä, òà ìó çàáðàíèëè äà èçëèçà îòâúä ïîðòèòå íà 
Âàëìàð. Àëà áëàãè èçãëåæäàëè ïî îíóé âðåìå ðå÷èòå è äåëàòà Ìåëêîðîâè, 
òúé ÷å íå ñàìî Åëäàðèòå, à è ñàìèòå Âàëàðè ïîëó÷àâàëè ìúäðè ñúâåòè, 
ùîì ðåøåëè äà ñå îáúðíàò êúì íåãî; ïîäèð âðåìå ìó ðàçðåøèëè äà áðîäè 
íà âîëÿ è Ìàíâå ïîìèñëèë, ÷å íàé-ñåòíå Ìåëêîð ñå å èçöåëèë îò çëîòî. 
Çàùîòî íÿìàë â äóøàòà ñè Ìàíâå íèòî êàï÷èöà çëî, òà íå óìååë äà ãî 
ðàçáèðà, à ïúê çíàåë, ÷å îòíà÷àëî å áèë ðàâåí íåìó Ìåëêîð â ìèñëèòå 
íà Èëóâàòàð; çàòóé íå óìååë äà ïðîíèêíå â ñúðöåòî Ìåëêîðîâî è äà 
ñúçðå, ÷å ëþáîâòà å èç÷åçíàëà îòòàì íàâåêè. Íî Óëìî íå ñå ïîäëúãàë, à 
è Òóëêàñ ñòèñêàë þìðóöè, êîë÷åì âèäåë íàáëèçî âðàãà ñè Ìåëêîð; çàùîòî 
áàâíî ñå ðàçãíåâÿâà Òóëêàñ, àëà è áàâíî çàáðàâÿ. È âñå ïàê äâàìàòà 
óâàæèëè ïðèñúäàòà íà Ìàíâå, òúé êàòî îíçè, ùî çàùèòàâà âëàñòòà îò 
áóíòàðè, íå áèâà ñàì äà ñå áóíòóâà.
Îò äúí äóøà íåíàâèæäàë Ìåëêîð âñè÷êè Åëäàðè - êàêòî çàùîòî áèëè 
ðàäîñòíè è ïðåêðàñíè, òúé è çàùîòî â òÿõ âèæäàë ïîâîäà çà ãíåâà íà 
Âàëàðèòå, ùî ãî íèçâåðãíàë îò Óòóìíî. È çàòóé îùå ïîâå÷å ñå 
ïðåñòðóâàë íà èçïúëíåí ñ îáè÷, äèðåë òÿõíàòà äðóæáà è èì ïðåäëàãàë 
ïîìîù ñúñ ñúâåò è äåëî âúâ âñÿêî òðóäíî íà÷èíàíèå. Âÿðíî, Âàíèÿðèòå 
íå ìó âÿðâàëè òâúðäå, òúé êàòî æèâååëè â ñâåòëèíàòà íà Äâåòå äúðâåòà 
è íèùî äðóãî íå èñêàëè; Òåëåðèòå ïúê ñàì òîé ïðåíåáðåãâàë, ïîíåæå ìó 
ñå ñòðóâàëè òâúðäå ñëàáè è íåäîñòîéíè èíñòðóìåíòè çà íåãîâèòå ìðà÷íè 
çàìèñëè. Àëà Íîëäîðèòå ñ ðàäîñò ïðèåìàëè òàéíèòå ïðåìúäðîñòè, ùî èì 
ðàçêðèâàë; è íÿêîè îò òÿõ ñå âñëóøâàëè â äóìè, êîèòî áè áèëî ïî-äîáðå 
íèêîãà äà íå ñà ÷óâàëè. Ïî-êúñíî Ìåëêîð òâúðäÿë, ÷å òàéíî áèë íàó÷èë 
Ôåàíîð íà ìíîæåñòâî èçêóñíè ïîõâàòè è íåîòñòúïíî ãî ðúêîâîäåë â 
ñúçäàâàíåòî íà íàé-âåëèêèòå ìó òâîðåíèÿ; íî òóé å ëúæà îò àë÷íîñò è 
çàâèñò, çàùîòî íèêîé ñðåä Åëäàðèòå íå å íåíàâèæäàë Ìåëêîð ïîâå÷å îò 
Ôåàíîð, ñèíà íà Ôèíâå, êîéòî ïðúâ ãî íàðåêúë Ìîðãîò; è ìàêàð äà áèë 
îïëåòåí â ïàÿæèíàòà íà çëîáàòà Ìåëêîðîâà ñðåùó Âàëàðèòå, íèêîãà íå 
òúðñåë íè ñúâåò, íè ðàçóì îò íåãî. Ñëóøàë Ôåàíîð ñàìî ïëàìúêà íà 
ñúðöåòî ñè è ðàáîòåë âñå ïî-óñúðäíî â ïúëíà òàéíà îò âñè÷êè; ïîìîù è 
ñúâåò íå ïîèñêàë îò íèêîãî â Åëäàìàð, îñâåí ñàìî çà ìàëêî îò æåíà ñè, 
ìúäðàòà Íåðäàíåë.


Ãëàâà 7.

ÇÀ ÑÈËÌÀÐÈËÈÒÅ È ÑÂÀÄÀÒÀ ÍÀ ÍÎËÄÎÐÈÒÅ

Ïî îíîâà âðåìå áèëè ñúçäàäåíè ñúêðîâèùàòà, ùî îñòàíàëè îòïîñëå ñðåä 
íàé-ñëàâíèòå òâîðåíèÿ íà åëôèòå. Çàùîòî íà âúðõà íà ñâîåòî óìåíèå 
Ôåàíîð çàêîïíÿë çà íåùî íîâî, à ìîæå áè ãî äîêîñíàëà è ñÿíêàòà íà 
ïðåä÷óâñòâèå çà èäåùèòå ñúäáîâíè äíè; è òîé ñå çàìèñëèë êàê äà 
ñúõðàíè íàâåêè íåòëåííà çàðíèöàòà îò Äâåòå äúðâåòà - ñëàâàòà íà 
Áëàæåíîòî öàðñòâî. Ñðåä äúëáîêà òàéíà ïîäõâàíàë äúëúã òðóä, â êîéòî 
âïëåë âñè÷êèòå ñè ïîçíàíèÿ, ñèëè è íàé-òúíêè óìåíèÿ; è åòî ÷å íàêðàÿ 
ñúòâîðèë Ñèëìàðèëèòå.
Êàòî òðè áåçöåííè êàìúêà èçãëåæäàëè òå íà âèä. Àëà îò ùî ñà áèëè 
èçâàÿíè íå ùå óçíàåì äî ñàìèÿ Êðàé íà áèòèåòî, êîãàòî Ñëúíöåòî 
ïîãàñíå, Ëóíàòà ñå ñãðîìîëÿñà è êîãàòî ñå çàâúðíå Ôåàíîð, êîéòî 
çàãèíàë îùå ïðåäè Ñëúíöåòî äà ãðåéíå íà íåáîñêëîíà, à äíåñ ñåäè â 
×åðòîãà íà î÷àêâàíåòî è íèêîãà íå èäâà ñðåä ñâîÿ íàðîä. Íà åëìàçíè 
êðèñòàëè ïðèëè÷àëè, íî áåçìåðíî ïî-êðåïêè, òà íèêîÿ ñèëà â Ïðåäåëèòå 
íà Àðäà äà íå ðàçáèå è ïîìðà÷è òÿõíàòà õóáîñò. È âñå ïàê îíçè êðèñòàë 
íå áèë çà Ñèëìàðèëèòå íèùî ïîâå÷å îò îíóé, ùî ïðåäñòàâëÿâàëè òëåííèòå 
òåëà çà ×åäàòà íà Èëóâàòàð: äîì çà âúòðåøíàòà æàð, èçïúëíèëà ÿäðîòî è 
âñè÷êèòå èì ÷àñòè ñ âå÷åí æèâîò. À æàðòà íà Ñèëìàðèëèòå ñúòâîðèë 
Ôåàíîð êàòî ñëÿë ëú÷è îò Äúðâåòàòà íà Âàëèíîð è òàÿ ñâåòëèíà å æèâà 
äî äíåñ, àêî è äà ñà ïîñúðíàëè Äúðâåòàòà îùå âúâ âðåìåíà íåçàïîìíåíè. 
Çàòóé äàæå è â ìðàêà íà íàé-äúëáîêàòà ñúêðîâèùíèöà ñèÿåëè Ñèëìàðèëèòå 
ñúñ ñâîå ñîáñòâåíî çàðåâî êàòî çâåçäèòå íà Âàðäà; è ïðè âñå òîâà êàòî 
æèâè ñúçäàíèÿ ñå ðàäâàëè òå íà ñâåòëèíàòà, ïðèåìàëè ÿ, à ñåòíå ÿ 
âðúùàëè ñ îùå ïî-âúëøåáíè áàãðè.
Ñ èçóìëåíèå è íàñëàäà â äóøèòå ñúçåðöàâàëè äåëîòî Ôåàíîðîâî âñè÷êè 
îáèòàòåëè íà Àìàí. È Âàðäà áëàãîñëîâèëà Ñèëìàðèëèòå, òà íàñåòíå æàðòà 
èì äà èçïåïåëÿâà âñÿêà òëåííà ïëúò, âñÿêà íå÷èñòà ðúêà èëè çëà òâàð, 
ùî ãè äîêîñíå; à Ìàíäîñ ïðåäðåêúë, ÷å â òÿõ ñà îáâúðçàíè ñúäáèíèòå íà 
âñè÷êî â Àðäà - çåìíà òâúðä, ìîðåòà è íåáåñà. Áåçìåðíà ëþáîâ ïëàìòÿëà 
â ñúðöåòî íà Ôåàíîð êúì òèÿ òâîðåíèÿ íà äåñíèöàòà íåãîâà.
Ñåòíå Ìåëêîð çàêîïíÿë ïî Ñèëìàðèëèòå è ñàìèÿò ñïîìåí çà òÿõíàòà 
ëú÷åçàðíà õóáîñò ðàçÿæäàë ãúðäèòå ìó êàòî îãúí. Îò îíçè ìèã 
ïëàìíàëèÿò êîïíåæ ãî òëàñêàë äà äèðè âñå ïî-íåóìîðíî êàê äà ïîãóáè 
Ôåàíîð è äà ñëîæè êðàé íà äðóæáàòà ìåæäó Âàëàðèòå è åëôèòå; àëà òîé 
ëóêàâî ïðèêðèâàë ñòðåìåæèòå ñè è â òåëåñíèÿ ìó îáëèê âñå îùå íå 
ïðîëè÷àâàëà íèòî êàï÷èöà îò íåãîâàòà çëîáà. Äúëúã áèë ÷åðíèÿò ìó 
òðóä, áàâíî è áåçïëîäíî èçïúðâîì èçãëåæäàëî çëîòî äåëî. Íî êîéòî ñåå 
ëúæè, ðàíî èëè êúñíî ñúáèðà áîãàòà æúòâà è òîãàç ñå îòòåãëÿ íà îòäèõ, 
äîäåòî äðóãè îðàò è ñåÿò íàìåñòî íåãî. Äîðè è Ìåëêîð íàìèðàë óøè, 
ãîòîâè äà ãî ñëóøàò, à íÿêîè åçèöè îõîòíî ðàçäóõâàëè æàðàâàòà íà 
÷óòîòî; è ëúæèòå ìó ïúëçåëè îò ïðèÿòåë íà ïðèÿòåë ïîä áóëîòî íà 
òàéíà, äîêàçâàùà êîëêî ìúäúð å îíçè, ùî çíàå çà íåÿ. Ãîð÷èâî ùåëè äà 
ïëàòÿò â èäíèòå äíè Íîëäîðèòå çà ëóäîñòòà ñè äà ñëóøàò ñ äîâåð÷èâî 
óõî.
Êîãàòî âèäÿë êàê ìíîçèíà ñå ñêëàíÿò êúì íåãî, Ìåëêîð âçåë ïî-÷åñòî äà 
áðîäè ñðåä òÿõ è ïàÿæèíàòà íà áëàãèòå ìó ñëîâà ãè îïëèòàëà òúé 
èçêóñíî, ÷å îòïîñëå ìíîçèíà ñëóøàòåëè ñè ïðèïîìíÿëè âñè÷êî êàòî ñâîè 
ñîáñòâåíè ìèñëè. Óìååë òîé äà ïîðàæäà â äóøèòå èì âèäåíèÿ çà âåëè÷àâè 
êðàëñòâà íà èçòîê, ãäå áèõà ìîãëè âîëíî è ìîãúùî äà ïîâåëÿâàò êàêâîòî 
ñè ïîæåëàÿò; à ñåòíå ïëúçíàëà ìúëâà, ÷å ñàìî îò çàâèñò Âàëàðèòå ñà 
äîâåëè Åëäàðèòå â Àìàí, òúé êàòî ñå áîÿëè, ÷å ùîì åëôèòå ñå ðàçìíîæàò 
è çàñåëÿò çåìèòå íà øèðîêèÿ ñâÿò, âå÷å íå ùå èìà êàê äà ñå îâëàäåå 
òÿõíàòà ïðåëåñò è òâîð÷åñêàòà ìîù, ùî ñàì Èëóâàòàð èì áèë ïîäàðèë.
È äðóãî èìàëî ïî îíîâà âðåìå - ìàêàð Âàëàðèòå äà î÷àêâàëè 
ïðåäñòîÿùàòà ïîÿâà íà ëþäåòå, åëôèòå íå çíàåëè íèùî çà íåÿ, çàùîòî 
Ìàíâå îùå íå èì ÿ áèë ðàçêðèë. Àëà óñåùàéêè êàê äà î÷åðíè ìúë÷àíèåòî 
íà Âàëàðèòå, Ìåëêîð òàéíî íàøåïâàë çà èäâàíåòî íà ïðîñòîñìúðòíèòå 
õîðà. À âñúùíîñò ìàëêî çíàåë çà ñúùåñòâàòà ÷îâåøêè, ïîíåæå íÿêîãà 
ñðåä Âåëèêàòà ìóçèêà áèë óâëå÷åí â ñâîè ñîáñòâåíè ìèñëè è 
ïðåíåáðåãíàë Òðåòàòà ïåñåí íà Èëóâàòàð; è âñå ïàê ñðåä åëôèòå ñå 
ïîíåñëà ìúëâà, ÷å Âàëàðèòå ðàçáèðàëè êîëêî ïî-ëåñíî ùå óïðàâëÿâàò 
íåìîùíèòå è òëåííè ëþäå è òúé ùå ëèøàò åëôèòå îò íàñëåäñòâîòî íà 
Èëóâàòàð, çàòóé Ìàíâå ãè äúðæè â ïëåí, òà õîðàòà äà çàåìàò òÿõíîòî 
ìÿñòî èç âëàäåíèÿòà íà Ñðåäíàòà çåìÿ. Ëúæîâíî áèëî âñè÷êî òîâà, à è 
ðÿäêî ñà ñúóìÿâàëè íàñåòíå Âàëàðèòå äà íàäâèÿò âîëÿòà ÷îâåøêà; àëà 
ìíîçèíà îò Íîëäîðèòå ïîâÿðâàëè, ìàêàð è ñàìî îò÷àñòè, â çëèòå ñëîâà.
Òúé íå óñåòèëè Âàëàðèòå êàê îòðîâà ðàçÿæäà ïîêîÿ íà Âàëèíîð. 
Íîëäîðèòå ïî÷íàëè äà ðîïòàÿò ñðåùó òÿõ è ìíîçèíà ñå îòäàëè íà 
ãîðäåëèâîñò, çàáðàâÿéêè êîëêî ìíîãî îò çíàíèÿòà è ïðèòåæàíèÿòà èì ñà 
äàðîâå íà Âàëàðèòå. Íîâèÿò ïëàìúê íà êîïíåæà çà ñâîáîäà è íåîáÿòíè 
âëàäåíèÿ ëóìíàë íàé-áóéíî â ãîðäåëèâîòî ñúðöå íà Ôåàíîð; à Ìåëêîð ñå 
ñìååë ïîòàéíî - íàëè òúêìî òîâà öåëåëè ëúæèòå ìó, òúé êàòî ëþòî 
íåíàâèæäàë Ôåàíîð è êîïíååë íåóìîðíî çà Ñèëìàðèëèòå. Íî íå ìó 
ïîçâîëÿâàëè äà ïðèñòúïè äî òÿõ; ñàìî íà íàé-ãîëåìè ïðàçíèöè èçâàæäàë 
Ôåàíîð òèÿ áåçöåííè êàìúíè äà îçàðè ñ òÿõ ÷åëîòî ñè, à ïðåç 
îñòàíàëîòî âðåìå ãè äúðæàë ïîä ñòðàæà ñðåä äúëáèíèòå íà ñâîÿòà 
ñúêðîâèùíèöà â Òèðèîí. Çàùîòî àë÷íîñò ñå ïðèìåñâàëà êàïêà ïî êàïêà â 
ëþáîâòà ìó êúì Ñèëìàðèëèòå è òîé ïî÷íàë äà ãè êðèå êàòî ñêúïåðíèê îò 
âçîðà íà âñåêèãî îñâåí ñâîÿ áàùà è ñåäìèíàòà ñè ñèíîâå; âå÷å ðÿäêî ñè 
ñïîìíÿë, ÷å ñâåòëèíàòà â òÿõ íå å íåãîâà.
Âåëèêè âëàäåòåëè áèëè Ôåàíîð è Ôèíãîëôèí, äâàìàòà ïî-ìàëêè ñèíîâå íà 
Ôèíâå; âñè÷êè â Àìàí ãè ïî÷èòàëè, àëà ãîðäîñòòà ðàçïàëèëà â äóøèòå èì 
ðåâíîñò çà ïðàâà è ïðèòåæàíèÿ. Òîãàâà Ìåëêîð ïðúñíàë èç Åëäàìàð íîâè 
ëúæè è ñêîðî ñòèãíàëà äî Ôåàíîð ìúëâà, ÷å ñ ðàçðåøåíèå íà Âàëàðèòå 
Ôèíãîëôèí è íåãîâèòå ñèíîâå ïëåòàò òàåí çàãîâîð, òà äà íèçâåðãíàò îò 
âëàñò Ôèíâå è äà ëèøàò Ôåàíîð îò ñòàðøèíñòâî; òóé áèëî, íàøåïâàëà 
ìúëâàòà, çàùîòî Âàëàðèòå èñêàëè Ñèëìàðèëèòå äà íå ñå ñúõðàíÿâàò â 
Òèðèîí, à äà ïîïàäíàò â òÿõíî âëàäåíèå. Äî Ôèíãîëôèí è Ôèíàðôèí ïúê 
äîñòèãàëè äðóãè ñëîâà: "Ïàçåòå ñå! Íå õðàíè ëþáîâ ãîðäåëèâèÿò ñèí íà 
Ìèðèåë êúì ÷åäàòà íà Èíäèñ. Ñåãà å ñòàíàë ìîãúù è äúðæè áàùà ñè â 
çäðàâà õâàòêà. Íå ñëåä äúëãî ùå äîéäå äà âè ïðîêóäè îò Òóíà!"
È êîãàòî âèäÿë, ÷å ëúæèòå ìó òëåÿò è ãîðäîñò è ãíÿâ ñà îáçåëè 
Íîëäîðèòå, Ìåëêîð èì çàãîâîðèë çà îðúæèÿ; îò îíåçè âðåìåíà çàïî÷íàëè 
Íîëäîðèòå äà êîâàò ìå÷îâå, òîïîðè è êîïèÿ. Èçðàáîòâàëè è ùèòîâå, 
óêðàñåíè ñúñ çíàöèòå íà ìíîãî ðîäîâå è ïëåìåíà, ùî ðàçïàëâàëè 
ñúïåðíè÷åñòâà ïîìåæäó ñè; àëà ùèòîâåòå èçíàñÿëè íà áÿë ñâÿò, à çà 
îðúæèÿòà íå ïðîäóìâàëè íèêîìó, çàùîòî âñåêè ñè ìèñëåë, ÷å òîé 
åäèíñòâåí å áèë ïðåäóïðåäåí. À Ôåàíîð ñúãðàäèë òàéíà êîâà÷íèöà, çà 
êîÿòî äàæå Ìåëêîð íå çíàåë; òàì èçêîâàë ëþòè ìå÷îâå çà ñåáå ñè è 
ñâîèòå ñèíîâå, òàì ñúçäàë è âèñîêè øëåìîâå ñ àëåíè ïåðà. Ãîð÷èâî 
îïëàêâàë Ìàõòàí îíçè äåí, â êîéòî ñïîäåëèë ñúñ ñúïðóãà íà Íåðäàíåë 
âñè÷êèòå êîâàøêè ïðåìúäðîñòè, ùî áèë óçíàë îò Àóëå.
Òúé ñ ëúæè, çëîêîáíè ñëóõîâå è ëúæîâíè ñúâåòè ðàçïàëèë Ìåëêîð âðàæäà 
â ñúðöàòà íà Íîëäîðèòå; è îò òåõíèÿ ðàçäîð äîøúë êðàé íà áëàæåíèòå 
äíè âúâ Âàëèíîð è ïîìðúêíàëà ïðåæíàòà ñëàâà. Çàùîòî Ôåàíîð âå÷å 
èçðè÷àë îòêðèòî ñëîâà áóíòîâíè ñðåùó Âàëàðèòå è ãðúìêî îáÿâÿâàë, ÷å 
ùå íàïóñíå Âàëèíîð è ùå îñâîáîäè îò èãî îíèÿ Íîëäîðè, ùî ðåøàò äà ãî 
ïîñëåäâàò èç Îòâúäíèòå çåìè.
Òðúãíàë ðàçäîðúò èç Âàëèíîð è Ôèíâå ñå ðàçòðåâîæèë; ïðèçîâàë òîé íà 
ñúâåò âñè÷êè ñâîè âåëìîæè. Àëà äîòè÷àë òîãàç â ÷åðòîçèòå ìó 
Ôèíãîëôèí, çàñòàíàë ïðåä íåãî è ðåêúë:
- Êðàëþ è òàòêî ìîé, íå ùå ëè óñìèðèø ãîðäîñòòà íà áðàòà íè 
Êóðóôèíâå, êîãîòî, óâè, ïðåêàëåíî âÿðíî íàðè÷àò Äóõ íà Îãúíÿ? Ñ êàêâî 
ïðàâî ãîâîðè îò èìåòî íà íàðîäà, ñÿêàø å êðàë? Òà íàëè òè ñàì íÿêîãà 
ñè óáåäèë Êóåíäèòå äà ïîñëóøàò çîâà íà Âàëàðèòå. Òè ñè ïîâåë 
Íîëäîðèòå ïî äúëãèÿ è îïàñåí ïúò èç Ñðåäíàòà çåìÿ êúì ñâåòëèíàòà íà 
Åëäàìàð. Àêî è äíåñ íå ñå ðàçêàéâàø çà òóé, èìàø ïîíå äâàìèíà ñèíîâå, 
ùî ïî÷èòàò ñëîâàòà òè.
Àëà ïðåäè äà äîâúðøè Ôèíãîëôèí, â ÷åðòîãà íàõúëòàë Ôåàíîð, ñÿêàø çà 
ñõâàòêà ãîòîâ - ñ âèñîê øëåì óâåí÷àí è ñ îñòúð ìå÷ íà ïîÿñà.
- Çíà÷è òúé áèëî, êàêòî ñè ìèñëåõ - ïðîäóìàë òîé. - Ìîÿò ïðèðîäåí 
áðàò ìå å èçïðåâàðèë ïðåä áàùà ìè, êàêòî íåâåäíúæ âå÷å å ñòàâàëî.
À ïîñëå ñå çàâúðòÿë êúì Ôèíãîëôèí è èçòåãëèë ìå÷à ñ ÿðîñòåí âèê:
- Ìàõàé ñå è çàåìè ìÿñòîòî, ùî çàñëóæàâàø!
Ïîêëîíèë ñå Ôèíãîëôèí íà Ôèíâå è áåç äà ïîãëåæäà Ôåàíîð ìúë÷àëèâî 
íàïóñíàë ÷åðòîãà. Íî Ôåàíîð òðúãíàë ïîäèðå è ãî ñïðÿë ïðåä âðàòèòå íà 
êðàëñêèòå ïîêîè; è êúì ñúðöåòî íà Ôèíãîëôèí ïðèòèñíàë áëÿñêàâèÿ ñè 
ìå÷.
- Âèæ, ïîëóáðàòêî! - ðåêúë òîé. - Òóé å ïî-îñòðî îò òâîÿ åçèê. Îïèòàé 
ñàìî îùå âåäíúæ äà ìè îòíåìåø ñòàðøèíñòâîòî è áàùèíàòà îáè÷, ïúê ìîæå 
òîãàç äà îòúðâà Íîëäîðèòå îò òàêúâ êàòî òåáå, ùî ñå ìú÷è âñè÷êî äà 
îâëàäåå ñ ëóêàâñòâî.
Ìíîçèíà ÷óëè òèÿ ñëîâà, ïîíåæå äîìúò íà Ôèíâå áèë ñðåä ïðîñòîðíèÿ 
ïëîùàä ïîä êóëàòà Ìèíäîí; àëà Ôèíãîëôèí ïàê íå îòâúðíàë, à ìèíàë 
áåçìúëâíî ìåæäó òúëïàòà è îòèøúë äà ïîäèðè áðàò ñè Ôèíàðôèí.
Íå ìîæåë äà ñå óêðèå îò Âàëàðèòå ðàçäîðúò ìåæäó Íîëäîðèòå, íî 
ñåìåíàòà ìó áèëè çàñåòè ñðåä ìðàêà; çàòóé êîãàòî Ôåàíîð çàãîâîðèë 
îòêðèòî ïðîòèâ òÿõ, ðåøèëè, ÷å òîé òëàñêà öÿëîòî íåäîâîëñòâî îò 
âèñîêîìåðèå è ãîðäåëèâîñò, ìàêàð ÷å ãîðäîñòòà âå÷å áèëà îáçåëà âñè÷êè 
Íîëäîðè. À Ìàíâå ñå íàòúæèë, àëà ñàìî áäÿë è íå ïðîäóìâàë. Åëäàðèòå 
áèëè äîøëè âúâ Âàëèíîð ñâîáîäíî è ìîæåëè äà ñè îòèäàò; à Âàëàðèòå, 
äàæå è äà ãî ñìÿòàëè çà áåçóìñòâî, íÿìàëî äà ãè óäúðæàò. Íî äåëàòà íà 
Ôåàíîð íÿìàëî êàê äà ñå ïðåíåáðåãíàò è íàòåãíàëè ñúðöàòà íà Âàëàðèòå 
îò ãíÿâ è ïå÷àë; ïðèçîâàëè ãî äà ñå ÿâè ïðåä ïîðòèòå íà Âàëìàð è äà 
îòãîâàðÿ çà âñè÷êî, ùî å èçðåêúë è ñòîðèë. Òàì ïðèçîâàëè è âñè÷êè 
ñúïðè÷àñòíè èëè çíàåùè íåùî çà òèÿ äåëà; è ùîì Ôåàíîð çàñòàíàë ïðåä 
Ìàíäîñ íàñðåä Ïðúñòåíà íà Ñúäáàòà, ïîâåëèëè ìó äà îòãîâàðÿ íà âñè÷êî, 
çà êîåòî ãî ïèòàò. Òîãàç íàé-ñåòíå ñå ðàçêðèë êîðåíúò íà ëóêàâñòâîòî 
Ìåëêîðîâî; è Òóëêàñ òîç÷àñ íàïóñíàë ñúâåòà, çà äà ãî õâàíå è äîâåäå 
îòíîâî íà ñúä. Àëà è Ôåàíîð íå áèë ïðèçíàò çà íåâèíåí, ïîíåæå íàðóøèë 
ïîêîÿ íà Âàëèíîð è âäèãíàë ìå÷ ñðåùó áðàòà ñè; è Ìàíäîñ ìó ðåêúë:
- Çà èãî ãîâîðèø, àëà àêî òóé å èãî, íèéäå íå ùå èçáÿãàø îò íåãî; 
çàùîòî Ìàíâå å ïîâåëèòåë íå ñàìî íà Àìàí, íî è íà öÿëà Àðäà. À äåëàòà 
òè ñà íåïðàâåäíè êàêòî â Àìàí, òúé è èçâúí íåãî. Çàòîâà ÷óé ñâîÿòà 
ó÷àñò: çà äâàíàéñåò ãîäèíè äà íàïóñíåø Òèðèîí, ãäå èçðå÷å çàïëàõàòà. 
Ñàì îò ñåáå ñè ïîòúðñè ñúâåò ïðåç òèÿ ãîäèíè è íå çàáðàâÿé êîé ñè è 
ùî ñè. Ìèíå ëè ñðîêúò, äåëîòî ùå ñå çàáðàâè è ùå îñòàíå ñàìî ñïîìåí, 
àêî äðóãèòå òè ïðîñòÿò.
Òîãàâà Ôèíãîëôèí ðåêúë:
- Àç ïðîùàâàì íà áðàò ñè.
Íî Ôåàíîð íå îòâúðíàë è ñòîÿë ìúë÷àëèâ ïðåä Âàëàðèòå. Ïîñëå îáúðíàë 
ãðúá íà ñúâåòà è íàïóñíàë Âàëìàð.
Ñ íåãî çàìèíàëè â èçãíàíèå ñåäìèíàòà ìó ñèíîâå è â íàé-ñåâåðíèòå 
êðàèùà íà Âàëèíîð èçãðàäèëè ñðåä õúëìîâåòå êðåïîñò ìîãúùà è 
ñúêðîâèùíèöà ïîä íåÿ; òàì, âúâ Ôîðìåíîñ òðóïàëè òå áåçáðîé êàìúíè 
áåçöåííè è êîâåëè îðúæèÿ, à Ñèëìàðèëèòå êðèåëè â æåëÿçíà ñòàÿ. Îò 
ëþáîâ êúì Ôåàíîð òàì äîøúë è ñàìèÿò Ôèíâå, à Ôèíãîëôèí îñòàíàë äà 
âëàñòâà íàä Íîëäîðèòå â Òèðèîí. Òúé ëúæèòå íà Ìåëêîð ïðèâèäíî ñå 
ñáúäíàëè, ìàêàð ÷å ñàì Ôåàíîð ñ äåëàòà ñè äîâåë äî òîâà; à ïîñÿòîòî 
îò Ìåëêîð îãîð÷åíèå óñòîÿëî è îùå äúëãî íå èç÷åçíàëî ìåæäó ïîòîìöèòå 
íà Ôèíãîëôèí è Ôåàíîð.


Êîãàòî ðàçáðàë, ÷å õèòðèíèòå ìó ñà èçëåçëè íàÿâå, Ìåëêîð ñå óêðèë è 
ïîáÿãíàë îò ìÿñòî íà ìÿñòî êàòî îáëàê ìåæäó õúëìîâåòå; íàïðàçíî ãî 
äèðèë Òóëêàñ. È ñå ñòîðèëî íà íàðîäèòå âúâ Âàëèíîð, ÷å ïî îíîâà âðåìå 
ïîìðúêíàëè ëú÷èòå íà Äâåòå äúðâåòà, à âñè÷êè ñåíêè ñòàíàëè ïî-äúëãè è 
ìðà÷íè.
Êàçâàò, ÷å Ìåëêîð äúëãî íå ñå ìÿðíàë èç Âàëèíîð è íÿìàëî âåñòè îò 
íåãî, äîäåòî èçâåäíúæ íå ñå ÿâèë ïðåä ïîðòèòå íà Ôîðìåíîñ äà ïîãîâîðè 
ñ Ôåàíîð. Äðóæáà ïðåäëàãàë ñ ëóêàâè ñëîâà è ïàê ãî ñêëàíÿë êúì 
ïðåæíàòà ìèñúë çà áÿãñòâî îò õîìîòà íà Âàëàðèòå. Ðåêúë ìó îùå:
- Âèæ êîëêî âÿðíî èçëåçå âñè÷êî, ùî òè äóìàõ; âèæ êàê ñè ïðîêóäåí 
íåñïðàâåäëèâî. Íî àêî ñúðöåòî íà Ôåàíîð îùå å âîëíî è õðàáðî êàêòî 
áÿõà ñëîâàòà ìó â Òèðèîí, íåêà ðàç÷èòà íà ìîÿòà ïîìîù, çà äà ãî 
îòíåñà íàäàëå÷ îò òèÿ ïîðîáåíè çåìè. Òà íå ñúì ëè è àç îò Âàëàðèòå? 
Äà, çàñëóæàâàì òóé èìå äàæå ïîâå÷å îò îíåç, ùî ãîðäåëèâî ñå ïú÷àò èç 
Âàëèìàð; è âèíàãè ñúì áèë ïðèÿòåë íà Íîëäîðèòå - íàé-èçêóñåí è õðàáúð 
íàðîä â öÿëà Àðäà.
Ôåàíîð, êîéòî îùå íîñåë â ñúðöåòî ñè ãîð÷èëêà îò óíèæåíèåòî ïðåä 
Ìàíäîñ, ãëåäàë Ìåëêîð áåçìúëâíî è ñå ïèòàë äàëè ùå ìîæå äà ìó ñå 
äîâåðè â áÿãñòâîòî îò Âàëèíîð. À Ìåëêîð êàòî ãî âèäÿë, ÷å ñå êîëåáàå 
è êàòî çíàåë êàê àë÷íàòà ñòðàñò ïî Ñèëìàðèëèòå å îïëåëà ñúðöåòî ìó, 
ðåêúë íàêðàÿ:
- Çäðàâà å òâîÿòà êðåïîñò è çîðêî ÿ ïàçèø; àëà íå âÿðâàé, ÷å êîÿòî è 
äà áèëî ñúêðîâèùíèöà ìîæå äà ñúõðàíè Ñèëìàðèëèòå, ùîì ñà â êðàëñòâîòî 
íà Âàëàðèòå!
Íî ëóêàâñòâîòî ìó íàäõâúðëèëî öåëòà ñè; ñëîâàòà óëó÷èëè ïðåêàëåíî 
äúëáîêî è ðàçáóäèëè äàëå÷ ïî-áóåí ïëàìúê, îòêîëêîòî âúçíàìåðÿâàë; ñ 
îãíåí âçîð ïðîíèçàë Ôåàíîð êðàñèâàòà âúíøíîñò Ìåëêîðîâà è èçìàìíèòå 
âîàëè îêîëî çàìèñëèòå ìó, òà ïðîçðÿë çàä òÿõ ëþòàòà àë÷íîñò ïî 
Ñèëìàðèëèòå. Òîãàâà îìðàçàòà íàääåëÿëà íàä ñòðàõà è òîé ïðîêëåë 
Ìåëêîð è ìó íàðåäèë äà ñå ìàõà ñ äóìèòå:
- Âúðâè ñè îò ìîÿòà ïîðòà, çàòâîðíèêî íà Ìàíäîñ!
Ïîñëå çàõëîïíàë âðàòèòå íà ñâîÿ äîì ïðåä ëèöåòî íà íàé-ìîãúùèÿ îò 
âñè÷êè, ùî îáèòàâàò Åà.
Òðúãíàë ñè Ìåëêîð áåçñëàâíî, çàùîòî ñàì áèë â îïàñíîñò è âèæäàë, ÷å 
îùå íå å äîøëî âðåìå çà ìúñò; àëà ñúðöåòî ìó ïðåëèâàëî îò ÷åðíà 
ÿðîñò. À ôèíâå òðúïíåë îò ñòðàõ è òîç÷àñ ïðàòèë âåñòîíîñöè ïðè Ìàíâå 
âúâ Âàëìàð.
Êîãàòî ïðèñòèãíàëè âåñòîíîñöèòå îò Ôîðìåíîñ, Âàëàðèòå òúêìî ñå 
ñáèðàëè íà ñúâåò, ïîíåæå ãè òðåâîæåëî óäúëæàâàíåòî íà ñåíêèòå. 
Ñêîêíàëè âåäíàãà Îðîìå è Òóëêàñ, àëà äîêàòî çàïî÷âàëè ãîíèòáàòà, 
äîøëè ïðàòåíèöè îò Åëäàìàð äà êàæàò, ÷å Ìåëêîð å èçáÿãàë ïðåç 
Êàëàêèðèÿ è îò õúëìà Òóíà åëôèòå ñà ãî âèäåëè äà ìèíàâà ñâèðåïî êàòî 
áóðåíîñåí îáëàê. Êàçàëè îùå, ÷å îòòàì å çàâèë íà ñåâåð, çàùîòî 
Òåëåðèòå îò Àëêâàëîíäå çúðíàëè ñÿíêàòà ìó äà ìèíàâà êðàé òÿõíîòî 
ïðèñòàíèùå è äà îòèâà êúì Àðàìàí.
Òúé Ìåëêîð íàïóñíàë Âàëèíîð è çà äúëãî âðåìå Äâåòå äúðâåòà îòíîâî 
ñèÿåëè áåçìåòåæíî è èçïúëâàëè ñúñ ñâîÿ ñâåòëèê öÿëàòà ñòðàíà. Íî 
Âàëàðèòå íàïðàçíî òúðñåëè âåñòè çà ñâîÿ âðàã; è êàêòî áàâíî ðàñíå â 
äàëå÷èíàòà ÷åðåí îáëàê, òëàñêàí îò ñòóäåíèÿ âÿòúð, òúé è ñúìíåíèåòî 
ìàëêî ïî ìàëêî ïîìðà÷àâàëî ðàäîñòòà íà âñè÷êè â Àìàí ñ òðåâîãà è 
ñòðàõ îò èäâàùè íåçíàéíè áåäè.


Ãëàâà 8.

ÇÀ ÏÎÌÐÚÊÂÀÍÅÒÎ ÍÀ ÂÀËÈÍÎÐ

Êîãàòî óçíàë Ìàíâå ïî êàêâè ïúòèùà å ïîåë Ìåëêîð, ñòîðèëî ìó ñå ÿñíî, 
÷å âðàãúò å ðåøèë äà èçáÿãà êúì íÿêîãàøíàòà ñè òâúðäèíà â Ñðåäíàòà 
çåìÿ; áúðçî ñå âòóðíàëè Îðîìå è Òóëêàñ íà ñåâåð, çà äà ãî çàëîâÿò, 
àëà íå îòêðèëè íè ñëóõ, íè ñëåäà îò íåãî ïî áðåãîâåòå íà Òåëåðèòå è 
ñðåä íåèçáðîäíàòà ïóñòîø, ùî ñòèãà ÷àê äî Ëåäîâåòå. Ïîäèð òóé óäâîèëè 
ñòðàæàòà ïî ñåâåðíèòå ïðåäåëè íà Àìàí; íî áèëî áåçïîëåçíî, ïîíåæå îùå 
ïðåäè äà òðúãíå ïîòåðÿòà, Ìåëêîð ñå áèë âúðíàë íàçàä è òàéíî îòèøúë 
äàëå÷å íà þã. Çàùîòî âñå îùå áèë åäèí îò Âàëàðèòå è êàòî ñâîèòå áðàòÿ 
óìååë äà ïðîìåíÿ òåëåñíèÿ ñè îáëèê èëè äà êðà÷è ñúâñåì áåç îäåæäè, 
ìàêàð ÷å ñêîðî ùÿë äà èçãóáè íàâåêè òàÿ ñïîñîáíîñò.
Òúé ñòèãíàë íåçàáåëÿçàí äî ìðà÷íàòà îáëàñò Àâàñàð. Òèÿ òåñíè çåìè 
ëåæàëè þæíî îò çàëèâà Åëäàìàð, â èçòî÷íîòî ïîäíîæèå íà Ïåëîðè è 
òåõíèòå äúëãè, ïå÷àëíè áðåãîâå ñå ðàçñòèëàëè äàëå÷å íà þã 
íåèçñëåäâàíè è íåîñâåòåíè. Òàì, ìåæäó ñòðúìíèòå ïëàíèíñêè ñòåíè è 
ñòóäåíîòî ìðà÷íî ìîðå òåãíåëè íàé-ãúñòèòå ñåíêè â öåëèÿ ñâÿò; è òàì, 
â Àâàñàð, òàéíî è íåçíàéíî çà íèêîãî áèëà èçãðàäèëà ëåãîâèùåòî ñè 
ñòðàøíàòà Óíãîëèàíò. Åëäàðèòå íå çíàåëè îòêúäå å äîøëà, àëà íÿêîè 
êàçâàò, ÷å â äðåâíè åïîõè áèëà èçëÿçëà îò ìðàêà íàä Àðäà, êîãàòî 
Ìåëêîð çà ïðúâ ïúò ïîãëåäíàë ñúñ çàâèñò Âëàäåíèÿòà íà Ìàíâå; êàçâàò 
îùå, ÷å áèëà ñðåä ïúðâèòå, êîèòî ïîêâàðèë, çà äà ìó ñëóæàò. Àëà ñêîðî 
òÿ ñå îòðåêëà îò Ãîñïîäàðÿ ñè, ïîíåæå èñêàëà ñàìà äà å ãîñïîäàðêà íà 
ñâîÿòà àë÷íîñò è äà ïîãëúùà âñè÷êî, òà òúé äà çàïúëíè âúòðåøíàòà ñè 
ïóñòîòà; ïîñëå èçáÿãàëà íà þã îò íàáåçèòå íà Âàëàðèòå è ëîâöèòå íà 
Îðîìå, çàùîòî òÿõíàòà áäèòåëíîñò âå÷íî áèëà íàñî÷åíà êúì ñåâåðà, à 
þæíèòå çåìè äúëãî îñòàâàëè íåîïàçåíè. Îòòàì ïðîïúëçÿëà êúì áëÿñúêà íà 
Áëàæåíîòî öàðñòâî, çàùîòî åäíîâðåìåííî íåíàâèæäàëà ñâåòëèíàòà è 
æàäóâàëà çà íåÿ.
Â ïðîïàñò äúëáîêà æèâååëà è ïðèäîáèëà îáëèêà íà ïàÿê ñ ÷óäîâèùíè 
ôîðìè, ùî òú÷åë ÷åðíè ìðåæè â ïðîëîìà ìåæäó ïëàíèíèòå. Òàì èçñìóêâàëà 
âñÿêà ñâåòëèíà, êîÿòî óñïÿâàëà äà íàìåðè è ÿ áúëâàëà ïðåîáðàçåíà íà 
ñåí÷åñòè ïðèìêè îò çàäóøëèâ ìðàê, äîäåòî íàêðàÿ ñâåòëèíàòà ïðåñòàíàëà 
äà äîñòèãà íåéíîòî ëåãîâèùå; è ãëàä ñòðàõîâèò ÿ îáçåë.
Äîøúë Ìåëêîð â Àâàñàð äà ÿ ïîäèðè; è îòíîâî íàäÿíàë îáëèêà, ñ êîéòî 
âëàñòâàë êàòî òèðàí â Óòóìíî - Ìðà÷åí âëàäåòåë, îãðîìåí è ñòðàøåí. 
Òàì, â ÷åðíèòå ñåíêè, íåâèäèìè äàæå çà Ìàíâå îò âèñîêèòå ìó ÷åðòîçè, 
Ìåëêîð è Óíãîëèàíò äúëãî êðîèëè ïëàíîâå çà ìúñò. Àëà êîãàòî ðàçáðàëà 
Óíãîëèàíò ùî å çàìèñëèë Ìåëêîð, çàêîëåáàëà ñå ìåæäó àë÷íîñò è ñòðàõ; 
ïëàøåëè ÿ áîéöèòå íà Àìàí è ãíåâúò íà ñòðàõîâèòèòå Âëàñòåëèíè, òà íå 
ñìååëà äà íàïóñíå ëåãîâèùåòî ñè. Çàòóé é ðåêúë Ìåëêîð:
- Âúðøè êàêâîòî òè êàæà; è àêî ïîäèð âñè÷êî îùå ñè ãëàäíà, ùå òè äàì 
êàêâîòî ïîæåëàåø. Äà, ñ äâåòå ðúöå ùå òè ãî äàì.
Îáåùàâàë áåç êîëåáàíèå, êàêòî âèíàãè ïðàâåë, à â äóøàòà ñè òàéíî ñå 
ñìååë. Òúé ãîëåìèÿò êðàäåö ïîäìàìèë ìàëêèÿ ñ ëúæîâíè äóìè.
È êîãàòî ïîòåãëèëè, Óíãîëèàíò èçòúêàëà îêîëî Ìåëêîð íàìåòàëî îò ìðàê, 
èëè ïî-òî÷íî Íåñâåòëèíà, â êîÿòî ñÿêàø âñè÷êî ÷åçíåëî è î÷èòå íå 
ìîæåëè äà ÿ ïðîçðàò, ïîíåæå áèëà ñúçäàäåíà îò ïóñòîòà. Ïîñëå áàâíî 
èçïëåëà ñâîèòå ìðåæè: âúæå ïî âúæå îò ïðîëîì äî ïðîëîì, îò èçäàòèíà 
äî çúáåð; è òúé ñå êàòåðåëà è ëàçåëà âñå ïî-íàãîðå, äîäåòî íàêðàé 
äîñòèãíàëà âúðõà íà Õèÿðìåíòèð, íàé-âèñîêèòå ïëàíèíè â îíàÿ îáëàñò 
äàëå÷å íà þã îò âåëèêèÿ Òàíèêâåòèë. Íå áäåëè íàòàì Âàëàðèòå, ïîíåæå 
çàïàäíî îò Ïåëîðè ñå ïðîñòèðàëà ïóñòîø ñðåä çäðà÷à, à íà èçòîê 
ïëàíèíèòå íàäâèñâàëè íàä áåçáðåæíîòî ìîðå è ñàìî ïîä çàáðàâåíèÿ 
Àâàñàð èìàëî êúñ÷å çåìÿ.
Íî ñåãà íà ïëàíèíñêèÿ âðúõ ëåæàëà Óíãîëèàíò ñðåä ìðàêà; èçïëåëà òÿ 
âúæåíà ñòúëáà è ÿ ñïóñíàëà íàäîëó, à Ìåëêîð ñå èçêàòåðèë è èçïðàâåí 
äî íåÿ õâúðëèë âçîð êúì Îïàçåíîòî öàðñòâî. Ñòåëåëè ñå ïîä òÿõ 
ëåñîâåòå íà Îðîìå, à îòêúì çàïàä èñêðåëè ëèâàäèòå è ïîëÿòà íà ßâàíà, 
ïîçëàòåíè îò âèñîêàòà ïøåíèöà íà áîãîâåòå. Àëà Ìåëêîð ãëåäàë íà ñåâåð 
è ñúçèðàë â äàëå÷èíàòà ñâåòëèòå ðàâíèíè è ñðåáðèñòèòå êóïîëè íà 
Âàëìàð, îáëåíè îò ñìåñåíèòå ëú÷è íà Òåëïåðèîí è Ëàóðåëèí. Ðàçñìÿë ñå 
òîãàâà ñ ïúëåí ãëàñ è õóêíàë ñòðåìãëàâî ïî äúëãèòå çàïàäíè ñêëîíîâå; 
à Óíãîëèàíò áèëà äî íåãî è íåéíèÿò ìðàê ãî ïðèêðèâàë.
Çíàåë äîáðå Ìåëêîð, ÷å òóé áèëî âðåìå çà ïðàçíèê. Ìàêàð ÷å âñè÷êè 
âðåìåíà è ñåçîíè áèëè ïî âîëÿòà íà Âàëàðèòå è âúâ Âàëèíîð íÿìàëî íè 
çèìà, íè ñìúðò, âñå ïàê æèâååëè òå òîãàâà ñðåä öàðñòâîòî íà Àðäà, à 
òî å ñàìî ìàëêà ÷àñòèöà îò ÷åðòîçèòå íà Åà, ÷èéòî æèâîò ñå ìåðè ñ 
öÿëîòî Âðåìå îò ïúðâàòà äî ïîñëåäíàòà íîòêà â Ïåñåíòà íà Åðó. È 
ïîíåæå îáè÷àëè òîãàç Âàëàðèòå (êàêòî å ðàçêàçàíî â "Àéíóëèíäàëå") äà 
ñè èçáèðàò îäåæäè êàòî òåëà íà ×åäàòà Èëóâàòàðîâè, òðÿáâàëî ñúùî òúé 
äà ÿäàò è ïèÿò, çàòóé ñáèðàëè ïëîäîâåòå íà ßâàíà îò Çåìÿòà, ùî 
ñúòâîðèëè ïî âîëÿòà íà Åðó.
ßâàíà áèëà îòðåäèëà âðåìå çà öúôòåæ è ïëîä íà âñè÷êî, ðàñòÿùî èç 
Âàëèíîð; è ïðè âñÿêî ñáèðàíå íà ïúðâèòå ïëîäîâå Ìàíâå óñòðîéâàë âúðõó 
Òàíèêâåòèë ñëàâåí ïðàçíèê çà âúçõâàëà íà Åðó è òàì âñè÷êè íàðîäè íà 
Âàëèíîð èçëèâàëè ñâîÿòà ðàäîñò â ìóçèêà è ïåñåí. Íàñòàíàë áèë òîçè 
÷àñ è Ìàíâå ïîâåëèë ïðàçíèêúò äà áúäå ïî-ñëàâåí îò âñè÷êè äðóãè, 
îòêàêòî ïðèñòèãíàëè Åëäàðèòå â Àìàí. Çàùîòî ìàêàð áÿãñòâîòî íà Ìåëêîð 
äà âåùàåëî áúäåùè çëî÷åñòèíè è ñêúðáè, òà íèêîé íå çíàåë êàêâè ëè îùå 
ðàíè ùå íàíåñå íà Àðäà, ïðåäè äà ãî óñìèðÿò îòíîâî, âñå ïàê ñ òîçè 
ïðàçíèê èñêàë Ìàíâå äà ïîïðàâè çëîòî, ùî ñå áèëî íàäèãíàëî ñðåä 
Íîëäîðèòå; è âñè÷êè áèëè ïîêàíåíè â íåãîâèòå ÷åðòîçè âúðõó 
Òàíèêâåòèë, çà äà ñëîæàò êðàé íà åæáèòå ìåæäó ïðèíöîâåòå è äà 
çàáðàâÿò íàâåêè èçìàìèòå íà Âðàãà.
Ïðèñòèãíàëè òàì Âàíèÿðèòå, äîøëè è Íîëäîðèòå îò Òèðèîí, ñáðàëè ñå 
âñè÷êè Ìàÿðè è Âàëàðèòå ñå ÿâèëè â öÿëàòà ñè âåëè÷àâà õóáîñò; çàïÿë 
íàðîäúò ïðåä Ìàíâå è Âàðäà â íåîáÿòíèòå èì ÷åðòîçè, çàòàíöóâàë ïî 
çåëåíèòå ñêëîíîâå íà Ïëàíèíàòà, ùî ãëåäàëà íà çàïàä êúì Äâåòå 
äúðâåòà. Îïóñòåëè ïðåç îíçè äåí øèðîêèòå óëèöè íà Âàëìàð è çàìëúêíàëè 
ñòúëáèùàòà íà Òèðèîí; è öÿëàòà ñòðàíà äðåìåëà â ìèð è ïîêîé. Ñàìî 
Òåëåðèòå îòâúä ïëàíèíèòå ïååëè îùå ïî áðåãîâåòå ìîðñêè; çàùîòî ðÿäêî 
ñå ñúîáðàçÿâàëè òå ñ ãîäèøíèòå âðåìåíà è íå ìèñëåëè íè çà òðåâîãèòå 
íà Ïîâåëèòåëèòå, íè çà ÷åðíàòà ñÿíêà íàä Âàëèíîð, ùîì îùå íå ãè áèëà 
äîêîñíàëà.
Ñàìî åäíî ïîìðà÷èëî çàìèñúëà íà Ìàíâå. Ôåàíîð äîøúë íà ïðàçíèêà, 
ïîíåæå íåìó åäèíñòâåíî çàïîâÿäàëè äà ñå ÿâè, àëà Ôèíâå ãî íÿìàëî, 
êàêòî è äðóãè Íîëäîðè îò Ôîðìåíîñ. Çàùîòî áèë ðåêúë Ôèíâå:
- Äîäåòî òðàå ïðèñúäàòà ñèí ìè Ôåàíîð äà íå ïðèñòúïâà äî Òèðèîí, 
ñìÿòàì ñå çà íèçâåðãíàò îò êðàëñêàòà äëúæíîñò è íå ùå ñå ñðåùàì ñúñ 
ñâîÿ íàðîä.
À Ôåàíîð íå äîøúë ñ ïðàçíè÷íè äðåõè, íå íîñåë íè íàêèò, íè ñðåáðî, 
çëàòî èëè êàìúê áåçöåíåí; è çà äà ëèøè Âàëàðèòå è Åëäàðèòå îò 
ãëåäêàòà íà Ñèëìàðèëèòå, îñòàâèë ãè â ñòàÿòà æåëÿçíà ñðåä Ôîðìåíîñ. 
Âñå ïàê ñðåùíàë òîé Ôèíãîëôèí ïðåä òðîíà íà Ìàíâå è ñå ïðèìèðèë ñ 
íåãî íà äóìè; à Ôèíãîëôèí âå÷å ñìÿòàë çà äðåáîëèÿ âàäåíåòî íà ìå÷à, 
çàòóé ìó ïðîòåãíàë äåñíèöà è ðåêúë:
- Êàêòî îáåùàõ, òúé ùå ñòîðÿ ñåãà. Ïðîùàâàì òè è çëî íå ïîìíÿ.
Ïîåë Ôåàíîð ðúêàòà ìó áåç äà ïðîäóìà, íî Ôèíãîëôèí äîáàâèë:
- Ïîëîâèí áðàò ïî êðúâ, àëà èñòèíñêè áðàò ïî ñúðöå ùå òè áúäà. Òè ùå 
ïîâåëÿâàø, àç ùå èçïúëíÿâàì. È äàíî âå÷å ñâàäà íå íè ðàçäåëè.
- ×óõ òå - ïðîìúëâèë Ôåàíîð. - Òúé äà áúäå.
Íå çíàåëè òå êàêúâ ñìèñúë ùå ïðèäîáèÿò òåïúðâà ñëîâàòà èì.
Ðàçêàçâàò, ÷å êàêòî ñòîÿëè Ôåàíîð è Ôèíãîëôèí ïðåä Ìàíâå, íàñòàíàë 
÷àñúò, êîãàòî ãðååëè è Äâåòå äúðâåòà, à ëú÷èòå èì ñå ïðåïëèòàëè è 
îáëèâàëè áåçìúëâíèÿ Âàëìàð ñúñ ñðåáðèñòî è çëàòíî ñèÿíèå. È â ñúùèÿ 
òîçè ÷àñ íàõëóëè Ìåëêîð è Óíãîëèàíò ïðåç ïîëÿòà íà Âàëèíîð êàòî ñÿíêà 
íà ÷åðåí îáëàê, ïîíåñåí îò âåòðîâåòå íàä ñëúí÷åâàòà çåìÿ; è ñòèãíàëè 
ïðåä çåëåíàòà ìîãèëà Åçåëîõàð. Òîãàç Íåñâåòëèíàòà íà Óíãîëèàíò 
ïðèäîøëà ÷àê äî êîðåíèòå íà Äâåòå äúðâåòà, à Ìåëêîð ñêîêíàë âúðõó 
ìîãèëàòà è ñ ÷åðíîòî ñè êîïèå ïðîíèçàë Äúðâåòàòà ñ ðàíè äúëáîêè ÷àê 
äî ñúðöåâèíàòà, òà áëèêíàë ñîêúò èì êàòî êúðâè è ñå ðàçëÿë ïî çåìÿòà. 
Èçñìóêàëà ãî Óíãîëèàíò, à ñåòíå ñå çàïðåõâúðëÿëà îò Äúðâî íà Äúðâî, 
âïèâàéêè ÷åðíàòà ñè ÷îâêà â òåõíèòå ðàíè, äîäåòî ãè èçöåäèëà äîêðàé è 
îòðîâàòà íà Ñìúðòòà ñå ïðåëÿëà îò íåÿ â òåõíèòå òúêàíè, òà ñúñóõðèëà 
ëèñò, êëîí è êîðåí; è òúé ïîãóáèëà Äúðâåòàòà. Àëà âñå îùå áèëà æàäíà, 
çàòóé îòèøëà ïðè Èçâîðèòå íà Àðäà è ãè èçïèëà äî äúíî, à îò òúðáóõà 
ñè áúëâàëà ÷åðíè ïàðè è ñå èçäóëà òúé íåîáÿòíà è ãðîçíà, ÷å äàæå 
Ìåëêîð ñå èçïëàøèë.


Òúé ïàäíàë ìðàê ÷åðåí íàä Âàëèíîð. Ìíîãî å ðàçêàçàíî çà îíçè äåí â 
êíèãàòà "Àëäóäåíèå" íà Åëåìèðå îò Âàíèÿðèòå, çà êîÿòî çíàÿò âñè÷êè 
Åëäàðè. Íî íè ïåñåí, íè ðàçêàç ìîæå äà ïîáåðå âñè÷êàòà òîãàâàøíà 
ñêðúá è óæàñ. Èç÷åçíàëà Ñâåòëèíàòà; àëà ìðàêúò, ùî ÿ ïîñëåäâàë, áèë 
íåùî ïîâå÷å îò ëèïñà íà ñâåòëèíà. Â îíçè ÷àñ áèë ñúòâîðåí Ìðàê, êîéòî 
èçãëåæäàë íå êàòî ïóñòîòà, à êàòî íåùî ñúñ ñâîé ñîáñòâåí îáëèê; 
çàùîòî áèë ñúçäàäåí ÷ðåç çëîáíà ìàãèÿ îò ñàìàòà Ñâåòëèíà è èìàë 
âëàñòòà äà ïðîíèçâà î÷èòå, äà ïðîíèêâà â äóøàòà è ðàçóìà, òà òúé äà 
ïîòèñêà ñâîáîäíàòà âîëÿ.
Ïîãëåäíàëà Âàðäà îò Òàíèêâåòèë è ñúçðÿëà Ñÿíêàòà äà ñå èçâèñÿâà 
âíåçàïíî êàòî îãðîìíè ñóìðà÷íè êóëè; öÿë Âàëìàð òúíåë â ìîðå îò íîù 
äúëáîêà. Ñêîðî ñàìî Ñâåùåíàòà ïëàíèíà ñå èçäèãàëà êàòî ñàìîòåí îñòðîâ 
ñðåä ïîòîïåíèÿ ñâÿò. Âñÿêà ïåñåí çàìëúêíàëà. Íàñòàíàëà òèøèíà íàä 
Âàëèíîð è íå ñå ÷óâàë íè çâóê, ñàìî âÿòúðúò íîñåë ïðåç äàëå÷íèÿ 
ïëàíèíñêè ïðîëîì æàëíèòå âîïëè íà Òåëåðèòå êàòî ñòóäåíèÿ ïèñúê íà 
÷àéêè íàä âúëíèòå. Çàùîòî ñòóäåí äúõ ïîâÿë â îíçè ìèã îòêúì Èçòîêà è 
íåîáÿòíèòå ìîðñêè ñåíêè ñå ïîíåñëè ñðåùó áðåãà.
Íî Ìàíâå îò ñâîÿ âèñîê òðîí ïîãëåäíàë íàäàëå÷ è ñàìî íåãîâèòå î÷è 
ïðîíèçâàëè òúìàòà íîùíà, äîäåòî çúðíàëè Ìðàê íàä ìðàêà, íåïðîíèöàåì 
äîðè è çà íåãî, îãðîìåí, àëà äàëå÷åí; äâèæåë ñå òîçè Ìðàê íà ñåâåð ñ 
áúðçèíà íåóëîâèìà è ðàçáðàë Ìàíâå, ÷å Ìåëêîð å äîøúë è ñè å çàìèíàë.
Ïî÷íàëà ñå òîãàâà ïîòåðÿ; è çåìÿòà òðåïòÿëà ïîä ãàëîïà íà Ìàíâå è 
íåãîâàòà äðóæèíà, à îãúíÿò, ëóìíàë èçïîä êîïèòàòà íà Íàõàð, áèë 
ïúðâàòà ñâåòëèíà, ùî ñå çàâúðíàëà âúâ Âàëèíîð. Íî âñåêè ïúò ùîì 
íàñòèãàëè Îáëàêà íà Óíãîëèàíò, êîííèöèòå íà Âàëàðèòå îñëåïÿâàëè, ñìóò 
ãè îáçåìàë è ñå ðàçïèëÿâàëè, áåç äà çíàÿò êúäå îòèâàò; à ïåñåíòà íà 
Âàëàðîìà ãëúõíåëà è çàíåìÿâàëà. Ñàì Òóëêàñ áèë êàòî îïëåòåí â ÷åðíà 
ìðåæà ñðåä ìðàêà è ñòîÿë áåçñèëåí è íàïðàçíî ðàçäàâàë óäàðè íàïîñîêè. 
À êîãàòî Ìðàêúò îòìèíàë, áèëî òâúðäå êúñíî; Ìåëêîð ñè áèë îòìúñòèë è 
èçáÿãàë íàêúäåòî æåëàåë.


Ãëàâà 9.

ÇÀ ÁßÃÑÒÂÎÒÎ ÍÀ ÍÎËÄÎÐÈÒÅ

Ïîäèð âðåìå ñå ñáðàëî âåëèêî ìíîæåñòâî îêîëî Ïðúñòåíà íà Ñúäáàòà; à 
Âàëàðèòå ñåäåëè â ñÿíêà, ïîíåæå áèëî ïðåç íîùòà. Íî çâåçäèòå íà Âàðäà 
èñêðåëè âèñîêî â íåáåòî è âúçäóõúò áèë ïðîçðà÷åí, çàùîòî âåòðîâåòå íà 
Ìàíâå áèëè ïðîãîíèëè ìúðòâåøêèòå èçïàðåíèÿ è âúðíàëè íàçàä ìîðñêèòå 
ñåíêè. Èçïðàâèëà ñå òîãàç ßâàíà è çàñòàíàëà íàä Åçåëîõàð, Çåëåíàòà 
ìîãèëà, ùî áèëà ñåãà áåçïëîäíà è ÷åðíà; ïðîñòðÿëà ðúöå íàä äúðâåòàòà, 
íî òå áèëè ìúðòâè è ñóõè, òà ùîì äîêîñâàëà íÿêîé êëîí, òîé ñå 
îòêúðøâàë è ïàäàë áåçæèçíåí â íîçåòå é. Ìíîçèíà íàäèãíàëè ãëàñ çà 
æàëáà; è ñêúðáÿùèòå ìèñëåëè, ÷å ñà èçïèëè äî äúíî ñêðúáíàòà ÷àøà, ùî 
Ìåëêîð èì íàïúëíèë. Àëà íå áèëî òúé.
Ðåêëà ßâàíà íà âñè÷êè Âàëàðè:
- Ñâúðøè ñå âå÷å ñúñ Ñâåòëèíàòà íà Äâåòå äúðâåòà, æèâà å òÿ îùå ñàìî 
â Ñèëìàðèëèòå íà Ôåàíîð. Ïðîçîðëèâ å áèë òîé! Äàæå è çà íàé-ìîãúùèòå 
ñëåä Èëóâàòàð èìà äåëà, ùî ìîãàò äà ñå ïîñòèãíàò âåäíúæ è ñàìî 
âåäíúæ. Àç ñúòâîðèõ Ñâåòëèíàòà íà Äâåòå äúðâåòà è äîäåòî ñâåòóâà Åà, 
íå ùå ìîãà äà ãî ïîâòîðÿ. Àëà àêî èìàõ ïîíå èñêðèöà îò íåÿ, áèõ 
ñìîãíàëà äà âäúõíà æèâîò íà Äúðâåòàòà, ïðåäè êîðåíèòå èì äà èçòëåÿò; 
è òîãàç ðàíèòå íè ùå ñå èçöåëÿò, à çëîáàòà Ìåëêîðîâà ùå îñòàíå 
áåççúáà.
Èçðåêúë òîãàâà Ìàíâå:
- ×ó ëè ùî ïðîäóìà ßâàíà, î, Ôåàíîð, ñèíå íà Ôèíâå? Ùå èçïúëíèø ëè 
îíóé, çà êîåòî òå ìîëè?
Âúçöàðèëà ñå òèøèíà, àëà Ôåàíîð íå èçðåêúë íè ñëîâî. Ïðîâèêíàë ñå 
òîãàâà Òóëêàñ:
- Èçðå÷è äà èëè íå, Íîëäîðå! Àëà êîé ëè áè îòêàçàë íà ßâàíà? È íå å 
ëè äîøëà èçïúðâîì òÿõíàòà ñâåòëèíà îò íåÿ?
Íî Àóëå Òâîðåöà ìó ðåêúë:
- Íå áúðçàé! Ñàì íå çíàåø çà êîëêî âåëèêà óñëóãà ìîëèì. Äàé ìó ïîêîé 
îùå ìàëêî.
Â òîçè ìèã âèêíàë Ôåàíîð ñ áîëêà ãîð÷èâà:
- È çà âàñ, è çà íå òúé âåëèêèòå èìà äåëà, ùî ñå ïîñòèãàò ñàìî âåäíúæ 
ïðåç æèâîòà; è â òèÿ äåëà íàìèðà ïîêîé ñúðöåòî. Ìîãà è äà ðàçáèÿ 
êàìúíèòå áåçöåííè, àëà íå ùå ñúòâîðÿ âå÷å äðóãè ïîäîáíè ïî ïðåëåñò; è 
òðÿáâà ëè äà ãî ñòîðÿ, íåêà ïî-äîáðå ñàì ñúðöåòî ñè äà ðàçáèÿ è äà 
ïîãèíà ïðúâ îò âñè÷êè Åëäàðè â Àìàí.
- Íå ùå ñè ïðúâ - îòâúðíàë Ìàíäîñ.
Àëà íèêîé íå ðàçáðàë ñëîâàòà ìó; è îòíîâî íàñòàíàëà òèøèíà, äîäåòî 
Ôåàíîð òúíåë â ðàçìèñëè ìðà÷íè. Ñòîðèëî ìó ñå, ÷å å ïîïàäíàë âúâ 
âðàæåñêè îáðú÷ è îòíîâî ñè ïðèïîìíèë ñëîâàòà Ìåëêîðîâè, ÷å íÿìà 
ñïàñåíèå çà Ñèëìàðèëèòå, àêî Âàëàðèòå ãè ïîæåëàÿò. "À íå å ëè è òîé 
Âàëàð êàòî äðóãèòå - ìúëâÿëà íåãîâàòà ìèñúë, - è íå ðàçáèðà ëè ùî å â 
äóøèòå èì? Äà, êðàäåö ïîçíàâà êðàäåöà!" È ñå ïðîâèêíàë âèñîêî:
- Òóé íå ùå ñòîðÿ ïî ñîáñòâåíà âîëÿ. À àêî ìå ïðèíóäÿò Âàëàðèòå, âå÷å 
ùå çíàÿ íàèñòèíà, ÷å Ìåëêîð èì å ñðîäíèê.
Ïðîäóìàë òîãàâà Ìàíäîñ:
- Òè ãî èçðå÷å.
À Íèåíà ñå èçêà÷èëà ïî Åçåëîõàð è ñúñ ñúëçè èçìèëà ñêâåðíèòå ñëåäè íà 
Óíãîëèàíò; è ñêðúáíà ïåñåí çàïÿëà çà áîëêèòå íà ñâåòà è Ïîìðúêâàíåòî 
íà Àðäà.
Àëà äîêàòî ñêúðáÿëà Íèåíà, äîòúð÷àëè íîëäîðñêè ïðàòåíèöè îò Ôîðìåíîñ 
ñ íîâè çëè âåñòè. Ðàçêàçàëè òå êàê Ìðàê çàñëåïÿâàù äîøúë íà ñåâåð, à 
ïîñðåä íåãî êðà÷åëà áåçèìåííà ñèëà è Ìðàêúò èçâèðàë îò íåÿ. Ìåëêîð 
ñúùî áèë òàì è êîãàòî íàõëóë â äîìà íà Ôåàíîð, ñúñÿêúë ïðåä ïðàãà 
Ôèíâå, êðàëÿ íà âñè÷êè Íîëäîðè, è òúé ñå ïðîëÿëà ïúðâàòà êðúâ ñðåä 
Áëàæåíîòî öàðñòâî; çàùîòî Ôèíâå åäèíñòâåí íå áèë èçáÿãàë îò óæàñ ïðåä 
Ìðàêà. Ðàçêàçàëè îùå, ÷å Ìåëêîð ðàçðóøèë êðåïîñòòà Ôîðìåíîñ è 
îòêðàäíàë âñè÷êè ñúêðîâèùà íà Íîëäîðèòå, ñòðóïàíè â íåÿ; à îò 
Ñèëìàðèëèòå íÿìàëî è ñëåäà.
Èçïðàâèë ñå òîãàç Ôåàíîð, âäèãíàë ðúöå ïðåä Ìàíäîñ è ïðîêëåë Ìåëêîð ñ 
èìåòî Ìîðãîò, ùî çíà÷è ×åðåí âðàã íà Ñâåòà; è îò îíçè äåí ñàìî ïîä 
òóé èìå ãî çíàÿò Åëäàðèòå. À îùå ïðîêëåë Ôåàíîð ïðèçèâà íà Ìàíâå è 
÷àñà, â êîéòî ïðèåë äà äîéäå íà Òàíèêâåòèë, ïîíåæå îáåçóìÿë îò ñêðúá 
è ÿðîñò, òà âÿðâàë, ÷å àêî áèë îñòàíàë âúâ Ôîðìåíîñ, ùÿë äà ïîñòèãíå 
äðóãî, îñâåí è òîé äà çàãèíå, êàêòî çàìèñëÿë Ìåëêîð îò ñàìîòî íà÷àëî. 
Ïîñëå íàïóñíàë Ïðúñòåíà íà Ñúäáàòà è ïîáÿãíàë â íîùòà, çàùîòî îáè÷àë 
ñâîÿ áàùà êàòî Ñâåòëèíàòà íà Âàëèíîð è áåçñìúðòíèòå òâîðåíèÿ íà 
ðúöåòå ñè; à êîé ëè ñðåä ñèíîâåòå åëôè÷åñêè è ÷îâåøêè å ìîãúë äà 
îöåíè áàùà ñè ïî-âèñîêî?
Ìíîçèíà èçïèòàëè ñúñòðàäàíèå êúì áîëêàòà íà Ôåàíîð, àëà çàãóáàòà íå 
áèëà ñàìî íåãîâà; à ßâàíà ðèäàåëà êðàé ìîãèëàòà îò ñòðàõ, ÷å Ìðàêúò 
ùå ïîãúëíå íàâåêè ïîñëåäíèòå ëú÷è îò Ñâåòëèíàòà íà Âàëèíîð. Çàùîòî 
ìàêàð Âàëàðèòå äà íå ðàçáèðàëè îùå äîêðàé êàêâî ñå å ñëó÷èëî, âå÷å 
çíàåëè, ÷å Ìåëêîð å ïîäèðèë ïîìîù îò íÿêàêâà ÷óæäà íà Àðäà ñèëà. 
Ñèëìàðèëèòå áèëè èç÷åçíàëè è íà ïðúâ ïîãëåä èçãëåæäà âñå åäíî äàëè 
áèë êàçàë äà èëè íå Ôåàíîð íà ßâàíà; àëà àêî ñå áèë ñúãëàñèë 
îòíà÷àëî, ïðåäè äà ÷óå âåñòèòå îò Ôîðìåíîñ, äðóãè áèõà áèëè 
ñåòíåøíèòå ìó äåëà. À ñåãà íàáëèæàâàë ñúäáîâíèÿò ÷àñ íà Åëäàðèòå.
Ìåæäóâðåìåííî Ìîðãîò èçáÿãàë îò ïîòåðÿòà íà Âàëàðèòå è ñå äîáðàë äî 
ïóùèíàöèòå íà Àðàìàí. Òèÿ çåìè ëåæàëè äàëå÷å íà ñåâåð, ìåæäó 
ïëàíèíèòå Ïåëîðè è Âåëèêîòî ìîðå, ñúùî êàêòî áèë ðàçïîëîæåí Àâàñàð íà 
þã; ñàìî ÷å Àðàìàí áèë ïî-ïðîñòîðåí è ìåæäó áðåãà è ïëàíèíèòå ñå 
ðàçñòèëàëè áåçïëîäíè ðàâíèíè, îáëúõâàíè îò ñâèðåïèÿ ìðàç íà áëèçêèòå 
Ëåäîâå. Ïðèäðóæåí îò Óíãîëèàíò, Ìîðãîò ïðåêîñèë áúðçî òèÿ ìåñòà è 
ïðåç ìúãëèòå íà Îéîìóðå ñòèãíàë äî Õåëêàðàêñå, ãäå ïðîëèâúò ìåæäó 
Àìàí è Ñðåäíàòà çåìÿ áèë èçïúëíåí ñ ïëàâàùè ëåäåíè ãðàìàäè; 
ïðåõâúðëèë ñå è òúé íàé-ñåòíå äîñòèãíàë ñåâåðíèòå îáëàñòè íà 
Îòâúäíèòå çåìè. Çàåäíî ïðîäúëæèëè íàïðåä, çàùîòî Ìîðãîò íå ìîæåë äà 
ñå îòúðâå îò Óíãîëèàíò è íåéíèÿò îáëàê âñå îùå áèë îêîëî íåãî, à òÿ 
ãî ñëåäÿëà çîðêî ñ âñè÷êèòå ñè î÷è; è ñòèãíàëè äî çåìèòå íà ñåâåð îò 
çàëèâà Äðåíãèñò. Íàáëèæàâàëè äî ðóèíèòå íà Àíãáàíä, íÿêîãàøíàòà 
ìîãúùà çàïàäíà êðåïîñò íà Ìîðãîò; óñåòèëà Óíãîëèàíò êàêâà íàäåæäà ñå 
òàè â ñúðöåòî ìó è ðàçáðàëà, ÷å ùå ñå ïîìú÷è äà èçáÿãà îò íåÿ, çàòóé 
ãî ñïðÿëà è íàñòîÿëà äà èçïúëíè îáåùàíîòî.
- ×óé ìå, ×åðíî ñúðöå - ïðîäóìàëà òÿ. - Àç ñòîðèõ êàêâîòî ïîæåëà. Àëà 
âñå îùå ñúì ãëàäíà.
- Ùî ïîâå÷å èñêàø? - îòâúðíàë Ìîðãîò. - Öåëèÿ ñâÿò ëè æåëàåø çà 
òúðáóõà ñè íåíàñèòåí? Íå ñúì òè ãî îáåùàë. Àç ñúì íåãîâ Âëàäåòåë.
- Íå ìè å ïîòðåáíî ÷àê òîëêîç ìíîãî - ðåêëà Óíãîëèàíò. - Àëà òè 
ãðàáíà âåëèêî ñúêðîâèùå îò Ôîðìåíîñ; íåãî èñêàì. Äà, ñ äâåòå ðúöå ùå 
ìè ãî äàäåø.
Íÿìàë äðóã èçáîð Ìîðãîò, îñâåí äà é äàäå êàìúíèòå áåçöåííè, àëà åäèí 
ïî åäèí è ñ íåîõîòà; à òÿ ãè ïîãëúùàëà è èç÷åçâàëà ïðåëåñòòà èì îò 
òîçè ñâÿò. Âñå ïî-÷óäîâèùíà è ìðà÷íà ðàñòÿëà Óíãîëèàíò, íî íå ñå 
çàñèùàëà íåéíàòà ëàêîìèÿ.
- Ñ ëåâèöàòà ñàìî äàâàø - ðåêëà òÿ. - Îòâîðè è äåñíèöàòà.
À â äåñíèöàòà ñè Ìîðãîò ñòèñêàë Ñèëìàðèëèòå è ìàêàð äà áèëè çàêëþ÷åíè 
â êðèñòàëíî êîâ÷åæå, òå âå÷å çàïî÷âàëè äà ãî èçãàðÿò è ðúêàòà ìó ñå 
ãúð÷åëà îò áîëêà, àëà âúïðåêè òóé íå ÿ ðàçòâàðÿë.
- Íå! - âúçðàçèë òîé. - Âå÷å âçå îíóé, ùî òè ñå ïîëàãàøå. È äåëîòî ñè 
óñïÿ äà èçâúðøèø ñàìî ÷ðåç ìîÿòà ñèëà, âëîæåíà â òåáå. Ïîâå÷å íå ñè 
ìè íóæíà. À òèÿ íåùà âå÷å íå ùå ïîëó÷èø, íèòî ïúê ùå ãè âèäèø îòíîâî. 
Îáðè÷àì ãè äà ñà ìîè âî âåêè âåêîâ.
Íî Óíãîëèàíò áèëà ñòàíàëà îãðîìíà, à Ìîðãîò áèë çàãóáèë ìíîãî îò 
ñèëèòå, ùî âëîæèë â íåÿ; è òÿ ñå èçïðàâèëà ñðåùó íåãî, â îáëàêà ãî 
îáãúðíàëà è ñ ëåïêàâè ìðåæè îïèòàëà äà ãî óäóøè. Íàäàë òîãàç Ìîðãîò 
âèê óæàñÿâàù è îòåêíàë ãëàñúò ìó èç ïëàíèíèòå. È îòïîñëå îíàÿ 
ìåñòíîñò áèëà íàðå÷åíà Ëàìîò, çàùîòî åõîòî îò ïèñúêà ìó îñòàíàëî â 
íåÿ çàâèíàãè, òúé ÷å ïðîâèêíåë ëè ñå íÿêîé òàì, ðàçáóæäàë åêîòà è 
öÿëàòà ïóñòîø ìåæäó õúëìîâåòå è ìîðåòî ñå èçïúëâàëà ñ ãëú÷êà êàòî îò 
áåçáðîé îò÷àÿíè ãëàñîâå. Âèêúò íà Ìîðãîò â îíçè ìèã áèë íàé-ìîãúùèÿò 
è ñòðàõîâèò çâóê, ÷óâàí íÿêîãà èç ñåâåðíèÿ ñâÿò; ïëàíèíèòå ñå 
ðàçòúðñèëè, çåìÿòà ïîòðåïåðàëà è âåëè÷àâèòå ñêàëè ñå ðàçöåïèëè íà 
äâå. Äî íàé-çàáðàâåíè äúëáèíè ñå ÷óë òîçè âèê. À äàëå÷å ïîä 
ðàçðóøåíèòå ñâîäîâå íà Àíãáàíä, ñðåä ïîäçåìèÿ, ãäå íå áèëè ñëèçàëè 
óâëå÷åíèòå â áèòêàòà Âàëàðè, âñå îùå ñå ñïîòàéâàëè Áàëðîçè è ÷àêàëè 
çàâðúùàíåòî íà Ãîñïîäàðÿ ñè; ùîì ãî ÷óëè, òîç÷àñ èçëåòåëè íàãîðå, 
ïðåõâðúêíàëè ïðåç Õèòëóì è ñå ñïóñíàëè íàä Ëàìîò êàòî îãíåíà áóðÿ. Ñ 
êàìøèöè îò ïëàìúê ñâèðåï ðàçêúñàëè ìðåæèòå íà Óíãîëèàíò, à òÿ 
èçïèùÿëà è õóêíàëà â ëóäåøêè áÿã, áúëâàéêè ÷åðíè èçïàðåíèÿ, çà äà ñå 
óêðèå; è â ñâîåòî áÿãñòâî îò ñåâåðà ñòèãíàëà äî Áåëåðèàíä è çàæèâÿëà 
ïîä Åðåä Ãîðãîðîò, â îíàÿ ìðà÷íà äîëèíà, ùî ñåòíå áèëà íàðå÷åíà Íàí 
Äóíãîðòåá èëè Äîëèíà íà Ñòðàøíàòà ñìúðò çàðàäè óæàñà, êîéòî òÿ 
îòãëåäàëà òàì. Çàùîòî â îíàÿ äîëèíà îùå îò äíèòå, êîãàòî áèë ñúãðàäåí 
Àíãáàíä, æèâååëè äðóãè ñêâåðíè òâàðè â ïàåøêà ôîðìà, òà ñåãà 
Óíãîëèàíò ñå ñúâúêóïèëà ñ òÿõ è ñåòíå ãè èçÿëà; è ìàêàð ÷å ïîäèð òóé 
Óíãîëèàíò çàìèíàëà äà áðîäè íàêúäåòî æåëàå èç çàáðàâåíèòå þæíè 
îáëàñòè íà ñâåòà, íåéíèòå èç÷àäèÿ îñòàíàëè äà îáèòàâàò òàì è äà òúêàò 
ñâîèòå ãíóñíè ìðåæè. Íèêîÿ ëåãåíäà íå ñïîìåíàâà ùî ñå å ñëó÷èëî ñ 
íåÿ. Àëà íÿêîè êàçâàò, ÷å ñâúðøèëà îùå â íàé-äðåâíè âðåìåíà, êîãàòî 
îò ãëàä íåíàñèòåí ñàìà ñåáå ñè áèëà èçÿëà.
È òúé íå ñå ñáúäíàë ñòðàõúò íà ßâàíà, ÷å Ñèëìàðèëèòå ùå áúäàò 
ïîãúëíàòè è ùå ñå ïðåâúðíàò â ïóñòîòà; íî ñè îñòàíàëè âúâ âëàäåíèå íà 
Ìîðãîò. À òîé ñëåä êàòî ñå îñâîáîäèë, ñáðàë îòíîâî âñè÷êè ñâîè ñëóãè 
ñðåä ðóèíèòå íà Àíãáàíä. Òàì èçäúëáàë ïàê íåîáÿòíè ïîäçåìèÿ è 
òúìíèöè, à íàä ïîðòèòå èçäèãíàë òðîéíèÿ âðúõ Òàíãîðîäðèì è îò âúðõà 
íàãîðå âå÷íî ñå âèåë îãðîìåí îáëàê îò ÷åðåí ïóøåê. Áåçáðîéíè ñòàíàëè 
ïúë÷èùàòà ìó îò äåìîíè è çâåðîâå, à ãðîçíèÿò íàðîä íà îðêèòå, 
ñúòâîðåí íÿêîãà îò íåãî, ñåãà ñå ìíîæàë áåç ìÿðêà â óòðîáàòà íà 
çåìÿòà. ×åðíà ñÿíêà íàòåãíàëà íàä Áåëåðèàíä, êàêòî ðàçêàçâàò 
ëåãåíäèòå; à â Àíãáàíä ñàì Ìîðãîò ñè èçêîâàë ãðàìàäíà æåëÿçíà êîðîíà 
è ñå îáÿâèë çà Êðàë íà Ñâåòà. Êàòî çíàê çà òóé ïðèêðåïèë Ñèëìàðèëèòå 
âúðõó êîðîíàòà. Ðúöåòå ìó áèëè èçãîðåíè äî ÷åðíî îò äîïèðà ñ òèÿ 
ñâåùåíè êðèñòàëè è ÷åðíè ñè îñòàíàëè äî êðàÿ; íèêîãà íå óñïÿë äà ñå 
îñâîáîäè îò áîëêàòà íà èçãàðÿíåòî è òîâà îùå ïîâå÷å ãî ãíåâÿëî. À 
êîðîíàòà íèòî çà ìèã íå ñâàëÿë îò ãëàâàòà ñè, ìàêàð íåéíàòà òåæåñò äà 
ãî ãíåòÿëà ñúñ ñìúðòíà óìîðà. Ñàìî âåäíúæ è òî çà êðàòêî íàïóñíàë 
ïîòàéíî áúðëîãàòà ñè â äàëå÷íèÿ Ñåâåð; ïúê è èçîáùî ðÿäêî èçëèçàë îò 
äúëáèíèòå íà ñâîÿòà êðåïîñò, òà äîðè àðìèèòå ñè ðúêîâîäåë ñàìî îò 
òðîíà. È äîäåòî òðàÿëà âëàñòòà ìó, åäèí-åäèíñòâåí ïúò ñå èçïðàâèë ñ 
îðúæèå â ðúêàòà.
Ãîðäåëèâ áèë òîé îùå â äíèòå ïðåäè ñâîåòî óíèæåíèå è ðóõâàíåòî íà 
Óòóìíî, àëà ñåãà îò ãîðäîñò èçãàðÿë è öÿëàòà ñâîÿ ñèëà äóõîâíà 
õâúðëÿë, çà äà ïîðîáè îùå ïîâå÷å ñëóãèòå ñè è äà èì âäúõíå æàæäà çà 
çëîòî. Àëà âúïðåêè òóé îùå äúëãî òðàÿëî âåëè÷èåòî ìó íà åäèí îò 
Âàëàðèòå, ìàêàð è ïðåîáðàçåíî â óæàñ; è ïðåä ëèêà ìó âñè÷êè îñâåí 
íàé-õðàáðèòå ðóõâàëè â ÷åðíàòà áåçäíà íà ñòðàõà.


Êîãàòî ñå ðàç÷óëî, ÷å Ìîðãîò å èçáÿãàë îò Âàëèíîð è ïîòåðÿòà íå ãî å 
íàñòèãíàëà, Âàëàðèòå çàäúëãî îñòàíàëè â ìðàêà ñðåä Ïðúñòåíà íà 
Ñúäáàòà, à Ìàÿðèòå è Âàíèÿðèòå ðèäàåëè êðàé òÿõ; àëà ïîâå÷åòî Íîëäîðè 
ñå çàâúðíàëè â Òèðèîí äà îïëà÷àò ïîìðúêâàíåòî íà ñâîÿ ïðåêðàñåí ãðàä. 
Ïðåç ñóìðà÷íàòà êëèñóðà Êàëàêèðèÿ ïðèèæäàëè ìúãëè îòêúì ñåí÷åñòèòå 
ìîðåòà è îáãðúùàëè êóëèòå, à ëàìïàòà íà Ìèíäîí áëåäî ìúæäóêàëà â 
çäðà÷à.
Òîãàâà èçâåäíúæ ïðèñòèãíàë Ôåàíîð è ïðèçîâàë âñè÷êè äà äîéäàò â 
êðàëñêèòå ïîêîè âúðõó Òóíà; íî èçãíàíèåòî ìó îùå íå áèëî îòìåíåíî è 
òîé ñå ðàçáóíòóâàë ñðåùó Âàëàðèòå. Ñáðàëî ñå íà÷àñà ìíîæåñòâî, çà äà 
ãî ÷óå ùî èìà äà êàæå; âñåêè íîñåë ôàêëà â ðúêà, òà ñå èçïúëíèëè ñ 
ïëàìúöè ìðà÷íèòå ñêëîíîâå è ñòúëáèùàòà ïî òÿõ. Ôåàíîð áèë ìàéñòîð íà 
ñëîâîòî è ùîì ïîæåëàåë, ÷ðåç åçèêà ñè ïðèäîáèâàë âëàñò íàä ñúðöàòà; à 
ðå÷òà ìó ïðåç îíàÿ íîù Íîëäîðèòå âå÷å íèêîãà íå çàáðàâèëè. Ñâèðåïè è 
ëþòè áèëè ñëîâàòà ìó, èçïúëíåíè ñ ãîðäåëèâà çàêàíà; è êîãàòî ãè ÷óëè, 
ëóäîñò îáçåëà Íîëäîðèòå. Êúì Ìîðãîò îáðúùàë íàé-âå÷å ãíåâà è îìðàçàòà 
ñè Ôåàíîð, àëà ïî÷òè âñè÷êî èçðå÷åíî ñå çàðàæäàëî îò ñàìèòå ëúæè íà 
Âðàãà; à òîé íå óñåùàë, ïîíåæå áèë ïîêðóñåí îò ñêðúá ïî ïîãóáåíèÿ ñè 
áàùà è ÿðîñò çà ïîõèòåíèòå Ñèëìàðèëè. Îáÿâèë ñå çà êðàë íà âñè÷êè 
Íîëäîðè ïîäèð ãèáåëòà íà Ôèíâå è îòìåíèë âñè÷êè ïîâåëè íà Âàëàðèòå.
- Çàùî, íàðîäå Íîëäîðñêè - ïðîâèêíàë ñå Ôåàíîð, - çàùî è çàíàïðåä äà 
ñëóãóâàìå íà çàâèñòëèâèòå Âàëàðè, ùî äîðè è ñðåä ñâîåòî öàðñòâî íå 
óìåÿò äà íè îïàçÿò îò Âðàãà. È ìàêàð äà âðàæäóâàò, íå å ëè è òîé îò 
òåõíèÿ ðîä? Ìúñò ãîâîðè â ñúðöåòî ìè, àëà è áåç íåÿ íå áèõ òúðïÿë äà 
îñòàíà â åäíà ñòðàíà ñ ðîäà íà áàùèíèÿ ìè óáèåö è ïîõèòèòåëÿ íà 
áåçöåííèòå ìè ñúêðîâèùà. Íî åäâà ëè ñúì åäèíñòâåíèÿ õðàáðåö ñðåä 
íàøèÿ õðàáúð íàðîä. È íèìà íå çàãóáèõìå âñè÷êè ñâîÿ êðàë? À êàêâî ëè 
äðóãî íå ñìå èçãóáèëè, çàòî÷åíè â òèÿ òåñíè çåìè ìåæäó ïëàíèíàòà è 
ìîðåòî? Òóê íÿêîãà èìàøå ñâåòëèíà, êîÿòî Âàëàðèòå ñâèäëèâî êðèåõà îò 
Ñðåäíàòà çåìÿ, àëà ñåãà ìðàê îáãðúùà âñè÷êî. Ùå îñòàíåì ëè äà ñêúðáèì 
áåçäåéíî êàòî íàðîä îò ñåíêè, ïðèçðàöè ñðåä ìúãëàòà, âñóå ëååùè ñúëçè 
íàä íåáëàãîäàðíè ìîðåòà? Èëè ùå ñå çàâúðíåì â ðîäíèÿ êðàé? Íåæíî ñå 
ïëèñêàõà âîäèòå íà Êóèâèåíåí ïîä áåçîáëà÷íèÿ çâåçäåí íåáîñâîä è 
ïðîñòîðíè çåìè ñå ðàçñòèëàõà, ãäå íà âîëÿ äà áðîäèì ñâîáîäíè. Òàì ñå 
ðàçñòèëàò îùå è ÷àêàò êîãà ùå îñúçíàåì, ÷å áå ëóäîñò äà ãè íàïóñíåì. 
Åëàòå! Îñòàâåòå òîÿ ãðàä íà ñòðàõëèâöèòå!
Äúëãî ãîâîðèë òîé è âñå ïðèêàíâàë Íîëäîðèòå äà ãî ïîñëåäâàò è ÷ðåç 
äîáëåñò äà ñå ñäîáèÿò ñúñ ñâîáîäà è âåëèêè êðàëñòâà äàëå÷å íà èçòîê, 
ïðåäè äà å ñòàíàëî êúñíî; çàùîòî â ñëîâàòà ìó îòåêâàëè ëúæèòå 
Ìåëêîðîâè, ÷å êîâàðíèòå Âàëàðè ãè äúðæàò â ïëåí, òà äà äàäàò íà 
÷îâåöèòå âëàñò íàä Ñðåäíàòà çåìÿ. Åäâà òîãàâà ìíîçèíà Åëäàðè óçíàëè 
çà èäâàíåòî íà Ñëåäâàùèòå.
- Äúëúã è òðóäåí å ïúòÿò - ïðîâèêíàëè ñå òå, - àëà ïðåêðàñåí ùå áúäå 
êðàÿò! Ñáîãîì íà ðîáñòâîòî! Íî ñáîãîì è íà ïîêîÿ! Ñáîãîì íà ñëàáèòå 
äóõîì! Ñáîãîì íà âñè÷êè ñúêðîâèùà! Íîâè ùå ñúáåðåì. Ëåê òîâàð ñè 
âçåìåòå, íî íå çàáðàâÿéòå ìå÷îâåòå! Çàùîòî ùå ñòèãíåì ïî-äàëå÷ îò 
Îðîìå è ùå èçäúðæèì ïîâå÷å îò Òóëêàñ; íå ùå ñå çàâúðíåì êàòî òÿõ îò 
ãîíèòáàòà. Ïîäèð Ìîðãîò ÷àê äî ïðåäåëèòå íà Çåìÿòà! Ëþòà áðàí ãî ÷àêà 
è íåíàâèñò íàâåêè. À êîãàòî ïîáåäèì è ñè âúçâúðíåì Ñèëìàðèëèòå, íèå è 
ñàìî íèå ùå ñìå âëàäåòåëè íà íåîñêâåðíåíàòà Ñâåòëèíà, ãîñïîäàðè íà 
áëàæåíñòâîòî è êðàñîòàòà íà Àðäà. Íèêîé äðóã íàðîä íå ùå íè èçìåñòè!
Çàêëåë ñå òîãàç Ôåàíîð ñ êëåòâà íàé-ñòðàøíà. Ðèïíàëè ñåäìèíàòà ìó 
ñèíà äî íåãî è äàëè ñúùèÿ îáåò, à èçòåãëåíèòå èì ìå÷îâå çàáëåñòåëè ñ 
êúðâàâà ñâåòëèíà ïîä ëú÷èòå íà ôàêëèòå. Êëåòâà èçðåêëè, ùî íèêîé íå 
ìîæå äà íàðóøè è íèêîé íå áèâà äà ïîåìà äàæå â èìåòî íà Èëóâàòàð; è 
ïðèçîâàëè íàä ñåáå ñè Âå÷íèÿ Ìðàê, àêî íå ÿ èçïúëíÿò, à çà ñâèäåòåëè 
ïîñî÷èëè Ìàíâå, Âàðäà è ñâåùåíèÿ Òàíèêâåòèë; òúé äàëè äóìà äà ãîíÿò ñ 
ìúñò è îìðàçà ÷àê äî êðàÿ íà Ñâåòà âñåêè Âàëàð, äåìîí, åëô èëè ÷îâåê 
îùå íåðîäåí, âñÿêîÿ òâàð, áèëà òÿ ìàëêà èëè ãîëÿìà, çëà èëè êðîòêà, 
âñÿêîÿ ðîæáà íà âðåìåòî â èäíèòå äíè, ùî äðúçíå äà äîêîñíå, îòíåìå 
èëè çàäúðæè Ñèëìàðèëèòå èçâúí òÿõíî âëàäåíèå.
Òúé ñå îáðåêëè Ìàåäðîñ, Ìàãëîð, Êåëåãîðì, Êóðóôèí, Êàðàíòèð, Àìðîä è 
Àìðàñ, ñåäìèíàòà ïðèíöîâå íà Íîëäîðèòå; è ìíîçèíà ñëóøàëè ñ ïîêðóñà 
ñòðàõîâèòèòå èì ñëîâà. Çàùîòî òúé èçðå÷åíà êëåòâà, áèëà òÿ çà çëî èëè 
äîáðî, âå÷å íå ñå îòìåíÿ è äî ñâúðøåêà íà ñâåòà ïðåñëåäâà êàêòî 
êëåòâîïðåñòúïíèêà, òàêà è îíçè, ùî îñòàíå âåðåí íà îáåòà ñè. Ïîäèð 
òóé Ôèíãîëôèí è ñèíúò ìó Òóðãîí çàãîâîðèëè ïðîòèâ Ôåàíîð è ëþòè ñëîâà 
ñå èçðåêëè, òà îùå âåäíúæ ñâàäàòà åäâà íå ñòèãíàëà äî ìå÷îâå. Àëà ñ 
ðå÷ óìåëà è áëàãà Ôèíàðôèí ñå îïèòàë äà óñìèðè Íîëäîðèòå è äà ãè 
ñêëîíè êúì ðàçìèñúë, ïðåäè äà ñòîðÿò íåùî, ùî íàçàä ñå íå âðúùà; è îò 
ñèíîâåòå ìó åäèíñòâåí Îðîäðåò èçðåêúë ïîäîáíè äóìè. Ôèíðîä ïîäêðåïèë 
ñâîÿ ïðèÿòåë Òóðãîí; íî Ãàëàäðèåë, åäèíñòâåíàòà äåâîéêà ñðåä 
Íîëäîðèòå, ùî äðúçíàëà äà ñå âúçïðàâè õðàáðî ïðåä ðàçãíåâåíèòå 
ïðèíöîâå, íàñòîÿëà âåäíàãà äà òðúãíàò. Íå èçðåêëà êëåòâà, àëà ñëîâàòà 
íà Ôåàíîð çà Ñðåäíàòà çåìÿ çàïàëèëè ïëàìúê â ñúðöåòî é, çàùîòî 
êîïíååëà äà âèäè íåîáÿòíèòå âîëíè çåìè è äà âëàñòâà íàä òàìîøíèòå 
êðàëñòâà êàêòî ïîæåëàå. Ïîäêðåïèë ÿ è Ôèíãîëôèíîâèÿò ñèí Ôèíãîí, 
ïîíåæå ñúùî ñå òðîãíàë îò ðå÷òà íà Ôåàíîð, ìàêàð è äà íå ãî îáè÷àë; à 
ñ Ôèíãîí, êàêòî âèíàãè, áèëè Ôèíàðôèíîâèòå ñèíîâå Àíãðîä è Àåãíîð. Íî 
òå çàïàçèëè ñïîêîéñòâèå è íå ïðîäóìàëè ñðåùó áàùèòå ñè.
Ñëåä äúëãè ðàçïðè íàêðàé íàääåëÿë Ôåàíîð è ïîâå÷åòî ñúáðàíè Íîëäîðè 
ïëàìíàëè îò æàæäà äà âèäÿò íîâè è íåïîçíàòè çåìè. Çàòóé êîãàòî îòíîâî 
çàãîâîðèë Ôèíàðôèí çà ðàçìèñúë è îòñðî÷êà, ìîùåí âèê ñå íàäèãíàë:
- Íå, äà òðúãâàìå ÷àñ ïî-ñêîðî!
È âåäíàãà ïî÷íàëè Ôåàíîð è ñèíîâåòå ìó äà ñå ãîòâÿò çà ïîõîä.
Ìúäðè è ïðåäâèäëèâè òðÿáâà äà áúäàò îíèÿ, ùî äðúçâàò äà ïîåìàò ïî òúé 
ìðà÷åí ïúò. Àëà âñè÷êè ñå ïîäãîòâÿëè íàáúðçî; Ôåàíîð ÷àñ ïî ÷àñ ãè 
ïîäêàíÿë, ïîíåæå ñå áîÿë äà íå èçñòèíàò ñúðöàòà èì, òà äà çàáðàâÿò 
íåãîâèòå ñëîâà è äðóã ñúâåò äà ïîäèðÿò; à è âúïðåêè ãîðäàòà ñè ðå÷ 
ïîìíåë êàêâà âëàñò èìàò Âàëàðèòå. Àëà îò Âàëèíîð íå èäâàëè âåñòè è 
Ìàíâå ìúë÷àë. Íå æåëàåë äà çàáðàíÿâà èëè âúçïèðà ïëàíîâåòå íà Ôåàíîð, 
çàùîòî Âàëàðèòå ñêúðáåëè, ÷å ñà ãè îáâèíèëè â çëà óìèñúë ñïðÿìî 
Åëäàðèòå è çàòóé íå èñêàëè íèêîãî äà äúðæàò â ïëåí ïðîòèâ íåãîâàòà 
âîëÿ. Ñàìî ãëåäàëè è èç÷àêâàëè, íî îùå íå âÿðâàëè, ÷å Ôåàíîð ùå ñå 
íàëîæè íàä íàðîäà íà Íîëäîðèòå.
È íàèñòèíà, ùîì ïî÷íàë Ôåàíîð äà ñå ðàçïîðåæäà êàê äà ïîòåãëÿò íà 
ïîõîä, òîç÷àñ ïàê ïëàìíàëè ðàçäîðè. Çàùîòî ìàêàð ÷å ãè áèë óáåäèë äà 
òðúãíàò, ìíîçèíà íå áèëè ñêëîííè äà ïðèåìàò Ôåàíîð çà ñâîé êðàë. Ïî-
ãîëÿìà îáè÷ áèë ñïå÷åëèë Ôèíãîëôèí, òúé ÷å ñèíîâåòå ìó, öåëèÿò ìó ðîä 
è ïîâå÷åòî îáèòàòåëè íà Òèðèîí íå èñêàëè äà ñå îòêàæàò îò íåãî, àêî è 
òîé òðúãíå íà ïîõîä; è òàêà íàé-ñåòíå ïîåëè Íîëäîðèòå ïî ñâîÿ ãîð÷èâ 
ïúò íà äâà îòäåëíè îòðÿäà. Íà÷åëî áèëè Ôåàíîð è íåãîâèòå 
ïîñëåäîâàòåëè, àëà äàëå÷ ïî-ìíîãîáðîåí îòðÿä èäâàë ïîäèð òÿõ ïîä 
âëàñòòà íà Ôèíãîëôèí; à Ôèíãîëôèí áèë ïîñòúïèë òúé íåðàçóìíî ñàìî 
çàùîòî ãî ïðèçîâàâàë ñèíúò ìó Ôèíãîí è çàùîòî íå èñêàë íèòî äà ñå 
äåëè îò ñâîÿ íàðîä, íèòî äà ãî îñòàâè íà ïðèáúðçàíèòå ðåøåíèÿ 
Ôåàíîðîâè. Íå çàáðàâÿë òîé êàêâè ñëîâà áèëè èçðå÷åíè ïðåä òðîíà íà 
Ìàíâå. Çàåäíî ñ Ôèíãîëôèí è ïî ñúùèòå ïðè÷èíè ïîòåãëèë Ôèíàðôèí; íî 
îò âñè÷êè òúêìî òîé íàé-ñèëíî ñå ïðîòèâèë ñðåùó ïîõîäà. È ñðåä 
ìíîãîëþäíèÿ íàðîä íà Íîëäîðèòå âúâ Âàëèíîð ñàìî åäèí íà äåñåòèìà 
îòêàçàë äà òðúãíå - íÿêîè îò ëþáîâ êúì Âàëàðèòå (è íàé-âå÷å êúì 
Àóëå), äðóãè îò îáè÷ êúì Òèðèîí è áåçáðîéíèòå ïðåêðàñíè òâîðåíèÿ â 
íåãî; íî íèòî åäèí îòêàç íå áèë ïîðîäåí îò ñòðàõ ïðåä òåæêèÿ ïúò.
Àëà êîãàòî îòåêíàëà ïåñåíòà íà òðúáè è Ôåàíîð ïîòåãëèë ïðåç ïîðòèòå 
íà Òèðèîí, íàé-ñåòíå ïðèñòèãíàë âåñòîíîñåö îò Ìàíâå ñ òàêèâà ñëîâà:
- Ñàìî ñúñ ñúâåò ñå èçïðàâÿì ïðîòèâ áåçóìèåòî Ôåàíîðîâî. Íå 
òðúãâàéòå! Ëîø å ÷àñúò è ïúòÿò âè âîäè êúì ñêðúá, ùî íå ñúçèðàòå îùå. 
Íå ùå âè ïîìîãíàò Âàëàðèòå â òîçè ïîõîä, àëà íå ùå è ïîïðå÷àò; çíàéòå 
ñàìî åäíî: êàêòî ñâîáîäíî äîéäîõòå, òúé è ùå ñè îòèäåòå. Íî òè, 
Ôåàíîð, ñèíå íà Ôèíâå, ñàì ñúñ ñâîÿòà êëåòâà ñå ïðåâúðíà â èçãíàíèê. 
Ñ ãîð÷èâè óðîöè ùå óçíàåø êîëêî ñòðóâàò ëúæèòå Ìåëêîðîâè. Âàëàð áèë 
òîé, êàçâàø. Òîãàç ñè ñå êëåë íàïðàçíî, ïîíåæå íå ùå íàäâèåø íè åäèí 
îò Âàëàðèòå íè ñåãà, íè äîäåòî ñúùåñòâóâà Àðäà, òà äîðè è äà òå 
íàïðàâè òðîéíî ïî-ìîãúù Åðó, ÷èåòî èìå èçðå÷å.
Íî Ôåàíîð ñå èçñìÿë è ïðîãîâîðèë íå íà ïðàòåíèêà, à íà Íîëäîðèòå:
- Òúé! Çíà÷è õðàáðèÿò íè íàðîä òðÿáâàëî äà ïðîêóäè â èçãíàíèå ñàìî 
ñèíà è âíóöèòå íà ñâîÿ êðàë, à ïîäèð òóé äà ñå çàâúðíå â ÿðåìà? Àëà 
àêî íÿêîè îò âàñ ðåøàò äà òðúãíàò ñ ìåí, àç ùå èì êàæà: "Ñêðúá ëè âè 
ïðåäâåùàâàò? Òà íàëè è â Àìàí ÿ âèäÿõìå. Íàëè â Àìàí ñòèãíàõìå îò 
áëàæåíñòâî äî ãîðåñò. Íåêà ñåãà äà îïèòàìå îáðàòíèÿ ïúò - ïðåç 
ñêðúáòà êúì ðàäîñò, èëè ïîíå êúì ñâîáîäà."
À ïîñëå ñå îáúðíàë êúì âåñòîíîñåöà è èçâèêàë:
- Òóé êàæè íà Ìàíâå Ñóëèìî, Âúðõîâåí âëàäåòåë íà Àðäà: àêî íå ìîæå 
Ôåàíîð äà íèçâåðãíå Ìîðãîò, ïîíå íå îòëàãà áèòêàòà è íå ñêúðáè 
áåçïëîäíî ñúñ ñêðúñòåíè ðúöå. À ìîæå ïúê Åðó äà å ðàçïàëèë â ìåí îãúí 
ïî-æàðúê, îòêîëêîòî ïîäîçèðàø. Àêî íå äðóãî, òî ïîíå òúé æåñòîêà ðàíà 
ùå íàíåñà íà Âðàãà íà Âàëàðèòå, ÷å âñåìîãúùèòå ñðåä Ïðúñòåíà íà 
Ñúäáàòà ùå ñå èçóìÿò, ùîì óçíàÿò çà íåÿ. Äà, íàêðàÿ äîðè è òå ùå ìå 
ïîñëåäâàò. Ñáîãîì!
Òúé âåëè÷àâ è ìîãúù ñòàíàë â îíçè ìèã ãëàñúò íà Ôåàíîð, ÷å äàæå 
âåñòîíîñåöúò íà Âàëàðèòå ñå ïðåêëîíèë ìúë÷àëèâî è ïîåë îáðàòíî; à 
Íîëäîðèòå ïîâå÷å íå ñå êîëåáàëè. Ïðîäúëæèëè ïîõîäà è íà÷åëî ïî 
áðåãîâåòå íà Åëåíäå êðà÷åëè ñ áúðçà ñòúïêà ñðîäíèöèòå íà Ôåàíîð; íèòî 
âåäíúæ íå îáúðíàëè âçîð êúì Òèðèîí âúðõó çåëåíàòà Òóíà. Áàâíî è íå 
òúé îõîòíî èäâàë ïîäèð òÿõ îòðÿäúò íà Ôèíãîëôèí. Â òîçè îòðÿä ïðúâ 
áèë Ôèíãîí; à ïîñëåäíè èäâàëè Ôèíàðôèí, Ôèíðîä è ìíîçèíà îò íàé-
ìúäðèòå è áëàãîðîäíè Íîëäîðè; ÷åñòî ñå îãëåæäàëè òå äà çúðíàò ñâîÿ 
ïðåêðàñåí ãðàä, äîäåòî ëàìïàòà íà Ìèíäîí Åëäàëèåâà èç÷åçíàëà â íîùòà. 
Îò âñè÷êè Èçãíàíèöè òúêìî òå çàïàçèëè íàé-æèâ ñïîìåíà çà 
áëàæåíñòâîòî, ùî áèëè íàïóñíàëè, à îñâåí òóé íîñåëè íÿêîè îò 
ïðåêðàñíèòå ïðåäìåòè, èçðàáîòåíè â Òèðèîí, ìàêàð è äà áèë ñàìî ïðå÷êà 
òîçè òîâàð ïî äúëãèÿ ïúò.


Ôåàíîð ïîâåë Íîëäîðèòå íàêúì Ñåâåðà, ïîíåæå öåëòà ìó áèëà äà äîãîíè 
Ìîðãîò. Èìàëî è äðóãà ïðè÷èíà: Òóíà ïîä âðúõ Òàíèêâåòèë ñå íàìèðàëà 
áëèçî äî ñðåäàòà íà Àðäà, ãäå Âåëèêîòî ìîðå áèëî íåèçìåðíî øèðîêî, 
äîêàòî íà ñåâåð ïóùèíàöèòå íà Àðàìàí ñå ñáëèæàâàëè ñ áðåãîâåòå íà 
Ñðåäíàòà çåìÿ, òà ãè äåëÿë ñàìî òåñåí ïðîëèâ. Íî êîãàòî ñå èçáèñòðèë 
ðàçñúäúêúò íà Ôåàíîð, òîé ïðîóìÿë ïðåêàëåíî êúñíî, ÷å íå ùå óñïåÿò 
òèÿ îãðîìíè îòðÿäè äà èçìèíàò äúëãèÿ ïúò íà ñåâåð è ïîäèð òóé äà 
ïðåêîñÿò ìîðñêàòà áåçäíà äðóãîÿ÷å, îñâåí ñ êîðàáè; à çà ñòðîåæ íà 
ïîäîáåí ôëîò áèëî ïîòðåáíî ìíîãî âðåìå è òåæúê òðóä, ìàêàð è äà èìàëî 
ñðåä Íîëäîðèòå ìíîçèíà, ïîñâåòåíè â òúíêîñòèòå íà òîçè çàíàÿò. Ðåøèë 
òîãàç äà ïðèâëå÷å êúì ïîõîäà è Òåëåðèòå, ùî îòêðàé âðåìå áèëè 
ïðèÿòåëè íà Íîëäîðèòå; â áóíòîâíîòî ñè áåçóìèå ìèñëåë, ÷å òúé ùå ìîæå 
äà ïîìðà÷è îùå ìàëêî áëàæåíñòâîòî íà Âàëèíîð è â ñúùîòî âðåìå äà 
óâåëè÷è ñâîÿòà ñèëà ñðåùó Ìîðãîò. Çàòóé ïîáúðçàë êúì Àëêâàëîíäå è 
çàãîâîðèë ïðåä Òåëåðèòå êàêòî áèë ãîâîðèë âå÷å â Òèðèîí.
Àëà íè åäíî îò ñëîâàòà ìó íå çàòðîãíàëî Òåëåðèòå. Äúëáîêî ñå 
íàñêúðáèëè òå îò çàãóáàòà íà ñâîèòå ñðîäíèöè è ïðèÿòåëè, íî 
ïðåäïî÷èòàëè ïî-ñêîðî äà ãè ðàçóáåäÿò, îòêîëêîòî äà èì ïîìîãíàò; è íå 
æåëàåëè íè äà óñëóæàò ñ êîðàáè, íè äà ïîìîãíàò â ñòðîåæà ïðîòèâ 
âîëÿòà íà Âàëàðèòå. Çà ñåáå ñè íå æåëàåëè äðóã äîì, îñâåí áðåãîâåòå 
íà Åëäàìàð è äðóã âëàäåòåë îñâåí Îëâå, ïðèíöà íà Àëêâàëîíäå. À òîé 
íèêîãà íå ñå áèë çàñëóøâàë â ñëîâàòà íà Ìîðãîò, íèòî ïúê áèë ãî 
ïîñðåùàë ñ äîáðå äîøúë ïî òîçè êðàé; âñå îùå âÿðâàë, ÷å Óëìî è 
äðóãèòå âëàñòåëèíè ñðåä Âàëàðèòå ùå ñëîæàò êðàé íà çëîäåÿíèÿòà íà 
Ìîðãîò è îò íîùòà ùå èçãðåå íîâà çîðà.
Ãíÿâ îáçåë òîãàç Ôåàíîð, çàùîòî ãî ïëàøåëà âñÿêà îòñðî÷êà; è ÿäíî 
ïðîäóìàë íà Îëâå:
- Äðóæáàòà íè îòõâúðëÿòå â ÷àñ íà íàé-òåæêà íóæäà. À ñ ðàäîñò ïðèåõòå 
íàøàòà ïîìîù, êîãàòî äîéäîõòå íà òèÿ áðåãîâå íàé-ïîñëåäíè êàòî 
ìàëîäóøíè ëåíèâöè è ïî÷òè áåçèìîòíè ïðîñÿöè. Â êîëèáè ïî áðåãîâåòå 
áèõòå æèâåëè äî äíåñ, àêî Íîëäîðèòå íå áÿõà ñêëîíèëè äà èçñåêàò òîçè 
ïðèñòàí è ñ òåæúê òðóä äà èçãðàäÿò ñòåíèòå îêîëî íåãî.
Íî Îëâå îòâúðíàë:
- Íå îòõâúðëÿìå íè÷èÿ äðóæáà. Àëà âñåêè ïðèÿòåë å äëúæåí äà ñå áîðè ñ 
áåçóìíèÿ èçáîð íà îíçè, êîãîòî îáè÷à. À êîãàòî Íîëäîðèòå íè 
ïîñðåùíàõà òóê ñ ïîçäðàâ è äðóæåñêà ïîìîù, äðóãîÿ÷å ãîâîðåøå òè: ÷å 
íàâåêè ùå æèâååì èç çåìèòå íà Àìàí êàòî áðàòÿ â ñúñåäíè êúùè. Êîëêîòî 
äî áåëèòå ëàäèè, íå ñè íè ãè äàë òè. Íå îò Íîëäîðèòå èçó÷èõìå òàÿ 
ïðåìúäðîñò, à îò Âëàñòåëèíèòå íà Ìîðåòî; è âñÿêà áÿëà ãðåäà ñìå 
èçðàáîòèëè ñúñ ñîáñòâåí òðóä, à áåëèòå ïëàòíà èçòúêàõà íàøèòå äúùåðè 
è ñúïðóãè. Çàòóé íè ãè äàâàìå, íè ãè ïðîäàâàìå, ïúê áèëî òî è çàðàäè 
äðóæáà íàé-äðåâíà. Çàùîòî åäíî ùå òè êàæà, Ôåàíîð, ñèíå íà Ôèíâå: çà 
íàñ òå ñà êàòî áåçöåííèòå êàìúíè çà Íîëäîðèòå - äåëî íà ñúðöàòà íè è 
äðóãè ïîäîáíè âå÷å íå ùå ñúòâîðèì.
Íàïóñíàë ãî òîãàç Ôåàíîð è â ðàçìèñëè ìðà÷íè ñåäÿë êðàé ñòåíèòå íà 
Àëêâàëîíäå, äîäåòî ñå ñáðàë öåëèÿò ìó îòðÿä. Êîãàòî ðåøèë, ÷å 
ðàçïîëàãàò ñ äîñòàòú÷íî ñèëè, íàõëóë â Ëåáåäîâèÿ ïðèñòàí è íàñèëà 
çàâçåë êîðàáèòå, ùî áèëè çàêîòâåíè òàì. Àëà Òåëåðèòå ñå âúçïðîòèâèëè 
è õâúðëèëè ìíîçèíà Íîëäîðè â ìîðåòî. Ìå÷îâå áëåñíàëè òîãàâà è ëþòà 
áèòêà ñå çàõâàíàëà ïî êîðàáèòå, îñâåòåíèòå ïðèñòàíè è äàæå ïî 
îãðîìíàòà ñêàëíà àðêà íàä âõîäà. Òðè ïúòè áèëè îòáëúñíàòè áîéöèòå íà 
Ôåàíîð è ìíîçèíà çàãèíàëè îò äâåòå ñòðàíè; àëà íà ïîìîù ñå ïðèòåêúë 
Ôèíãîí ñ ìíîçèíà îò íàé-ïðåäíèòå â îòðÿäà íà Ôèíãîëôèí, êîèòî ùîì 
âèäåëè, ÷å ñå å çàõâàíàëà áðàí è òåõíèÿò íàðîä îòñòúïâà, âðúõëåòåëè 
áåç äà çíàÿò êîé å ïðàâ; ìíîçèíà èñêðåíî âÿðâàëè, ÷å Òåëåðèòå ïî 
çàïîâåä íà Âàëàðèòå ñà èì óñòðîèëè çàñàäà.
Òúé íàêðàÿ Òåëåðèòå áèëè ïîáåäåíè è ìíîçèíà ìîðÿöè îò Àëêâàëîíäå 
ïîãèíàëè ñ ëþòà ñìúðò. Çàùîòî Íîëäîðèòå ñå ñðàæàâàëè îò÷àÿíî è 
ñâèðåïî, à Òåëåðèòå áèëè ïî-ìàëîáðîéíè è ïî÷òè íÿìàëè äðóãî îðúæèå 
îñâåí äúëãèòå ñè ëúêîâå. Òîãàâà Íîëäîðèòå îòíåëè áåëèòå ëàäèè, 
íàáëåãíàëè âúðõó ãðåáëàòà è ïîåëè íà ñåâåð ïîêðàé áðåãîâåòå. À Îëâå 
ïðèçîâàë Îñå íà ïîìîù, àëà òîé íå äîøúë, ïîíåæå Âàëàðèòå áèëè 
çàáðàíèëè äà ñå âúçïèðà ñúñ ñèëà áÿãñòâîòî íà Íîëäîðèòå. Çàðèäàëà 
Óèíåí çà ïîãóáåíèòå ìîðÿöè è ìîðåòî ñå íàäèãíàëî ñ ãíÿâ ïðîòèâ 
çëîäåèòå, òà ðàçáèëî ìíîãî îò êîðàáèòå è óäàâèëî îíèÿ, ùî áèëè â òÿõ. 
Çà Áðàòîóáèéñòâîòî â Àëêâàëîíäå ðàçêàçâà æàëíàòà ïåñåí "Íîëäîëàíòå" 
èëè "Ïàäåíèåòî íà Íîëäîðèòå", ùî ñú÷èíèë Ìàãëîð, ïðåäè äà èç÷åçíå.
Âñå ïàê ïîâå÷åòî Íîëäîðè îöåëåëè è êîãàòî áóðÿòà îòìèíàëà, òå 
ïðîäúëæèëè íàïðåä - åäíè ñ êîðàáè, äðóãè ïî ñóøà; íî ïúòÿò áèë äúëúã 
è ñ âñåêè èçìèíàò äåí ñòàâàë âñå ïî-ìú÷èòåëåí. Ñëåä êàòî êðà÷èëè 
äúëãî ïðåç íåèçáðîäíàòà íîù, íàé-ñåòíå ñòèãíàëè äî ñåâåðíèòå ïðåäåëè 
íà Îïàçåíîòî öàðñòâî, ãäå áèëè ñòóäåíèòå ïëàíèíñêè ãðàíèöè íà 
ïóùèíàêà Àðàìàí. Òàì èçâåäíúæ ñúçðåëè ìðà÷íà ôèãóðà äà ñå âúçïðàâÿ 
âúðõó âèñîê çúáåð íàä ìîðñêèÿ áðÿã. Íÿêîè êàçâàò, ÷å òóé áèë ñàìèÿò 
Ìàíäîñ, à íå ïðîñòî âåñòîíîñåö íà Ìàíâå. È ÷óëè òîãàâà ìîãúù ãëàñ, 
òúðæåñòâåí è ñòðàøåí, ùî ãè çàñòàâèë äà ñïðàò è äà ñå îñëóøàò. 
Çàñòèíàëè âñè÷êè íà ìÿñòî, à ãëàñúò ñå ÷óë ÷àê äî êðàÿ íà òÿõíàòà 
êîëîíà è èçðåêúë ïðîðî÷åñêî ïðîêëÿòèå, íàðå÷åíî îòïîäèðå Ñåâåðíîòî 
ïðîðî÷åñòâî èëè Ïðîêîáàòà íà Íîëäîðèòå. Ìíîãî íåùà ïðåäðåêúë òîé ñ 
ìðà÷íè ñëîâà, ìàêàð ÷å Íîëäîðèòå ãè ïðîóìåëè åäâà êîãàòî íàèñòèíà 
âðúõëåòÿëà áåäàòà; íî âñÿêîå óõî ÷óëî ïðîêëÿòèåòî íàä îíèÿ, ùî íå 
îñòàíàò äà äèðÿò ïðèñúäà è ïðîøêà îò Âàëàðèòå.
- Ñúëçè áåçáðîé ùå ïðîëèâàòå; à Âàëàðèòå ùå îãðàäÿò Âàëèíîð è ùå âè 
èçîñòàâÿò îòâúí, òà äîðè è åõîòî îò âàøèòå æàëáè äà íå ïðåõâðúêíå íàä 
ïëàíèíèòå. Îò Çàïàäà òà ÷àê äî äàëå÷íèÿ Èçòîê ùå òåãíå ãíåâúò íà 
Âàëàðèòå âúðõó ðîäà Ôåàíîðîâ è âúðõó âñè÷êè, ùî ãî ñïîäèðÿò. Òÿõíàòà 
Êëåòâà íàïðåä ùå ãè âîäè, íî è ùå ãè ìàìè, òà âå÷íî äà ñå èçïëúçâàò 
îò ðúöåòå èì îíèÿ ñúêðîâèùà, çàðàäè êîèòî ÿ äàäîõà. Â çëî ùå ñå 
ïðåîáðúùà âñÿêîå íà÷èíàíèå, àêî è äà çàïî÷âà äîáðå; è âñè÷êî òóé ùå 
ñòàâà ïîðàäè ïðåäàòåëñòâî íà áðàò îò áðàòà èëè ïîðàäè ñòðàõ îò 
ïðåäàòåëñòâî. Òúé íàâåêè ùå ñè îñòàíåòå Îáåçïðàâåíè. Êðúâ íåâèííà 
ïðîëÿõòå â íåïðàâåäíà ñõâàòêà è îïåòíèõòå çåìÿòà íà Àìàí. Çà êðúâòà ñ 
êðúâ ùå ïëàòèòå è èçâúí Àìàí ùå îáèòàâàòå â ñÿíêàòà íà Ñìúðòòà. 
Çàùîòî íàèñòèíà Åðó âè îáåùà, ÷å íå ùå óìèðàòå â Àðäà è áîëåñò íà ùå 
âè ïîâàëè, àëà âðàã ìîæå äà âè ïîãóáè è òúé ùå áúäå; îò ìå÷ ùå 
çàãèâàòå, îò ñêðúá è ãîðåñò, à äóøèòå âè ðàçãîëåíè ùå îòëèòàò â 
÷åðòîçèòå íà Ìàíäîñ. Òàì ùå êðååòå äúëãî â íàïðàçåí êîïíåæ ïî òåëàòà 
è íå ùå ñðåùíåòå æàëîñò, ìàêàð ÷å ùå ñå çàñòúïâàò çà âàñ áðàòÿòà, 
êîèòî ïîãóáèõòå. À îíèÿ, ùî óñòîÿò íà âñè÷êè íåñãîäè â Ñðåäíàòà çåìÿ 
è íå äîéäàò ïðè Ìàíäîñ, ùå ñå óìîðÿò îò íåïîñèëíèÿ òîâàð íà ñâåòà, ùå 
çàëèíåÿò è ùå èçãëåæäàò êàòî ñêðúáíè ñåíêè ïðåä ïî-ìëàäèòå áúäíè 
íàðîäè. Òúé îòðåäèõà Âàëàðèòå.
Ñâèëè ñå ñúðöàòà íà ìíîçèíà; íî Ôåàíîð íàìåðèë òâúðäîñò â ãúðäèòå ñè 
è îòãîâîðèë:
- Êëåòâà äàäîõìå, à íå ïðàçíà äóìà. È íà êëåòâàòà ùå óäúðæèì. Ñ ìíîãî 
çëèíè áÿõìå çàïëàøåíè, òà äîðè è ñ èçìÿíà; àëà åäíî íå ñå êàçà - ÷å 
ùå ïàòèì îò ñòðàõ, îò ìàëîäóøèå è äåëà áîÿçëèâè. Çàòóé ïîâåëÿâàì äà 
ïðîäúëæèì, à êúì ïðîêîáàòà ñàìî åäíî ùå äîáàâÿ: çà äåëàòà íè ïåñíè ùå 
ïåÿò ÷àê äî ñåòíèÿ äåí íà Àðäà.
Íî â îíçè ÷àñ Ôèíàðôèí íàïóñíàë ïîõîäà è òðúãíàë íàçàä, èçïúëíåí ñúñ 
ñêðúá è ãîð÷èëêà êúì ðîäà Ôåàíîðîâ, ïîíåæå áèë áëèçúê ñ Îëâå îò 
Àëêâàëîíäå; ìíîçèíà îò ñâèòàòà ìó ïîåëè ïîäèð íåãî è ñ áîëêà â äóøèòå 
èçìèíàëè îáðàòíèÿ ïúò, äîäåòî âèäåëè îòíîâî â äàëå÷èíàòà äà ãðåå 
áëåäèÿò ëú÷ íà Ìèíäîí íàä Òóíà è òúé ñå çàâúðíàëè âúâ Âàëèíîð. Òàì 
ïîëó÷èëè ïðîøêà îò Âàëàðèòå è Ôèíàðôèí îñòàíàë äà âëàñòâà íàä âñè÷êè 
Íîëäîðè â Áëàæåíîòî öàðñòâî. Àëà ñèíîâåòå ìó íå áèëè ñ íåãî, çàùîòî 
íå èñêàëè äà ñå äåëÿò îò ñèíîâåòå íà Ôèíãîëôèí; à è öåëèÿò íàðîä íà 
Ôèíãîëôèí ïðîäúëæèë íàïðåä, òëàñêàí êàêòî îò ðîäíèíñêè äúëã è 
ïëàìåííàòà âîëÿ íà Ôåàíîð, òúé è îò ñòðàõ ïðåä ïðàâîñúäèåòî íà 
Âàëàðèòå, ïîíåæå íå âñè÷êè áèëè íåâèííè çà Áðàòîóáèéñòâîòî â 
Àëêâàëîíäå. Õðàáðè è ãîðäåëèâè áèëè Ôèíãîí è Òóðãîí, òà çàòóé íèêîãà 
íå èçîñòàâÿëè ïîäõâàíàòîòî ÷àê äî êðàÿ, òà àêî ùå è ãîð÷èâ äà å òîé. 
Òúé ïðîäúëæèëà íàïðåä ïî-ãîëÿìàòà ÷àñò îò îòðÿäà è ñêîðî ñå çàïî÷íàëè 
ïðåäâåùàíèòå çëî÷åñòèíè.
Íàé-ñåòíå äîñòèãíàëè Íîëäîðèòå ñåâåðíèÿ êðàé íà Àðäà; ñúçðåëè ïúðâèòå 
ëåäåíè çúáåðè äà ïëàâàò íàñðåä ìîðåòî è ðàçáðàëè, ÷å íàáëèæàâàò äî 
Õåëêàðàêñå. Çàùîòî ìåæäó ñåâåðíèòå çåìè íà Àìàí, êîèòî çàâèâàëè íà 
èçòîê è íàé-èçòî÷íèòå çåìè íà Åíäîð (ñèðå÷ Ñðåäíàòà çåìÿ), êîèòî 
çàâèâàëè îáðàòíî íà çàïàä, èìàëî òåñåí ïðîëèâ, êúäåòî õëàäíèòå âîäè 
íà Îêîëíîòî ìîðå ñå ñëèâàëè ñ âúëíèòå íà Áåëåãàåð è òàì ñå ñòåëåëè 
íåïðîãëåäíè, óáèéñòâåíî õëàäíè ìúãëè, à íàä ìîðñêèòå òå÷åíèÿ îòåêâàë 
òðÿñúêúò îò ñáëúñúêà íà ëåäåíè ïëàíèíè. Òàêà èçãëåæäàë Õåëêàðàêñå è 
îùå íèêîé îñâåí Âàëàðèòå è Óíãîëèàíò íå áèë äðúçíàë äà ãî ïðåêîñè.
Ñïðÿë ñå òàì Ôåàíîð è çàïî÷íàëè ñïîðîâå ìåæäó Íîëäîðèòå íàêúäå äà 
ïîåìàò. Àëà âå÷å ãè îáçåìàë ñòðàõ îò ñòóäà è ëåïêàâèòå ìúãëè, ïðåç 
êîèòî íå ïðîçèðàë íè åäèí çâåçäåí ëú÷; ðàçî÷àðîâàëè ñå ìíîçèíà îò 
ïîõîäà è ïî÷íàëè äà ðîïòàÿò, îñîáåíî ñðåä îíåçè, ùî áèëè ïîñëåäâàëè 
Ôèíãîëôèí, íî íåïðåñòàííî ïðîêëèíàëè Ôåàíîð è ãî ñî÷åëè êàòî 
ïúðâîïðè÷èíà çà âñè÷êè áåäè íà Åëäàðèòå. Ôåàíîð îáà÷å çíàåë êàêâî ñå 
ãîâîðè è ñáðàë ñèíîâåòå ñè íà ñúâåò; è âèäåëè ñàìî äâà íà÷èíà äà 
ñòèãíàò îò Àðàìàí äî Åíäîð - ñ êîðàáè èëè ïî ëåäîâåòå íà ïðîëèâà. Íî 
Õåëêàðàêñå èçãëåæäàë íåïðîõîäèì, à êîðàáèòå áèëè òâúðäå ìàëêî. Ìíîãî 
îò òÿõ ïîòúíàëè ïî äúëãèÿ ïúò, òà îñòàíàëèòå íå ñòèãàëè çà 
ïðåõâúðëÿíå íà öåëèÿ ìíîãîáðîåí îòðÿä; à íèêîé íå èñêàë äà ÷àêà ïî 
çàïàäíèòå áðåãîâå, äîêàòî äðóãèòå ñå ïðåõâúðëÿò - çàùîòî âå÷å ñå 
ðàçáóæäàë ñðåä Íîëäîðèòå ñòðàõ îò èçìÿíà. Õðóìíàëî òîãàç íà Ôåàíîð è 
ñèíîâåòå ìó äà çàâçåìàò âñè÷êè êîðàáè è äà ïîòåãëÿò âíåçàïíî; òóé íå 
áèëî òðóäíî, ïîíåæå îùå îò ïúðâàòà áèòêà áèëè ïîåëè öÿëàòà âëàñò íàä 
ôëîòà è ñëàãàëè â åêèïàæèòå ñàìî îíèÿ, ùî ÷ðåç êðúâ ñå îáâúðçàëè ñ 
Ôåàíîð. È ñÿêàø ïðèçîâàí îò òÿõ, äîëåòÿë ìîùåí âÿòúð îòêúì 
ñåâåðîçàïàä, à Ôåàíîð ñå èçìúêíàë ïîòàéíî çàåäíî ñ âñè÷êè, êîèòî 
ñìÿòàë çà âåðíè è îòïëàâàë â ìîðåòî, èçîñòàâÿéêè Ôèíãîëôèí ñðåä 
Àðàìàí. È òúé êàòî ïî îíèÿ ìåñòà ìîðåòî áèëî òÿñíî, ïëàâàéêè ïðàâî íà 
èçòîê è ëåêî íà þã, êîðàáèòå ïðåìèíàëè áåç çëîïîëóêè è Ôåàíîð ïðúâ îò 
âñè÷êè Íîëäîðè ñòúïèë îòíîâî âúðõó áðåãîâåòå íà Ñðåäíàòà çåìÿ; à òóé 
ñòàíàëî â óñòèåòî íà äúëãèÿ çàëèâ Äðåíãèñò, ùî ñòèãàë ÷àê äî Äîð-
ëîìèí.
Íî êîãàòî ñòúïèëè íà ñóøà, Ìàåäðîñ - ïúðâîðîäåí ñèí íà Ôåàíîð è ïî 
îíóé âðåìå ïðèÿòåë íà Ôèíãîí, ïðåäè äà ãè ðàçäåëÿò ëúæèòå Ìåëêîðîâè - 
ñå îáúðíàë êúì áàùà ñè ñ äóìèòå:
- À ñåãà êîè êîðàáè è ãðåáöè äà âúðíåì è êîãî äà äîâåäàò íàé-íàïðåä? 
Ìîæå áè Ôèíãîí õðàáðèÿ?
Áåçóìíî ñå ðàçñìÿë Ôåàíîð è èçâèêàë:
- Íèêîãî íå ùå èçïðàòèì! Íå å çà ìåí çàãóáà òóé, ùî èçîñòàâèõ íàäèðå; 
áåçïîëåçåí òîâàð ñå îêàçà ïî ïúòÿ. Òèÿ, ùî ìå êúëíÿõà, íåêà êúëíàò 
îòíîâî, à ñåòíå ñ õëåí÷ äà ñå çàâúðíàò â êëåòêàòà íà Âàëàðèòå! 
Îïîæàðåòå êîðàáèòå!
Åäèíñòâåí Ìàåäðîñ ñå îòäðúïíàë, à Ôåàíîð çàïîâÿäàë íà ñâîÿ îòðÿä äà 
ïîäïàëè áåëèòå ëàäèè íà Òåëåðèòå. È òúé íà îíîâà ìÿñòî, íàðå÷åíî 
Ëîñãàð, áëèçî äî óñòèåòî íà çàëèâà Äðåíãèñò, ñðåä ñòðàõîâèòè è ÿðêè 
ïëàìúöè èç÷åçíàëè íàâåêè íàé-ïðåêðàñíèòå êîðàáè, ùî íÿêîãà ñà 
áðàçäèëè ìîðñêàòà øèð. À íàðîäúò íà Ôèíãîëôèí çúðíàë îòäàëå÷å êúðâàâî 
çàðåâî ïîä îáëàöèòå; è ðàçáðàëè âñè÷êè, ÷å ñà ïðåäàäåíè. Òóé áèëè 
ïúðâèòå ïëîäîâå îò Áðàòîóáèéñòâîòî è Ïðîêîáàòà íà Íîëäîðèòå.
Îãîð÷èëî ñå ñúðöåòî íà Ôèíãîëôèí, êàòî âèäÿë, ÷å Ôåàíîð ãî å 
èçîñòàâèë äà çàãèíå ñðåä Àðàìàí èëè äà ñå âúðíå ïîñðàìåí ïðè 
Âàëàðèòå; àëà ñåãà âúçæåëàë ïî-ñèëíî îò âñÿêîãà äà ñå äîáåðå íÿêàê äî 
Ñðåäíàòà çåìÿ è îòíîâî äà ñðåùíå èçìåííèêà. È äúëãî ñòðàíñòâàë ñúñ 
ñâîÿ îòðÿä ñðåä ñòðàäàíèÿ è íåñãîäè, íî ïðåìåæäèÿòà çàêàëÿâàëè 
òÿõíàòà äîáëåñò è òâúðäîñò; çàùîòî òå áèëè ìîãúù íàðîä - ïúðâîðîäíè è 
áåçñìúðòíè ðîæáè íà Åðó Èëóâàòàð, à èäâàëè íàïðàâî îò Áëàæåíîòî 
öàðñòâî è îùå íå òåãíåëà âúðõó ïëåùèòå èì óìîðàòà çåìíà. Ìëàä áèë 
ïëàìúêúò â õðàáðèòå èì ñúðöà è ïðåäâîæäàíè îò Ôèíðîä, Ãàëàäðèåë è 
Ôèíãîëôèí ñúñ ñèíîâåòå ìó, äðúçíàëè äà ïðîäúëæàò êúì æåñòîêèÿ Ñåâåð; 
è êàòî íå îòêðèëè äðóã ïúò, íàêðàÿ ïîåëè ïðåç óæàñèòå íà Õåëêàðàêñå ñ 
íåãîâèòå ñìúðòîíîñíè ëåäåíè ïëàíèíè. Ìàëêî äåëà íà Íîëäîðèòå â èäíèòå 
åïîõè ìîãàò äà ñå ìåðÿò ñ òîçè îò÷àÿí ïðåõîä êàêòî ïî òðóäíîñò, òúé è 
ïî ñêðúá. Òàì èç÷åçíàëà Åëåíâå, ñúïðóãàòà íà Òóðãîí; îùå ìíîçèíà 
çàãèíàëè, òúé ÷å ñ äàëå÷ ïî-ìàëîáðîåí îòðÿä äîñòèãíàë íàé-ñåòíå 
Ôèíãîëôèí äî Îòâúäíèòå çåìè. È íå ïèòàåëè îáè÷ êúì Ôåàíîð îíèÿ, ùî 
íàêðàÿ ïîñëåäâàëè íåãîâèòå ñòúïêè è ñ ïåñåíòà íà òðúáè âúçâåñòèëè íàä 
Ñðåäíàòà çåìÿ ïúðâèÿ èçãðåâ íà Ëóíàòà.


Ãëàâà 10.

ÇÀ ÑÈÍÄÀÐÈÒÅ

Êàêòî âå÷å áå êàçàíî, ðàñòÿëà âëàñòòà íà Åëâå è Ìåëèàí èç Ñðåäíàòà 
çåìÿ è âñè÷êè åëôè â Áåëåðèàíä - îò ìîðÿöèòå íà Êèðäàí äî âîëíèòå 
ëîâöè èç Ñèíèòå ïëàíèíè îòâúä ðåêà Ãåëèîí - ïðèçíàâàëè Åëâå çà ñâîé 
âëàäåòåë; Åëó Òèíãîë ãî íàðè÷àëè íà åçèêà íà íåãîâèÿ íàðîä, ùî 
îçíà÷àâà Êðàë Ñèâîïëàù. À ñàìèÿò ìó íàðîä ñå íàðè÷àë Ñèíäàðè - Ñèâè 
åëôè íà çâåçäíèÿ Áåëåðèàíä; è ìàêàð äà áèëè Ìîðèêóåíäè, ÷ðåç 
óïðàâëåíèåòî íà Òèíãîë è ìúäðîñòòà íà Ìåëèàí ñå ïðåâúðíàëè â íàé-
ïðåêðàñåí, íàé-óìåë è ïðåìúäúð íàðîä ñðåä åëôèòå â Ñðåäíàòà çåìÿ. È â 
êðàÿ íà ïúðâàòà åïîõà îò Îêîâàâàíåòî íà Ìåëêîð, êîãàòî ïî öÿëàòà Çåìÿ 
öàðóâàë ìèð è ñëàâàòà íà Âàëàðèòå áèëà äîñòèãíàëà âúðõà ñè, äîøëà íà 
áÿë ñâÿò Ëóòèåí, åäèíñòâåíî ÷åäî íà Òèíãîë è Ìåëèàí. Ìàêàð ÷å ïî÷òè 
öÿëàòà Ñðåäíà çåìÿ îùå òúíåëà â äúëáîêèÿ Ñúí íà ßâàíà, ïîä 
ìîãúùåñòâîòî íà Ìåëèàí èìàëî â Åðèàäîð æèâîò è ðàäîñò, à ÿðêèòå 
çâåçäè áëåñòåëè êàòî ñðåáúðíè ïëàìúöè; è òàì, ñðåä ãîðàòà Íåëäîðåò, 
ñå ðîäèëà Ëóòèåí, à áåëèòå öâåò÷åòà íà íèôðåäèëèòå ïðèïëàìíàëè â 
íåéíà ÷åñò êàòî çâåçäè ïî çåìÿòà.


À ïðåç âòîðàòà åïîõà îò ïëåííè÷åñòâîòî íà Ìåëêîð ñå ñëó÷èëî òúé, ÷å 
äæóäæåòàòà ìèíàëè ïðåç Ñèíèòå ïëàíèíè, íàðè÷àíè îùå Åðåä Ëóèí è 
ñòèãíàëè â Áåëåðèàíä. Íà ñâîÿ åçèê ñå íàðè÷àëè Õàçàäè, àëà Ñèíäàðèòå 
èì äàëè èìå Íàóãðèìè - Äðåáåí íàðîä, èëè Ãîíõèðèìè, ùî çíà÷è 
Ãîñïîäàðè íà êàìúêà. Äàëå÷å íà èçòîê áèëè íàé-äðåâíèòå îáèòàëèùà íà 
Íàóãðèìèòå, íî ïîäèð òóé ïî îáè÷àÿ íà ñâîÿ íàðîä òå èçäúëáàëè 
ìíîæåñòâî çàëè è ÷åðòîçè ïîä èçòî÷íèòå ñêëîíîâå íà Åðåä Ëóèí; è íà 
ñâîÿ åçèê íàðåêëè òèÿ ãðàäîâå Ãàáèëãàòîë è Òóìóíçàõàð. Ñåâåðíî îò 
âåëè÷àâèÿ âðúõ Äîëìåä áèë Ãàáèëãàòîë, íàðå÷åí îò åëôèòå Áåëåãîñò, ùî 
çíà÷è Õèëÿäîãðàä; íà þã ïúê áèë Òóìóíçàõàð ñ åëôè÷åñêîòî èìå Íîãðîä, 
ñèðå÷ Êðåïêîñâîä. Íàé-âåëèê îò âñè÷êè ïîäçåìíè ãðàäîâå íà äæóäæåòàòà 
áèë Õàçàä-äóì, Äæóäæåòâîð èëè Õàäõîäðîíä íà åëôè÷åñêè åçèê, êîéòî ïî-
êúñíî â ìðà÷íèòå äíè áèë íàðå÷åí Ìîðèÿ; àëà òîé ñå íàìèðàë äàëå÷å â 
Ìúãëèâèòå ïëàíèíè, ÷àê îòâúä íåîáÿòíèòå ïðîñòîðè íà Åðèàäîð, òúé ÷å 
Åëäàðèòå çíàåëè çà íåãî ñàìî îò ìúëâàòà è ðàçêàçèòå íà äæóäæåòàòà îò 
Ñèíèòå ïëàíèíè.
Îò Íîãðîä è Áåëåãîñò íàïðåäíàëè äæóäæåòàòà êúì Áåëåðèàíä; è ïî÷óäà 
èçïúëíèëà åëôèòå, çàùîòî äîòîãàç ñå ñìÿòàëè çà åäèíñòâåíèòå æèâè 
òâàðè â Ñðåäíàòà çåìÿ, ùî èçðè÷àò ñëîâà è òâîðÿò ñ ðúöåòå ñè, à 
âñè÷êî îñòàíàëî áèëî çâåðîâå è ïòèöè. Íî íå ðàçáèðàëè íèòî äóìà îò 
åçèêà íà Íàóãðèìèòå, êîéòî çâó÷àë çà òÿõ ãðóáî è íåäîäÿëàíî; è ñàìî 
íåêîëöèíà Åëäàðè óñïåëè äà ãî îâëàäåÿò. Äæóäæåòàòà îáà÷å áèëè 
ñõâàòëèâè, à è ïðåäïî÷èòàëè äà èçó÷àò åëôè÷åñêèÿ åçèê, âìåñòî äà 
ðàçêðèÿò ñâîÿ ïðåä ÷óæäè íàðîäè. Ìàëöèíà Åëäàðè ñà ñòúïâàëè â Íîãðîä 
è Áåëåãîñò îñâåí Åîë îò Íàí Åëìîò è ñèí ìó Ìàåãëèí; àëà äæóäæåòàòà 
ðåäîâíî ìèíàâàëè ïðåç Áåëåðèàíä è èçãðàäèëè äúëúã ïúò, ùî ìèíàâàë â 
ïîäíîæèåòî íà âðúõ Äîëìåä, ïîäèð òóé ñëåäâàë òå÷åíèåòî íà Àñêàð è 
ïðåñè÷àë Ãåëèîí ïðè Ñàðí Àòðàä - Êàìåííèÿ áðîä, êúäåòî â ïî-ñåòíè 
ãîäèíè ñå âîäèëà âåëèêà áèòêà. Õëàäíà áèëà îòêðàé âðåìå äðóæáàòà 
ìåæäó Åëäàðè è Íàóãðèìè, ìàêàð ÷å èìàëè ïîëçà îò íåÿ è äâàòà íàðîäà; 
íî ïî îíîâà âðåìå îùå íÿìàëî ñêðúá è ðàçäîð ìåæäó òÿõ, çàòóé êðàë 
Òèíãîë ïîñðåùíàë ïðèøúëöèòå ñ ðàäîñò. À â ïî-êúñíè åïîõè äæóäæåòàòà 
íàé-îõîòíî äàðÿâàëè ñâîÿòà äðóæáà íà Íîëäîðèòå è ãè ïðåäïî÷èòàëè ñðåä 
âñè÷êè îñòàíàëè åëôè è õîðà çàðàäè òÿõíàòà îáè÷ êúì Àóëå; è 
áåçöåííèòå êàìúíè íà Íîëäîðèòå âúçõâàëÿâàëè íàä âñè÷êè äðóãè 
áîãàòñòâà. Â ìðà÷íèòå äúëáèíè íà Àðäà âå÷å òâîðåëè äæóäæåòàòà âåëèêè 
äåëà, çàùîòî îùå îò ïúðâèòå äíè íà ñâîèòå Áàùè áèëè íàäàðåíè ñ 
èçóìèòåëíà ñðú÷íîñò äà îáðàáîòâàò ìåòàë è êàìúê; íî â îíèÿ äðåâíè 
âðåìåíà ïðåäïî÷èòàëè ìåä è æåëÿçî ïðåä ñðåáðî è çëàòî.
Êàêòî âñè÷êè Ìàÿðè, Ìåëèàí áèëà ïðîçîðëèâà; è êîãàòî îòìèíàëà âòîðàòà 
åïîõà îò ïëåííè÷åñòâîòî íà Ìåëêîð, òÿ íàìåêíàëà íà Òèíãîë, ÷å Ïîêîÿò 
íà Àðäà íå ùå òðàå âå÷íî. Çàìèñëèë ñå òîé êàê äà ñè èçãðàäè êðàëñêè 
äâîðåö è ìîãúùà êðåïîñò çà â ñëó÷àé, ÷å çëîòî îòíîâî ñå ðàçáóäè â 
Ñðåäíàòà çåìÿ; è ñå îáúðíàë çà ñúâåò è ïîìîù êúì äæóäæåòàòà îò 
Áåëåãîñò. Òå ñå îòçîâàëè îõîòíî, ïîíåæå â îíèÿ äíè îùå íå áèëè 
óìîðåíè è íåïðåñòàííî æàäóâàëè çà íîâè äåëà; è ìàêàð ÷å äæóäæåòàòà 
âèíàãè èñêàò íàãðàäà çà òðóäà äîðè êîãàòî å âåñåë, â îíçè ñëó÷àé 
ðåøèëè, ÷å âå÷å èì å ïëàòåíî. Çàùîòî Ìåëèàí ãè ó÷åëà íà áåçáðîé íîâè 
ïðåìúäðîñòè, çà êîèòî æàäóâàëè, à Òèíãîë ãè âúçíàãðàæäàâàë íàé-ùåäðî 
ñ ïðåêðàñíè ïåðëè. Ïåðëèòå ìó äàâàë Êèðäàí, ïîíåæå ãè èìàëî ìíîãî èç 
ïëèò÷èíèòå êðàé Áàëàðñêèÿ çàëèâ; Íàóãðèìèòå îáà÷å íèêîãà íå áèëè 
âèæäàëè ïîäîáíî ÷óäî è ãè ïðèåëè ñ âúçõèòà. Åäíà îò ïåðëèòå áèëà 
ãîëÿìà êîëêîòî ãúëúáîâî ÿéöå è áëåñòÿëà êàòî çâåçäåí ëú÷ ïî ìîðñêàòà 
ïÿíà; Íèìôåëîñ ÿ íàðåêëè è âîæäúò íà äæóäæåòàòà â Áåëåãîñò ÿ öåíÿë 
ïîâå÷å îò öÿëà ïëàíèíà çëàòî.
Äúëãî è ñ ðàäîñò ðàáîòèëè Íàóãðèìèòå çà Òèíãîë è ïî îáè÷àÿ íà ñâîÿ 
íàðîä ìó ñúòâîðèëè ÷åðòîçè äúëáîêî ïîä çåìÿòà. Òàì, ãäå ñå ñïóñêàëè 
âîäèòå íà Åñãàëäóèí äà ðàçäåëÿò äåáðèòå íà Íåëäîðåò îò Ðåãèîí, íàñðåä 
ãîðàòà ñå èçâèñÿâàë ñêàëèñò õúëì è ðåêàòà çàîáèêàëÿëà ïîäíîæèåòî ìó. 
Òàì èçäèãíàëè äæóäæåòàòà ïîðòèòå íà äâîðåöà, à íàä ðåêàòà èçãðàäèëè 
ìîñò, ïî êîéòî åäèíñòâåíî ìîæåëî äà ñå ñòèãíå äî âõîäà. Îòâúä ïîðòèòå 
ïðîñòîðíè òóíåëè âîäåëè íàäîëó êúì ÷åðòîçè è çàëè, èçñå÷åíè â ñàìàòà 
ñêàëà - òîëêîç ìíîãî è òúé íåîáÿòíè, ÷å áèëè íàðå÷åíè Ìåíåãðîò, èëè 
Õèëÿäàòà ïåùåðè.
Íî è åëôèòå íå ñòîÿëè ñúñ ñêðúñòåíè ðúöå, à ðàìî äî ðàìî ñ 
äæóäæåòàòà, ìàêàð è âñåêè ïî ñâîé íà÷èí, ñúòâîðèëè íàÿâå âèäåíèÿòà íà 
Ìåëèàí - èçóìèòåëíè è ïðåêðàñíè êàðòèíè îò çàäìîðñêèÿ Âàëèíîð. 
Êîëîíèòå íà Ìåíåãðîò áèëè èçñå÷åíè êàòî áóêîâåòå íà Îðîìå ñúñ ñòúáëî, 
êëîíàê è ëèñòà, à â êîðîíèòå èì ãðååëè çëàòíè ôåíåðè. Ñëàâåè ïååëè 
òàì êàòî â ãðàäèíèòå íà Ëîðèåí; ñðåáúðíè ÷åøìè áëèêàëè íàä ìðàìîðíè 
áàñåéíè, à ïîäîâåòå áèëè îò ïúñòðîöâåòåí êàìúê. Èçâàÿíè ôèãóðè íà 
çâåðîâå è ïòèöè òè÷àëè ïî ñòåíèòå, êàòåðåëè ñå ïî êîëîíèòå èëè 
íàäíè÷àëè èçìåæäó êàìåííèòå öâåòÿ ïî êëîíàêà. À Ìåëèàí è äåâîéêèòå îò 
íåéíàòà ñâèòà ãîäèíà ïîäèð ãîäèíà èçïúëâàëè çàëèòå ñ ðú÷íî òúêàíè 
ãîáëåíè, ïî êîèòî áèëè èçîáðàçåíè äåëàòà íà Âàëàðèòå, ìíîãî îò 
ñòàíàëîòî ñëåä ñúòâîðåíèåòî íà Àðäà è ñåíêè íà áúäíè ñúáèòèÿ. Ïî-
ïðåêðàñåí äîì íå å èìàë è íå ùå èìà íèòî åäèí êðàë èçòî÷íî îò Ìîðåòî.
Êîãàòî Ìåíåãðîò íàé-ñåòíå áèë èçãðàäåí è â êðàëñòâîòî íà Òèíãîë è 
Ìåëèàí âñå îùå öàðóâàë ïîêîé, Íàóãðèìèòå ïðîäúëæèëè äà ìèíàâàò ïðåç 
ïëàíèíèòå è äà îáèêàëÿò öÿëàòà ñòðàíà; àëà ðÿäêî ïîñåùàâàëè Ôàëàñ, 
çàùîòî ìðàçåëè ïåñåíòà íà âúëíèòå è íå ñìååëè äà ïîãëåäíàò ìîðåòî. À 
äî Áåëåðèàíä îùå íå èäâàëè âåñòè çà ñúáèòèÿòà ïî øèðîêèÿ ñâÿò.
Íî êàòî íàïðåäíàëà òðåòàòà åïîõà îò ïëåííè÷åñòâîòî íà Ìåëêîð, 
äæóäæåòàòà ñå ðàçòðåâîæèëè è ðåêëè íà êðàë Òèíãîë, ÷å Âàëàðèòå íå ñà 
èçòðåáèëè äîêðàé çëèòå èç÷àäèÿ íà Ñåâåðà, à îöåëåëèòå äúëãî ñà ñå 
ìíîæèëè â ïîòàéíèòå ñåíêè è âå÷å èçëèçàò äà áðîäÿò íà äëúæ è øèð.
- Ëþòè òâàðè - ðåêëè òå, - âúðëóâàò èçòî÷íî îò ïëàíèíèòå è òâîèòå 
íÿêîãàøíè ñðîäíèöè äèðÿò óáåæèùå èç õúëìîâåòå.
È íå ñëåä äúëãî çëèòå òâàðè äîñòèãíàëè äàæå Áåëåðèàíä ïðåç 
ïëàíèíñêèòå ïðîõîäè èëè îòêúì þã ïðåç ìðà÷íèòå ãîðè. Âúëöè áðîäåëè èç 
ðàâíèíèòå, èëè èç÷àäèÿ âúâ âúë÷è îáëèê, à è äðóãè ñêâåðíè ðîæáè íà 
ìðàêà; è ñðåä òÿõ èìàëî îðêè, ùî ïî-êúñíî äîíåñëè ðàçðóõà íà 
Áåëåðèàíä, àëà ïî îíîâà âðåìå îùå áèëè ìàëîáðîéíè è áîÿçëèâè, òà ñàìî 
äóøåëè èç ðàâíèíèòå, î÷àêâàéêè çàâðúùàíåòî íà ãîñïîäàðÿ ñè. Íå çíàåëè 
îùå åëôèòå êîè ñà è îòêúäå èäâàò; ìèñëåëè ãè çà Àâàðè, ïîäèâåëè è 
îçëîáåíè èç ïóùèíàêà, à â òóé ìîæå è äà å èìàëî èìàëî ïîâå÷å èñòèíà, 
îòêîëêîòî ïîäîçèðàëè.
Çàìèñëèë ñå Òèíãîë çà îðúæèÿ, îò êîèòî äîòîãàç íå ñå íóæäàåë íåãîâèÿò 
íàðîä è ïúðâèòå ìå÷îâå ìó èçêîâàëè Íàóãðèìèòå, çàùîòî èìàëè äàðáà 
âåëèêà çà ïîäîáíè äåëà, ìàêàð ÷å íèêîé ñðåä òÿõ íå å íàäìèíàë 
êîâà÷èòå íà Íîãðîä è ïðîñëàâåíèÿ ìàéñòîð Òåë÷àð. Âîéíîëþáèâè áèëè â 
äðåâíîñòòà Íàóãðèìèòå è ñå ñðàæàâàëè ëþòî ñðåùó âñåêè, êîéòî ãè 
ïðåäèçâèêà, áèëî òî ñëóãè íà Ìåëêîð, Åëäàðè, Àâàðè, äèâè çâåðîâå, èëè 
íåðÿäêî äàæå ïëåìåíà îò ñîáñòâåíèÿ èì íàðîä - äæóäæåòà îò äðóãè 
ðîäîâå è öàðñòâà. Áúðçî óñâîèëè îò òÿõ Ñèíäàðèòå öÿëàòà ñðú÷íîñò íà 
êîâàøêîòî èçêóñòâî; àëà â äâå íåùà ñè îñòàíàëè äæóäæåòàòà 
íåíàäìèíàòè: íÿìàëî ðàâíè íà òÿõ â çàêàëÿâàíåòî íà ñòîìàíà è â 
ïëåòåíåòî íà ðèçíèöè, èçìèñëåíè íàé-íàïðåä îò êîâà÷èòå íà Áåëåãîñò.
Ïî òîâà âðåìå ñå âúîðúæèëè Ñèíäàðèòå è ïðîãîíèëè âñè÷êè çëè òâàðè, òà 
â ñòðàíàòà îòíîâî íàñòàíàë ìèð; íî â îðúæåéíèöèòå íà Òèíãîë îñòàíàëè 
äà ëåæàò òîïîðè, êîïèÿ, ìå÷îâå, âèñîêè øëåìîâå è äúëãè áëÿñêàâè 
ðèçíèöè, çàùîòî âåäíúæ èçêîâàíè îò äæóäæåòàòà, áðîíèòå íå ðúæäÿñâàëè, 
à âå÷íî ãðååëè êàòî íîâè. È ìúäðî ñå îêàçàëî òîâà ðåøåíèå íà Òèíãîë â 
èäíèòå ãîäèíè.


Êàêòî âå÷å áå êàçàíî, íÿêîé ñè Ëåíâå îò îòðÿäà íà Îëâå áèë íàïóñíàë 
ïîõîäà íà Åëäàðèòå ïî âðåìåíàòà, êîãàòî ñïðåëè êðàé Âåëèêàòà ðåêà ïî 
çàïàäíèòå ïðåäåëè íà Ñðåäíàòà çåìÿ. Ìàëêî ñå çíàå çà ñêèòàë÷åñòâàòà 
íà Íàíäîðèòå, êîèòî ïîâåë íàäîëó ïîêðàé Àíäóèí - êàçâàò, ÷å íÿêîè 
äúëãî æèâåëè èç ãîðèòå â äîëèíàòà íà Âåëèêàòà ðåêà, äðóãè ñòèãíàëè 
íàé-ñåòíå äî íåéíîòî óñòèå è îñòàíàëè êðàé Ìîðåòî, à òðåòè 
ïðåõâúðëèëè Áåëèòå ïëàíèíè, ñèðå÷ Åðåä Íèìðàèñ è êàòî ñå âúðíàëè ïàê 
íà ñåâåð, íàâëåçëè â ïóùèíàöèòå íà Åðèàäîð ìåæäó Åðåä Ëóèí è 
äàëå÷íèòå Ìúãëèâè ïëàíèíè. Ãîðñêè íàðîä áèëè òå è íÿìàëè æåëåçíè 
îðúæèÿ, òà ñ óæàñ áåçìåðåí ãè èçïúëíèëè íàáåçèòå íà çëèòå òâàðè îò 
Ñåâåðà, êàêòî êàçàëè Íàóãðèìèòå íà êðàë Òèíãîë â Ìåíåãðîò. Çàòóé 
Äåíåòîð, ñèíúò íà Ëåíâå, êàòî ÷óë ìúëâà çà âåëèêîòî ìîãúùåñòâî íà 
Òèíãîë è ïîêîÿ â íåãîâîòî êðàëñòâî, ñúáðàë êîëêîòî ìîæåë îò ñâîÿ 
ðàçïðúñíàò íàðîä è ïîâåë îòðÿäà ïðåç ïëàíèíèòå êúì Áåëåðèàíä. Òàì ãè 
ïîñðåùíàë êðàëÿò êàòî îòäàâíà çàãóáåíè ñðîäíèöè è îñòàíàëè äà æèâåÿò 
â Îñèðèàíä, íàðå÷åí îùå Çåìÿ íà Ñåäåìòå ðåêè.
Ìàëêî ñå çíàå çà äúëãèòå ìèðíè ãîäèíè ïîäèð èäâàíåòî íà Äåíåòîð. Â 
îíèÿ äíè, êàçâàò, Äàåðîí Ïåñíîïîåöà, ïðúâ ñðåä ïðåìúäðèòå â 
êðàëñòâîòî Òèíãîëîâî, ñúòâîðèë ñâîèòå ðóíè; à Íàóãðèìèòå, ùî èäâàëè â 
Áåëåðèàíä, ãè îïîçíàëè è áèëè òîëêîç äîâîëíè, ÷å âúçõâàëÿâàëè äåëîòî 
íà Äàåðîí ïîâå÷å îò áëèæíèòå ìó Ñèíäàðè. Òúêìî Íàóãðèìèòå ïðåíåñëè 
îòâúä ïëàíèíèòå òèÿ ðóíè, íàðå÷åíè Êèðòè è ãè ðàçäàëè íà äðóãè 
íàðîäè; àëà äî èçáóõâàíåòî íà Âîéíàòà ðÿäêî ñè ñëóæåëè ñ òÿõ 
Ñèíäàðèòå çà âîäåíå íà ëåòîïèñè è òúé ìíîæåñòâî ñïîìåíè èç÷åçíàëè 
ñðåä ðóèíèòå íà Äîðèàò. À è ìàëêî ìîæå äà ñå ãîâîðè çà âðåìåíà íà 
áëàæåíñòâî è ðàäîñò, äîäåòî íå ñâúðøàò; òúé è âñÿêà òâîðáà ïðåêðàñíà, 
äîäåòî å æèâà çà âçîðà, ñàìà ðàçêàçâà çà ñåáå ñè, à ÷àê êîãàòî 
èç÷åçíå íàâåêè èëè ÿ çàïëàøè ãèáåë, âëèçà â ïðåäàíèÿ è ïåñíè.
Â Áåëåðèàíä ïðåç îíèÿ äíè âîëíî áðîäåëè åëôèòå, áúðçè òå÷àëè ðåêèòå 
ïîä çâåçäíèÿ áëÿñúê, à íîùíèòå öâåòÿ ïðúñêàëè àðîìàò áëàãîóõàíåí; 
êðàñîòàòà íà Ìåëèàí áèëà êàòî ùåäðî ïëàäíå, à õóáîñòòà íà Ëóòèåí êàòî 
ïðîëåòíî óòðî. Â Áåëåðèàíä âëàñòâàë êðàë Òèíãîë íà ñâîÿ òðîí êàòî 
åäèí îò ìîãúùèòå Ìàÿðè, ÷èÿòî ñèëà å â ïîêîÿ, à ðàäîñòòà çà òÿõ å 
âúçäóõ âñåêèäíåâåí è ìèñëèòå èì òåêàò áåçìåòåæíî îò âèñèíèòå äî 
íèçèíèòå. Â Áåëåðèàíä âñå îùå ïðåïóñêàë ïîíÿêîãà âåëèêèÿò Îðîìå êàòî 
âÿòúð íàä ïëàíèíèòå è ïåñåíòà íà ìîùíèÿ ìó ðîã êúíòÿëà èç çâåçäíèòå 
ïðîñòîðè, à åëôèòå ñå áîÿëè îò áëÿñúêà ìó âåëè÷àâ è îò ìîãúùèÿ òúòåí, 
ñ êîéòî ñå íîñåë Íàõàð; àëà êîãàòî îòåêâàë Âàëàðîìà ñðåä õúëìîâåòå, 
çíàåëè, ÷å âñè÷êè çëè òâàðè ñà ïîáÿãíàëè íàäàëå÷å.


Íî íàêðàÿ ñå ñëó÷èëî òúé, ÷å íàáëèæèë ñâúðøåêúò íà áëàæåíîòî âðåìå è 
ïëàäíåòî íà Âàëèíîð âçåëî äà êëîíè êúì çàëåç. Çàùîòî êàêòî ðàçêàçâàò 
è êàêòî ñå çíàå îò âñè÷êè, ïîíåæå å ñúõðàíåíî â ïðåìúäðè êíèãè è 
ïåñíè, Ìåëêîð ïîãóáèë Äúðâåòàòà íà Âàëàðèòå, à ïîäèð òóé èçáÿãàë è ñå 
çàâúðíàë â Ñðåäíàòà çåìÿ. Äàëå÷å íà ñåâåð ïëàìíàëà ñâàäàòà ìåæäó 
Ìîðãîò è Óíãîëèàíò; íî ìîãúùèÿò ïèñúê íà Ìîðãîò îòåêíàë èç öÿë 
Áåëåðèàíä è âñè÷êè ñå ñâèëè îò óæàñ, çàùîòî ìàêàð è äà íå çíàåëè 
êàêâî èì âåùàå, ÷óâàëè ñìúðòíà ïðîêîáà. Ñêîðî ïîäèð òóé Óíãîëèàíò 
èçáÿãàëà îò Ñåâåðà è ìèíàëà â êðàëñòâîòî íà Òèíãîë, ïðúñêàéêè îêîëî 
ñåáå ñè ìðàê ñòðàõîâèò; àëà ìîãúùåñòâîòî íà Ìåëèàí ÿ âúçïðÿëî, òà íå 
ìîãëà äà íàâëåçå â Íåëäîðåò, à äúëãî ñå ñïîòàéâàëà èç ñåíêèòå íà 
ïëàíèíèòå, ùî îãðàæäàëè Äîðòîíèîí íà þã. Íàðåêëè ãè Åðåä Ãîðãîðîò, 
òîåñò Ïëàíèíè íà Óæàñà è íèêîé íå ñìååë äà èäå íàòàì èëè äà ïðåìèíå 
íàáëèçî; è æèâîò, è ñâåòëè ëú÷è ÷åçíåëè òàì, à âîäèòå áèëè îòðîâåíè. 
À Ìîðãîò, êàêòî âå÷å áå êàçàíî, ñå çàâúðíàë â Àíãáàíä, èçãðàäèë ãî 
íàíîâî è íàä ïîðòèòå èçâèñèë çëîâîííèòå êóëè íà Òàíãîðîäðèì; è 
ïîðòèòå íà Ìîðãîò áèëè ñàìî íà ñòî è ïåòäåñåò ëåâãè îò ìîñòà íà 
Ìåíåãðîò - äàëå÷å, àëà âñå ïàê ïðåêàëåíî áëèçî.
Îðêèòå, ùî ñå ìíîæàëè â äúëáèíèòå íà çåìíàòà òâúðä, ñòàíàëè ñèëíè è 
ñâèðåïè, à òåõíèÿò ìðà÷åí âëàäåòåë èì âäúõíàë ñòðàñò êúì ðóøåíå è 
ñìúðò; èçëåçëè òå ïðåç ïîðòèòå íà Àíãáàíä ïîä ãúñòè îáëàöè, ñúòâîðåíè 
îò Ìîðãîò è áåçøóìíî íàõëóëè èç ñåâåðíèòå ïëàòà. Îòòàì íåíàäåéíî 
âðúõëåòåëè â Áåëåðèàíä êàòî ìîãúùà àðìèÿ, çà äà ïîãóáÿò Òèíãîë. À â 
îíîâà ïðîñòîðíî êðàëñòâî ìíîçèíà åëôè áðîäåëè íà âîëÿ èç ãîðèòå èëè 
æèâååëè ìèðíî íà ìàëêè è ðàçäàëå÷åíè îáùèíè; ñàìî îêîëî Ìåíåãðîò 
íàñðåä Áåëåðèàíä è êðàé Ôàëàñ â çåìèòå íà ìîðÿöèòå èìàëî ìíîãîáðîéíè 
ïëåìåíà. Íî îðêèòå îáêðúæèëè Ìåíåãðîò îò âñè÷êè ñòðàíè; ðàçïîëîæèëè 
ñå íà äâà ñòàíà - èçòî÷íèÿò áèë ìåæäó Êåëîí è Ãåëèîí, à çàïàäíèÿò â 
ðàâíèíèòå ìåæäó Ñèðèîí è Íàðîã; è îò òèÿ ëàãåðè ïðàùàëè íàáåã ñëåä 
íàáåã, à Òèíãîë áèë îòêúñíàò îò íàðîäà íà êèðäàí â Åãëàðåñò. Òîãàâà 
ïðèçîâàë íà ïîìîù Äåíåòîð è ìíîæåñòâî åëôè ñå ïðèòåêëè îò Ðåãèîí 
îòâúä Àðîñ è îò Îñèðèàíä çà ïúðâàòà ñõâàòêà íà Áåëåðèàíäñêàòà âîéíà. 
È èçòî÷íèÿò îòðÿä íà îðêèòå áèë õâàíàò â êëåùè îò àðìèèòå íà Åëäàðèòå 
ìåæäó Àðîñ è Ãåëèîí ñåâåðíî îò Àíäðàì; òàì áèëè ðàçáèòè, à îíåçè, ùî 
ïîáÿãíàëè îò ãèáåëòà ñè íà ñåâåð, ñðåùíàëè òîïîðèòå íà Íàóãðèìèòå, 
êîèòî èäâàëè îòêúì âðúõ Äîëìåä; ñàìî ìàëöèíà óñïåëè äà ñå çàâúðíàò â 
Àíãáàíä.
Íî ñêúïî ñòðóâàëà òàçè ïîáåäà. Çàùîòî ëåêî âúîðúæåíèòå åëôè îò 
Îñèðèàíä òðóäíî ìîæåëè äà ñå ìåðÿò ñ îðêèòå, ùî íîñåëè ïîäêîâàíè 
áîòóøè, æåëåçíè áðîíè è òåæêè êîïèÿ ñ øèðîêè îñòðèåòà; ñàì Äåíåòîð 
áèë îòáëúñíàò è îáêðúæåí âúðõó õúëìà Àìîí Åðåá. Òàì çàãèíàë çàåäíî ñ 
öåëèÿ ñè ðîä, ïðåäè äà ñå ïðèòå÷å íà ïîìîù Òèíãîë. Ëþòî îòìúñòèë çà 
ñìúðòòà ìó Òèíãîë, êîãàòî âðúõëåòÿë èçîòçàä âúðõó îðêèòå è íàòðóïàë 
êàìàðè îò ëåø, àëà âúïðåêè òóé äúëãî ñêúðáèëè Íàíäîðèòå çà ñâîÿ âîæä 
è íîâ âå÷å íå ñè èçáðàëè. Ñëåä ñõâàòêàòà íÿêîè ñå çàâúðíàëè â 
Îñèðèàíä è ðàçêàçèòå èì èçïúëíèëè ñúñ ñòðàõ îñòàíàëèòå ïëåìåíà, òà 
ïîâå÷å íèêîãà íå èçëåçëè íà îòêðèòà áðàí, à ñå ñïîòàéâàëè ïëàõî; è 
çàðàäè îäåæäèòå ñè ñ öâåòà íà ãîðñêè ëèñòà áèëè íàðå÷åíè Ëàèêóåíäè, 
ùî çíà÷è Çåëåíè åëôè. Ìíîçèíà îáà÷å îòèøëè íà ñåâåð â îõðàíÿâàíîòî 
êðàëñòâî íà Òèíãîë è ñå ïðåòîïèëè ñðåä íåãîâèÿ íàðîä.
À êîãàòî ñå çàâúðíàë â Ìåíåãðîò, Òèíãîë óçíàë, ÷å íà çàïàä ïúë÷èùàòà 
îðêè ñà ïîñòèãíàëè ïîáåäà è Êèðäàí å èçòëàñêàí äî ðúáà íà ìîðåòî. 
Ñáðàë âåäíàãà âñè÷êè, êîèòî óñïÿë äà ïðèçîâå îò Íåëäîðåò è Ðåãèîí, à 
Ìåëèàí âëîæèëà öÿëîòî ñè ìîãúùåñòâî, çà äà èçòú÷å íàîêîëî èì íåâèäèìà 
ñòåíà îò ñÿíêà è ñìóò - Ïîÿñúò íà Ìåëèàí, ïðåç êîéòî íèêîé íå ìîæåë 
äà ìèíå ïðîòèâ íåéíàòà âîëÿ èëè âîëÿòà íà Òèíãîë, îñâåí àêî âëàäååë 
ïî-âåëèêà ìîù îò òàçè íà Ìàÿðèòå. È òèÿ âúòðåøíè çåìè, ùî íîñèëè 
çàäúëãî èìåòî Åãëàäîð, áèëè íàðå÷åíè Äîðèàò - çàùèòåíîòî êðàëñòâî èëè 
Ñòðàíà íà Ïîÿñà. Âúòðå öàðóâàë òðåâîæåí ïîêîé; àëà îòâúí äåáíåëè 
ñòðàõîâå è çàïëàõè, à ñëóãèòå íà Ìîðãîò áðîäåëè íåîáåçïîêîÿâàíè ÷àê 
äî âèñîêèòå ñòåíè îêîëî çàëèâèòå íà Ôàëàñ.


Àëà âå÷å ñå çàäàâàëè íîâè ñúáèòèÿ, ùî íå ìîãúë äà ïðåäâèäè íèêîé â 
Ñðåäíàòà çåìÿ - íè Ìîðãîò â ìðà÷íèòå ñè ÿìè, íè Ìåëèàí â Ìåíåãðîò; 
çàùîòî íå èäâàëè îò Àìàí íè ïðàòåíèöè, íè äóõîâå èëè ñúííè âèäåíèÿ äà 
äîíåñàò âåñòè ïîäèð ãèáåëòà íà Äúðâåòàòà. Ïî ñúùîòî âðåìå ïðåêîñèë 
Ôåàíîð Ìîðåòî ñ áåëèòå ëàäèè íà Òåëåðèòå, ñëÿçúë íà ñóøà êðàé çàëèâà 
Äðåíãèñò è òàì îïîæàðèë êîðàáèòå â Ëîñãàð.


Ãëàâà 11.

ÇÀ ÑËÚÍÖÅÒÎ, ËÓÍÀÒÀ È ÓÊÐÈÂÀÍÅÒÎ ÍÀ ÂÀËÈÍÎÐ

Ðàçêàçâàò, ÷å ïîäèð áÿãñòâîòî íà Ìåëêîð Âàëàðèòå äúëãî ñåäåëè 
íåïîäâèæíî âúðõó ñâîèòå òðîíîâå ñðåä Ïðúñòåíà íà Ñúäáàòà; íî íå 
ñêúðáåëè ñúñ ñêðúñòåíè ðúöå, êàêòî áèë èçðåêúë â áåçóìèåòî ñè Ôåàíîð. 
Çàùîòî íå ñ ðúöå, à ñ ìèñúë óìåÿò äà òâîðÿò è ñ áåçìúëâíè ãëàñîâå äà 
ñå ñúâåùàâàò. Òúé áäåëè íàä íîùòà íà Âàëèíîð è ìèñëèòå èì îòëèòàëè òó 
êúì Íà÷àëîòî, òó êúì Êðàÿ íà Åà; àëà íè ñèëà, íè ìúäðîñò íå óòåøàâàëà 
òÿõíàòà ñêðúá â îíçè ÷àñ, êîãàòî ñå ðàæäàëî çëîòî. Íå îïëàêâàëè 
òîëêîç ãèáåëòà íà Äúðâåòàòà, êîëêîòî èçìÿíàòà íà Ôåàíîð - íàé-çëîòî 
îò âñè÷êè äåÿíèÿ Ìåëêîðîâè. Çàùîòî ñðåä âñè÷êè ×åäà íà Èëóâàòàð òúêìî 
Ôåàíîð áèë ñúçäàäåí íàé-ìîãúù òåëîì è äóõîì, ïî äîáëåñò, 
èçäðúæëèâîñò, óì, êðàñîòà, ñèëà è óìåíèå, à â ñúðöåòî ìó ïëàìòÿë îãúí 
íåòëåíåí. Ñàìî Ìàíâå çíàå äîíåéäå îùå êàêâè èçóìèòåëíè ÷óäåñà áè 
ìîãúë äà ñúòâîðè òîé çà ñëàâà íà Àðäà. È ðàçêàçâàò Âàíèÿðèòå, ùî 
áäåëè çàåäíî ñ Âàëàðèòå, ÷å êîãàòî âåñòîíîñöèòå äîíåñëè îòãîâîðà íà 
Ôåàíîð, Ìàíâå ñêëîíèë ãëàâà è çàðèäàë. Àëà ïðè ïîñëåäíèòå ñëîâà - ÷å 
çà äåëàòà íà Íîëäîðèòå ùå ñå ïåÿò ïåñíè íàâåêè - òîé îòíîâî íàäèãíàë 
ãëàâà, ñÿêàø áèë ÷óë ãëàñ äàëå÷åí è ðåêúë:
- Òúé äà áúäå! Ñêúïî ùå çàïëàòÿò çà òèÿ ïåñíè, àëà öåíàòà ñè ñòðóâà, 
çàùîòî äðóãà íå áè ìîãëî è äà èìà. Íàëè ñàì Åðó íè å ó÷èë, ÷å òúé ùå 
ñå ÿâè â Àðäà õóáîñò íåïîäîçèðàíà è çëîòî ùå ñå ïðåîáúðíå â äîáðî.
Íî Ìàíäîñ îòâúðíàë:
- È âñå ïàê çëîòî çëî ñè îñòàâà. Ñêîðî ùå äîéäå ïðè ìåí Ôåàíîð.
À êîãàòî íàé-ñåòíå óçíàëè, ÷å Íîëäîðèòå ñà íàïóñíàëè Àìàí è òðúãâàò 
èç Ñðåäíàòà çåìÿ, Âàëàðèòå ñå èçïðàâèëè è çàïî÷íàëè äà ïðåòâîðÿâàò â 
äåëà ïëàíîâåòå ñè êàê äà ïîïðàâÿò çëèíèòå Ìåëêîðîâè. Òîãàâà Ìàíâå 
ïîìîëèë ßâàíà è Íèåíà äà íàïðåãíàò âñè÷êèòå ñè óìåíèÿ çà ðàñòåæ è 
èçöåëåíèå; è ñ öÿëàòà ñè ìîù ñå îáúðíàëè òå êúì Äúðâåòàòà. Àëà 
ñúëçèòå íà Íèåíà íå ìîãëè äà èçöåëÿò ñìúðòîíîñíèòå èì ðàíè; íàïðàçíà 
áèëà è äúëãàòà ñàìîòíà ïåñåí íà ßâàíà ñðåä ñåíêèòå. È âñå ïàê êîãàòî 
ïîìðúêíàëà íàäåæäàòà è çàãëúõíàëà ïåñåíòà, ñðåä ñóõèòå êëîíè íà 
Òåëïåðèîí ñå ðàçòâîðèë åäèí-åäèíñòâåí ñðåáúðåí öâÿò, à Ëàóðåëèí äàë 
ñâîÿ ïîñëåäåí çëàòåí ïëîä.
Âçåëà ãè ßâàíà, à ñåòíå äúðâåòàòà èçñúõíàëè íàâåêè è áåçæèçíåíèòå èì 
ñòúáëà ñå èçäèãàò äî äíåñ âúâ Âàëèíîð êàòî ñïîìåí çà èçãóáåíàòà 
ðàäîñò. Àëà öâåòåòî è ïëîäà äàëà ßâàíà íà Àóëå, à Ìàíâå ãè 
áëàãîñëîâèë è êàêòî å êàçàíî â äðåâíàòà ïåñåí çà Ñëúíöåòî è Ëóíàòà 
"Íàðñèëèîí", Àóëå çàåäíî ñúñ ñâîèòå ìàéñòîðè ñúòâîðèë äâå ëàäèè, â 
êîèòî äà ãè ñúõðàíÿâàò íàâåêè. Òèÿ ëàäèè ïîâåðèëè Âàëàðèòå íà Âàðäà, 
òà äà ãè ïðåâúðíå â ñâåòèëà íåáåñíè, ïî-ÿðêè îò äðåâíèòå çâåçäè è ïî-
áëèçêè äî Àðäà; à òÿ èì äàëà ñèëàòà äà ïðåêîñÿò íèñêèòå îáëàñòè íà 
Èëìåí è ãè ïðàòèëà äà ñå äâèæàò ïî íåèçìåííè ïúòèùà íàä ïîÿñà íà 
Çåìÿòà îò çàïàä íà èçòîê è îáðàòíî.
Òóé ñòîðèëè Âàëàðèòå, ïîíåæå ñè ñïîìíÿëè ñðåä çäðà÷à ïðåæíèÿ ìðàê èç 
çåìèòå íà Àðäà; à ñåãà áèëè ðåøèëè äà îãðåÿò Ñðåäíàòà çåìÿ è ñúñ 
ñâåòëèíà äà âúçïðàò çëîäåÿíèÿòà Ìåëêîðîâè. Çàùîòî íå çàáðàâÿëè íèòî 
Àâàðèòå, ùî îñòàíàëè êðàé âîäèòå íà ñâîÿòà ïðîáóäà, íèòî äàæå 
áóíòîâíèòå Íîëäîðè â äàëå÷íîòî èì èçãíàíèå; à îñâåí òóé çíàåë Ìàíâå, 
÷å íàáëèæàâà ÷àñúò çà èäâàíå íà ÷îâåøêèÿ ðîä. È ðàçêàçâàò, ÷å êàêòî 
íÿêîãà áèëè òðúãíàëè Âàëàðèòå íà áðàí ñðåùó Ìåëêîð çàðàäè Êóåíäèòå, 
òúé ïúê ñåãà ñåãà ñå âúçäúðæàëè çàðàäè íàé-ìëàäèòå ×åäà íà Èëóâàòàð, 
íàðå÷åíè Õèëäîðè èëè Ñëåäâàùè. Òîëêîç ñêðúáíè ðàíè áèëà ïîíåñëà 
Ñðåäíàòà çåìÿ âúâ âîéíàòà ñðåùó Óòóìíî, ÷å Âàëàðèòå ñå áîÿëè äà íå ñå 
ñëó÷è íåùî îùå ïî-ñòðàøíî íà Õèëäîðèòå, êîèòî ùåëè äà áúäàò ñìúðòíè è 
íå òúé èçäðúæëèâè íà ñòðàõ è áåäñòâèÿ êàêòî Êóåíäèòå. À è ðàçêðèòî 
áèëî âå÷å íà Ìàíâå ãäå ùå ñå ïîÿâè ÷îâåøêèÿò ðîä. Çàòîâà íå ñàìî 
èçïðàòèëè ñâåòëèíà, íî è óêðåïèëè ïúðâîòî îáèòàëèùå íà õîðàòà.
Èñèë Ñèÿéíèÿ - òúé íàðåêëè äðåâíèòå Âàíèÿðè Ëóíàòà, ïîñëåäåí öâÿò íà 
Òåëïåðèîí âúâ Âàëèíîð; Ñëúíöåòî ïúê íàðåêëè Àíàð Îãíåíîçëàòíàòà - 
ñåòåí ïëîä íà Ëàóðåëèí*. Àëà Íîëäîðèòå ãè íàðè÷àëè îùå Ðàíà 
Ñâîåíðàâíèÿ è Âàñà Îãíåíîòî ñúðöå, ùî ðàçáóæäà è èçãàðÿ; çàùîòî 
Ñëúíöåòî áèëî èçäèãíàòî ñðåä íåáîñâîäà êàòî çíàê çà ñúáóæäàíåòî íà 
õîðàòà è çàëåçà íà åëôèòå, à Ëóíàòà íåæíî ïàçè ñòàðèòå ñïîìåíè.
È çà äà âîäè ëàäèÿòà íà Ñëúíöåòî áèëà èçáðàíà äåâîéêà îò Ìàÿðèòå íà 
èìå Àðèåí, à îñòðîâà íà Ëóíàòà óïðàâëÿâàë Òèëèîí. Äîêàòî áèëè æèâè 
Äâåòå äúðâåòà, Àðèåí ñå ãðèæåëà çà çëàòíèòå öâåòÿ â ãðàäèíèòå íà 
ßâàíà è ãè ïîëèâàëà ñ ëú÷åçàðíà ðîñà îò Ëàóðåëèí; Òèëèîí ïúê áèë 
ëîâåö îò ñâèòàòà íà Îðîìå è íîñåë ñðåáúðåí ëúê. Âñè÷êî ñðåáúðíî 
îáè÷àë è êîãàòî ïîäèðåë ïî÷èâêà, íàïóñêàë ëåñîâåòå íà Îðîìå, çà äà 
ïîëåãíå ïîä èñêðÿùèòå ëú÷è íà Òåëïåðèîí êðàé åçåðàòà íà Åñòå ñðåä 
Ëîðèåí; çàòóé ñàì ïîìîëèë äà ìó ïîâåðÿò íàâåêè ãðèæàòà çà ïîñëåäíîòî 
Ñðåáúðíî öâåòå. Ìàêàð è äåâîéêà, Àðèåí èìàëà ïî-âåëèêà ìîù îò íåãî è 
ÿ èçáðàëè çàòóé, ÷å íå ñå áîÿëà íè îò æåãàòà íà Ëàóðåëèí, íè îò 
ÿðêèòå ìó ëú÷è, çàùîòî áèëà îò îíåçè îãíåíè äóõîâå, êîèòî íå ñìîãíàë 
Ìåëêîð ÷ðåç ëóêàâñòâî äà ïðåâúðíå â ñâîè ñëóãè. Òúé ÿðêî áëåñòåëè 
î÷èòå é, ÷å äàæå Åëäàðèòå íå äðúçâàëè äà ãè ïîãëåäíàò, à êîãàòî 
íàïóñíàëà Âàëèíîð, òÿ çàõâúðëèëà òåëåñíèòå îäåæäè, ùî íîñåëà òàì ïî 
îáè÷àÿ íà Âàëàðèòå è ñå ÿâèëà êàòî ðàçãîëåí ïëàìúê â öÿëîòî ñè 
ñòðàõîâèòî âåëè÷èå.
Èñèë áèë ñúòâîðåí ïî-íàïðåä è ïðúâ ñå èçäèãíàë ñðåä çâåçäíîòî 
öàðñòâî, òà ñòàíàë ïúðâîðîäíàòà íîâà ñâåòëèíà, êàêòî áèë ïúðâîðîäåí è 
Òåëïåðèîí. È çà èçâåñòíî âðåìå íàä ñâåòà ãðååëè ñàìî ëóííè ëú÷è, à 
ïîä òÿõ òðåïíàëè è ñå ðàçáóäèëè ìíîæåñòâî æèâè ñúçäàíèÿ, ùî äúëãî 
áèëè î÷àêâàëè íîâè âðåìåíà, ïîòîïåíè â äðÿìêàòà íà ßâàíà. Ñòúïèñàëè 
ñå ñëóãèòå íà Ìîðãîò, àëà åëôèòå â Îòâúäíèòå çåìè ãëåäàëè íåáîñâîäà ñ 
íàñëàäà; è êîãàòî Ëóíàòà èçãðÿëà íàä ìðà÷íèÿ Çàïàä, Ôèíãîëôèí 
çàòðúáèë ñúñ ñðåáúðíè ðîãîâå è ïîòåãëèë íà ïîõîä ïðåç Ñðåäíàòà çåìÿ, 
à ñåíêèòå íà îòðÿäà ìó ñå ðàçñòèëàëè îòïðåä äúëãè è ÷åðíè.
Çà ñåäìè ïúò ïðåêîñèë íåáîñêëîíà Òèëèîí è äîñòèãíàë íàé-äàëå÷íèÿ 
Èçòîê, êîãàòî áèëà çàâúðøåíà ëàäèÿòà íà Àðèåí. Âúçâèñèëà ñå òîãàç 
Àíàð âåëè÷àâî è ïúðâèÿò ñëúí÷åâ èçãðåâ áèë êàòî îãðîìåí ïîæàð ïî 
êóëèòå íà Ïåëîðè - ëóìíàëè îáëàöèòå íàä Ñðåäíàòà çåìÿ è îòåêíàëà 
ïåñåíòà íà áåçáðîé âîäîïàäè. Óæàñ îáçåë äàæå ñàìèÿ Ìîðãîò, òà ñå 
ñïóñíàë â íàé-äúëáîêèòå ïîäçåìèÿ íà Àíãáàíä, ïðèáðàë âñè÷êè ñâîè 
ñëóãè è èçáúëâàë ÷åðíè çëîâîííè ïóøåöè, çà äà óêðèå çåìèòå ñè îò 
ñâåòëèíàòà íà Äíåâíàòà çâåçäà.
À Âàðäà áèëà çàìèñëèëà äâåòå ëàäèè äà êðúæàò áåçñïèð ïðåç Èëìåí, àëà 
íèêîãà äà íå ñðåùàò; âñÿêà îò òÿõ äà èçãðÿâà îò Âàëèíîð è äà èç÷åçâà 
íà èçòîê, äîêàòî äðóãàòà íà ñâîé ðåä ñå ïîÿâÿâà îòêúì çàïàä. Òúé 
çàïî÷íàë áðîåæúò íà íîâèòå äíè, êàòî áèëî è íÿêîãà ñïîðåä Äúðâåòàòà - 
îò ñìåñâàíåòî íà äâåòå ñâåòëèíè, êîãàòî Àðèåí è Òèëèîí ìèíàâàëè ïî 
ñâîÿ ïúò íàä Ñðåäíàòà çåìÿ. Àëà Òèëèîí áèë ñâîåíðàâåí è íå âèíàãè ñå 
ïðèäúðæàë êúì ñêîðîñòòà è ïúòÿ, ùî ìó îòðåäèëè; ìú÷åë ñå òîé äà 
íàñòèãíå Àðèåí, ïðèâëè÷àí îò íåéíèÿ áëÿñúê, ìàêàð ÷å ïëàìúêúò íà Àíàð 
ãî îáãàðÿë è ïîìðà÷àâàë Ëóííèÿ îñòðîâ.
Çàðàäè ñâîåíðàâèåòî íà Òèëèîí, à íàé-ìíîãî çàðàäè ìîëáèòå íà Ëîðèåí è 
Åñòå, êîèòî ñå îïëàêâàëè, ÷å çâåçäèòå ñà çàñåí÷åíè è íÿìà âå÷å íà 
Çåìÿòà ñúí è ïîêîé, Âàðäà ïðîìåíèëà çàìèñúëà ñè è ðàçðåøèëà îò âðåìå 
íà âðåìå íàä ñâåòà äà ïàäà çäðà÷. Òîãàâà Àíàð èäâàëà äà ñè ïî÷èíå âúâ 
Âàëèíîð âúðõó õëàäíîòî ëîíî íà Îòâúäíîòî ìîðå; è Âå÷åðòà, âðåìå çà 
çàëåç è îòäèõ íà Ñëúíöåòî, áèëà íàé-ñâåòúë è ðàäîñòåí ÷àñ çà Àìàí. 
Ñêîðî îáà÷å ïîìîùíèöèòå íà Óëìî ñïóñêàëè Ñëúíöåòî íàäîëó è òî áúðçî è 
íåçàáåëÿçàíî ìèíàâàëî ïîä Çåìÿòà íà èçòîê, à îòòàì îòíîâî ñå èçäèãàëî 
ïî íåáîñêëîíà, òà äà íå íàñòàíå äúëãà íîù è çëîòî äà ïëúçíå íàâðåä 
ïîä Ëóíàòà. Àëà îò äîïèðà ñ Àíàð âîäèòå íà Îòâúäíîòî ìîðå ñå 
íàæåæàâàëè è èñêðåëè ñ ïúñòðîöâåòíè ïëàìúöè, òúé ÷å îùå äúëãî ïîäèð 
îòìèíàâàíåòî íà Àðèåí èìàëî ñâåòëèíà âúâ Âàëèíîð. È âñå ïàê äîêàòî òÿ 
ïúòóâàëà âèñîêî íàä Çåìÿòà, ñèÿíèåòî áàâíî áëåäíååëî, çäðà÷ îáãðúùàë 
Âàëèíîð è òîãàç íàé-ñèëíî ñêúðáåëè Âàëàðèòå çà ãèáåëòà íà Ëàóðåëèí. 
Òåæêè áèëè ïðèçîðè ñåíêèòå íà Çàùèòíàòà ïëàíèíà íàä Áëàæåíîòî 
öàðñòâî.
Âàðäà çàðú÷àëà íà Ëóíàòà äà ñå äâèæè ïî ñúùèÿ íà÷èí è ìèíàâàéêè ïîä 
Çåìÿòà äà èçãðÿâà âå÷å îò èçòîê, àëà ñàìî ñëåä êàòî Ñëúíöåòî å ñëÿçëî 
îò íåáîñâîäà. Òèëèîí îáà÷å ïúòóâàë ñ íåðàâíà ñòúïêà è ñòðàñòíî ñå 
ñòðåìÿë êúì Àðèåí, êàêòî ïðàâè è äî äíåñ; çàòóé ïîíÿêîãà äâàìàòà ñå 
ÿâÿâàò åäíîâðåìåííî íàä Çåìÿòà, à ñå ñëó÷âà è äà ÿ íàñòèãíå òîëêîâà 
áëèçî, ÷å ñÿíêàòà ìó ïîìðà÷àâà íåéíèÿ áëÿñúê è íàñòàâà íîù ïîñðåä 
äåíÿ.
Îò òîãàâà íàñåòíå è ÷àê äî Ïðîìÿíàòà íà ñâåòà Âàëàðèòå îòáðîÿâàëè 
äíèòå ïî âúçõîäà è çàëåçà íà Àíàð. Çàùîòî Òèëèîí ðÿäêî ñå çàäúðæàë 
âúâ Âàëèíîð, à ïî-÷åñòî ìèíàâàë íàáúðçî íàä çàïàäíèòå çåìè Àâàñàð, 
Àðàìàí è Âàëèíîð, çà äà ïîòúíå â áåçäíàòà çàä Îòâúäíîòî ìîðå è äà 
ïðîäúëæè ñàìîòíèÿ ñè ïúò èç íåîáÿòíèòå ïåùåðè ìåæäó êîðåíèòå íà Àðäà. 
Òàì ÷åñòî ñå áàâåë çàäúëãî è çàêúñíÿâàë äà ñå çàâúðíå â íåáåòî.
Îùå ïî-ñåòíå, ïîäèð Äúëãàòà íîù, ñâåòëèíàòà íà Âàëèíîð ñòàíàëà ïî-
ÿðêà è ïî-ïðåêðàñíà îò îíàÿ íàä Ñðåäíàòà çåìÿ; çàùîòî Ñëúíöåòî ñè 
ïî÷èâàëî òàì è íåáåñíèòå ëú÷è èäâàëè ïî-áëèçî äî Çåìÿòà. Àëà íèòî 
Ñëúíöåòî, íèòî Ëóíàòà ìîãàò äà íè íàïîìíÿò çà äðåâíàòà ñâåòëèíà, ùî 
áëèêàëà îò Äâåòå äúðâåòà, ïðåäè äà ãè äîêîñíå îòðîâàòà íà Óíãîëèàíò. 
Äíåñ îíçè áëÿñúê ñå ñúõðàíÿâà åäèíñòâåíî â Ñèëìàðèëèòå.
Ìîðãîò îáà÷å íåíàâèæäàë íîâèòå ñâåòèëà è çàäúëãî ñå ñòúïèñàë ïðåä 
òîçè íåíàäååí óäàð íà Âàëàðèòå. Ïîñëå íàïàäíàë Òèëèîí, êàòî èçïðàòèë 
íàñðåùà ìó ñåí÷åñòè äóõîâå è íàñòàíàëà ëþòà ñõâàòêà â Èëìåí ïî 
ïúòåêèòå íà çâåçäèòå; íî Òèëèîí ïîáåäèë. À îò Àðèåí ñå áîÿë Ìîðãîò 
íåèìîâåðíî è íå ñìååë äà ÿ ïðèáëèæè, çàùîòî íÿìàë âå÷å ïðåæíàòà ñèëà; 
êîëêîòî ïîâå÷å ðàñòÿëî íåãîâîòî ëóêàâñòâî è êîëêîòî ïîâå÷å çëî 
ðàçïðàùàë ÷ðåç ëúæè è ãíóñíè òâàðè, òîëêîâà ïîâå÷å ñå ïèëååëà ìîùòà 
ìó è ãî îáâúðçâàëà êúì çåìÿòà, òà âå÷å íè ìîæåë, íè èñêàë äà íàïóñíå 
ìðà÷íàòà ñè êðåïîñò. Ñ ÷åðíè ñåíêè óêðèâàë ñåáå ñè è ñëóãèòå ñâîè îò 
Àðèåí, íà ÷èéòî âçîð íÿìàëè ñèëè äà óñòîÿò; è çåìèòå êðàé íåãîâîòî 
ëåãîâèùå ñå îáãúðíàëè â òåæêè îáëàöè è èçïàðåíèÿ.


Íî êàòî âèäåëè íàáåãà ñðåùó Òèëèîí, Âàëàðèòå ñå óñúìíèëè äàëè ïúê 
çëîáàòà è ëóêàâñòâîòî íà Ìîðãîò íå ùå ìó ïîìîãíàò â áîðáàòà. Íå 
èñêàëè äà ðàçïàëâàò âîéíà ñðåùó íåãî èç Ñðåäíàòà çåìÿ, àëà íå 
çàáðàâÿëè ðàçðóõàòà íà Àëìàðåí è ðåøèëè, ÷å òóé íå ùå ñå ïîâòîðè ñ 
Âàëèíîð. Çàòîâà ïî îíèÿ âðåìåíà ïàê óêðåïèëè çåìèòå ñè è èçäèãíàëè 
ñòðúìíèòå ïëàíèíñêè ñêëîíîâå íà Ïåëîðè äî ñòðàõîâèòè âèñèíè íà èçòîê, 
ñåâåð è þã. Îòâúí òèÿ ñêàëíè ïðåãðàäè áèëè ÷åðíè è ãëàäêè, áåç íè 
íàé-ìàëêà èçäàòèíà èëè îïîðà, ñïóñêàëè ñå â áåçäúííè ïðîïàñòè ñ 
òâúðäè è îãëåäàëíî ëúñêàâè ñòåíè, à íàä òÿõ ñå èçâèñÿâàëè øåìåòíè 
âúðõîâå ñ áåëè êîðîíè îò ëåä. Çîðêà ñòðàæà áäÿëà òàì íåïðåñòàííî è 
íÿìàëî äðóã ïðîõîä, îñâåí Êàëàêèðèÿ - íåÿ åäèíñòâåíî íå çàòâîðèëè 
çàðàäè îíåçè Åëäàðè, êîèòî îñòàíàëè âåðíè è ïðîäúëæàâàëè äà æèâåÿò 
ïîä âëàñòòà íà Ôèíàðôèí â ãðàä Òèðèîí âúðõó çåëåíàòà ìîãèëà ñðåä 
äúëáîêàòà ïëàíèíñêà êëèñóðà. Çàùîòî âñè÷êè îò åëôè÷åñêèÿ íàðîä, äîðè 
Âàíèÿðèòå è òåõíèÿò âëàäåòåë Èíãâå, òðÿáâà ïîíÿêîãà äà âäúõâàò 
âúíøíèÿ âúçäóõ è âÿòúðà, ùî äîëèòà ïðåç ìîðåòî îòêúì ðîäíèòå èì çåìè; 
à Âàëàðèòå íå èñêàëè äà ðàçäåëÿò çàâèíàãè Òåëåðèòå îò òåõíèòå 
ñðîäíèöè. Íî â Êàëàêèðèÿ èçãðàäèëè ìîãúùè êóëè ñ ìíîãîáðîéíà ñòðàæà, 
à ïðè íåéíèÿ èçõîä êúì ðàâíèíèòå íà Âàëìàð ñòàíóâàëà ìíîãîáðîéíà 
àðìèÿ, òúé ÷å íè ïòèöà, íè çâÿð, íè åëô, íè ÷îâåê, íè êàêâàòî è äà 
áèëî æèâà òâàð îò Ñðåäíàòà çåìÿ äà íå ìîæå äà ìèíå îòòàì.
Ïàê ïî îíîâà âðåìå, íàðå÷åíî â ïåñíèòå Íóðòàëå Âàëèíîðåâà, ñèðå÷ 
Óêðèâàíåòî íà Âàëèíîð, áèëè ñúòâîðåíè Îìàãüîñàíèòå îñòðîâè è ìîðåòî 
îêîëî òÿõ ñå èçïúëíèëî ñ èçìàìíè ñåíêè. È òèÿ îñòðîâè áèëè ïðúñíàòè 
êàòî ìðåæà îò ñåâåð íà þã èç Ñåí÷åñòèòå ìîðåòà, òà íÿìàëî êàê äà ãè 
îòìèíå îíçè, ùî ïëàâàë íà çàïàä êúì Ñàìîòíèÿ îñòðîâ Òîë Åðåñåà. Íèêîé 
êîðàá íå ìîæåë äà ìèíå êðàé òÿõ, çàùîòî âå÷íî âúçäèøàëè âúëíèòå è 
íàïÿâàëè îïàñíàòà ñè ïåñåí ïî ìðà÷íè ñêàëè, îáãúðíàòè â ìúãëà. Òåæêà 
óìîðà íàëÿãàëà ìîðÿöèòå ñðåä çäðà÷à è ãè îáçåìàëà íåíàâèñò êúì 
ìîðåòî; àëà êîéòî ñòúïâàë íà îíèÿ îñòðîâè, òàì ñè îñòàâàë äà ñïè ÷àê 
äî Ïðîìÿíàòà íà ñâåòà. È òúé, êàêòî ïðåäðåêúë Ìàíäîñ íà Íîëäîðèòå â 
Àðàìàí, Áëàæåíîòî öàðñòâî áèëî çàòâîðåíî çà òÿõ; è îò ìíîãîòî 
ïðàòåíèöè, ùî â ñåòíåøíè äíè ïîåìàëè ñ êîðàáè íà çàïàä, íèêîé íå 
ñòèãíàë äî Âàëèíîð, îñâåí åäèí-åäèíñòâåí - íàé-âåëèêèÿò ìîðÿê îò 
âñè÷êè ëåãåíäè è ïåñíè.


Ãëàâà 12.

ÇÀ ÕÎÐÀÒÀ

Â ìèð è ïîêîé çàæèâåëè Âàëàðèòå îòâúä ñâîèòå ïëàíèíè; è ñëåä êàòî 
äàëè ñâåòëèíà íà Ñðåäíàòà çåìÿ, òå çàäúëãî ÿ îñòàâèëè áåç íàäçîð, òúé 
÷å íÿìàëî êîé äà îñïîðâà âëàñòòà íà Ìîðãîò, îñâåí äîáëåñòíèòå 
Íîëäîðè. Íàé-÷åñòî ñè ñïîìíÿë çà èçãíàíèöèòå Óëìî, êîéòî ñáèðàë âåñòè 
îò âñè÷êè âîäè ïî Çåìÿòà.
Îò îíîâà âðåìå íàòàòúê ïî÷íàëè äà ñå áðîÿò Ñëúí÷åâèòå ãîäèíè. Ïî-
êðàòêè áèëè òå è ïî-áúðçî ñå íèæåëè îò áàâíèòå ãîäèíè íà Äúðâåòàòà 
âúâ Âàëèíîð. Ïàê ïî îíîâà âðåìå âúçäóõúò íà Ñðåäíàòà çåìÿ íàòåæàë îò 
äúõà íà ðàñòåæ è ñìúðò, à ïðîìÿíàòà è ñúñòàðÿâàíåòî íà âñè÷êè æèâè 
òâàðè ñå óñêîðèëè íåèìîâåðíî; æèâîòúò ñå ðàçïðîñòèðàë ïî ñóøà è âîäà 
ïðåç Âòîðàòà ïðîëåò íà Àðäà, ìíîæàëè ñå Åëäàðèòå, à Áåëåðèàíä áèë 
çåëåí è ïðåêðàñåí ïîä íîâîòî Ñëúíöå.


Ïðè ïúðâèÿ èçãðåâ íà Ñëúíöåòî ñå ñúáóäèëè íàé-ìëàäèòå ×åäà íà 
Èëóâàòàð ñðåä Õèëäîðèåí, äàëå÷å íà èçòîê â Ñðåäíàòà çåìÿ; àëà íàé-
íàïðåä Ñëúíöåòî èçãðÿëî íà çàïàä è îòâàðÿéêè î÷è õîðàòà ïîãëåäíàëè 
ïúðâî êúì íåãî, çàòóé è ïî-êúñíî, êîãàòî áðîäåëè ïî Çåìÿòà, íàé-÷åñòî 
ñå îòïðàâÿëè íàòàòúê. Åëäàðèòå ãè íàðåêëè Àòàíè, êîåòî îçíà÷àâà Âòîðè 
íàðîä; íî ãè íàðè÷àëè îùå Õèëäîðè, ñèðå÷ Ñëåäâàùè, à è ìíîãî äðóãè 
èìåíà èì äàëè: Àïàíîíàðè - Êúñíîðîäåíè, Åíãâàðè - Áîëíàâè è Ôðèìàðè - 
Ïðîñòîñìúðòíè; íàðè÷àëè ñà ãè Ñàìîçâàíöè, ×óæäåíöè, Íåïîçíàâàåìè, 
Ñàìîïðîêúëíàòè, Òåæêîðúêè, Ìðàêîïëàøëèâè è äàæå Äåöà íà Ñëúíöåòî. 
Ìàëêî ñå ãîâîðè çà õîðà â ïðåäàíèÿòà îò Äðåâíèòå äíè ïðåäè çàïàäàíåòî 
íà åëôèòå è âúçõîäà íà ðîäà ÷îâåøêè; ñïîìåíàâà ñå ñàìî çà îíåçè îò 
ïðàäåäèòå èì, íàðå÷åíè Àòàíàòàðè, êîéòî ïðåç ïúðâèòå ãîäèíè íà 
Ñëúíöåòî è Ëóíàòà ñå çàëóòàëè èç Ñåâåðà. Íèòî åäèí Âàëàð íå äîøúë â 
Õèëäîðèåí äà íàïúòñòâà õîðàòà, èëè äà ãè ïðèçîâå âúâ Âàëèíîð; çàòóé è 
õîðàòà íå îáè÷àëè òâúðäå Âàëàðèòå, à ïî-ñêîðî ñå áîÿëè îò òÿõ, ïîíåæå 
íå ðàçáèðàëè öåëèòå íà Âñåìîãúùèòå è ñå áîðåëè êàêòî ñðåùó òÿõ, òúé 
ñðåùó öåëèÿ ñâÿò. Âñå ïàê Óëìî ÷åñòî ñå ñåùàë çà ëþäåòå è ïîäïîìàãàë 
çàìèñëèòå íà Ìàíâå, êàòî èì ïðàùàë ñúâåòè îò ðåêè è ïîòîöè. Àëà òå 
íèêîãà íå ñà áèëè ïîñâåòåíè êàêòî òðÿáâà â òèÿ äåëà, à îùå ïî-ìàëêî 
çíàåëè â äàëå÷íèòå äíè, ïðåäè äà ñå ñðåùíàò ñ åëôèòå. Îáè÷àëè âîäèòå 
è ñúðöàòà èì ñå çàòðîãâàëè îò òÿõíàòà ïåñåí, íî íå ðàçáèðàëè ñìèñúëà 
íà ïîñëàíèÿòà. Ðàçêàçâàò îáà÷å, ÷å ñêîðî ïî÷íàëè äà ñðåùàò òóê è òàì 
Ìðà÷íè åëôè è ñå ñäðóæèëè ñ òÿõ; òúé õîðàòà ñòàíàëè â ñâîåòî äåòñòâî 
ñïúòíèöè è ó÷åíèöè íà òîçè äðåâåí íàðîä îò åëôè÷åñêè ñêèòàëöè, ùî 
íèêîãà íå áèëè ïîåëè ïî ïúòÿ çà Âàëèíîð è ïîçíàâàëè Âàëàðèòå ñàìî îò 
äàëå÷íè è ñòàðè ïðåäàíèÿ.
Ìîðãîò âñå îùå áèë îòñêîðî â Ñðåäíàòà çåìÿ è íÿìàë ãîëÿìà âëàñò, 
çàùîòî ìó ïðå÷åëà âíåçàïíî èçãðÿëàòà ñâåòëèíà. Ðÿäêî ñå ñðåùàëè 
îïàñíîñòè èç ðàâíèíèòå è õúëìîâåòå; à èìàëî áåçáðîé íîâè íåùà, 
çàìèñëåíè îò ßâàíà îùå ïðåäè ìíîãî åïîõè è çàñåòè êàòî ñåìåíà â 
ìðàêà, çà äà ïîêúëíàò è ðàçöúôòÿò èçâåäíúæ. Íà çàïàä, íà ñåâåð è þã 
áðîäåëè ðîæáèòå ÷îâåøêè è ðàäîñòòà èì áèëà êàòî ðîñíî óòðî, êîãàòî 
âñåêè ëèñò å çåëåí.
Íî ìèìîëåòíî å âñÿêî óòðî, à äåíÿò ðÿäêî ñå ïîçíàâà ïî ñóòðèíòà; è 
íàáëèæèëî âðåìå çà ïàãóáíèòå âîéíè èç Ñåâåðà, êîãàòî Íîëäîðè, Ñèíäàðè 
è õîðà ïðîñòîñìúðòíè ñå èçïðàâèëè íà îò÷àÿíà áðàí ñðåùó ïúë÷èùàòà íà 
Ìîðãîò Áàóãëèð. Ãèáåë èì äîíåñëè ëóêàâèòå ëúæè, ùî áèë ïîñÿë íÿêîãà 
Ìîðãîò è ïðîäúëæàâàë äà ñåå ñðåä ñâîèòå âðàãîâå, à îñâåí òóé âñå îùå 
áèëî â ñèëà ïðîêëÿòèåòî, ðîäåíî îò Áðàòîóáèéñòâîòî â Àëêâàëîíäå è 
áåçóìíàòà êëåòâà íà Ôåàíîð. Ñàìî çà ÷àñò îò âåëèêèòå äåëà íà îíàÿ 
åïîõà ùå ðàçêàæåì òóê è íàé-÷åñòî ùå ñòàâà äóìà çà Íîëäîðèòå, 
Ñèëìàðèëèòå è ìàëöèíàòà ïðîñòîñìúðòíè, ùî ïðåïëåëè ñúäáàòà ñè ñ òÿõ. 
Ïî îíîâà âðåìå åëôè è ëþäå áèëè ðàâíè ïî ðúñò è ïî ñèëà, íî åëôèòå 
èìàëè ïîâå÷å ìúäðîñò, ñðú÷íîñò è õóáîñò; à îíåçè, êîèòî èäâàëè îò 
Âàëèíîð è áèëè âèæäàëè Âñåìîãúùèòå, ñòîÿëè òîëêîç íàä Ìðà÷íèòå åëôè, 
êîëêîòî òå ïúê áèëè íàä ïðîñòîñìúðòíèòå õîðà. Ñàìî â êðàëñòâîòî 
Äîðèàò, ÷èÿòî âëàäåòåëêà Ìåëèàí áèëà ñðîäíèöà íà Âàëàðèòå, óñïåëè 
Ñèíäàðèòå äà ñå èçðàâíÿò ñ Êàëàêóåíäèòå îò Áëàæåíîòî öàðñòâî.
Áåçñìúðòíè áèëè åëôèòå, ìúäðîñòòà èì ðàñòÿëà âåê ïîäèð âåê è íè 
ñòàðîñò, íè áîëåñò ìîæåëà äà ãè ïîãóáè. Çàùîòî òåëàòà èì, ñúòâîðåíè 
îò òúêàíòà íà Çåìÿòà, áèëè íåòëåííè; è â îíèÿ äíè ïîâå÷å íàïîäîáÿâàëè 
òåëàòà ÷îâåøêè, òúé êàòî âñå îùå îòñêîðî ïëàìòÿë â òÿõ îãúíÿò, ùî 
áàâíî ãè èçãàðÿ îòâúòðå. Êðåõêèòå õîðà îáà÷å ïî-ëåñíî çàãèâàëè îò 
íàïàäåíèå èëè çëîïîëóêà è ïî-òðóäíî îçäðàâÿâàëè; áîëåñòè ìíîãîáðîéíè 
ãè ìú÷åëè, à íàêðàÿ ñå ñúñòàðÿâàëè è óìèðàëè. À êàêâî ñòàâà ñ äóøèòå 
èì ïîäèð ñìúðòòà - òóé íå çíàÿò äàæå åëôèòå. Íÿêîè êàçâàò, ÷å è òå 
îòèâàëè â ÷åðòîçèòå íà Ìàíäîñ, ñàìî ÷å íà äðóãî ìÿñòî; êàçâàò îùå, ÷å 
ñëåä Èëóâàòàð è Ìàíâå åäèíñòâåí Ìàíäîñ çíàå êàêâî ñòàâà ñ òÿõ, ùîì ñå 
ñúáåðàò â îíèÿ áåçìúëâíè ÷åðòîçè êðàé Îòâúäíîòî ìîðå. Íèêîé íå ñå å 
çàâðúùàë îò äîìîâåòå íà ìúðòâèòå, îñâåí Áåðåí, ñèí Áàðàõèðîâ, ÷èÿòî 
ðúêà å äîêîñâàëà Ñèëìàðèë; àëà ïîäèð òóé íèêîãà íå å ðàçãîâàðÿë ñ 
ïðîñòîñìúðòíè ëþäå. À ìîæå áè ñúäáàòà ÷îâåøêà îòâúä æèâîòà âå÷å íå å 
â ðúöåòå íà Âàëàðèòå è ìîæå áè íå âñè÷êî å áèëî ïðåäðå÷åíî â Ìóçèêàòà 
íà Àéíóðèòå.
Â ïî-êúñíè äíè, êîãàòî ïîáåäèòå íà Ìîðãîò âñåëè ðàçäîð ìåæäó åëôè è 
õîðà, êàêòî òîé ñòðàñòíî æåëàåë, åëôèòå â Ñðåäíàòà çåìÿ ïî÷íàëè äà 
ëèíåÿò, à õîðàòà ñè ïðèñâîèëè ñëúí÷åâàòà ñâåòëèíà. Îò òîãàâà Êóåíäèòå 
âçåëè äà ñêèòàò èç óñàìîòåíè ìåñòà ïî äàëå÷íè ðàâíèíè è îñòðîâè, 
ñâèêíàëè ñ áëåäèÿ ñâåòëèê íà Ëóíàòà è çâåçäèòå, ñ ïåùåðèòå è ãîðñêèòå 
äåáðè, äîêàòî íàêðàÿ ñå ïðåâúðíàëè â ñÿíêà è ñïîìåí âñè÷êè îñâåí 
îíåçè, ùî îòïëàâàëè êúì äàëå÷íèÿ Çàïàä è èç÷åçíàëè îò Ñðåäíàòà çåìÿ. 
Àëà â çîðàòà íà äíèòå åëôè è õîðà áèëè ñúþçíèöè è ñå ñìÿòàëè çà 
ðîäíèíè; íÿêîè ëþäå äàæå èçó÷èëè ïðåìúäðîñòèòå íà Åëäàðèòå è ñ 
õðàáðîñò âåëèêà ñå ïðîñëàâèëè ñðåä íàé-äîáëåñòíèòå Íîëäîðè. À â 
ñëàâàòà, êðàñîòàòà è ñúäáàòà íà åëôèòå èìàëè äÿë è òðè ðîæáè îò 
âðúçêàòà ìåæäó äâàòà íàðîäà - Åàðåíäèë, Åëâèíã è òåõíèÿò ñèí Åëðîíä.


Ãëàâà 13.

ÇÀ ÇÀÂÐÚÙÀÍÅÒÎ ÍÀ ÍÎËÄÎÐÈÒÅ

Êàçâàò, ÷å îò âñè÷êè Èçãíàíèöè Ôåàíîð è ñèíîâåòå ìó ïúðâè äîñòèãíàëè 
Ñðåäíàòà çåìÿ è ñëåçëè íà ñóøà â ïóùèíàêà Ëàìîò, òîåñò Ìîãúùîòî åõî, 
ùî ñå ðàçñòèëà ïî âúíøíèòå áðåãîâå íà çàëèâà Äðåíãèñò. È äîêàòî 
Íîëäîðèòå ñòúïâàëè íà ïÿñúêà, âèêîâåòå èì îòëåòåëè êúì õúëìîâåòå è 
òúé ñå çàñèëèëè, ÷å ñÿêàø áåçáðîé ìîãúùè ãëàñîâå çàêðåùåëè íàä 
áðåãîâåòå íà Ñåâåðà; à ïóêîòúò íà ïëàìúöèòå íàä áåëèòå êîðàáè ïîëåòÿë 
îò Ëîñãàð ïðåç ìîðåòî êàòî áóðåíîñåí ðåâ è êîéòî ãî ÷óåë èç äàëå÷íèòå 
êðàèùà, ñå èçïúëâàë ñúñ ñòðàõ è ïî÷óäà.
Àëà òèÿ ïëàìúöè áèëè âèäåíè íå ñàìî îò Ôèíãîëôèí, êîãîòî Ôåàíîð 
èçîñòàâèë â Àðàìàí; çàáåëÿçàëè ãè îðêèòå è ñòðàæèòå íà Ìîðãîò. Íèòî 
åäíî ïðåäàíèå íå ðàçêàçâà ùî å ïîìèñëèë Ìîðãîò, êîãàòî óçíàë, ÷å 
ëþòèÿò ìó âðàã Ôåàíîð å äîâåë âîéñêàòà ñè îò Çàïàäà. Ìîæå è äà íå ñå 
å èçïëàøèë, çàùîòî îùå íå áèë ñðåùàë ìå÷îâåòå íà Íîëäîðèòå; è êàêòî 
ñêîðî ïðîëè÷àëî, èçïúðâîì âúçíàìåðÿâàë äà ãè îòáëúñíå îáðàòíî â 
ìîðåòî.
Ïîä õëàäíèòå çâåçäè ïðåäè ïúðâèÿ èçãðåâ íà Ëóíàòà ïîâåë îòðÿäà ñè 
Ôåàíîð ïîêðàé äúëãèÿ çàëèâ Äðåíãèñò, êîéòî ïðîðÿçâàë Êúíòÿùèòå 
õúëìîâå Åðåä Ëîìèí è íàâëèçàë äàëå÷å íàâúòðå â ðàâíèíèòå íà Õèòëóì; 
ñòèãíàëè íàêðàÿ äî äúëãîòî åçåðî Ìèòðèì è ñïðåëè íà ñòàí êðàé 
ñåâåðíèòå ìó áðåãîâå â ìåñòíîñòòà ñúñ ñúùîòî èìå. Íî âîéñêàòà íà 
Ìîðãîò, ïðåäóïðåäåíà îò ãëú÷êàòà èç Ëàìîò è çàðåâîòî îò ïîæàðà â 
Ëîñãàð, ìèíàëà ïðåç ïðîõîäèòå íà Ñåí÷åñòèòå ïëàíèíè Åðåä Âåòðèí è 
íàïàäíàëà Ôåàíîð èçíåâèäåëèöà, ïðåäè îùå ëàãåðúò äà áèë äîâúðøåí è 
óêðåïåí; è òàì, ñðåä çäðà÷íèòå ïîëÿ êðàé Ìèòðèì, ñå ðàçèãðàëà Âòîðàòà 
áèòêà îò Áåëåðèàíäñêàòà âîéíà. Äàãîð-íóèí-Ãèëèàò ÿ íàðè÷àò, ùî çíà÷è 
Áèòêà ïîä çâåçäèòå, ïîíåæå Ëóíàòà îùå íå áèëà èçãðÿëà; è ïåñíè ñå 
ïåÿò çà íåÿ. Ìàêàð äà áèëè ïî-ìàëîáðîéíè è íåïîäãîòâåíè, Íîëäîðèòå 
áúðçî óäúðæàëè ïîáåäà; çàùîòî îùå ãðååë â î÷èòå èì áëÿñúêúò íà Àìàí, 
òà áèëè ñèëíè, ÷åâðúñòè è ñòðàøíè â ãíåâà ñè, à ìå÷îâåòå èì äúëãè è 
ñìúðòîíîñíè. Â óæàñ ïîáÿãíàëè îðêèòå ïðåä òÿõ è ñ æåñòîêî êëàíå ãè 
èçõâúðëèëè áîéöèòå íà Ôåàíîð îò Ìèòðèì, à ïîäèð òóé ïðîäúëæèëè äà ãè 
ïðåñëåäâàò ïðåç Ñåí÷åñòèòå ïëàíèíè êúì ïðîñòîðíàòà ðàâíèíà Àðä-ãàëåí 
ñåâåðíî îò Äîðòîíèîí. Òàì àðìèèòå íà Ìîðãîò, ùî áèëè ìèíàëè íà þã êúì 
äîëèíàòà íà Ñèðèîí è îáñàæäàëè Êèðäàí â çàëèâèòå, îïèòàëè äà ñå 
ïðèòåêàò íà ïîìîù è òúé íàìåðèëè ãèáåëòà ñè. Çàùîòî Êåëåãîðì, ñèíúò 
íà Ôåàíîð, óçíàë çà òÿõ, èçäåáíàë ãè ñ ÷àñò îò åëôè÷åñêèÿ îòðÿä è 
êàòî âðúõëåòÿë îòêúì õúëìîâåòå îêîëî Åéòåë Ñèðèîí, èçòëàñêàë 
âðàæåñêèòå ïúë÷èùà â ìî÷óðèùåòî Ñåðåõ. Ìðà÷íè áèëè âåñòèòå, ùî 
ñòèãíàëè äî ñìàÿíèÿ Ìîðãîò â Àíãáàíä. Äåñåò äíè òðàÿëà áèòêàòà, à 
ïîäèð íåÿ ñàìî øåïà áåãúëöè ñå çàâúðíàëè îò öÿëàòà ìíîãîáðîéíà 
âîéñêà, ùî áèë ïîäãîòâèë çà îâëàäÿâàíå íà Áåëåðèàíä.
È âñå ïàê èìàë ïîâîä çà ðàäîñò âåëèêà, ìàêàð è äà íå ÿ âèæäàë 
èçïúðâîì. Çàùîòî Ôåàíîð â ñâîÿ íåóêðîòèì ãíÿâ ñðåùó Âðàãà íå ñïèðàë, 
à áúðçàë ïîäèð îöåëåëèòå îðêè, ñìÿòàéêè, ÷å òúé ùå ñå äîáåðå äî ñàìèÿ 
Ìîðãîò; è ñ áóåí ñìÿõ ðàçìàõâàë ìå÷à îò ðàäîñò, ÷å å äðúçíàë äà ñå 
èçïðàâè ñðåùó ãíåâà íà Âàëàðèòå è çàïëàõèòå íà òåæêèÿ ïúò, çà äà âèäè 
íàé-ñåòíå ÷àñà íà îòìúùåíèåòî. Íèùî íå çíàåë òîé çà Àíãáàíä è 
ãîëÿìàòà îòáðàíèòåëíà ìîù, ùî áèë ñúáðàë Ìîðãîò íàáúðçî; àëà äîðè è 
äà çíàåë, òóé íå áè ãî âúçïðÿëî, çàùîòî áèë êàòî áåçóìåö, èçãàðÿù â 
ïëàìúöèòå íà ñîáñòâåíèÿ ñè ãíÿâ. Òúé ñå îòêúñíàë äàëå÷å ïðåä 
îñíîâíàòà ÷àñò îò ñâîÿ îòðÿä; à êàòî âèäåëè òóé, ñëóãèòå íà Ìîðãîò ñå 
îáúðíàëè ñðåùó íåãî è Áàëðîçèòå èçñêî÷èëè îò Àíãáàíä äà èì ïîìîãíàò. 
Òàì, íà ãðàíèöèòå íà çëîâåùèòå Ìîðãîòîâè çåìè Äîð Äàåäåëîò, áèë 
õâàíàò â îáðú÷ Ôåàíîð çàåäíî ñ øåïà ïðèÿòåëè. Äúëãî ñå ñðàæàâàë áåç 
ñòðàõ, ìàêàð äà áèë îáêðúæåí îò ïëàìúöè è öÿë ïîêðèò ñ êúðâàâè ðàíè; 
àëà íàêðàÿ ãî ïîâàëèë Ãîòìîã, âîæäúò íà Áàëðîçèòå, êîãîòî ïî-êúñíî 
Åêòåëèîí óíèùîæèë â Ãîíäîëèí. È òàì ùÿë äà çàãèíå, àêî â òîçè ìîìåíò 
íå ñå áèëè ïðèòåêëè íà ïîìîù ñèíîâåòå ìó ñ ìíîãîáðîåí îòðÿä; òîãàâà 
Áàëðîçèòå ãî èçîñòàâèëè è èçáÿãàëè êúì Àíãáàíä.
Âäèãàëè ñèíîâåòå áàùà ñè è ãî ïîíåñëè íàçàä êúì Ìèòðèì. Íî êîãàòî 
íàáëèæèëè Åéòåë Ñèðèîí è ïî÷íàëè äà ñå èçêà÷âàò ïî ñòðúìíàòà ïúòåêà 
êúì ïëàíèíñêèÿ ïðîõîä, Ôåàíîð ãè ïîìîëèë äà ñïðàò; çàùîòî ðàíèòå áèëè 
ñìúðòîíîñíè è ðàçáèðàë, ÷å ÷àñúò ìó å íàáëèæèë. È êàòî õâúðëèë ñåòåí 
ïîãëåä îò ñêëîíîâåòå íà Åðåä Âåòðèí, ñúçðÿë â äàëå÷èíàòà îñòðèòå 
âúðõîâå íà Òàíãîðîäðèì - íàé-ìîãúùè ñðåä âñè÷êè êóëè íà Ñðåäíàòà çåìÿ 
- è ñ ïðåäñìúðòíà ÿñíîòà îñúçíàë, ÷å íèêîãà íå ùå èìàò Íîëäîðèòå 
ñèëàòà äà ãè ïîâàëÿò; òðèæäè ïðîêëåë èìåòî Ìîðãîòîâî, à ïîñëå çàðú÷àë 
íà ñâîèòå ñèíîâå äà áúäàò âåðíè íà êëåòâàòà è äà îòìúñòÿò çà áàùà ñè. 
Ñ òèÿ äóìè èçäúõíàë; àëà íÿìàëî çà íåãî íè ãðîá, íè ìîãèëà, çàùîòî 
òúé îãíåí áèë íåãîâèÿò äóõ, ÷å ùîì îòëåòÿë, òÿëîòî ìèãîì ñå 
ïðåâúðíàëî â ïåïåë è äèì, áúðçî ðàçâåÿí ïî âÿòúðà; è òàêúâ êàòî íåãî 
âå÷å íå ñå å ÿâÿâàë ñðåä Àðäà, à äóõúò ìó îñòàíàë íàâåêè â ÷åðòîçèòå 
íà Ìàíäîñ. Òúé äîøúë êðàÿò íà íàé-äîáëåñòíèÿ ñðåä Íîëäîðèòå, ùî èì 
ñïå÷åëèë ñ äåëàòà ñè è íàé-âåëèêà ñëàâà, è íàé-÷åðíè ñêúðáè.
À â Ìèòðèì æèâååëè Ñèâè åëôè îò Áåëåðèàíä, êîèòî ñêèòàëè äàëå÷å íà 
ñåâåð îòâúä ïëàíèíèòå è Íîëäîðèòå ãè ñðåùíàëè ñ ðàäîñò êàòî îòäàâíà 
çàãóáåíè ðîäíèíè; àëà èçïúðâîì íå èì áèëî ëåñíî äà ðàçãîâàðÿò, ïîíåæå 
ïðè äúëãàòà ðàçäÿëà åçèöèòå íà Êàëàêóåíäèòå îò Âàëèíîð è Ìîðèêóåíäèòå 
îò Áåëåðèàíä ñå áèëè èçìåíèëè òâúðäå ìíîãî. Îò òèÿ åëôè óçíàëè 
Íîëäîðèòå çà ìîãúùåñòâîòî íà Åëó Òèíãîë, êðàëÿ íà Äîðèàò è çà 
ìàãè÷åñêèÿ ïîÿñ îêîëî íåãîâèòå âëàäåíèÿ; à âåñòè çà âåëèêèòå äåëà èç 
Ñåâåðà ñòèãíàëè íà þã ÷àê äî Ìåíåãðîò è ïðèñòàíèùàòà â Áðèòîìáàð è 
Åãëàðåñò. Ñ èçóìëåíèå è íàäåæäà ïîñðåùíàëè âñè÷êè åëôè îò Áåëåðèàíä 
çàâðúùàíåòî íà ñâîèòå ìîãúùè ñúáðàòÿ, ùî èäâàëè òúé íåíàäåéíî îò 
Çàïàäà â ÷àñ íà íàé-òåæêà íóæäà; è îòíà÷àëî âÿðâàëè, ÷å ñà äîøëè 
ïðàòåíèöè íà Âàëàðèòå äà ãè îñâîáîäÿò.
Òúêìî â ñìúðòíèÿ ÷àñ íà Ôåàíîð ïðàòèë Ìîðãîò âåñòîíîñöè ïðè ñèíîâåòå 
ìó äà ñúîáùÿò, ÷å ñå ïðåäàâà è ïðåäëàãà äà ïðåãîâàðÿò çà Ñèëìàðèëèòå. 
Òîãàâà Ìàåäðîñ, íàé-ñòàðøèÿò ñèí, óáåäèë áðàòÿòà ñè äà ñå ïðåñòîðÿò, 
÷å ùå ïðåãîâàðÿò ñ Ìîðãîò è äà ñå ñðåùíàò ñ ïðàòåíèöèòå ìó íà 
óðå÷åíîòî ìÿñòî; àëà íè òîé, íè êîéòî è äà áèëî îò Íîëäîðèòå âÿðâàë 
íà âðàæåñêàòà äóìà. Çàòóé è îò äâåòå ñòðàíè äîøëè ìíîãî ïîâå÷å 
ïîñëàíèöè, îòêîëêîòî áèëî óãîâîðåíî; Ìîðãîò îáà÷å èçïðàòèë ïî-ãîëÿì 
îòðÿä, ïðè òîâà ñàìî îò Áàëðîçè. Ìàåäðîñ áèë èçäåáíàò îò çàñàäà è 
öÿëàòà ìó ñâèòà çàãèíàëà; ñàì òîé áèë çàëîâåí æèâ è îòâåäåí â Àíãáàíä 
ïî çàïîâåä íà Ìîðãîò.
Òîãàâà áðàòÿòà íà Ìàåäðîñ îòñòúïèëè è óêðåïèëè ëàãåðà ñè â Õèòëóì; íî 
Ìîðãîò çàäúðæàë Ìàåäðîñ êàòî çàëîæíèê è ïðàòèë âåñò, ÷å íÿìà äà ãî 
îñâîáîäè äîäåòî Íîëäîðèòå íå ïðåêðàòÿò âîéíàòà è ñå çàâúðíàò íà Çàïàä 
èëè çàìèíàò îò Áåëåðèàíä êúì äàëå÷íèòå Þæíè êðàèùà íà ñâåòà. Îáà÷å 
ñèíîâåòå íà Ôåàíîð çíàåëè, ÷å êàêâîòî è äà ñòîðÿò, Ìîðãîò ùå ãè 
èçìàìè è íÿìà äà ïóñíå íà âîëÿ Ìàåäðîñ; à îñâåí òóé áèëè îáâúðçàíè ñ 
êëåòâàòà è çà íèùî íà ñâåòà íå ìîæåëè äà ïðåêðàòÿò âîéíàòà ñðåùó 
Âðàãà. Êàòî ðàçáðàë òîâà, Ìîðãîò ïðèêîâàë Ìàåäðîñ ñúñ ñòîìàíåíà õàëêà 
çà äÿñíàòà êèòêà âúðõó îòâåñíàòà ñêàëíà ñòåíà íà Òàíãîðîäðèì.


Ñòèãíàëà ìúëâà äî ëàãåðà â Õèòëóì, ÷å Ôèíãîëôèí å óñïÿë äà ïðåâåäå 
ñâîÿ îòðÿä ïðåç Ïóêàùèòå ëåäîâå; à ïî îíóé âðåìå öåëèÿò ñâÿò áèë 
èçóìåí îò ïîÿâàòà íà Ëóíàòà. Íî êîãàòî âîéñêàòà íà Ôèíãîëôèí íàâëÿçëà 
â Ìèòðèì, îãíåíîòî Ñëúíöå èçãðÿëî îòêúì Çàïàäà; ðàçâÿë ñèíüî-
ñðåáðèñòèòå ñè çíàìåíà Ôèíãîëôèí, çàñâèðèëè ìîùíè ðîãîâå è öâåòÿòà 
ðàçöúôâàëè ïîä ñòúïêèòå ìó, çàùîòî èäâàë êðàÿò íà çâåçäíàòà åïîõà. 
Ïðåä âúçõîäà íà ìîãúùàòà ñâåòëèíà ïîáÿãíàëè Ìîðãîòîâèòå ñëóãè êúì 
Àíãáàíä è Ôèíãîëôèí ìèíàë áåçïðåïÿòñòâåíî ïîêðàé êðåïîñòòà â Äîð 
Äàåäåëîò, äîêàòî âðàãîâåòå ìó ñå ñâèðàëè ïîä çåìÿòà. Ïîñëå åëôèòå 
ðàçáèëè ïîðòèòå íà Àíãáàíä è ñ ãîðäàòà ïåñåí íà ðîãîâåòå ñè 
ðàçòúðñèëè êóëèòå íà Òàíãîðîäðèì; ÷óë ãè Ìàåäðîñ íàñðåä ñâîèòå ìúêè è 
ñå ïðîâèêíàë ñ ïúëåí ãëàñ, àëà âèêúò ìó çàãëúõíàë ñðåä êàìåííîòî åõî.
Íî Ôèíãîëôèí íå áèë òúé áóåí êàòî Ôåàíîð è ñå áîÿë îò ëóêàâñòâîòî íà 
Ìîðãîò, çàòóé ñå îòòåãëèë îò Äîð Äàåäåëîò è ïîåë îáðàòíî êúì Ìèòðèì, 
ïîíåæå áèë ÷óë âåñò, ÷å òàì ùå îòêðèå ñèíîâåòå íà Ôåàíîð, à è æåëàåë 
äà áúäå çàùèòåí çàä Ñåí÷åñòèòå ïëàíèíè, äîêàòî áîéöèòå ìó îòïî÷èâàò è 
íàáèðàò ñèëè; çàùîòî âå÷å áèë âèäÿë ñèëàòà íà Àíãáàíä è íå âÿðâàë, ÷å 
òàÿ êðåïîñò ùå ïàäíå ñàìî îò ïåñåíòà íà ðîãîâåòå. Êîãàòî íàé-ñåòíå ñå 
äîáðàë äî Õèòëóì, òîé ñïðÿë íà ëàãåð êðàé ñåâåðíèòå áðåãîâå íà 
Ìèòðèìñêîòî åçåðî. Íÿìàëî îáè÷ êúì ðîäà Ôåàíîðîâ â ñúðöàòà íà îíèÿ, 
ùî áèëè ïîñëåäâàëè Ôèíãîëôèí, çàùîòî ìíîãî ñòðàäàíèÿ ïîíåñëè ïðè 
ïðåêîñÿâàíåòî íà Ëåäîâåòå è ñìÿòàëè, ÷å ñèíîâå è áàùà ñà åäíàêâî 
âèíîâíè. Åäâà íå èçáóõíàëà ñõâàòêà ìåæäó äâàòà îòðÿäà; íî ìàêàð è äà 
ïîíåñëè òåæêè çàãóáè ïî ñâîÿ ïúò, íàðîäèòå íà Ôèíãîëôèí è Ôèíðîä áèëè 
ïî-ìíîãîáðîéíè îò ïîñëåäîâàòåëèòå íà Ôåàíîð, òúé ÷å îíåçè ñå 
îòäðúïíàëè ïðåä òÿõ è ïðåõâúðëèëè ëàãåðà ñè íà þæíèÿ áðÿã; è åçåðîòî 
ãè ðàçäåëèëî. À ìíîçèíà îò âîéñêàòà íà Ôåàíîð âå÷å ñå ðàçêàéâàëè çà 
ïîæàðà â Ëîñãàð è áèëè èçóìåíè îò äîáëåñòòà, ñ êîÿòî òåõíèòå 
èçîñòàâåíè ïðèÿòåëè ïðåîäîëåëè Ëåäîâåòå íà Ñåâåðà; è áèëè ãîòîâè äà 
ãè ïðèâåòñòâàò, àëà îò ñðàì íå ñìååëè äà ãî ñòîðÿò.
Òúé çàðàäè ïðîêëÿòèåòî, ùî òåãíåëî íàä òÿõ, Íîëäîðèòå íå ïîñòèãíàëè 
íèùî äîêàòî Ìîðãîò áèë íàé-ðàçêîëåáàí, à íîâèÿò óæàñ îò ÿðêàòà 
ñâåòëèíà ñìðàçÿâàë ñúðöàòà íà îðêèòå. Àëà Ìîðãîò ñå ñåïíàë îò 
ìðà÷íèòå ðàçìèñëè è êàòî âèäÿë êàê ñà ðàçåäèíåíè âðàãîâåòå ìó, 
èçáóõíàë â ñìÿõ. Ïîâåëèë íà ñëóãèòå ñè äà ñúòâîðÿò â áåçäúííèòå 
êëàäåíöè íà Àíãáàíä îãðîìíè îáëàöè îò ïóøåöè è èçïàðåíèÿ, ùî áëèêíàëè 
íàä çëîâîííèòå âúðõîâå íà Æåëåçíèòå ïëàíèíè è ÷àê îò äàëå÷íèÿ Ìèòðèì 
ñå âèæäàëî êàê îñêâåðíÿâàò áèñòðèÿ âúçäóõ â ïúðâèòå óòðèíè íà ñâåòà. 
Äîëåòÿë âÿòúð îò èçòîê è ãè ïîíåñúë íàä Õèòëóì, ïîìðà÷àâàéêè íîâîòî 
Ñëúíöå; à ïîäèð òóé îáëàöèòå ñå ñïóùàëè íà çëîâåùè, îòðîâíè òàëàçè 
íàä ïîëÿòà, äîëèíèòå è ñòèõíàëèòå âîäè íà Ìèòðèì.
Òîãàâà Ôèíãîí, õðàáðèÿò ñèí Ôèíãîëôèíîâ, ðåøèë äà èçöåëè âðàæäàòà 
ìåæäó Íîëäîðèòå ïðåäè îáùèÿò èì Âðàã äà ñå ïîäãîòâè çà âîéíà; çàùîòî 
òðåïåðåëè çåìèòå íà Ñåâåðà îò òúòåíà â ïîäçåìíèòå êîâà÷íèöè íà 
Ìîðãîò. Íÿêîãà ñðåä áëàæåíèÿ Âàëèíîð, ïðåäè îùå Ìåëêîð äà áúäå 
îñâîáîäåí è äà ïîñåå ëúæè ïîìåæäó èì, Ôèíãîí è Ìàåäðîñ áèëè íàé-
áëèçêè ïðèÿòåëè; è ìèñúëòà çà íÿêîãàøíàòà äðóæáà ïàðåëà ñúðöåòî ìó, 
ìàêàð äà íå çíàåë îùå, ÷å åäèíñòâåí Ìàåäðîñ íå ãî áèë çàáðàâèë ïðè 
îïîæàðÿâàíåòî íà êîðàáèòå. Çàòóé äðúçíàë äà ñòîðè íåùî, îñòàíàëî ñ 
ïðàâî ñðåä íàé-äîáëåñòíèòå ïîäâèçè íà Íîëäîðñêèòå ïðèíöîâå - ñàì è 
áåç äà ñå ñúâåòâà ñ êîãîòî è äà áèëî, òðúãíàë äà äèðè Ìàåäðîñ; è 
ïîäïîìîãíàò òúêìî îò ìðàêà, ùî Ìåëêîð áèë ñúòâîðèë, ñòèãíàë 
íåçàáåëÿçàí äî âðàæàòà êðåïîñò. Âèñîêî ïî ñíàãàòà íà Òàíãîðîäðèì ñå 
èçêà÷èë è ñ ïîêðóñà îãëåäàë îòâúäíèÿ ïóùèíàê; àëà íå îòêðèë íè 
ïðîõîä, íè ïóêíàòèíà, ïðåç êîÿòî äà ïðîíèêíå â òâúðäèíàòà íà Ìîðãîò. 
Òîãàâà ïðåçðÿë îïàñíîñòòà è áåç äà ìèñëè çà îðêèòå, ùî ïðîäúëæàâàëè 
äà ñå ñïîòàéâàò èç ìðà÷íèòå ïîäçåìèÿ, èçâàäèë ñâîÿòà àðôà è çàïÿë 
äðåâíà ïåñåí çà Âàëèíîð, ñúòâîðåíà îùå ïðåäè äà ïëàìíå ðàçäîð ìåæäó 
ñèíîâåòå íà Ôèíâå; è ñå ïîíåñúë ãëàñúò ìó íàä ñêðúáíèòå ÷óêàðè, êîèòî 
äîòîãàç áèëè ÷óâàëè ñàìî âèêîâå íà áîëêà è óæàñ.
Òúé îòêðèë Ôèíãîí îíîâà, ùî äèðåë. Çàùîòî èçâåäíúæ íåéäå äàëå÷å èç 
âèñèíèòå äðóã ãëàñ ïîäõâàíàë ïåñåíòà è íåìîùíî ãî ïîâèêàë. Ìàåäðîñ 
áèë òóé, êîéòî ïååë âúïðåêè ñòðàäàíèåòî. Àëà êîãàòî ñå èçêàòåðèë äî 
ïîäíîæèåòî íà ñêàëíàòà ñòåíà, ãäå âèñÿë íåãîâèÿò ñðîäíèê, ðàçáðàë 
Ôèíãîí, ÷å íå ùå ìîæå äà ïðîäúëæè ïî-íàòàòúê; è çàðèäàë ãîð÷èâî, êàòî 
âèäÿë æåñòîêîñòòà íà Ìîðãîò. Èçìú÷åí è áåç íàäåæäà, Ìàåäðîñ çàìîëèë 
Ôèíãîí äà ãî çàñòðåëÿ ñ ëúêà ñè; à Ôèíãîí ïîëîæèë ñòðåëà âúðõó 
òåòèâàòà è îò÷àÿíî ñå ïðîâèêíàë êúì Ìàíâå:
- Î, Ïîâåëèòåëþ, êîìóòî âñè÷êè ïòèöè ñà ìèëè, ñìèëè ñå ïîíå ñåãà íàä 
Íîëäîðèòå â òåæúê ÷àñ è íè ïðàòè ïîìîù áúðçîêðèëà!
Íà÷àñà áèëà èçïúëíåíà íåãîâàòà ìîëáà. Çàùîòî Ìàíâå, êîìóòî âñè÷êè 
ïòèöè ñà ìèëè è êîìóòî êðèëàòè âåñòîíîñöè íîñÿò â Òàíèêâåòèë âåñòè îò 
Ñðåäíàòà çåìÿ, áèë ïðàòèë ìîãúùèÿ íàðîä íà Îðëèòå äà ñå çàñåëè ïî 
íåïðèñòúïíèòå âúðõîâå íà Ñåâåðà è äà áäè çîðêî íàä êðåïîñòòà íà 
Ìîðãîò; âñå îùå òàÿë â ñúðöåòî ñè Ìàíâå æàëîñò êúì èçãíàíèöèòå. È 
Îðëèòå ìó íîñåëè âåñòè çà ìíîãî ïå÷àëíè ñúáèòèÿ â îíèÿ äíè. Òúé îùå 
ïðåäè äà èçïúíå Ôèíãîí òåòèâàòà, îò âèñèíåòî ñå ñïóñíàë êðàëÿò íà 
Îðëèòå Òîðîíäîð, êîéòî èìàë ðàçìàõ íà êðèëåòå öåëè ñòî êðà÷êè è áèë 
íàé-ìîãúùàòà ïòèöà, ùî íÿêîãà å ñúùåñòâóâàëà; âúçïðÿë òîé ðúêàòà íà 
Ôèíãîí è ãî ïîíåñúë íàãîðå, êúì ñêàëàòà ãäå âèñÿë Ìàåäðîñ. Àëà îò çëà 
ìàãèÿ áèëà ñúòâîðåíà õàëêàòà, òà íå óñïÿë Ôèíãîí íè äà ÿ ðàçñå÷å, íè 
äà ÿ èçòðúãíå îò êàìúêà. È â ñòðàäàíèÿòà ñè íåèìîâåðíè îòíîâî ãî 
ïîìîëèë Ìàåäðîñ äà ìó äàðè áúðçà ñìúðò; íî Ôèíãîí îòñÿêúë êèòêàòà ìó 
è Òîðîíäîð ãè ïîíåñúë îáðàòíî êúì Ìèòðèì.
Òàì îçäðàâÿë Ìàåäðîñ ñëåä âðåìå; çàùîòî áóéíî ïëàìòÿë â íåãî îãúíÿò 
íà æèâîòà, à ñèëàòà ìó áèëà îò äðåâíèÿ ñâÿò - òàêàâà ñèëà èìàò ñàìî 
îíåçè, ùî ñà èçðàñíàëè âúâ Âàëèíîð. Òÿëîòî ìó ñå èçöåëèëî îò 
èçïèòàíèÿòà è îòíîâî ñòàíàëî êðåïêî, àëà â ñúðöåòî ìó ïðîäúëæàâàëà äà 
òåãíå áîëåçíåíà ñÿíêà; è ñå íàó÷èë äà âúðòè ìå÷à ñ ëÿâàòà ðúêà ïî-
ñòðàõîâèòî, îòêîëêîòî ñ äåñíèöàòà. Ñ òîçè ïîäâèã ñè ñïå÷åëèë Ôèíãîí 
âåëèêà ñëàâà è âñè÷êè Íîëäîðè ãî âúçõâàëÿâàëè; òúé ñòèõíàëà îìðàçàòà 
ìåæäó ðîäîâåòå íà Ôèíãîëôèí è Ôåàíîð. Çàùîòî Ìàåäðîñ èçìîëèë îò 
Ôèíãîëôèí ïðîøêà çà èçìÿíàòà â Àðàìàí; è ñå îòêàçàë îò ïðåòåíöèè çà 
êðàëñêà âëàñò íàä âñè÷êè Íîëäîðè ñ äóìèòå:
- È äà íÿìàøå ðàçïðè ïîìåæäó íè, ãîñïîäàðþ, ïàê áè áèëî ñïðàâåäëèâî 
òè äà ïîåìåø âëàñòòà êàòî íàé-ñòàðøè, à è åäèí îò íàé-ìúäðèòå â ðîäà 
íà Ôèíâå.
Àëà íå âñè÷êè íåãîâè áðàòÿ áèëè ñúãëàñíè ñ òîâà ðåøåíèå.
È òúé, òî÷íî ñïîðåä ïðîêîáàòà íà Ìàíäîñ, ïîòîìöèòå íà Ôåàíîð áèëè 
íàðå÷åíè Îáåçïðàâåíèòå - íå ñàìî çàðàäè çàãóáàòà íà Ñèëìàðèëèòå, íî è 
çàùîòî êðàëñêàòà âëàñò ïðåìèíàëà êúì ïî-ìëàäèÿ ðîä íà Ôèíãîëôèí êàêòî 
â Åëåíäå, òúé è â Áåëåðèàíä. À ñëåä êàòî ñå îáåäèíèëè îòíîâî, 
Íîëäîðèòå ðàçïîëîæèëè ñòðàæà ïî ãðàíèöèòå íà Äîð Äàåäåëîò è Àíãáàíä 
áèë îáñàäåí îòêúì çàïàäíàòà, þæíàòà è èçòî÷íàòà ñòðàíà; è ïðàùàëè 
ñúãëåäâà÷è íà äëúæ è øèð äà èçó÷àò çåìèòå íà Áåëåðèàíä è äà 
ïðåãîâàðÿò ñ òàìîøíèòå íàðîäè.
Íå äîïàäíàëî òâúðäå íà êðàë Òèíãîë èäâàíåòî íà òîëêîç ìíîãî ìîãúùè 
ïðèíöîâå îò Çàïàäà, äèðåùè íåòúðïåëèâî íîâè âëàäåíèÿ; íå ïîæåëàë òîé 
íè äà îòâîðè ñâîåòî êðàëñòâî, íè äà ïðåìàõíå îìàãüîñàíèÿ ïîÿñ îêîëî 
íåãî, çàùîòî ïî ñúâåò íà ìúäðàòà Ìåëèàí íå âÿðâàë, ÷å îáñàäàòà ùå 
óäúðæè Ìîðãîò. Îò âñè÷êè ïðèíöîâå íà Íîëäîðèòå åäèíñòâåíî 
Ôèíàðôèíîâèÿò ðîä ïîëó÷èë ïðàâîòî äà íàâëèçà â ïðåäåëèòå íà Äîðèàò; 
çàùîòî ìàéêà èì áèëà Åàðâåí, ùåðêà íà Îëâå îò Àëêâàëîíäå, òà ñå 
ïàäàëè íàé-áëèçêè ðîäíèíè íà êðàë Òèíãîë.
Àíãðîä, ñèí Ôèíàðôèíîâ, ïðúâ îò âñè÷êè èçãíàíèöè äîøúë â Ìåíåãðîò 
êàòî âåñòîíîñåö íà áðàò ñè Ôèíðîä è â äúëúã ðàçãîâîð ñ êðàëÿ ìó 
ðàçêàçàë çà ïîäâèçèòå íà Íîëäîðèòå èç ñåâåðíèòå çåìè, çà òåõíèÿ áðîé 
è ïîäðåæäàíåòî íà âîéñêèòå èì; àëà ïîíåæå áèë ìúäúð è âåðåí íà ñâîÿ 
íàðîä, ñìÿòàë ñòàðèòå âðàæäè çà èçëè÷åíè è ïîðàäè òóé íå ñïîìåíàë 
íèòî çà áðàòîóáèéñòâîòî, íèòî çà êëåòâàòà íà Ôåàíîð è èçãíàíè÷åñòâîòî 
íà Íîëäîðèòå. Êðàë Òèíãîë èçñëóøàë ñëîâàòà íà Àíãðîä è íà ðàçäÿëà ìó 
êàçàë:
- Òúé ðå÷è îò ìåí íà îíèÿ, ùî òå èçïðàùàò: âîëíè ñà Íîëäîðèòå äà ñå 
çàñåëÿò áèëî â Õèòëóì, áèëî èç âúçâèøåíèÿòà íà Äîðòîíèîí èëè ïî 
çåìèòå èçòî÷íî îò Äîðèàò, çàùîòî ñà äèâè è ïóñòè; àëà ïî äðóãèòå 
ìåñòà èìà ìíîçèíà îò ìîÿ íàðîä è íå áèõ æåëàë íÿêîé äà èì îãðàíè÷àâà 
ïðàâàòà, à îùå ìàëêî äà ãè ïðîêóæäà îò ðîäíèÿ äîì. Íåêà âíèìàâàò êàê 
ùå ñå äúðæàò ïðèíöîâåòå îò Çàïàäà; çàùîòî àç ñúì âëàäåòåë íà 
Áåëåðèàíä è êîéòî æåëàå äà æèâåå òóê, òðÿáâà äà ñëóøà ìîÿòà äóìà. À â 
Äîðèàò íèêîé íå ùå èäâà, îñâåí àêî àç ãî ïîêàíÿ èëè å äîøúë äà äèðè 
ïîìîù â òåæúê ÷àñ.
À ïúðâåíöèòå íà âñè÷êè Íîëäîðñêè ðîäîâå ñå áèëè ñáðàëè íà ñúâåò â 
Ìèòðèì è òàì ñå çàâúðíàë Àíãðîä îò Äîðèàò ñ ïîñëàíèåòî îò êðàë 
Òèíãîë. Õëàäåí áèë êðàëñêèÿò ïðèâåò êúì Íîëäîðèòå è ñèíîâåòå 
Ôåàíîðîâè ñå ðàçãíåâèëè îò òèÿ ñëîâà; íî Ìàåäðîñ ñå ðàçñìÿë è ðåêúë:
- Êðàë å îíçè, ùî ìîæå äà óäúðæè ñâîåòî, èíàê íàïðàçíî ñå çîâå ñ òàçè 
òèòëà. Òèíãîë íè äàðÿâà ñàìî çåìèòå, ãäå íå äîñòèãà âëàñòòà ìó. Òà 
íàëè ñàìî íàä Äîðèàò ùåøå äà âëàñòâà, àêî íå áÿõà äîøëè Íîëäîðèòå. 
Íåêà ñè âëàñòâà òàì è äà å äîâîëåí, ÷å èìà çà ñúñåäè ñèíîâåòå íà 
Ôèíâå, à íå îðêèòå íà Ìîðãîò, êîèòî èçêëàõìå. Èçâúí íåãîâèòå ãðàíèöè 
ùå âúðøèì êàêâîòî ñìåòíåì çà äîáðå.
Íî Êàðàíòèð, êîéòî íå îáè÷àë òâúðäå ñèíîâåòå Ôèíàðôèíîâè, à è áèë 
íàé-ãðóá è ãíåâëèâ îò áðàòÿòà, ãðúìêî èçâèêàë:
- È îùå íåùî! Íåêà ïðåñòàíàò äà õîäÿò ñèíîâåòå Ôèíàðôèíîâè ïðè îíçè 
Ìðà÷åí åëô è äà ñè øóøóêàò ñ íåãî â äúëáîêèòå ïåùåðè! Êîé èì å äàë 
ïðàâîòî äà ãîâîðÿò îò íàøå èìå? Âÿðíî å, äîéäîõà â Áåëåðèàíä, àëà 
íåêà íå çàáðàâÿò òúé áúðçî, ÷å áàùà èì å âëàñòåëèí íà Íîëäîðèòå, 
ìàêàð è ìàéêà èì äà èäâà îò äðóã íàðîä.
Ðàçãíåâèë ñå òîãàâà Àíãðîä è íàïóñíàë ñúâåòà. Ìàåäðîñ ñòðîãî óïðåêíàë 
Êàðàíòèð; íî ïîâå÷åòî Íîëäîðè îò äâàòà ðîäà äúëáîêî ñå ñìóòèëè, êàòî 
÷óëè ñëîâàòà ìó, çàùîòî ãè îáçåëà òðåâîãà, ÷å çëèÿò íðàâ íà ñèíîâåòå 
Ôåàíîðîâè âå÷íî ùå èçáëèêâà â ïðèáúðçàíè è æåñòîêè îáâèíåíèÿ. Àëà 
Ìàåäðîñ óñìèðèë áðàòÿòà ñè è âñè÷êè çàåäíî íàïóñíàëè ñúâåòà, à ñêîðî 
ïîäèð òóé èçîñòàâèëè Ìèòðèì è ñå ïðåõâúðëèëè íà èçòîê îòâúä Àðîñ â 
ïðîñòîðíèòå îáëàñòè îêîëî õúëìà Õèìðèíã. Òèÿ çåìè áèëè íàðå÷åíè 
Ìàåäðîñîâè ïðåäåëè, ïîíåæå íà ñåâåð íÿìàëî íè õúëìîâå, íè ðåêè äà ãè 
ïðåäïàçÿò îò íàïàäåíèå îòêúì Àíãáàíä. Òàì îñòàíàëè Ìàåäðîñ è áðàòÿòà 
ìó äà áäÿò è ïðèåìàëè âñåêè, êîéòî ïîæåëàåë äà æèâåå ïðè òÿõ, à ñúñ 
ñâîèòå ñðîäíèöè îò çàïàäà îáùóâàëè ñàìî ïðè êðàéíà íåîáõîäèìîñò. 
Êàçâàò, ÷å ñàì Ìàåäðîñ áèë èçìèñëèë òîâà, çà äà ïðåäîòâðàòè 
îïàñíîñòòà îò ðàçäîðè, à è çàùîòî æåëàåë ïðúâ äà ïîåìå âðàæåñêèòå 
óäàðè; òîé ñàìèÿò ñè îñòàíàë ïðèÿòåë ñ ðîäîâåòå íà Ôèíàðôèí è 
Ôèíãîëôèí è ïîíÿêîãà õîäåë ïðè òÿõ çà ñúâåò. Àëà è òîé áèë îáâúðçàí ñ 
êëåòâàòà, ìàêàð ÷å ïî îíèÿ âðåìåíà íåéíàòà âëàñò áèëà çàäðåìàëà.
Íàðîäúò íà Êàðàíòèð ñå çàñåëèë íà èçòîê îòâúä ãîðíîòî ïîðå÷èå íà 
Ãåëèîí, îêîëî åçåðîòî Õåëåâîðí ïîä âðúõ Ðåðèð è þæíî îò òàì; èçêà÷èëè 
ñå ïî ñêëîíîâåòå íà Åðåä Ëóèí è ñ ïî÷óäà õâúðëèëè âçîð íà èçòîê, 
çàùîòî äèâè è íåîáÿòíè èì ñå ñòîðèëè ïðîñòîðèòå íà Ñðåäíàòà çåìÿ. È 
òàì ñå íàòúêíàëè íà äæóäæåòàòà, êîèòî ïîäèð íàïàäåíèåòî íà Ìîðãîò è 
èäâàíåòî íà Íîëäîðèòå áèëè ïðåñòàíàëè äà ïúòóâàò èç Áåëåðèàíä. Íî 
ìàêàð ÷å åäíàêâî îáè÷àëè çàíàÿò÷èéñêèòå óìåíèÿ è æàäóâàëè çà çíàíèÿ, 
íå ñå ðîäèëà äðóæáà ïîìåæäó èì; çàùîòî äæóäæåòàòà áèëè ïîòàéíè è 
ãíåâëèâè, à âèñîêîìåðíèÿò Êàðàíòèð íå êðèåë ïðåçðåíèåòî ñè êúì 
ãðîçîòàòà íà Íàóãðèìèòå, òà äàâàë ëîø ïðèìåð íà öåëèÿ ñè íàðîä. Âñå 
ïàê, ïîíåæå íàðàâíî ñå áîÿëè îò îìðàçíèÿ Ìîðãîò, äâàòà íàðîäà 
ñêëþ÷èëè ñúþç è èìàëè ãîëÿìà ïîëçà îò íåãî; çàùîòî â îíèÿ äíè 
Íàóãðèìèòå óçíàëè ìíîãî òâîð÷åñêè ïðåìúäðîñòè, òúé ÷å êîâà÷èòå è 
çèäàðèòå îò Íîãðîä è Áåëåãîñò ñå ïðîñëàâèëè ñðåä ñâîÿ íàðîä, à êîãàòî 
äæóäæåòàòà îòíîâî çàïî÷íàëè äà ïúòóâàò èç Áåëåðèàíä, âñè÷êè êåðâàíè 
îò òåõíèòå ìèíè ïðåêîñÿâàëè çåìèòå íà Êàðàíòèð è ìó íàñåëè îãðîìíè 
áîãàòñòâà.


Êîãàòî îòìèíàëè äâàéñåò ãîäèíè ïî Ñëúí÷åâîòî ëåòîáðîåíå, êðàë 
Ôèíãîëôèí íàñðî÷èë ãîëÿì ïðàçíèê; è ïðàçíèêúò ñå ñúñòîÿë íàïðîëåò 
êðàé Èâðèíñêèòå åçåðà, îòêúäåòî èçâèðà áúðçàòà ðåêà Íàðîã, çàùîòî òàì 
ñå ðàçñòèëàëè ïðåêðàñíè è çåëåíè çåìè â ïîäíîæèåòî íà Ñåí÷åñòèòå 
ïëàíèíè, êîèòî ãè îïàçâàëè îò ñåâåðíèÿ âÿòúð. Çàäúëãî ñå çàïîìíèëà 
ðàäîñòòà íà òîçè ïðàçíèê â ñåòíåøíèòå ñêðúáíè äíè; íàðåêëè ãî Ìåðåò 
Àäåðòàä, ùî çíà÷è Ïðàçíèê íà îáåäèíÿâàíåòî. Ñáðàëè ñå òàì ìíîçèíà 
âîæäîâå è îáèêíîâåíè áîéöè îò íàðîäèòå íà Ôèíãîëôèí è Ôèíðîä; îò 
ñèíîâåòå íà Ôåàíîð äîøëè Ìàåäðîñ è Ìàãëîð ñ ãîëÿì îòðÿä îò èçòî÷íèòå 
îáëàñòè; ïðèñòèãíàëè è ìíîæåñòâî Ñèâè åëôè - áðîäíèöè îò ãîðèòå íà 
Áåëåðèàíä è ìîðÿöè îò çàëèâèòå íà÷åëî ñ âîæäà ñè Êèðäàí. Äîøëè äîðè 
Çåëåíè åëôè îò Îñèðèàíä, äàëå÷íàòà Ñòðàíà íà Ñåäåìòå ðåêè â 
ïîäíîæèåòî íà Ñèíèòå ïëàíèíè; àëà îò Äîðèàò èìàëî ñàìî äâàìà 
ïðàòåíèöè - Ìàáëóíã è Äàåðîí, êîèòî íîñåëè ïðèâåòñòâèå îò êðàëÿ.
Ìíîãî ñðåùè íà äîáðà âîëÿ ñå ñúñòîÿëè ïðåç ïðàçíèêà Ìåðåò Àäåðòàä è 
ìíîãî êëåòâè áèëè èçðå÷åíè çà áîåí ñúþç è âÿðíîñò; ðàçêàçâàò, ÷å òàì 
ïî÷òè âñè÷êè ãîâîðåëè åçèêà íà Ñèâèòå åëôè - äîðè è Íîëäîðèòå, çàùîòî 
òå áúðçî íàó÷èëè áåëåðèàíäñêèÿ ãîâîð, äîêàòî Ñèíäàðèòå ñå 
çàòðóäíÿâàëè ñ åçèêà íà Âàëèíîð. Îïèÿíåíèå è íàäåæäà èçïúëâàëè 
ñúðöàòà íà Íîëäîðèòå è ìíîçèíà èçìåæäó òÿõ ñìåòíàëè, ÷å Ôåàíîð ñ 
ïðàâî ãè å ïðèçîâàë äà ïîäèðÿò ñâîáîäà è ïðåêðàñíè âëàäåíèÿ èç 
Ñðåäíàòà çåìÿ; è íàèñòèíà, ïîäèð òóé ïîñëåäâàëè äúëãè ãîäèíè íà ìèð, 
äîêàòî òåõíèòå ìå÷îâå çàêðèëÿëè Áåëåðèàíä îò çëîäåÿíèÿ è äúðæàëè 
ïúë÷èùàòà íà Ìîðãîò çàä çäðàâî çàëîñòåíè ïîðòè. Â îíèÿ äíè èìàëî 
ðàäîñò ïîä íîâèòå ëú÷è íà Ñëúíöåòî è Ëóíàòà, ÷åñòèòà áèëà öÿëàòà 
ñòðàíà, àëà Ñÿíêàòà âñå îùå äåáíåëà íà ñåâåð.
À êîãàòî ìèíàëè îùå òðèéñåò ãîäèíè, Òóðãîí, ñèí Ôèíãîëôèíîâ, íàïóñíàë 
äîìà ñè â Íåâðàñò, ïîòúðñèë ñâîÿ ïðèÿòåë Ôèíðîä íà îñòðîâ Òîë Ñèðèîí 
è äâàìàòà ïîåëè íà þã ïîêðàé ðåêàòà, çàùîòî èì áèëè îìðúçíàëè 
ñåâåðíèòå ïëàíèíè; ïî ïúòÿ íîùòà ãè çàâàðèëà îòâúä Çäðà÷íèòå åçåðà 
áëèçî äî Ñèðèîí è äâàìàòà ëåãíàëè äà ñïÿò íà áðåãà ïîä åäðèòå ëåòíè 
çâåçäè. À îò ðåêàòà Óëìî èì ïðàòèë òåæêà äðÿìêà è òðåâîæíè ñúíèùà; è 
ñëåä êàòî ñå ñúáóäèëè, òðåâîãàòà îò ñúíÿ íå ãè íàïóñíàëà, íî íèêîé îò 
òÿõ íå ñïîäåëèë ñ ïðèÿòåëÿ ñè, çàùîòî ñïîìåíèòå áèëè ñìúòíè è âñåêè 
ìèñëåë, ÷å ñàìî íåìó å ïðàòèë ïîñëàíèå Óëìî. Àëà áåçïîêîéñòâîòî èì 
îñòàíàëî çàâèíàãè è ïîðàæäàëî ñúìíåíèÿ â èäíèòå âðåìåíà, çàòóé ÷åñòî 
áðîäåëè íàñàìå èç ïóùèíàöèòå, òúðñåéêè íàäëúæ è øèð ïîòàéíè, 
íåïðèñòúïíè ìåñòà; çàùîòî âñåêè îò òÿõ ñè ìèñëåë, ÷å ìó å çàðú÷àíî äà 
ñå ãîòâè çà ÷åðíè äíè è äà èçáåðå ïúòèùà çà áÿãñòâî, àêî ñå ñëó÷è 
Ìîðãîò äà èçëåçå îò Àíãáàíä è äà ñúêðóøè àðìèèòå íà Ñåâåðà.
Ìèíàëî îùå âðåìå è âåäíúæ Ôèíðîä è ñåñòðà ìó Ãàëàäðèåë îòèøëè íà 
ãîñòè ïðè ñâîÿ ñðîäíèê Òèíãîë â Äîðèàò. Èçóìèë ñå Ôèíðîä îò âåëè÷èåòî 
è ïðåëåñòòà íà Ìåíåãðîò, îò ñúêðîâèùíèöèòå, îðúæåéíèöèòå è 
áåçáðîéíèòå êîëîííè çàëè; è â ñúðöåòî ìó çàïëàìòÿëî æåëàíèå äà 
èçãðàäè ïðîñòîðíè ÷åðòîçè çàä çîðêî îõðàíÿâàíè ïîðòè â íÿêîå äúëáîêî 
è ïîòàéíî êúò÷å ïîä õúëìîâåòå. Ðàçêðèë ïðåä êðàëÿ òîçè ñâîé êîïíåæ, à 
Òèíãîë ìó ðàçêàçàë çà äúëáîêàòà êëèñóðà íà ðåêà Íàðîã è ïåùåðèòå ïîä 
íåéíèÿ ñòðúìåí çàïàäåí áðÿã îòêúì Ôàðîòñêîòî ïëàòî; íà ðàçäÿëà ïðàòèë 
ñ íåãî âîäà÷è äà ìó ïîêàæàò îíèÿ ìåñòà, çà êîèòî çíàåëè ñàìî ìàëöèíà. 
Òúé çàïî÷íàë Ôèíðîä äà èçãðàæäà â äúëáèíèòå íà Íàðîãñêèòå ïåùåðè 
ïîäçåìíè çàëè è îðúæåéíèöè, êàêâèòî áèë âèäÿë â Ìåíåãðîò; è òàçè 
êðåïîñò áèëà íàðå÷åíà Íàðãîòðîíä. Çà òåæêèÿ òðóä ìó ïîìîãíàëè 
äæóäæåòàòà îò Ñèíèòå ïëàíèíè, à Ôèíðîä ãè âúçíàãðàäèë áîãàòî, çàùîòî 
áèë äîíåñúë îò Òèðèîí ïîâå÷å ñúêðîâèùà, îòêîëêîòî âñè÷êè äðóãè 
ïðèíöîâå íà Íîëäîðèòå. È ïàê ïî îíîâà âðåìå áèëà èçðàáîòåíà çà íåãî 
Íàóãëàìèð èëè Äæóäæåøêàòà îãúðëèöà - íàé-ñëàâíîòî òÿõíî òâîðåíèå îò 
Äðåâíèòå äíè. Âúðõó òåæêàòà çëàòíà âåðèãà áëåñòåëè áåçáðîé ñêúïîöåííè 
êàìúíè îò Âàëèíîð; àëà â íåÿ èìàëî è ìàãè÷åñêà ñèëà, òúé ÷å òåæàëà íå 
ïîâå÷å îò êè÷óð âúëíà âúðõó ïëåùèòå íà îíçè, êîéòî ÿ íîñåë è ìó 
ïðèäàâàëà èçÿùåñòâî è áëàãîðîäñòâî.
Òàì, â Íàðãîòðîíä, ñå çàñåëèë Ôèíðîä çàåäíî ñ ìíîçèíà îò áëèçêèòå ñè, 
à äæóäæåòàòà ãî íàðåêëè íà ñâîÿ åçèê Ôåëàãóíä, ùî îçíà÷àâà Ñúçäàòåë 
íà ïåùåðè; è òîâà èìå çàïàçèë äî êðàÿ íà æèâîòà ñè. Íî Ôèíðîä 
Ôåëàãóíä íå áèë ïúðâèÿò çàñåëíèê â ïåùåðèòå êðàé ðåêà Íàðîã.
Ñåñòðà ìó Ãàëàäðèåë íå äîøëà â Íàðãîòðîíä, çàùîòî â Äîðèàò ñðåùíàëà 
Êåëåáîðí, ñðîäíèê íà Òèíãîë, è ìåæäó äâàìàòà ïëàìíàëà ñèëíà îáè÷. 
Çàòóé îñòàíàëà â Ïîòàéíîòî êðàëñòâî äà æèâåå ïðè Ìåëèàí è îò íåÿ 
íàó÷èëà ìíîãî ïðåìúäðîñòè è çíàíèÿ çà Ñðåäíàòà çåìÿ.
Òóðãîí îáà÷å íå çàáðàâÿë çåëåíèÿ õúëì è ïðåêðàñíèÿ ãðàä Òèðèîí ñ 
êóëàòà è äúðâîòî; êîëêîòî è äà áðîäèë, íå îòêðèë êàêâîòî òúðñåë, òà 
íàêðàÿ ñå çàâúðíàë â Íåâðàñò è çàæèâÿë ÷åñòèòî âúâ Âèíÿìàð êðàé áðåãà 
íà ìîðåòî. À ïðåç ñëåäâàùàòà ãîäèíà Óëìî ãî ïðèçîâàë è ìó çàðú÷àë 
îòíîâî äà òðúãíå ñàì èç äîëèíàòà íà Ñèðèîí; ïîòåãëèë Òóðãîí è ñ 
ïîìîùòà íà Óëìî îòêðèë ìåæäó Ïðúñòåíîâèòå ïëàíèíè ïîòàéíàòà äîëèíà 
Òóìëàäåí, ñðåä êîÿòî ñå èçâèñÿâàë êàìåíåí õúëì. Íèêîìó íå ñïîìåíàë çà 
òîâà, à ñå çàâúðíàë â Íåâðàñò è òàéíî çàïî÷íàë äà îáìèñëÿ ñòðîåæà íà 
ãðàä êàòî Òèðèîí âúðõó Òóíà, çà êîéòî êîïíååëî ñúðöåòî ìó â èçãíàíèå.


Äîíåñëè ñúãëåäâà÷èòå íà Ìîðãîò âåñòè, ÷å Íîëäîðñêèòå âëàäåòåëè áðîäÿò 
ïî äàëå÷íè çåìè, áåç äà ìèñëÿò çà âîéíà; à òîé èì ïîâÿðâàë è ðåøèë äà 
èçïèòà ñèëàòà è áäèòåëíîñòòà íà ñâîèòå âðàãîâå. Îòíîâî óäàðèë ñ 
öÿëàòà ñè ìîù áåç ïðåäóïðåæäåíèå è èçâåäíúæ ñå ðàçòúðñèëè ñåâåðíèòå 
çåìè, îãúí áëèêíàë îò äúëáîêè ïóêíàòèíè è Æåëåçíèòå ïëàíèíè ïî÷íàëè 
äà áúëâàò ïëàìúöè; ïúë÷èùà îðêè ïëúçíàëè èç ðàâíèíèòå íà Àðä-ãàëåí. 
Îòòàì íàõëóëè íà çàïàä ïðåç Ñèðèîíñêèÿ ïðîõîä, à íà èçòîê ñå 
ïðåõâúðëèëè ïðåç íåçàùèòåíèòå çåìè íà Ìàãëîð ìåæäó õúëìîâåòå íà 
Ìàåäðîñ è Ñèíèòå ïëàíèíè. Íî Ôèíãîëôèí è Ìàåäðîñ íå äðåìåëè è äîêàòî 
îñòàíàëèòå åëôè ïðåñëåäâàëè ðàçïðúñíàòèòå øàéêè îò îðêè, êîèòî 
âúðëóâàëè èç Áåëåðèàíä, äâàìàòà âðúõëåòåëè âúðõó îñíîâíàòà âðàæåñêà 
àðìèÿ òúêìî êîãàòî íàïàäàëà Äîðòîíèîí; ðàçáèëè ñëóãèòå íà Ìîðãîò è 
êàòî ïîäãîíèëè îöåëåëèòå ïðåç Àðä-ãàëåí, íàêðàÿ ãè èçòðåáèëè äî êðàê 
ïðåä ñàìèòå ïîðòè íà Àíãáàíä. Òîâà áèëî òðåòîòî ãîëÿìî ñðàæåíèå îò 
Áåëåðèàíäñêàòà âîéíà è ãî íàðåêëè Äàãîð Àãëàðåá, ùî çíà÷è Ñëàâíîòî 
ñðàæåíèå.
Â ïîáåäàòà îáà÷å ñå êðèåëî ïðåäóïðåæäåíèå; è ïðèíöîâåòå ñå âñëóøàëè â 
íåãî, òà óêðåïèëè ñúþçà ñè, çàñèëèëè ñòðàæàòà è çàïî÷íàëè Îáñàäàòà íà 
Àíãáàíä, êîÿòî òðàÿëà ïî÷òè ÷åòèðèñòîòèí Ñëúí÷åâè ãîäèíè. Äúëãî ïîäèð 
Äàãîð Àãëàðåá íå äðúçâàëè ñëóãèòå íà Ìîðãîò äà ïðèïàðÿò èçâúí 
ïîðòèòå, çàùîòî ñå ñòðàõóâàëè îò âëàäåòåëèòå íà Íîëäîðèòå; à 
Ôèíãîëôèí ñå õâàëåë, ÷å Ìîðãîò âå÷å íèêîãà íå ùå ãè ñâàðè 
íåïîäãîòâåíè è ñàìî ÷ðåç èçìÿíà ìåæäó åëôèòå áè ìîãúë íÿêîãà äà 
ðàçêúñà îáðú÷à íà Åëäàðèòå. Àëà Íîëäîðèòå òúé è íå óñïåëè äà 
çàâëàäåÿò Àíãáàíä èëè äà ñè âúçâúðíàò Ñèëìàðèëèòå; è âîéíàòà íå 
ñòèõâàëà ïðåç öÿëîòî âðåìå íà Îáñàäàòà, çàùîòî Ìîðãîò èçìèñëÿë íîâè 
çëîêîáíè õèòðèíè è íåóìîðíî èçïðîáâàë ñèëàòà íà ïðîòèâíèöèòå ñè. À è 
íÿìàëî íà÷èí äà îáêðúæàò èçöÿëî íåãîâàòà êðåïîñò, ïîíåæå Æåëåçíèòå 
ïëàíèíè, ïðåä ÷èèòî çàîáëåíè õúëáîöè ñå èçäàâàëè êóëèòå íà 
Òàíãîðîäðèì, ÿ çàùèòàâàëè îò äâåòå ñòðàíè è çàëåäåíèòå ñíåãîâå ïî 
òåõíèòå âèñèíè áèëè íåïðîõîäèìè çà Íîëäîðèòå. Òúé ÷å îòêúì ñåâåð è 
çàä ãúðáà ñè Ìîðãîò íÿìàë ïðîòèâíèöè è îòòàì ïîíÿêîãà ñå èçìúêâàëè 
íåãîâè ñúãëåäâà÷è, çà äà ñòèãíàò ïî çàîáèêîëíè ïúòèùà äî Áåëåðèàíä. È 
ïîíåæå ïîâå÷å îò âñè÷êî äðóãî æåëàåë äà âñåå ñòðàõ è ðàçäîð ìåæäó 
Åëäàðèòå, ïîâåëèë íà îðêèòå äà ïëåíÿâàò âñåêè, êîãîòî ñðåùíàò è äà ãî 
âîäÿò â Àíãáàíä; è òàì ñ óæàñíèÿ ñè ïîãëåä òúé ñïëàøâàë íÿêîè 
ïëåííèöè, ÷å âå÷å íå áèëè ïîòðåáíè âåðèãè, çàùîòî îò òîãàâà íàñåòíå 
æèâååëè â ñòðàõ îò íåãî è áèëè ïîêîðíè íà âîëÿòà ìó êúäåòî è äà ñå 
íàìèðàëè. Òúé Ìîðãîò óçíàë ìíîãî çà ñúáèòèÿòà ñëåä áóíòà íà Ôåàíîð è 
ñå âúçðàäâàë, âèæäàéêè â òÿõ ñåìåòî íà áúäåùè æåñòîêè ðàçïðè ìåæäó 
ïðîòèâíèöèòå.


Êîãàòî îò Äàãîð Àãëàðåá îòìèíàëè ïî÷òè ñòî ãîäèíè, Ìîðãîò ðåøèë äà 
íàïàäíå èçíåâèäåëèöà Ôèíãîëôèí (çàùîòî äîáðå çíàåë êàê çîðêî áäè 
Ìàåäðîñ); è ïðàòèë àðìèÿ äà òðúãíå ïðåç áåëèÿ ñåâåð, à ïîñëå äà çàâèå 
íà çàïàä è ñëåä òóé íà íà þã êúì çàëèâà Äðåíãèñò ïî ñúùèÿ ïúò, êîéòî 
íÿêîãà áèë èçìèíàë Ôèíãîëôèí ïðåç ëåäîâåòå. Òúé ùåëè äà íàõëóÿò â 
Õèòëóì îòêúì çàïàä; àëà áèëè îòêðèòè íàâðåìå, òà Ôèíãîí ãè ïðåñðåùíàë 
ñðåä õúëìîâåòå â êðàÿ íà çàëèâà è èçòëàñêàë â ìîðåòî ïî÷òè âñè÷êè 
îðêè. Òàÿ ñõâàòêà íå ñå ÷èñëè ñðåä âåëèêèòå ñðàæåíèÿ, çàùîòî 
íàøåñòâåíèöèòå áèëè ìàëîáðîéíè è â íåÿ âçåëè ó÷àñòèå ñàìî íÿêîè 
ïëåìåíà îò Õèòëóì. Àëà ñëåä íåÿ äúëãè ãîäèíè öàðóâàë ìèð è íÿìàëî 
îòêðèòè íàïàäåíèÿ îòêúì Àíãáàíä, çàùîòî Ìîðãîò âå÷å ðàçáèðàë, ÷å áåç 
÷óæäà ïîìîù îðêèòå íå ìîãàò äà ñå ìåðÿò ñ Íîëäîðèòå; è çàïî÷íàë äà 
äèðè â ìðà÷íîòî ñè ñúðöå íîâè ïëàíîâå.
Ñëåä îùå ñòî ãîäèíè â åäíà òúìíà íîù ïðåä ïîðòèòå íà Àíãáàíä èçëÿçúë 
Ãëàóðóíã - ïúðâèÿò îò îãíåíèòå äðàêîíè íà Ñåâåðà, íàðè÷àíè Óðóëîêè. 
Îùå áèë ìëàä è íåäîðàñúë, çàùîòî äúëúã è áàâåí å æèâîòúò íà 
äðàêîíèòå, íî âúïðåêè òóé åëôèòå ñ óæàñ ïîáÿãíàëè îò íåãî êúì Åðåä 
Âåòðèí è Äîðòîíèîí, à òîé îñêâåðíèë ñ ãíóñíèòå ñè ïëàìúöè ïîëÿòà íà 
Àðä-ãàëåí. Òîãàâà Ôèíãîí ïðåïóñíàë íàñðåùà ìó ñ ãðóïà ñòðåëöè íà 
áóéíè êîíå è ãî îáêðúæèë â ïëúòåí îáðú÷; íå èçäúðæàë Ãëàóðóíã 
ñòðåëèòå èì, çàùîòî îùå íå áèë ïîêðèò ñ ïëúòíà áðîíÿ, çàòóé èçáÿãàë 
îáðàòíî â Àíãáàíä è äúëãè ãîäèíè íå ñå ïîêàçàë îòòàì. Âúçðàäâàëè ñå 
Íîëäîðèòå è ïðîñëàâèëè Ôèíãîí; ñàìî ìàëöèíà ïðåäóñåùàëè êàêâî èì 
âåùàå òàçè íîâà çàïëàõà. Àëà Ìîðãîò áèë íåäîâîëåí, ÷å Ãëàóðóíã ñå 
ðàçêðèë ïðåæäåâðåìåííî; è ñëåä íåãîâîòî ïîðàæåíèå íàñòàíàë Äúëãèÿò 
ìèð, ùî òðàÿë ïî÷òè äâåñòà ãîäèíè. Ïðåç öÿëîòî òîâà âðåìå èìàëî ñàìî 
äðåáíè ñõâàòêè èç ïîêðàéíèíèòå, à Áåëåðèàíä ïðîöúôòÿâàë è 
áëàãîäåíñòâàë. Çàùèòåíè îò ñâîèòå ñåâåðíè àðìèè, Íîëäîðèòå èçäèãíàëè 
ãðàäîâå ñ ìîãúùè êóëè, ñúòâîðèëè áåçáðîé ïðåêðàñíè íåùà è ñú÷èíèëè 
ìíîæåñòâî ïåñíè, ïðåäàíèÿ è ïðåìúäðè êíèãè. Èç ìíîãî îáëàñòè Íîëäîðè 
è Ñèíäàðè ñå ñëåëè â åäèí íàðîä ñ îáù åçèê; îñòàíàëà ñàìî òàçè 
ðàçëèêà, ÷å Íîëäîðèòå áèëè ïî-ìîãúùè òåëîì è äóõîì, ðàæäàëè íàé-
ñëàâíèòå âîèíè è ìúäðåöè, èçäèãàëè êàìåííè ãðàäåæè è îáè÷àëè 
õúëìîâåòå è ðàâíèíèòå. Ñèíäàðèòå ïúê èìàëè íàé-ïðåêðàñíèòå ãëàñîâå, 
áèëè ïî-íàäàðåíè â ìóçèêàòà (àêî íå ñå áðîè Ìàãëîð, ñèí Ôåàíîðîâ) è 
îáè÷àëè ãîðèòå è ðå÷íèòå áðåãîâå; à íÿêîè îò Ñèâèòå åëôè âñå îùå 
áðîäåëè íà äëúæ è øèð áåç äà ñå çàñåëâàò íèêúäå è ïååëè ïåñíè ïî ñâîÿ 
ïúò.


Ãëàâà 14.

ÇÀ ÊÐÀËÑÒÂÀÒÀ Â ÁÅËÅÐÈÀÍÄ

Òóê ùå îïèøåì êàêâè ñà áèëè çåìèòå èç ñåâåðîçàïàäíèòå îáëàñòè íà 
Ñðåäíàòà çåìÿ, êúäåòî ñå çàñåëèëè Íîëäîðèòå â äðåâíîñòòà; ùå ðàçêàæåì 
îùå êàê ñà óïðàâëÿâàëè òåõíèòå âëàäåòåëè è êàê îáñàæäàëè Ìîðãîò ñëåä 
Äàãîð Àãëàðåá - òðåòîòî ñðàæåíèå îò Áåëåðèàíäñêèòå âîéíè.


Îùå â íàé-äðåâíè âðåìåíà Ìîðãîò áèë èçäèãíàë äàëå÷å íà ñåâåð 
Æåëåçíèòå ïëàíèíè Åðåä Åíãðèí, çà äà çàùèòè ñâîÿòà öèòàäåëà Óòóìíî; è 
òå îïèñâàëè øèðîêà äúãà îò èçòîê êúì çàïàä ïî ãðàíèöèòå íà âå÷íî 
çàìðúçíàëèòå çåìè. Íà çàïàä, êúäåòî ïëàíèíñêèòå ñòåíè çàâèâàëè 
îáðàòíî íà ñåâåð, Ìîðãîò èçãðàäèë çàä òÿõ âòîðà êðåïîñò çà â ñëó÷àé, 
÷å áúäå íàïàäíàò îòêúì Âàëèíîð; è êàêòî âå÷å ðàçêàçàõìå, êîãàòî ñå 
çàâúðíàë â Ñðåäíàòà çåìÿ, ðåøèë äà ñå çàñåëè â íåéíèòå íåèçáðîäíè 
ïîäçåìíè òúìíèöè, íàðå÷åíè Æåëÿçíàòà ïðåèçïîäíÿ, òúé êàòî ïî âðåìå íà 
Âîéíàòà íà Âñåìîãúùèòå òâúðäå ìíîãî áúðçàëè Âàëàðèòå äà ãî íàïàäíàò â 
Óòóìíî, òà íå ðàçðóøèëè äîêðàé Àíãáàíä è íå ïðåòúðñèëè âñè÷êè ïîòàéíè 
ãàëåðèè. Èçäúëáàë Ìîðãîò ïîä Åðåä Åíãðèí îãðîìåí òóíåë, êîéòî èçëèçàë 
þæíî îò ïëàíèíèòå è îòïðåä èçãðàäèë ìîãúùà ïîðòà. À íàä ïîðòàòà è çàä 
íåÿ ÷àê äî ñàìèòå ïëàíèíè èçäèãíàë øåìåòíèòå êóëè íà Òàíãîðîäðèì, 
ñúçäàäåíè îò ïåïåëòà è øëàêàòà íà ïîäçåìíèòå ïåùè è îòïàäúöèòå îò 
äúëáàåíåòî íà áåçáðîé òóíåëè. Ìðà÷íè áèëè òå, ïóñòèííè è íåâúîáðàçèìî 
âèñîêè; à îò âúðõîâåòå èì ÷åðåí è ãíóñåí äèì ñå òî÷åë èç ñåâåðíèÿ 
íåáîñêëîí. Íå÷èñòîòèè è îïóñòîøåíèå ñå ðàçíàñÿëè íàäàëå÷å îò ïîðòàòà 
íà Àíãáàíä èç ïðîñòîðíàòà ðàâíèíà Àðä-ãàëåí; íî ñëåä ïîÿâàòà íà 
Ñëúíöåòî òàì èçðàñëà âèñîêà òðåâà è äîêàòî Àíãáàíä áèë îáñàäåí, èìàëî 
çåëåíèíà äàæå ñðåä ÿìèòå è êóïèùàòà ðàçáèòè ñêàëè ïðåä âðàòèòå íà 
òîâà ïúêëåíî ìÿñòî.
Çàïàäíî îò Òàíãîðîäðèì ñå ïðîñòèðàëè Ìúãëèâèòå çåìè Õèñèëîìå, 
íàðå÷åíè òúé îò ñàìèòå Íîëäîðè çàðàäè îáëàöèòå, êîèòî Ìîðãîò ïðàòèë 
íàòàì ïðè òÿõíîòî ïðèñòèãàíå; æèâååùèòå ïî òèÿ ìåñòà Ñèíäàðè ãî 
ïðåâåëè íà ñâîÿ åçèê êàòî Õèòëóì. Ïðåêðàñíè áèëè òèÿ çåìè äîêàòî 
òðàÿëà Îáñàäàòà íà Àíãáàíä, ìàêàð ÷å âúçäóõúò áèë ïðîõëàäåí è âîäèòå 
ñòóäåíè. Íà çàïàä ãðàíè÷åëè ñ Êúíòÿùèòå ïëàíèíè Åðåä Ëîìèí, êîèòî ñå 
ïðîñòèðàëè ïîêðàé ìîðåòî, à íà èçòîê è þã ñòèãàëè äî Ñåí÷åñòèòå 
ïëàíèíè Åðåä Âåòðèí, êîèòî ãè äåëåëè îò Àðä-ãàëåí è Ñèðèîíñêàòà 
äîëèíà.
Ôèíãîëôèí è ñèíúò ìó Ôèíãîí óïðàâëÿâàëè Õèòëóì è ïî-ãîëÿìàòà ÷àñò îò 
íàðîäà íà Ôèíãîëôèí îáèòàâàëà ïî áðåãîâåòå íà Ìèòðèìñêîòî åçåðî; 
Ôèíãîí ïúê ñå ãðèæåë çà Äîð-ëîìèí, ðàçïîëîæåí çàïàäíî îò Ìèòðèìñêèòå 
ïëàíèíè. Íî ãëàâíàòà èì êðåïîñò áèëà â Åéòåë Ñèðèîí íà èçòîê îò Åðåä 
Âåòðèí è îòòàì áäåëè íàä Àðä-ãàëåí; à êîííèòå èì îòðÿäè ïðåïóñêàëè èç 
ðàâíèíàòà ÷àê äî ñÿíêàòà íà Òàíãîðîäðèì, çàùîòî ìàêàð è äà íÿìàëè 
ìíîãî êîíå èçïúðâîì, òàáóíèòå èì áúðçî ñå ìíîæàëè ñðåä ïèùíèòå çåëåíè 
ïàñèùà íà Àðä-ãàëåí. Ïðàäåäèòå íà òèÿ æðåáöè áèëè äîøëè ñ êîðàáè îò 
Âàëèíîð äî Ëîñãàð è ñàì Ìàåäðîñ ãè ïîäàðèë íà Ôèíãîëôèí, çà äà èçêóïè 
âèíàòà ñè.
Çàïàäíî îò Äîð-ëîìèí, îòâúä Êúíòÿùèòå ïëàíèíè, êîèòî íàâëèçàëè â 
ñóøàòà ïîêðàé çàëèâà Äðåíãèñò, ñå íàìèðàë Íåâðàñò, êîåòî íà 
ñèíäàðèíñêè åçèê îçíà÷àâà Îòâúäåí áðÿã. Èçïúðâîì íàðè÷àëè ñ òîâà èìå 
âñè÷êè áðåãîâå þæíî îò çàëèâà, íî ïî-êúñíî ãî îñòàâèëè ñàìî çà çåìèòå 
ìåæäó Äðåíãèñò è âðúõ Òàðàñ, êîéòî íàâëèçàë äàëå÷å íàâúòðå â ìîðåòî. 
Äúëãè ãîäèíè òàì áèëî êðàëñòâîòî íà Òóðãîí ìúäðåöà, ñèí Ôèíãîëôèíîâ è 
çà ãðàíèöè ìó ñëóæåëè ìîðåòî, Åðåä Ëîìèí è õúëìîâåòå, ùî ïðîäúëæàâàëè 
íà çàïàä ñòåíàòà íà Åðåä Âåòðèí îò Èâðèí äî âðúõ Òàðàñ. Ñïîðåä íÿêîè 
Íåâðàñò ñïàäàë íå òîëêîâà êúì Õèòëóì, êîëêîòî êúì Áåëåðèàíä, çàùîòî 
êëèìàòúò òàì áèë ìåê, ìîðñêèòå âåòðîâå íàïîÿâàëè çåìèòå, à âèñîêèòå 
ïëàíèíè ãè óêðèâàëè îò ñòóäåíèòå ñåâåðíè âåòðîâå, êîèòî âååëè íàä 
Õèòëóì. Òàìîøíèòå íèçèíè áèëè îáêðúæåíè îò ñòðúìíè ñêëîíîâå è îñòðè 
êðàéáðåæíè çúáåðè; íèòî åäíà ðåêà íå ìèíàâàëà îòòàì, íî íàñðåä 
Íåâðàñò èìàëî ãîëÿìî åçåðî áåç òî÷íî îïðåäåëåíè áðåãîâå, çàùîòî ãî 
îáêðúæàâàëè áëàòà è ìî÷óðèùà. Ëèíàåâåí ñå íàðè÷àëî åçåðîòî, ïîíåæå 
êðàé íåãî îáèòàâàëè áåçáðîéíè ÿòà ïòèöè îò îíèÿ, ùî îáè÷àò âèñîêèòå 
òðúñòèêè è ïëèòêèòå çàëèâè. Êîãàòî ïðèñòèãíàëè çà ïðúâ ïúò â Íåâðàñò, 
Íîëäîðèòå çàâàðèëè ìíîæåñòâî Ñèâè åëôè äà æèâåÿò ïî áðåãîâåòå è 
îñîáåíî îêîëî âðúõ Òàðàñ íà þãîçàïàä, çàùîòî â äðåâíè âðåìåíà Óëìî è 
Îñå îáè÷àëè äà ïîñåùàâàò îíîâà ìÿñòî. Âñè÷êè òàìîøíè ïëåìåíà èçáðàëè 
Òóðãîí çà ñâîé âëàäåòåë è òúêìî â Íåâðàñò íàé-ðàíî ñå ñìåñèëè 
íàðîäèòå íà Íîëäîðèòå è Ñèíäàðèòå; è Òóðãîí äúëãî æèâÿë â ñâîèòå 
÷åðòîçè, íàðå÷åíè Âèíÿìàð, êðàé ìîðñêèÿ áðÿã ïîä âðúõ Òàðàñ.
Þæíî îò Àðä-ãàëåí, íà øåéñåò ëåâãè îò èçòîê íà çàïàä, ñå ðàçñòèëàëî 
ïðîñòîðíî ïëàòî, íàðå÷åíî Äîðòîíèîí; âåëè÷àâè áîðîâè ãîðè ãî 
ïîêðèâàëè îò êðàé äî êðàé, íî íàé-ãúñòè áèëè îòêúì ñåâåðíàòà è 
çàïàäíàòà ñòðàíà. Îòíà÷àëî ïîëåãàòè, ñêëîíîâåòå ìó ñå èçäèãàëè êúì 
ìðà÷íè è ñóðîâè çåìè, ãäå íàä áåçáðîéíè õëàäíè åçåðöà ñòúð÷àëè ãîëè è 
ñòðúìíè çúáåðè, ïî-âèñîêè äàæå îò âúðõîâåòå íà Åðåä Âåòðèí; à íà þã 
êúì Äîðèàò ïëàòîòî èçâåäíúæ ñâúðøâàëî ñ øåìåòíè ñêàëíè ñòåíè è 
ñòðàõîâèòè ïðîïàñòè. Îò ñåâåðíèòå ìó ñêëîíîâå Ôèíàðôèíîâèòå ñèíîâå 
Àíãðîä è Àåãíîð îõðàíÿâàëè ïîëÿòà íà Àðä-ãàëåí êàòî âàñàëè íà áðàò ñè 
Ôèíðîä, âëàäåòåë íà Íàðãîòðîíä; ìàëîáðîéíè áèëè òåõíèòå ïëåìåíà, 
çàùîòî òðóäíî ñå íàìèðàëî ïðåïèòàíèå èç òèÿ ïóñòèííè çåìè, à 
ïðîñòîðíîòî ïëàòî çàä òÿõ òðÿáâàëî äà ïîñëóæè çà íåïðåîäîëèìî 
ïðåïÿòñòâèå ïðåä íàáåçèòå íà Ìîðãîò.
Ìåæäó Äîðòîíèîí è Ñåí÷åñòèòå ïëàíèíè èìàëî òÿñíà äîëèíà, ïî ÷èèòî 
ñòðúìíè ñêëîíîâå ðàñòåëè áîðîâè ãîðè, íî ñàìàòà äîëèíà áèëà ïîêðèòà ñ 
òó÷íè ïàñèùà, çàùîòî ïðåç íåÿ áúðçàëè êúì Áåëåðèàíä âîäèòå íà Ñèðèîí. 
Ôèíðîä îõðàíÿâàë Ñèðèîíñêèÿ ïðîëîì è íàñðåä ðåêàòà, âúðõó îñòðîâ Òîë 
Ñèðèîí, èçãðàäèë ìîãúùàòà ñòðàæåâà êóëà Ìèíàñ Òèðèò; àëà ñëåä êàòî 
ñúòâîðèë Íàðãîòðîíä, îñòàâèë òàçè êðåïîñò ïîä íàäçîðà íà áðàò ñè 
Îðîäðåò.
Ïðîñòîðíèòå è ïðåêðàñíè çåìè íà Áåëåðèàíä ñå ïðîñòèðàëè îò äâåòå 
ñòðàíè íà ìîãúùàòà è ïðîñëàâåíà â ìíîæåñòâî ïåñíè ðåêà Ñèðèîí, êîÿòî 
èçâèðàëà îò Åéòåë Ñèðèîí è ìèíàâàëà ïîêðàé Àðä-ãàëåí, ïðåäè äà ñå 
âòóðíå ïðåç ïðîëîìà, ñáèðàéêè âîäè îò ïëàíèíñêèòå ïîòîöè. Îòòàì 
ïðîäúëæàâàëà ñòî è òðèéñåò ëåâãè íà þã è ñòàâàëà âñå ïî-ïúëíîâîäíà îò 
ìíîæåñòâî ïðèòîöè, äîäåòî íàêðàÿ ìîùíèòå é òàëàçè äîñòèãàëè øèðîêàòà 
ïåñú÷ëèâà äåëòà â Áàëàðñêèÿ çàëèâ. À îò ñåâåð íà þã ïî äåñíèÿ áðÿã íà 
Ñèðèîí â Çàïàäåí Áåëåðèàíä áèëè íàé-íàïðåä ãîðñêèòå äåáðè íà Áðåòèë 
ìåæäó Ñèðèîí è Òåèãëèí, à ïîäèð òóé çàïî÷âàëî êðàëñòâîòî Íàðãîòðîíä, 
ðàçïîëîæåíî ìåæäó Òåèãëèí è Íàðîã. Ðåêà Íàðîã ïúê çàïî÷âàëà îò 
Èâðèíñêèòå âîäîïàäè ïîä þæíèÿ ñêëîí íà Äîð-ëîìèí è ìèíàâàëà îñåìäåñåò 
ëåâãè ïðåç ðàâíèíèòå, ïðåäè äà ñå ñëåå ñúñ Ñèðèîí â Íàí-òàòðåí, ùî 
çíà÷è Ñòðàíà íà âúðáèòå. Þæíî îò Íàí-òàòðåí èìàëî ïðîñòîðíè, àëà 
ïî÷òè íåçàñåëåíè ëèâàäè, îáðàñëè ñ äèâè öâåòÿ; à îòâúä òÿõ çàïî÷âàëè 
áëàòà è òðúñòèêîâè îñòðîâ÷åòà, ñòèãàùè ÷àê äî ïåñú÷ëèâàòà äåëòà, ãäå 
íå ñå ñðåùàëè äðóãè æèâè òâàðè îñâåí ÿòà ìîðñêè ïòèöè.
Íî êðàëñòâîòî Íàðãîòðîíä ñå ïðîñòèðàëî è çàïàäíî îò Íàðîã äî ðåêà 
Íåíèã, êîÿòî ñå âëèâàëà â ìîðåòî êðàé Åãëàðåñò; è Ôèíðîä ñòàíàë 
ïîâåëèòåë íà âñè÷êè åëôè â Áåëåðèàíä ìåæäó ìîðåòî è Ñèðèîí, áåç äà ñå 
áðîÿò áðåãîâåòå íà Ôàëàñ. Òàì îáèòàâàëè îíèÿ Ñèíäàðè, ùî ïðîäúëæàâàëè 
äà îáè÷àò êîðàáèòå è Êèðäàí êîðàáîñòðîèòåëÿ áèë òåõåí âëàäåòåë; íî 
ìåæäó Êèðäàí è Ôèíðîä èìàëî äðóæåñêè ñúþç è ñ ïîìîùòà íà Íîëäîðèòå 
áèëè âúçñòàíîâåíè ïðèñòàíèùàòà â Áðèòîìáàð è Åãëàðåñò. Çàä ìîãúùèòå 
ñè ñòåíè òå ñå ïðåâúðíàëè â ïðåêðàñíè ãðàäîâå ñ òèõè çàëèâè è êàìåííè 
êåéîâå. Íà ñêàëèñòèÿ íîñ çàïàäíî îò Åãëàðåñò èçãðàäèë Ôèíðîä êóëàòà 
Áàðàä Íèìðàñ, çà äà íàáëþäàâà ìîðåòî íà çàïàä, ìàêàð ÷å òîâà ñå 
îêàçàëî èçëèøíî; çàùîòî íèêîãà íå îïèòàë Ìîðãîò äà ñòðîè êîðàáè èëè 
äà âîþâà ïî ìîðå. Âñè÷êèòå ìó ñëóãè íåíàâèæäàëè âîäàòà è ñàìî íàé-
òåæêà íóæäà áè çàñòàâèëà íÿêîé îò òÿõ äà ñå ïðèáëèæè äî ìîðåòî. Ñ 
ïîìîùòà íà åëôèòå îò Çàëèâèòå íÿêîè íàðãîòðîíäñêè ïëåìåíà èçãðàäèëè 
íîâè êîðàáè è îòïëàâàëè äà èçñëåäâàò ãîëåìèÿ îñòðîâ Áàëàð, òà äà ñè 
ïîäãîòâÿò íà íåãî ïîñëåäíî óáåæèùå, àêî ñå ñëó÷è íàé-ëîøîòî; íî íå èì 
áèëî ïèñàíî äà æèâåÿò òàì.
Òúé êðàëñòâîòî íà Ôèíðîä ñòàíàëî äàëå÷ ïî-îáøèðíî îò âñè÷êè äðóãè, 
ìàêàð äà áèë íàé-ìëàäèÿò ñðåä âåëèêèòå âëàäåòåëè íà Íîëäîðèòå - 
Ôèíãîëôèí, Ôèíãîí, Ìàåäðîñ è Ôèíðîä Ôåëàãóíä. Àëà Ôèíãîëôèí áèë 
ïî÷èòàí êàòî âëàäåòåë íà âñè÷êè Íîëäîðè, à ïîäèð íåãî èäâàë Ôèíãîí, 
âúïðåêè ÷å òÿõíîòî êðàëñòâî çàåìàëî ñàìî ñåâåðíèòå îáëàñòè íà Õèòëóì; 
ìàêàð è ìàëîáðîåí, òåõíèÿò íàðîä áèë íàé-êðåïúê è õðàáúð, íàé-ñòðàøåí 
çà îðêèòå è íàé-íåíàâèñòåí çà Ìîðãîò.
Îòëÿâî íà Ñèðèîí ñå ïðîñòèðàë Èçòî÷åí Áåëåðèàíä, äîñòèãàù íà øèðèíà 
äî ñòî ëåâãè îò Ñèðèîí äà Ãåëèîí è ãðàíèöèòå íà Îñèðèàíä; èçïúðâîì 
ìåæäó Ñèðèîí è Ìèíäåá ëåæàë ïóùèíàêúò Äèìáàð ïîä íåïðèñòúïíèòå 
âúðõîâå íà Êðèñàåãðèì, ãäå âèåëè ãíåçäà îðëèòå. Ìåæäó Ìèíäåá è 
ãîðíîòî ïîðå÷èå íà Åñãàëäóèí ñå íàìèðàëà íè÷èÿòà çåìÿ Íàí Äóíãîðòåá; 
è íàä òàÿ îáëàñò òåãíåë ñòðàõúò, çàùîòî îò åäíàòà é ñòðàíà ìîùòà íà 
Ìåëèàí çàêðèëÿëà ñåâåðíèòå ïðåäåëè íà Äîðèàò, íî îò äðóãàòà áèëè 
øåìåòíèòå ïðîïàñòè íà Ïëàíèíèòå íà Óæàñà Åðåä Ãîðãîðîò ïîä âèñîêèòå 
Äîðòîíèîíñêè ïëàòà. Íàòàòúê, êàêòî êàçàõìå âå÷å, áèëà èçáÿãàëà 
Óíãîëèàíò îò îãíåíèòå áè÷îâå íà Áàëðîçèòå è äúëãî æèâÿëà òàì, 
èçïúëâàéêè êëèñóðèòå ñúñ ñìúðòîíîñåí ìðàê, à äîðè è êîãàòî èç÷åçíàëà, 
ñêâåðíèòå é èç÷àäèÿ ïðîäúëæèëè äà äåáíàò èç ïðîïàñòèòå è äà òúêàò 
çëîêîáíèòå ñè ìðåæè; è ðåäêèòå ïîòîöè, èçâèðàùè îò Åðåä Ãîðãîðîò, 
áèëè çàìúðñåíè è îïàñíè çà ïèåíå, çàùîòî âêóñåë ëè íÿêîé âîäèòå èì, 
ñúðöåòî ìó ñå èçïúëâàëî ñúñ ñÿíêàòà íà ëóäîñò è îò÷àÿíèå. Âñè÷êè æèâè 
òâàðè îòáÿãâàëè òèÿ ìåñòà, à Íîëäîðèòå ìèíàâàëè ïðåç Íàí Äóíãîðòåá 
ñàìî â êðàåí ñëó÷àé è òî ïî ïúòèùà êðàé ïðåäåëèòå íà Äîðèàò, äàëå÷å 
îò çëîâåùèòå õúëìîâå. Òèÿ ïúòèùà áèëè èçãðàäåíè îòäàâíà, îùå ïî 
âðåìåòî, êîãàòî Ìîðãîò ñå çàâúðíàë â Ñðåäíàòà çåìÿ; è ïî òÿõ ïúòíèêúò 
ìîæåë äà ñòèãíå íà èçòîê äî Åñãàëäóèí, êúäåòî â ãîäèíèòå íà Îáñàäàòà 
âñå îùå ñå èçäèãàë êàìåííèÿò ìîñò Èàíò Èàóð. Îòòàì ïðîäúëæàâàëè ïðåç 
Áåçìúëâíèòå çåìè Äîð Äèíåí è ïðåñè÷àéêè Àðîñèàõ (ùî çíà÷è Áðîäîâåòå 
íà Àðîñ), äîñòèãàëè ñåâåðíèòå ïðåäåëè íà Áåëåðèàíä, êúäåòî æèâååëè 
ñèíîâåòå íà Ôåàíîð.
Íà þã ñå ðàçñòèëàëè îõðàíÿâàíèòå äåáðè íà Äîðèàò, âëàäåíèå íà 
Ïîòàéíèÿ êðàë Òèíãîë, êúäåòî íèêîé íå ìîæåë äà âëåçå áåç íåãîâî 
ðàçðåøåíèå. Â ñåâåðíàòà èì ÷àñò áèëà ãîðàòà Íåëäîðåò, îãðàíè÷åíà íà 
èçòîê è þã îò ìðà÷íàòà ðåêà Åñãàëäóèí, êîÿòî çàâèâàëà íà íà çàïàä 
ïðåç ðàâíèíèòå; à ìåæäó Àðîñ è Åñãàëäóèí ëåæàëà ïî-ãúñòàòà è ïî-
îáøèðíà ãîðà Ðåãèîí. Þæíî îò Åñãàëäóèí, òàì êúäåòî ðåêàòà çàâèâàëà íà 
çàïàä êúì Ñèðèîí, áèëè Ìåíåãðîòñêèòå ïåùåðè; è öÿë Äîðèàò ëåæàë 
èçòî÷íî îò Ñèðèîí ñ èçêëþ÷åíèå íà òÿñíàòà ãîðèñòà îáëàñò ìåæäó 
Çäðà÷íèòå åçåðà è ìÿñòîòî, êúäåòî Òåèãëèí ñå âëèâàë â Ñèðèîí. Íàðîäúò 
íà Äîðèàò íàðè÷àë òàçè ãîðà Íèâðèì, ùî îçíà÷àâà Çàïàäåí ïðåäåë; 
âåêîâíè äúáîâå ðàñòåëè òàì è òàçè îáëàñò ñúùî áèëà îáãúðíàòà â Ïîÿñà 
íà Ìåëèàí, òà ÷àñò îò ðåêàòà, êîÿòî òÿ îáè÷àëà çàðàäè ïðåêëîíåíèåòî 
ñè ïðåä Óëìî, äà ïîïàäíå èçöÿëî ïîä âëàñòòà íà Òèíãîë.
Â þãîçàïàäíèÿ êðàé íà Äîðèàò, êúäåòî Àðîñ ñå âëèâàë â Ñèðèîí, ïî 
äâàòà áðÿãà ñå ïðîñòèðàëè åçåðà è ìî÷óðèùà, à ñàìàòà ðåêà ñå 
ðàçäåëÿëà íà ìíîæåñòâî òåñíè ïðîòîöè. Òèÿ ìåñòà áèëè íàðå÷åíè Àåëèí-
óèàë, òîåñò Çäðà÷íèòå åçåðà, çàùîòî áèëè îáãúðíàòè â ìúãëè è íàä òÿõ 
âëàñòâàëà ìàãèÿòà íà Äîðèàò. Äîòàì öÿëàòà ñåâåðíà ÷àñò íà Áåëåðèàíä 
ïëàâíî ñå ñïóñêàëà íà þã, à ïî-íàòàòúê ïðîäúëæàâàëè ðàâíèíè è Ñèðèîí 
çàáàâÿë ñâîåòî òå÷åíèå. Íî þæíî îò Àåëèí-óèàë âíåçàïíî çàïî÷âàëè 
ñòðúìíèíè è äîëíîòî ïîðå÷èå íà Ñèðèîí áèëî îòäåëåíî îò ãîðíîòî ñ òåçè 
âúçâèøåíèÿ, êîèòî ïîãëåäíàòè îòêúì þã ïðèëè÷àëè íà áåçêðàéíà õúëìèñòà 
âåðèãà, ñòèãàùà íà çàïàä äî Åãëàðåñò îòâúä Íàðîã, à íà èçòîê äî Àìîí 
Åðåá, íåäàëå÷å îò Ãåëèîí. Íàðîã ïðåñè÷àë òèÿ õúëìîâå ïî äúëáîêà 
êëèñóðà ñ ìíîæåñòâî áúðçåè, íî áåç âîäîïàäè, à îò çàïàäíèÿ ìó áðÿã ñå 
èçäèãàëè ïðîñòîðíèòå ãîðèñòè ïëàòà Òàóð-åí-Ôàðîò. Òúêìî òàì, ïîä 
çàïàäíèÿ ñêëîí íà òàçè êëèñóðà, êúäåòî áóéíèÿò ïåíåñò ïîòîê Ðèíãâèë 
ñå õâúðëÿë â Íàðîã îò âèñèíèòå íà Ôàðîòñêîòî ïëàòî, èçãðàäèë Ôèíðîä 
ñâîÿòà òâúðäèíà Íàðãîòðîíä. À íà äâàéñåò è ïåò ëåâãè èçòî÷íî îò 
Íàðãîòðîíäñêàòà êëèñóðà, ìàëêî ñëåä Çäðà÷íèòå åçåðà, áèëè ìîãúùèòå 
âîäîïàäè, êúäåòî Ñèðèîí ñå ñïóñêàë îò ñåâåðíèòå âúçâèøåíèÿ è âíåçàïíî 
èç÷åçâàë â îãðîìíè ïîäçåìèÿ, èçäúëáàíè îò òåæåñòòà íà âîäèòå ìó; òðè 
ëåâãè íà þã îòòàì îòíîâî èçáëèêâàë ñúñ ñòðàõîâèò ãðîõîò è îáëàöè ïÿíà 
ïðåç ñêàëíà àðêà â ïîäíîæèåòî íà õúëìîâåòå, íàðå÷åíà Ïîðòèòå íà 
Ñèðèîí.
Òèÿ ðàçäåëÿùè ñòðúìíèíè íîñåëè èìåòî Àíäðàì, ùî çíà÷è Äúëãàòà ñòåíà, 
ñòèãàùà îò Íàðãîòðîíä äî Èçòî÷åí Áåëåðèàíä, êúäåòî ñå íàìèðàë Ðàìäàë, 
ñèðå÷ Êðàÿò íà ñòåíàòà. Íà èçòîê îáà÷å ñòàâàëè ïî-ïîëåãàòè, òúé êàòî 
Ãåëèîíñêàòà äîëèíà ñëèçàëà ïëàâíî íà þã è ïî Ãåëèîí íÿìàëî íèòî åäèí 
âîäîïàä, ìàêàð ÷å òå÷åíèåòî ìó áèëî ïî-áúðçî îò îíîâà íà Ñèðèîí. 
Ìåæäó Ðàìäàë è Ãåëèîí ñå èçâèñÿâàë îãðîìåí ñàìîòåí õúëì ñ ïîëåãàòè 
ñêëîíîâå è ñàìîòàòà ìó ãî ïðàâåëà äà èçãëåæäà îùå ïî-âåëè÷àâ; 
íàðè÷àëè ãî Àìîí Åðåá. Âúðõó Àìîí Åðåá áèë çàãèíàë Äåíåòîð, êðàë íà 
Íàíäîðèòå îò Îñèðèàíä, êîéòî ðàìî äî ðàìî ñ Òèíãîë ñå âúçïðàâèë 
ïðîòèâ Ìîðãîò â îíèÿ äíè, êîãàòî ïúë÷èùà îðêè çà ïðúâ ïúò íàõëóëè â 
çâåçäíèÿ ïîêîé íà Áåëåðèàíä; è òàì ñå çàñåëèë Ìàåäðîñ ñëåä âåëèêàòà 
ïîáåäà. À þæíî îò Àíäðàì, ìåæäó Ñèðèîí è Ãåëèîí, ñå ïðîñòèðàëè ïóñòè 
è íåïðîõîäèìè äåáðè, êúäåòî íå ñìååë äà íàâëèçà íèêîé, îñâåí ìàëöèíà 
ñêèòàëöè îò Ìðà÷íèòå åëôè; Òàóð-èì-Äóèíàò ãè íàðåêëè, ùî çíà÷è Ãîðà 
ìåæäó ðåêèòå.


Âåëèêà ðåêà áèë Ãåëèîí; äâà èçâîðà èìàë è ïî äâå êîðèòà òå÷àë 
îòíà÷àëî: Ìàëúê Ãåëèîí, êîéòî çàïî÷âàë îò õúëìà Õèìðèíã è Ãîëÿì 
Ãåëèîí, èçâèðàù îò âðúõ Ðåðèð. Ïîäèð ñëèâàíåòî íà äâàòà ðúêàâà 
ïðîäúëæàâàë îùå ÷åòèðèéñåò ëåâãè íà þã, äîäåòî äîñòèãíå íîâè ïðèòîöè; 
è òå÷åíèåòî ìó äî ìîðåòî áèëî äâà ïúòè ïî-äúëãî îò îíîâà íà Ñèðèîí, 
ìàêàð è íå òúé ïúëíîâîäíî, çàùîòî ïî èçòî÷íèòå çåìè ïàäàëè ïî-ìàëêî 
äúæäîâå, îòêîëêîòî â Õèòëóì è Äîðòîíèîí, îòêúäåòî ÷åðïåë âîäèòå ñè 
Ñèðèîí. Îò Åðåä Ëóèí èçâèðàëè øåñòòå ïðèòîêà íà íà Ãåëèîí: Àñêàð 
(íàðå÷åí ïî-êúñíî Ðàòëîðèåë), Òàëîñ, Ëåãîëèí, Áðèëòîð, Äóèëâåí è 
Àäóðàíò - âñå áúðçîñòðóéíè ïîòîöè, áÿãàùè ïî ñòðúìíèòå ïëàíèíñêè 
ñêëîíîâå; à ìåæäó Àñêàð îòêúì ñåâåð è Àäóðàíò îòêúì þã, Ãåëèîí è Åðåä 
Ëóèí ñëàãàëè ãðàíèöèòå íà ïðåêðàñíèÿ çåëåí Îñèðèàíä - Ñòðàíàòà íà 
ñåäåìòå ðåêè. Êúì ñðåäàòà íà ñâîåòî òå÷åíèå Àäóðàíò ñå ðàçäåëÿë íà 
äâå è ïîñëå îòíîâî ñå ñëèâàë; è îáãúðíàòèÿò îò âîäèòå ìó îñòðîâ áèë 
íàðå÷åí Òîë Ãàëåí, ùî çíà÷è Çåëåíèÿ îñòðîâ. Òàì ñå çàñåëèëè Áåðåí è 
Ëóòèåí ñëåä ñâîåòî çàâðúùàíå.
Â Îñèðèàíä, ïîä çàêðèëàòà íà ðåêèòå, æèâååëè Çåëåíèòå åëôè; çàùîòî îò 
âñè÷êè ðåêè íà çàïàäíèÿ ñâÿò Óëìî íàé-ìíîãî îáè÷àë Ñèðèîí, à ïîäèð 
íåãî Ãåëèîí. Òúé áåçøóìíè è ëîâêè áèëè ãîðñêèòå åëôè â Îñèðèàíä, ÷å 
ñòðàííèê ìîæåë äà ïðåêîñè çåìèòå èì îò êðàé äî êðàé, áåç äà çúðíå 
íèòî åäèí îò òÿõ. Ïðåç ïðîëåòòà è ëÿòîòî ñå îáëè÷àëè â çåëåíè îäåæäè, 
à çâúíêèòå èì ïåñíè äîñòèãàëè íàäàëå÷ îòâúä âîäèòå íà Ãåëèîí; çàòóé 
Íîëäîðèòå íàðåêëè îíàçè îáëàñò Ëèíäîí, ùî çíà÷è Çåìÿ íà ìóçèêàòà, à 
íà ïëàíèíèòå çàä íåÿ äàëè èìåòî Åðåä Ëèíäîí, çàùîòî çà ïðúâ ïúò ãè 
çúðíàëè îò Îñèðèàíä.


Èçòî÷íî îò Äîðòîíèîí ïðåäåëèòå íà Áåëåðèàíä áèëè íàé-óÿçâèìè çà 
âðàæåñêè íàáåçè, òúé êàòî ñàìî íèñêè õúëìîâå îïàçâàëè Ãåëèîíñêàòà 
äîëèíà îòêúì ñåâåð. Ïî îíèÿ ìåñòà, íàðå÷åíè Ìàåäðîñîâè ïðåäåëè è â 
çåìèòå îòâúä òÿõ æèâååëè ñèíîâåòå íà Ôåàíîð ñúñ ñâîèòå íàðîäè; è çà 
äà íå äîïóñíàò íàõëóâàíå íà Ìîðãîò êúì Èçòî÷åí Áåëåðèàíä, êîííèöàòà 
èì ÷åñòî ïðåïóñêàëà íà ñåâåð èç íåîáÿòíàòà è áåçëþäíà ðàâíèíà Ëîòëàí, 
êîÿòî ëåæàëà íà èçòîê îò Àðä-ãàëåí. Ãëàâíàòà êðåïîñò íà Ìàåäðîñ ñå 
èçäèãàëà âúðõó ïëîñêèÿ âðúõ íà õúëìà Õèìðèíã, ùî îçíà÷àâà 
Âå÷íîñòóäåí; ìîãúù è ãîë áèë òîçè ñêàëèñò õúëì, îáêðúæåí îò ìíîæåñòâî 
ïî-íèñêè âúçâèøåíèÿ. Ìåæäó Õèìðèíã è Äîðòîíèîí áèë ñòðúìíèÿò îòêúì 
çàïàäíàòà ñè ñòðàíà Àãëîíñêè ïðîõîä - åäèíñòâåíà âðàòà êúì Äîðèàò; è 
âå÷íî âååë ïðåç íåãî ëþòèÿò ñåâåðåí âÿòúð. Íî Êåëåãîðì è Êóðóôèí 
óêðåïèëè Àãëîí è ìîùíàòà èì âîéñêà îõðàíÿâàëà êàêòî ïðîõîäà, òúé è 
öÿëàòà îáëàñò Õèìëàä, ðàçïîëîæåíà íà þã ìåæäó Àðîñ, êîéòî èçâèðàë îò 
Äîðòîíèîí è ïðèòîêà ìó Êåëîí, èäâàù îòêúì Õèìðèíã.
Îáëàñòòà ìåæäó äâàòà ðúêàâà íà Ãåëèîí áèëà óïðàâëÿâàíà îò Ìàãëîð è â 
íåÿ èìàëî ìÿñòî, êúäåòî õúëìîâåòå ñúâñåì ñå ñíèøàâàëè; òúêìî îòòàì 
îðêèòå íàõëóëè â Èçòî÷åí Áåëåðèàíä ïðåäè Òðåòîòî ñðàæåíèå. Çàòîâà 
Íîëäîðèòå íåïðåñòàííî èçïðàùàëè ìíîãîáðîéíè êîííè îòðÿäè èç îíèÿ 
ðàâíèíè; à íàðîäúò íà Êàðàíòèð ñå óêðåïèë èç ïëàíèíèòå èçòî÷íî îò 
Ìàãëîðîâèÿ ïðîëîì. Òàì âðúõ Ðåðèð è îêîëíèòå âúçâèøåíèÿ ñå èçäàâàëè 
íà çàïàä îò ïëàíèíñêàòà âåðèãà Åðåä Ëèíäîí; è â ãúíêàòà ìåæäó Ðåðèð è 
Åðåä Ëèíäîí èìàëî åçåðî çàêúòàíî ñðåä ïëàíèíè îòâñÿêúäå, îñâåí íà þã. 
Òóé áèëî åçåðîòî Õåëåâîðí, äúëáîêî è ìðà÷íî, à êðàé íåãî æèâååë 
Êàðàíòèð; àëà öÿëàòà ïðîñòîðíà îáëàñò ìåæäó Ãåëèîí, ïëàíèíèòå, Ðåðèð 
è ðåêà Àñêàð áèëà íàðè÷àíà îò Íîëäîðèòå ñ èìåòî Òàðãåëèîí, êîåòî 
îçíà÷àâà Çåìè îòâúä Ãåëèîí, èëè îùå Äîð Êàðàíòèð, ñèðå÷ Çåìèòå íà 
Êàðàíòèð; èìåííî òàì ñå ñðåùíàëè çà ïðúâ ïúò Íîëäîðè è äæóäæåòà. À 
ìíîãî ïðåäè òîâà Ñèâèòå åëôè íàðè÷àëè Òàðãåëèîí ñ èìåòî Òàëàò Ðóíåí - 
Èçòî÷íà äîëèíà.
Òúé ñèíîâåòå íà Ôåàíîð íà÷åëî ñ Ìàåäðîñ âëàñòâàëè íàä Èçòî÷åí 
Áåëåðèàíä, àëà ïî îíîâà âðåìå ïëåìåíàòà èì æèâååëè ïðåäèìíî â 
ñåâåðíèòå îáëàñòè, à íà þã îòèâàëè ñàìî äà ëîâóâàò èç çåëåíèòå ãîðè. 
Àìðîä è Àìðàñ îáà÷å ñå çàñåëèëè ïî îíèÿ ìåñòà è äîäåòî òðàåëà 
Îáñàäàòà ðÿäêî ñå îòáèâàëè íà ñåâåð; ïîíÿêîãà êúì òåõíèòå êðàèùà 
ïðèñòèãàëè è äðóãè åëôè÷åñêè âëàäåòåëè, äîðè îò íàé-äàëå÷íè çåìè, 
çàùîòî ìàêàð è ïóñòà, ñòðàíàòà áèëà äèâíî êðàñèâà. Íàé-÷åñòî èäâàë 
Ôèíðîä Ôåëàãóíä, êîéòî áèë ñòðàñòåí ïúòåøåñòâåíèê, òà â ñòðàíñòâèÿòà 
ñè ñòèãàë ÷àê äî Îñèðèàíä è äðóæàë ñúñ Çåëåíèòå åëôè. Íî äîäåòî 
òðàÿëî öàðñòâîòî íà Íîëäîðèòå, íèòî åäèí îò òÿõ íå ñå ïðåõâúðëèë 
îòâúä Åðåä Ëèíäîí; ðÿäêî èäâàëè âåñòè â Áåëåðèàíä îò äàëå÷íèòå çåìè 
íà Èçòîêà.


Ãëàâà 15.

ÇÀ ÍÎËÄÎÐÈÒÅ Â ÁÅËÅÐÈÀÍÄ

Ðàçêàçàõìå âå÷å êàê Óëìî ïîìîãíàë íà Òóðãîí îò Íåâðàñò äà îòêðèå 
ïîòàéíàòà äîëèíà Òóìëàäåí; à òÿ (êàêòî ñå óçíàëî ïî-ñåòíå) ëåæàëà 
èçòî÷íî îò ãîðíîòî ïîðå÷èå íà Ñèðèîí ñðåä ïðúñòåí îò íåïðèñòúïíè 
ïëàíèíè, ïðåç êîèòî íå ìîæåëà äà ìèíå íèêîÿ æèâà òâàð îñâåí îðëèòå íà 
Òîðîíäîð. Íî äúëáîêî ïîä ïëàíèíèòå èìàëî ïðîõîä, èçäúëáàí îùå â 
ìðà÷íèòå åïîõè íà ñâåòà îò ïîòîöèòå, ùî èçòè÷àëè, çà äà ñå âëåÿò â 
Ñèðèîí; òúêìî òîçè ïðîõîä îòêðèë Òóðãîí, ìèíàë ïî íåãî äî çåëåíàòà 
ðàâíèíà ìåæäó ïëàíèíèòå è âèäÿë ñðåä íåÿ äà ñå èçäèãà õúëì êàòî 
îñòðîâ îò êîðàâ è ãëàäúê êàìúê; çàùîòî â äðåâíè âðåìåíà äîëèíàòà áèëà 
äúíî íà îãðîìíî åçåðî. Òîãàâà Òóðãîí ðàçáðàë, ÷å íàé-ñåòíå å íàìåðèë 
æåëàíîòî ìÿñòî è ðåøèë äà ïîñòðîè òàì ïðåêðàñåí ãðàä, êîéòî äà ìó 
íàïîìíÿ çà Òèðèîí âúðõó Òóíà; íî èçïúðâîì ñå ïðèáðàë â Íåâðàñò è 
çàæèâÿë ìèðíî, ìàêàð ÷å äúëáîêî â ñúðöåòî ñè íåïðåñòàííî îáìèñëÿë êàê 
äà ïîñòèãíå ñâîèòå çàìèñëè.
Ñëåä Äàãîð Àãëàðåá îáà÷å áåçïîêîéñòâîòî, ùî âñåëèë Óëìî â ãúðäèòå ìó, 
îòíîâî çàïî÷íàëî äà ãî ìú÷è, òà ïðèçîâàë íàé-êðåïêèòå è íàé-
íàäàðåíèòå îò ñâîåòî ïëåìå è òàéíî ãè ïîâåë êúì ñêðèòàòà äîëèíà, çà 
äà çàïî÷íàò ñòðîåæà íà ãðàäà, êîéòî Òóðãîí áèë çàìèñëèë; è íàâñÿêúäå 
ñëîæèëè ñòðàæà, òà íèòî åäèí ïðèøúëåö äà íå ñå íàòúêíå íà òåõíèÿ 
òðóä, à Óëìî ãè çàêðèëÿë ñúñ ñâîÿòà ìîù îòêúì Ñèðèîí. Íî Òóðãîí 
ïðîäúëæàâàë ïðåç ïîâå÷åòî âðåìå äà æèâåå â Íåâðàñò, äîêàòî íàé-ñåòíå 
ãðàäúò áèë íàïúëíî çàâúðøåí ñëåä ïåòäåñåò è äâå ãîäèíè ïîòàåí òðóä. 
Ðàçêàçâàò, ÷å Òóðãîí ìó èçáðàë èìåòî Îíäîëèíäå, ùî íà åçèêà íà åëôèòå 
îò Âàëèíîð îçíà÷àâàëî Ñêàëà íà ïååùèòå âîäè, çàùîòî âúðõó õúëìà èìàëî 
ìíîæåñòâî ôîíòàíè; íî íà ñèíäàðèíñêè åçèê èìåòî ñå ïðîìåíèëî è 
ñòàíàëî Ãîíäîëèí, ñèðå÷ Ñêðèòàòà ñêàëà. Ïðèãîòâèë ñå Òóðãîí äà 
ïîòåãëè îò Íåâðàñò è äà íàïóñíå çàâèíàãè ÷åðòîçèòå ñè âúâ Âèíÿìàð 
êðàé ìîðåòî; òîãàâà Óëìî ãî ïîñåòèë îùå âåäíúæ è ìó ðåêúë:
- Åòî ÷å íàé-ñåòíå òðúãâàø êúì Ãîíäîëèí, Òóðãîí; à àç ùå çàïàçÿ 
âëàñòòà ñè â Ñèðèîíñêàòà äîëèíà è âñè÷êè âîäè îêîëî íåÿ, òà íèêîé äà 
íå ïîïðå÷è íà òâîÿ ïîõîä èëè äà îòêðèå ïîòàéíèÿ âõîä áåç òâîå 
ðàçðåøåíèå. Îò âñè÷êè âëàäåíèÿ íà Åëäàðèòå íàé-äúëãî ùå óñòîè 
Ãîíäîëèí ñðåùó ñèëàòà Ìåëêîðîâà. Àëà íåäåé äà âúçëþáâàø ïðåêîìåðíî 
îíóé, ùî ñå ðîäè îò êîïíåæà ñúðäå÷åí è òðóäà íà ðúöåòå òè; ïîìíè, ÷å 
èñòèíñêàòà íàäåæäà íà Íîëäîðèòå ëåæè íà Çàïàä è èäâà îòêúì Ìîðåòî.
Ïîñëå Óëìî ïðåäóïðåäèë, ÷å íå å â íåãîâàòà âëàñò äà îòìåíè Ïðîêîáàòà 
íà Ìàíäîñ, êîÿòî òåãíåëà è âúðõó Òóðãîí.
- Ïðî÷åå, ìîæå è òúé äà ñå ñëó÷è - ðåêúë òîé, - ÷å ïðîêëÿòèåòî íà 
Íîëäîðèòå äà òå îòêðèå òàì ïîäèð âðåìå è èçìÿíàòà äà íàäèãíå ãëàâà 
ñðåä òâîèòå ÷åðòîçè. Îãúí ùå òå çàïëàøè òîãàâà. Íî àêî íàèñòèíà 
íàáëèæè òàçè çàïëàõà, ÷àê îò Íåâðàñò ùå äîéäå ïðàòåíèê äà òå 
ïðåäóïðåäè è ÷ðåç íåãî íàä îãúí è ðàçðóõà ùå ñå ðîäè íîâà íàäåæäà çà 
åëôè è õîðà. Çàòóé îñòàâè â òîçè äîì ìå÷ è äîñïåõè, òà â áúäíè ãîäèíè 
òîé äà ãè íàìåðè è òúé äà ãî ïîçíàåø áåç ñòðàõ îò èçìàìà.
Îáÿñíèë îùå Óëìî îò êàêúâ âèä è ðàçìåðè äà áúäàò øëåìúò, ðèçíèöàòà è 
ìå÷úò, îñòàâåíè â ÷åðòîçèòå. Ïîäèð òóé ñå çàâúðíàë â ìîðåòî, à Òóðãîí 
ïîâåë ñâîÿ íàðîä, ùî ïðåäñòàâëÿâàë òî÷íî åäíà òðåòà îò Íîëäîðèòå íà 
Ôèíãîëôèí è çàåäíî ñ òÿõ òðúãíàëà îùå ïî-ãîëÿìà àðìèÿ îò Ñèíäàðè; 
îòðÿä ïîäèð îòðÿä ïîòåãëÿëè òàéíî ïîä ñåíêèòå íà Åðåä Âåòðèí è 
ñòèãàëè íåçàáåëÿçàíî äî Ãîíäîëèí, òúé ÷å íèêîé íå çíàåë êúäå 
èç÷åçâàëè. Ïîñëåäåí îò âñè÷êè Òóðãîí ïðåâåë áåçøóìíî ñâîÿòà ñâèòà 
ïðåç õúëìîâåòå, äîñòèãíàë ïëàíèíñêèòå ïîðòè è ãè çàõëîïíàë çàä ãúðáà 
ñè.
Äúëãè ãîäèíè ïîäèð òóé íèêîé íå âëÿçúë â ñêðèòàòà äîëèíà îñâåí Õóðèí 
è Õóîð; à âîéñêàòà íà Òóðãîí íå èçëÿçëà íàâúí ÷àê äî Ñêðúáíàòà 
ãîäèíà, êîÿòî äîøëà ñëåä ïîâå÷å îò òðèñòà è ïåòäåñåò ãîäèíè. Íî çàä 
ïëàíèíñêèÿ ïðúñòåí íàðîäúò íà Òóðãîí ñå ìíîæàë è áëàãîäåíñòâàë, à 
óìåëèòå ìàéñòîðè íå ñè äàâàëè íèòî ìèã îòäèõ, òúé ÷å Ãîíäîëèí âúðõó 
Àìîí Ãâàðåò íàèñòèíà ñòàíàë ïðåêðàñåí ãðàä è ìîæåë äà ñå ìåðè ïî 
õóáîñò äîðè ñ åëôè÷åñêèÿ Òèðèîí îòâúä ìîðåòî. Âèñîêè è áåëè ñå 
èçäèãàëè íåãîâèòå ñòåíè, ãëàäêè áèëè êàìåííèòå ñòúëáèùà, à íàä âñè÷êî 
ñå èçâèñÿâàëà ìîãúùàòà Êðàëñêà êóëà. Áèñòðè âîäîñêîöè ðàçïðúñêâàëè 
òàì áëåñòÿùè ñòðóè, à â äâîðà íà Òóðãîíîâèÿ äâîðåö èìàëî èçîáðàæåíèÿ 
íà äðåâíèòå Äúðâåòà, ùî ñàìèÿò êðàë áèë èçâàÿë ñ öÿëîòî ñè åëôè÷åñêî 
óìåíèå; è íà çëàòíîòî äúðâî äàë èìå Ãëèíãàë, à äðóãîòî, ÷èèòî öâåòîâå 
áèëè èçðàáîòåíè îò ñðåáðî, íàðåêúë Áåëòèë. Íî ïî-ïðåêðàñíà îò âñè÷êè 
÷óäåñà íà Ãîíäîëèí áèëà Òóðãîíîâàòà ùåðêà Èäðèë, íàðè÷àíà Êåëåáðèíäàë 
Ñðåáðîíîãàòà, ÷èèòî êîñè áèëè êàòî çëàòíîòî ñèÿíèå íà Ëàóðåëèí ïðåäè 
çëîäåÿíèÿòà Ìåëêîðîâè. Òúé æèâÿë Òóðãîí â áëàæåíñòâî äúëãè ãîäèíè; à 
Íåâðàñò îñòàíàë äà ïóñòåå è íèêîé íå ñå çàñåëèë òàì ÷àê äî ðàçðóõàòà 
íà Áåëåðèàíä.


Äîêàòî Òóðãîí ñòðîÿë â ïúëíà òàéíà ñâîÿ ãðàä Ãîíäîëèí, Ôèíðîä 
Ôåëàãóíä äúëáàåë ïîäçåìíèòå çàëè íà Íàðãîòðîíä; àëà ñåñòðà ìó 
Ãàëàäðèåë, êàêòî êàçàõìå, æèâååëà â Òèíãîëîâîòî êðàëñòâî Äîðèàò. È 
ïîíÿêîãà Ìåëèàí è Ãàëàäðèåë ñè ãîâîðåëè çà íÿêîãàøíîòî áëàæåíñòâî âúâ 
Âàëèíîð; íî âèíàãè çàìëúêâàëè óñòíèòå èì, ùîì ñòèãíåëè äî ìðà÷íèÿ 
÷àñ, â êîéòî çàãèíàëè Äúðâåòàòà. È ðåêëà âåäíúæ Ìåëèàí:
- Íÿêàêâà ñêðúá òåãíå âúðõó òåá è òâîÿ ðîä. Âèæäàì òîâà, àëà âñè÷êî 
äðóãî å ñêðèòî îò âçîðà ìè; çàùîòî íè â ìèñúë, íè âúâ âèäåíèå ìîãà äà 
ïðîçðà îíóé, ùî å ñòàâàëî èëè ñòàâà íà Çàïàä - ñÿíêà îáãðúùà âñè÷êè 
çåìè íà Àìàí è ñå ïðîñòèðà äàëå÷ îòâúä ìîðåòî. Çàùî íå ìè ðàçêàæåø 
ïîâå÷å çà òîâà?
- Çàùîòî å îòìèíàëà òàçè ñêðúá - îòãîâîðèëà Ãàëàäðèåë, - è êîëêîòî 
ðàäîñò íè å îñòàíàëà, íå æåëàÿ äà ÿ ïîìðà÷àâàì ñúñ ñïîìåíè. À ìîæå è 
îùå ñêðúá äà íè ÷àêà, ìàêàð ÷å â ñúðöàòà íè ãðåå íàäåæäà.
Òîãàç ÿ ïîãëåäíàëà ïðàâî â î÷èòå Ìåëèàí è ïðîìúëâèëà:
- Íå âÿðâàì Íîëäîðèòå äà ñà äîøëè êàòî ïðàòåíèöè íà Âàëàðèòå, êàêòî 
áå ðå÷åíî èçïúðâîì; íå ùå äà å òúé, ìàêàð ÷å íè ñå ïðèòåêîõà íà ïîìîù 
â òåæúê ÷àñ. Çàùîòî íèêîãà íå ãîâîðÿò çà Âàëàðèòå, à è òåõíèòå ñëàâíè 
âëàäåòåëè íå äîíåñîõà âåñò çà Òèíãîë íè îò Ìàíâå, íè îò Óëìî, íè äîðè 
îò áðàòà íà íàøèÿ êðàë Îëâå è íåãîâèÿ íàðîä îòâúä ìîðåòî. Êàæè ìè, 
Ãàëàäðèåë, çà êàêâî å áèë ïðîêóäåí îò Àìàí äîáëåñòíèÿò íàðîä íà 
Íîëäîðèòå? È êàêâî çëî òåãíå íàä ñèíîâåòå Ôåàíîðîâè, òà ñà òúé 
íàâúñåíè è íàäìåííè? Íå íàëó÷êâàì ëè èñòèíàòà ñ òèÿ âúïðîñè?
- Íàëó÷êâàø ÿ - îòâúðíàëà Ãàëàäðèåë, - ñàìî äåòî íå áÿõìå ïðîêóäåíè, 
à äîéäîõìå ïî ñâîÿ âîëÿ è ïðîòèâ âîëÿòà íà Âàëàðèòå. Ïðåíåáðåãíàõìå è 
Âàëàðèòå, è ñòðàõîâèòèòå çàïëàõè ïî ïúòÿ çàðàäè åäíà öåë: äà îòìúñòèì 
íà Ìîðãîò è äà ñè âúçâúðíåì îíóé, ùî íè îòêðàäíà.
Ïîñëå Ãàëàäðèåë ðàçêàçàëà íà Ìåëèàí çà Ñèëìàðèëèòå è ãèáåëòà íà êðàë 
Ôèíâå âúâ Ôîðìåíîñ; àëà íå ñïîìåíàëà íè äóìà çà Êëåòâàòà, 
Áðàòîóáèéñòâîòî è îïîæàðÿâàíåòî íà êîðàáèòå â Ëîñãàð. Ìåëèàí îáà÷å é 
ðåêëà:
- Ìíîãî ìè ðàçêàçà òè, à è îùå íåùà ïðîçèðàì. Ìàêàð äà çàáóëâàø â 
ìðàê äúëãèÿ ïúò îò Òèðèîí äîòóê, äîëàâÿì ïî íåãî çëèíè, çà êîèòî 
Òèíãîë òðÿáâà äà óçíàå.
- Ìîæå áè - îòâúðíàëà Ãàëàäðèåë, - àëà íå îò ìåí.
È Ìåëèàí ïîâå÷å íå ãîâîðèëà ñ Ãàëàäðèåë çà òèÿ íåùà; íî íà Òèíãîë 
ðàçïðàâèëà âñè÷êî, ùî áèëà óçíàëà çà Ñèëìàðèëèòå.
- Âåëèêè ñà òèÿ äåëà - ðåêëà òÿ, - ïî-âåëèêè, îòêîëêîòî ñè ïðåäñòàâÿò 
ñàìèòå Íîëäîðè; çàùîòî è Ñâåòëèíàòà íà Àìàí, è ñúäáèíèòå íà Àðäà ñà 
çàêëþ÷åíè äíåñ â òèÿ òâîðåíèÿ íà Ôåàíîð, ùî âå÷å íå å ìåæäó íàñ. 
Ïðåäðè÷àì, ÷å íèêàêâà ñèëà íå ùå ïîìîãíå íà Åëäàðèòå äà ãè çàâëàäåÿò; 
è öåëèÿò ñâÿò ùå ïëàìíå â ñðàæåíèÿ è ðàçðóõà, ïðåäè äà áúäàò 
îòâîþâàíè îò Ìîðãîò. Âèæ! Íà Ôåàíîð òå ñà äîíåñëè ãèáåë, à ñèãóðíî è 
íà ìíîçèíà äðóãè; íî ïðúâ â òàçè ïàãóáíà âúðâîëèöà, ùî òåïúðâà ùå 
ïðîäúëæàâà, å áèë òâîÿò ïðèÿòåë Ôèíâå. Ìîðãîò ãî å ïîãóáèë, ïðåäè äà 
èçáÿãà îò Àìàí.
Çàìëúêíàë òîãàç Òèíãîë, ïîòèñíàò îò ñêðúá è ïðåä÷óâñòâèÿ ìðà÷íè; àëà 
íàêðàÿ êàçàë:
- Íàé-ñåòíå ðàçáèðàì òóé èäâàíå íà Íîëäîðèòå îò Çàïàäà, íàä êîåòî 
íåäîóìÿâàõ äî äíåñ. Íå äà íè ïîìîãíàò ñà äîøëè (ïîìîùòà å áèëà 
ñëó÷àéíà), çàùîòî îò íàñ, îñòàíàëèòå â Ñðåäíàòà çåìÿ, Âàëàðèòå 
î÷àêâàò ñàìè äà ñå ãðèæèì çà ñåáå ñè è ñàìî â íàé-òåæúê ÷àñ áèõà ñå 
ïðèòåêëè äà íè èçáàâÿò. Çà ìúñò è çà âðúùàíå íà çàãóáåíîòî ñà èäâàëè 
Íîëäîðèòå. Òîëêîç ïî-äîáðå - çíà÷è ùå ñà íè ñèãóðíè ñúþçíèöè ïðîòèâ 
Ìîðãîò, ñ êîãîòî âå÷å íèâãà íå ùå è ïîìèñëÿò äà ïðåãîâàðÿò.
Íî Ìåëèàí âúçðàçèëà:
- Âÿðíî, çàòóé ñà äîøëè; àëà è çà äðóãî. Ïàçè ñå îò ñèíîâåòå 
Ôåàíîðîâè! Êàòî ñÿíêà òåãíå íàä òÿõ ãíåâúò íà Âàëàðèòå; è ìíîãî çëèíè 
ñà èçâúðøèëè - íå ñàìî ñðåùó Àìàí, íî è ïðîòèâ ñîáñòâåíèÿ ñè ðîä. 
Çàäðåìàëà ñêðúá ëåæè ìåæäó ïðèíöîâåòå íà Íîëäîðèòå.
À Òèíãîë îòâúðíàë:
- Ùî ìå çàñÿãà òóé? Çà Ôåàíîð ìîãà ñàìî ïî ÷óæäè äóìè äà ñúäÿ, ÷å 
íàèñòèíà å áèë âåëèê. Êàêâîòî ñúì ÷óâàë çà ñèíîâåòå ìó, íå ìè äîïàäà 
òâúðäå; àëà âÿðâàì, ÷å òúêìî òå ùå ñà íàé-ñìúðòíè âðàãîâå íà íàøèÿ 
îáù íåïðèÿòåë.
- Äâà ðúáà èìàò îáà÷å êàêòî òåõíèòå ìå÷îâå, òúé è ñëîâàòà èì - ðåêëà 
Ìåëèàí; è ïîâå÷å íå ðàçãîâàðÿëè çà òîâà.


Íå ïîäèð äúëãî ïëúçíàëà ñðåä Ñèíäàðèòå ìúëâà çà äåëàòà íà Íîëäîðèòå, 
ïðåäè äà äîéäàò â Áåëåðèàíä. Çíàåëî ñå ñúñ ñèãóðíîñò îòêúäå èäâàëè 
ñëóõîâåòå, à êúì ìðà÷íàòà èñòèíà ñå ïðèìåñâàëè è îòðîâíè ëúæè; íî ïî 
îíóé âðåìå Ñèíäàðèòå áèëè îùå íåïðåäïàçëèâè è äîâåð÷èâè, òà Ìîðãîò 
(êàêòî ìîæåëî è äà ñå î÷àêâà) ãè èçáðàë çà ïúðâè æåðòâè íà ñâîåòî 
ëóêàâñòâî, ïîíåæå íå ãî ïîçíàâàëè. È ÷óâàéêè òèÿ ïðèêàçêè, Êèðäàí ñå 
îáåçïîêîèë; ìúäúð áèë òîé è áúðçî ïðîçðÿë, ÷å âåðíè èëè íå, ñ ëóêàâà 
öåë ñå ðàçïðúñêâàò òúêìî ïî òîâà âðåìå, ìàêàð äà ñìÿòàë òîâà 
ëóêàâñòâî çà ðîäåíî îò âðàæäè è çàâèñò ìåæäó Íîëäîðñêèòå ïðèíöîâå. 
Çàòîâà ïðàòèë âåñòîíîñöè äà ñúîáùÿò íà Òèíãîë êàêâî ñå ãîâîðè.
Ñëó÷èëî ñå òúé, ÷å òî÷íî òîãàâà ñèíîâåòå íà Ôèíàðôèí îòíîâî ãîñòóâàëè 
ïðè Òèíãîë, çàùîòî èñêàëè äà ñå âèäÿò ñúñ ñåñòðà ñè Ãàëàäðèåë. È 
ðàçâúëíóâàí îò âåñòèòå, Òèíãîë ÿäíî ðåêúë íà Ôèíðîä:
- Íåðåäíî ñè ïîñòúïèë, ñðîäíèêî, ÷å óêðè òúé âàæíè äåëà îò ìåí. Åäâà 
ñåãà óçíàâàì çà çëîäåÿíèÿòà íà Íîëäîðèòå.
Àëà Ôèíðîä îòâúðíàë:
- Ñ êàêâî ñúì òè íàâðåäèë, âëàäåòåëþ? È êàêâè çëîäåÿíèÿ ñà ñòîðèëè 
Íîëäîðèòå â òâîåòî êðàëñòâî, òà äà òå íàñêúðáÿò? Íèòî ïðîòèâ òåá, 
íèòî ïðîòèâ êîãîòî è äà áèëî îò òâîÿ íàðîä íå èì å èäâàëî è íà óì äà 
âäèãíàò ðúêà.
- ×óäÿ òè ñå, ñèíêî íà Åàðâåí - ðåêúë Òèíãîë, - êàê òúé áåç åäíî-
åäíè÷êî ñëîâî çà îïðàâäàíèå èëè ïðîøêà äðúçâàø äà ñÿäàø íà òðàïåçà 
ïðè ñâîÿ ñðîäíèê, äîêàòî ðúöåòå òè ñà îáàãðåíè â êðúâ îò êëàíåòî íà 
ìàé÷èíèÿ òè ðîä!
Äúëáîêî ñå íàñêúðáèë Ôèíðîä, àëà ïðåìúë÷àë, çàùîòî íå ìîæåë äà ñå 
çàùèòè, áåç äà îáâèíè îñòàíàëèòå Íîëäîðñêè ïðèíöîâå; à íå æåëàåë äà 
ãîâîðè òúé ïðåä Òèíãîë. Íî ãîð÷èëêà êèïíàëà â ñúðöåòî íà Àíãðîä îò 
ñïîìåíà çà ñëîâàòà íà Êàðàíòèð è òîé ñå ïðîâèêíàë:
- Íå çíàì, âëàäåòåëþ, ùî çà ëúæè ñè ÷óë è êîé âÿòúð ãè íîñè; àëà ñ 
êúðâàâè ðúöå íå ñìå äîøëè. Áåç äðóãà âèíà ñòúïèõìå òóê, îñâåí ìîæå áè 
äåòî ñå âñëóøàõìå â ïàãóáíèòå ðå÷è íà Ôåàíîð, òà ñå îïèÿíèõìå ãëóïàâî 
è ìèìîëåòíî êàòî îò ëîøî âèíî. Çëî íå ñìå ñòîðèëè ïî ñâîÿ ïúò, àëà 
ãîëåìè çëèíè èçòúðïÿõìå è çà âñè÷êî äàäîõìå ïðîøêà. À çà íàãðàäà íè 
íàðè÷àò òâîè äîíîñíèöè è ïðåäàòåëè íà Íîëäîðèòå - ëúæîâíî, êàêòî ñàì 
çíàåø, çàùîòî çàðàäè ÷óæäà ÷åñò ìúë÷àõìå ïðåä òåá è òúé ñè íàâëÿêîõìå 
ãíåâà òè. Íî ïîâå÷å òàÿ íåïðàâäà íå ñå òúðïè è äîéäå âðåìå äà ÷óåø 
èñòèíàòà.
È Àíãðîä çàãîâîðèë ãîð÷èâî çà ñèíîâåòå Ôåàíîðîâè, çà ïðîëÿíàòà êðúâ â 
Àëêâàëîíäå, Ïðîêîáàòà íà Ìàíäîñ è îïîæàðåíèòå êîðàáè â Ëîñãàð. À 
íàêðàÿ èçâèêàë:
- Êîé áè äðúçíàë òúêìî íàñ, èçòúðïåëèòå òîëêîç ìúêè ñðåä Ïóêàùèÿ ëåä, 
äà íàðå÷å ïðåäàòåëè è áðàòîóáèéöè?
- Àëà è íàä âàñ òåãíå ñÿíêàòà íà Ìàíäîñ - ïðîìúëâèëà Ìåëèàí.
Òèíãîë îáà÷å äúëãî ìúë÷àë, ïðåäè äà ïðîãîâîðè.
- Âúðâåòå ñè ñåãà! - ðåêúë òîé. - Âúðâåòå, çàùîòî ïëàìíà ñúðöåòî â 
ãúðäèòå ìè. Äðóã ïúò åëàòå, àêî æåëàåòå; íèêîãà íå ùå çàòâîðÿ ïîðòèòå 
ñè çà ñðîäíèöè, îïëåòåíè â ìðåæà íà çëîäåÿíèå, çà êîåòî íå ñà 
äîïðèíåñëè. Ñ Ôèíãîëôèí è íåãîâèÿ íàðîä ñúùî ùå ñúõðàíÿ ñòàðàòà 
äðóæáà, ïîíåæå ãîð÷èâî ñà çàïëàòèëè çà çëîòî. È âñÿêà ñêðúá ïîìåæäó 
íè ùå ïîòúíå â îáùàòà íåíàâèñò êúì Âðàãà, ïúðâîïðè÷èíà çà âñè÷êî. Íî 
÷óéòå ñëîâàòà ìè! Âå÷å íèêîãà íå ùå îòâîðÿ óõî çà åçèêà íà îíèÿ, ùî 
ïîãóáèõà ìîè áëèçêè â Àëêâàëîíäå. È äîäåòî ñúì òóê íà âëàñò, íèêîé íå 
ùå ãî ãîâîðè ñâîáîäíî â ìîåòî êðàëñòâî. Âñè÷êè Ñèíäàðè ùå ñå âñëóøàò 
â ïîâåëÿòà ìè äà íå ïðîðîíÿò íè äóìà îò íîëäîðñêàòà ðå÷ è äà íå 
îòâðúùàò íèêîìó, ùî ñå îáðúùà êúì òÿõ ÷ðåç íåÿ. À êîéòî âñå ïàê ÿ 
ïðîãîâîðè, ùå ñå ñìÿòà çà íåðàçêàÿí èçìåííèê è áðàòîóáèåö.
Òðúãíàëè ñè îò Ìåíåãðîò ñèíîâåòå Ôèíàðôèíîâè ñ íàòåæàëè ñúðöà, òúé 
êàòî ïðåäóñåùàëè êàê ùå ñå ñáúäíàò ñëîâàòà íà Ìàíäîñ è íèòî åäèí îò 
Íîëäîðèòå, ùî ïîñëåäâàëè Ôåàíîð, íå ùå èçáÿãà îò ìðà÷íàòà ñÿíêà íàä 
ñâîÿ íàðîä. È ñòàíàëî òúé, êàêòî áèë ðåêúë Òèíãîë; ïîíåæå Ñèíäàðèòå 
ñå âñëóøàëè â ïîâåëÿòà ìó è çàíàïðåä â öÿë Áåëåðèàíä îòõâúðëÿëè ðå÷òà 
íà Íîëäîðèòå, à êîéòî äðúçâàë äà ÿ ãîâîðè, ñè íàâëè÷àë âñåîáùà 
îìðàçà; çà ñâîåòî âñåêèäíåâèå Èçãíàíèöèòå âúçïðèåëè ñèíäàðèíñêèÿ 
åçèê, à Âúðõîâíîòî ñëîâî íà Çàïàäà ñå óïîòðåáÿâàëî åäèíñòâåíî ïðè 
ñðåùè íàñàìå ìåæäó íàé-áëàãîðîäíèòå Íîëäîðè. È âñå ïàê òî îöåëÿëî 
êàòî åçèê íà ïðåìúäðèòå êíèãè íàâñÿêúäå, êúäåòî æèâååë òîçè íàðîä.
Ñëó÷èëî ñå òúé, ÷å íàé-ñåòíå Íàðãîòðîíä áèë íàïúëíî çàâúðøåí (íî 
Òóðãîí âñå îùå æèâååë â ÷åðòîãà ñè âúâ Âèíÿìàð) è ñèíîâåòå íà 
Ôèíàðôèí ñå ñúáðàëè òàì äà ïðàçíóâàò; äàæå Ãàëàäðèåë äîøëà îò Äîðèàò 
äà îñòàíå çà ìàëêî ïðè òÿõ â Íàðãîòðîíä. À êðàë Ôèíðîä Ôåëàãóíä íÿìàë 
ñúïðóãà è Ãàëàäðèåë ãî çàïèòàëà çàùî å òúé; íî ùîì Ôåëàãóíä îòâîðèë 
óñòà, îñåíèëî ãî ïðîçðåíèå è òîé èçðåêúë:
- Êëåòâà ùå äàì è àç, òà òðÿáâà äà ñúì ñâîáîäåí äà ÿ èçïúëíÿ äîêðàé è 
äà îòìèíà â òúìàòà. Ïúê è íå ùå îñòàíå îò ìîåòî êðàëñòâî êàêâî äà 
ïðåäàì íà íàñëåäíèê.
Àëà ðàçêàçâàò, ÷å íèêîãà äî îíçè ÷àñ íå ãî áèëè îáçåìàëè ïîäîáíè 
ñìðàçÿâàùè ìèñëè; äúëáîêî îáè÷àë òîé Àìàðèå îò Âàíèÿðèòå, íî òÿ íå ãî 
ïîñëåäâàëà â èçãíàíèåòî.


Ãëàâà 16.

ÇÀ ÌÀÅÃËÈÍ

Àðåäåë Àð-Ôåéíèåë, Áÿëàòà âëàäåòåëêà íà Íîëäîðèòå è ùåðêà íà 
Ôèíãîëôèí, æèâååëà â Íåâðàñò ïðè áðàò ñè Òóðãîí è çàåäíî ñ íåãî 
îòèøëà â Ïîòàéíîòî êðàëñòâî. Àëà ñëåä âðåìå é îìðúçíàë çàòâîðåíèÿò 
ãðàä Ãîíäîëèí, òà çàêîïíÿëà îòíîâî äà ïðåïóñêà ïðåç íåîáÿòíèòå 
ðàâíèíè è äà áðîäè èç ãîðèòå, êàêòî âúâ Âàëèíîð; è êîãàòî îòìèíàëè 
äâåñòà ãîäèíè îò çàâúðøâàíåòî íà Ãîíäîëèí, òÿ ïîèñêàëà îò Òóðãîí 
ðàçðåøåíèå äà ñè îòèäå. Íå æåëàåë Òóðãîí äà ÿ ïóñêà è äúëãî îòõâúðëÿë 
ìîëáàòà, àëà íàé-ñåòíå îòñòúïèë è ðåêúë:
- Âúðâè, ùîì æåëàåø, ìàêàð ÷å íå å ðàçóìíî ñïîðåä ìåí è ïðåäóñåùàì â 
òàçè ðàçäÿëà òåæêè áåäè è çà äâàìà íè. Ïóñêàì òå ñàìî äà èäåø ïðè 
íàøèÿ áðàò Ôèíãîí; à îíåçè, ùî ïðàòÿ äà òå ïðèäðóæàâàò, ùå ñå 
çàâúðíàò â Ãîíäîëèí êîëêîòî ìîæå ïî-áúðçî.
Íî Àðåäåë ìó âúçðàçèëà:
- Ñåñòðà ñúì òè, à íå ñëóãèíÿ è îòâúä òâîèòå ãðàíèöè ùå âúðâÿ êúäåòî 
ñè ïîæåëàÿ. Ùîì òè ñå ñâèäè äà ïðàòèø ñ ìåí ñâèòà, ìîãà è ñàìà äà 
òðúãíà.
Òîãàâà Òóðãîí îòâúðíàë:
- Íèùî â òóé êðàëñòâî íå ìè ñå ñâèäè, ùîì å çà òåáå. Àëà íå æåëàÿ 
èçâúí ñòåíèòå íà Ãîíäîëèí äà æèâåå íÿêîé, ùî çíàå ïúòÿ íàñàì; àêî è 
äà òè âÿðâàì, ñåñòðî, çà äðóãè çíàì, ÷å íå óìåÿò äà ñëàãàò þçäà íà 
åçèêà ñè.
Èçáðàë Òóðãîí òðèìà íàé-ñëàâíè áîéöè îò ñâîÿòà ñâèòà äà ïðèäðóæàò 
Àðåäåë è èì çàðú÷àë äà ÿ îòâåäàò â Õèòëóì ïðè Ôèíãîí, àêî óñïåÿò äà 
ïðåêúðøàò íåéíàòà âîëÿ.
- È áúäåòå íàùðåê - êàçàë íàêðàÿ, - çàùîòî ìàêàð è äà å îáñàäåí 
Ìîðãîò äàëå÷å íà ñåâåð, èç Ñðåäíàòà çåìÿ äåáíàò áåçáðîé çàïëàõè, çà 
êîèòî ñåñòðà ìè íå çíàå.
Ïîñëå Àðåäåë íàïóñíàëà Ãîíäîëèí è ñêðúá íàëåãíàëà Òóðãîí êàòî ÿ 
ãëåäàë, ÷å ñè îòèâà.
À êàòî ñòèãíàëè äî Áðèòèàõñêèÿ áðîä íà ðåêà Ñèðèîí, òÿ ðåêëà íà 
ñâîèòå ñïúòíèöè:
- Çàâèéòå ñåãà íà þã, à íå íà ñåâåð, çàùîòî íå ùå ïîòåãëÿ êúì Õèòëóì; 
äóøàòà ìè å çàêîïíÿëà äà ñðåùíà ñòàðèòå ñè ïðèÿòåëè, ñèíîâåòå íà 
Ôåàíîð.
È òúé êàòî íå ìîãëè äà ÿ ðàçóáåäÿò, âñè÷êè ïîåëè íà þã, êàêòî áèëà 
íàðåäèëà è ïîèñêàëè äà íàâëÿçàò â Äîðèàò. Àëà ãðàíè÷íàòà ñòðàæà íå ãè 
äîïóñíàëà; çàùîòî Òèíãîë íå ïðèåìàë îòâúä Ïîÿñà íèòî åäèí Íîëäîð, 
îñâåí ñâîèòå áëèçêè îò ðîäà íà Ôèíàðôèí, à íàé-íåæåëàíè áèëè 
ïðèÿòåëèòå íà Ôåàíîðîâèòå ñèíîâå. Çàòóé ðåêëè ñòðàæèòå íà Àðåäåë:
- Êúì çåìèòå íà Êåëåãîðì, êîãîòî òúðñèø, î, âèñîêîðîäíà, â íèêàêúâ 
ñëó÷àé íå ìîæåø äà ìèíåø ïðåç âëàäåíèÿòà íà êðàë Òèíãîë; ùå òðÿáâà äà 
çàîáèêîëèø Ïîÿñà íà Ìåëèàí îòêúì þã èëè ñåâåð. Íàé-áúðçèÿò ïúò å íà 
èçòîê îò Áðèòèàõ ïðåç Äèìáàð è ïîêðàé ñåâåðíèòå ïðåäåëè íà íàøåòî 
êðàëñòâî, äîäåòî ïðåç Åñãàëäóèíñêèÿ ìîñò è áðîäîâåòå íà Àðîñ ñòèãíåø 
äî çåìèòå îòâúä õúëìà Õèìðèíã. ×óâàëè ñìå, ÷å òàì æèâåÿò Êåëåãîðì è 
Êóðóôèí, òà ìîæå è äà ãè íàìåðèø; àëà çíàé, òèÿ ïúòåêè íå ñà 
íàäåæäíè.
Òîãàâà Àðåäåë ñå âúðíàëà îáðàòíî è ïîäèðèëà îïàñíèÿ ïúò ìåæäó 
çëîêîáíèòå äîëèíè íà Åðåä Ãîðãîðîò è ñåâåðíèòå ïðåäåëè íà Äîðèàò; íî 
êîãàòî íàáëèæèëè ïàãóáíàòà îáëàñò Íàí Äóíãîðòåá, ìðà÷íè ñåíêè îïëåëè 
êîííèöèòå, à Àðåäåë èçîñòàíàëà îò ñâîèòå ñïúòíèöè è ñå èçãóáèëà. 
Äúëãî ÿ òúðñèëè, èçïëàøåíè, ÷å ìîæå äà å ïîïàäíàëà â ïðèìêà èëè äà å 
ïèëà îòðîâíè âîäè îò ïîòîöèòå èç òîçè êðàé; àëà ãíóñíèòå èç÷àäèÿ íà 
Óíãîëèàíò, ùî æèâååëè èç êëèñóðèòå, ñå íàñòúðâèëè è ãè ïîäãîíèëè, òà 
åäâà óñïåëè äà ñè ñïàñÿò æèâîòà ñ îò÷àÿíî áÿãñòâî. Êîãàòî íàé-ñåòíå 
ñå çàâúðíàëè è ðàçêàçàëè çà ïðåìåæäèåòî, íàñòàíàëà ïå÷àë âåëèêà â 
Ãîíäîëèí; à Òóðãîí äúëãî ñåäÿë íàñàìå è â ìúë÷àíèå ñòðàäàë îò ñêðúá è 
ÿðîñò.
Àëà Àðåäåë, ñëåä êàòî äèðèëà íàïðàçíî ñâîèòå ñïúòíèöè, ïðåïóñíàëà 
ïðàâî íàïðåä, ïîíåæå êàêòî âñè÷êè ÷åäà íà Ôèíâå áèëà ñúðöàòà è 
íåóñòðàøèìà; è ïðîäúëæèëà ïúòÿ ñè äîäåòî ïðåç Åñãàëäóèí è Àðîñ 
ñòèãíàëà äî ìåñòíîñòòà Õèìëàä ìåæäó Àðîñ è Êåëîí, êúäåòî æèâååëè 
Êåëåãîðì è Êóðóôèí ïðåç îíèÿ ãîäèíè ïðåäè ðàçêúñâàíåòî íà Îáñàäàòà 
îêîëî Àíãáàíä. Ïî îíîâà âðåìå òå íå ñè áèëè ó äîìà, çàùîòî çàåäíî ñ 
Êàðàíòèð áèëè ïðåäïðèåëè äàëå÷åí ïîõîä íà èçòîê èç Òàðãåëèîí; íî 
ïîäàíèöèòå íà Êåëåãîðì ÿ ïîñðåùíàëè ñúðäå÷íî è ïðåäëîæèëè äà èì áúäå 
ïî÷åòíà ãîñòåíêà äîêàòî ñå çàâúðíå òåõíèÿò âëàäåòåë. Èçâåñòíî âðåìå 
òÿ æèâÿëà ÷åñòèòî ñðåä òÿõ è ñ ðàäîñò ïðåïóñêàëà íà âîëÿ èç ãîðñêèòå 
äåáðè; àëà ãîäèíàòà íàïðåäâàëà, à Êåëåãîðì íå ñå çàâðúùàë è îòíîâî ÿ 
îáçåëî áåçïîêîéñòâî, òà ïî÷íàëà äà ÿçäè ñàìè÷êà âñå ïî-íàäàëå÷, 
äèðåéêè íîâè ïúòåêè è íåçíàéíè ïîëÿíè. È òúé ñå ñëó÷èëî, ÷å âåäíúæ 
êúì êðàÿ íà ãîäèíàòà Àðåäåë äîñòèãíàëà þæíèòå ïðåäåëè íà Õèòëóì, 
ïðåêîñèëà Êåëîí è áåç äà óñåòè ñå çàëóòàëà èç Íàí Åëìîò.
Òúêìî èç òàçè ãîðà ïðåç îòäàâíà îòìèíàëè åïîõè Ìåëèàí áðîäåëà â 
çîðàòà íà Ñðåäíàòà çåìÿ, êîãàòî äúðâåòàòà áèëè ìëàäè; è äðåâíî 
âúëøåáñòâî îùå ñå òàÿëî â äúáðàâèòå. Àëà ñåãà äúðâåòàòà íà Íàí Åëìîò 
áèëè íàé-âèñîêè è ìðà÷íè â öÿë Áåëåðèàíä è íè åäèí ñëúí÷åâ ëú÷ íå 
ïðîíèêâàë ïðåç òåõíèòå êîðîíè; òàì îáèòàâàë Åîë, êîãîòî íàðè÷àëè 
Ìðà÷íèÿ åëô. Â ñòàðè âðåìåíà òîé áèë îò ðîäà íà Òèíãîë, àëà íå ìó 
äîïàäàë Äîðèàò è êîãàòî Ìåëèàí îáãúðíàëà â ñâîÿ Ïîÿñ ãîðàòà Ðåãèîí, 
êúäåòî æèâååë, òîé èçáÿãàë êúì Íàí Åëìîò. Òàì çàæèâÿë ñðåä äúëáîêèòå 
ñåíêè, çàùîòî îáè÷àë íîùòà è ñóìðàêà ïîä çâåçäèòå. Îòáÿãâàë 
Íîëäîðèòå, êîèòî ñìÿòàë çà âèíîâíè, ÷å Ìîðãîò ñå å çàâúðíàë äà 
ñìóùàâà ïîêîÿ íà Áåëåðèàíä; íî ñ äæóäæåòàòà ñå ñäðóæèë êàêòî íèêîé 
äðóã îò äðåâíèòå åëôè. È ãëàâíî îò íåãî óçíàâàëè äæóäæåòàòà ùî ñòàâà 
ïî çåìèòå íà Åëäàðèòå.
Òúðãîâñêèòå ïúòèùà íà äæóäæåòàòà îò Ñèíèòå ïëàíèíè ïðåñè÷àëè Èçòî÷åí 
Áåëåðèàíä íà äâå ìåñòà è ñåâåðíèÿò ïúò, êîéòî âîäåë êúì áðîäîâåòå íà 
Àðîñ, ìèíàâàë áëèçî äî Íàí Åëìîò; è òàì ñå ñðåùàë Åîë ñ Íàóãðèìèòå çà 
äúëãè ðàçãîâîðè. À êîãàòî äðóæáàòà èì óêðåïíàëà, ïî÷íàë è òîé îò 
âðåìå íà âðåìå äà ãîñòóâà â ïîäçåìíèòå ÷åðòîçè íà Íîãðîä è Áåëåãîñò. 
Òàì óçíàë ìíîãî çà îáðàáîòêàòà íà ìåòàëè è ñàì ñòàíàë èçêóñåí 
ìàéñòîð; è ñúçäàë ìåòàë ïî-ÿê îò ñòîìàíàòà íà äæóäæåòàòà, àëà òîëêîç 
êîâúê, ÷å ìîæåë äà ñå ðàçòÿãà íà òúíêè è ãúâêàâè ëèñòîâå, îñòàâàéêè 
íåóÿçâèì çà ìå÷îâå è êîïèÿ. Íàðåêúë ãî ãàëâîðí, ïîíåæå áèë ÷åðåí è 
ëúñêàâ êàòî ïîëèðàí àõàò, è íàñåòíå âèíàãè íîñåë ðèçíèöà îò òîçè 
ìåòàë. Íî ìàêàð è èçãúðáåí îò êîâàøêèÿ òðóä, Åîë íå áèë äæóäæå, à 
ñíàæåí åëô îò íàðîäà íà Òåëåðèòå ñ áëàãîðîäíî ëèöå ïîä äåáåëèÿ ïëàñò 
îò ñàæäè; à âçîðúò ìó ïðîíèêâàë íàäúëáîêî â ñåíêèòå íà ïîòàéíèòå, 
ìðà÷íè ìåñòà. È òúé ñå ñëó÷èëî, ÷å çúðíàë Àðåäåë Àð-Ôåéíèåë äà ñå 
ëóòà ìåæäó âèñîêèòå äúðâåòà ïî ãðàíèöèòå íà Íàí-Åëìîò êàòî áÿë ëú÷ èç 
çäðà÷à. Ïðåëåñòíà ìó ñå ñòîðèëà òÿ è ñòðàñòíî ÿ âúçæåëàë; è õâúðëèë 
íàä íåÿ ìàãèÿ, òà äà íå îòêðèå ïúòÿ íàâúí, à äà èäâà âñå ïî-áëèçî äî 
íåãîâîòî æèëèùå ñðåä ãîðñêèòå äåáðè. Òàì èìàë êîâà÷íèöà, ìðà÷åí äîì è 
íåêîëöèíà ñëóãè - ïîòàéíè è ìúë÷àëèâè êàòî ãîñïîäàðÿ ñè. È êîãàòî 
èçòîùåíàòà îò áðîäåíå Àðåäåë íàé-ñåòíå äîñòèãíàëà ïðàãà ìó, òîé 
èçëÿçúë íàâúí; è ñ ïðèâåòñòâåíè ñëîâà ÿ âúâåë â äîìà ñè. Òàì è 
îñòàíàëà, ïîíåæå Åîë ÿ âçåë çà íåâÿñòà è ìíîãî âðåìå îòìèíàëî äîäåòî 
íåéíèòå áëèçêè ÷óëè îòíîâî âåñòè çà íåÿ.


Íå å êàçàíî, ÷å òóé ñòàíàëî ñúâñåì ïðîòèâ âîëÿòà íà Àðåäåë, íèòî ÷å 
äúëãèòå ãîäèíè æèâîò ñðåä Íàí Åëìîò ñà é áèëè îìðàçíè. Çàùîòî ìàêàð 
÷å òðÿáâàëî ïî âîëÿòà íà Åîë äà îòáÿãâà ñëúí÷åâèòå ëú÷è, äâàìàòà 
÷åñòî áðîäåëè íàäàëå÷ ïîä çâåçäèòå èëè ïîä ñèÿíèåòî íà ìåñå÷èíàòà; 
ìîæåëà è ñàìè÷êà äà ñå ðàçõîæäà, ñàìî äåòî Åîë é áèë çàáðàíèë äà äèðè 
ñèíîâåòå Ôåàíîðîâè èëè êîéòî è äà áèëî äðóã îò Íîëäîðèòå. Ðîäèëà ìó 
Àðåäåë ñèí ñðåä ñåíêèòå íà Íàí Åëìîò è òàéíî â ñúðöåòî ñè ãî íàðåêëà 
íà çàáðàíåíèÿ íîëäîðñêè åçèê Ëîìèîí, ùî îçíà÷àâà Äåòå íà çäðà÷à; íî 
îò áàùà ñè äåòåòî íå ïîëó÷èëî èìå ïðåäè äà íàâúðøè äâàíàéñåò ãîäèíè. 
Òîãàâà Åîë ãî íàðåêúë Ìàåãëèí, ñèðå÷ Ïðîíèöàòåëåí âçîð, ïîíåæå áèë 
çàáåëÿçàë, ÷å î÷èòå íà ñèíà ìó ñà ïî-çîðêè îò íåãîâèòå, à ìèñúëòà ìó 
ïðîíèêâàëà è ïðåç íàé-ìúãëÿâèòå ñëîâà äî äúëáèíèòå íà ñúðöàòà çàä 
òÿõ.
Èçðàñíàë Ìàåãëèí è ïî ëèê è ñíàãà çàïðèëè÷àë íà ñâîÿ ðîä îò 
Íîëäîðèòå, àëà ïî íðàâ è ìèñëè ñå áèë ìåòíàë íà áàùà ñè. Ñêúïÿë ñå íà 
äóìè, îñâåí àêî íåùî ãî âúëíóâàëî äúëáîêî - òîãàâà ãëàñúò ìó èìàë 
ñèëàòà äà çàòðîãâà ïðèÿòåëè è äà îáîðâà âñåêè ïðîòèâíèê. Áèë âèñîê è 
÷åðíîêîñ, ñ áÿëà êîæà; à î÷èòå ìó, ìàêàð è òúìíè, áëåñòåëè êàòî íà 
èñòèíñêè Íîëäîð. ×åñòî ïðèäðóæàâàë Åîë äî ãðàäîâåòå íà äæóäæåòàòà â 
èçòî÷íèòå ñêëîíîâå íà Åðåä Ëèíäîí è òàì îõîòíî èçó÷àâàë êàêâîòî ìó 
ðàçêðèâàëè, à íàé-ìíîãî îáèêíàë óìåíèåòî äà ñå èçäèðâàò ìåòàëíè ðóäè 
èç ïëàíèíèòå.
Êàçâàò îáà÷å, ÷å íàé-ìíîãî îáè÷àë ìàéêà ñè è êîãàòî Åîë íå áèë ó 
äîìà, Ìàåãëèí ñÿäàë äî íåÿ è ñëóøàë êàêâîòî ìó ðàçêàçâàëà çà ñâîèòå 
áëèçêè, çà òåõíèòå äåëà â Åëäàìàð è äîáëåñòòà íà ìîãúùèòå ïðèíöîâå îò 
ðîäà íà Ôèíãîëôèí. Âñè÷êî òóé âçèìàë ïðèñúðöå, íî íàé-ñèëíî õàðåñâàë 
ðàçêàçèòå çà Òóðãîí, ùî ñè íÿìàë íàñëåäíèê, ïîíåæå íåãîâàòà ñúïðóãà 
Åëåíâå çàãèíàëà ïðè ïðåêîñÿâàíåòî íà Õåëêàðàêñå, òà ìó îñòàíàëà ñàìî 
åäíè÷êàòà ùåðêà Èäðèë Êåëåáðèíäàë.
Îò òèÿ ðàçêàçè ñå ïðîáóäèë ó Àðåäåë êîïíåæ äà âèäè îòíîâî ñâîèòå 
áëèçêè è òÿ ñå çà÷óäèëà êàê ñà ìîãëè íÿêîãà äà é îìðúçíàò ñâåòëèíèòå 
íà Ãîíäîëèí, áëåñíàëèòå âîäîñêîöè è çåëåíàòà ìîðàâà ïî Òóìëàäåí ïîä 
ÿñíèòå ïðîëåòíè íåáåñà; à è ÷åñòî îñòàâàëà ñàìîòíà ñðåä ñåíêèòå, 
êîãàòî ñúïðóãúò è ñèíúò é ïîòåãëÿëè íà äúëúã ïúò. Ïàê îò òèÿ ðàçêàçè 
âúçíèêíàë çà ïðúâ ïúò ðàçäîð ìåæäó Ìàåãëèí è Åîë. Çàùîòî âúïðåêè 
âñè÷êè ìîëáè íå ïîæåëàëà Àðåäåë äà ðàçêðèå íà ñâîÿ ñèí ãäå æèâåå 
Òóðãîí è êàê ñå ñòèãà äîòàì, à òîé íå áúðçàë, âÿðâàéêè, ÷å ùå ñúóìåå 
äà èçêîï÷è òàéíàòà îò ìàéêà ñè èëè äà ðàç÷åòå íåéíèòå ìèñëè; ïðåäè 
òóé îáà÷å æåëàåë äà âèäè Íîëäîðèòå è äà ïîãîâîðè ñúñ ñâîèòå ñðîäíèöè, 
ñèíîâåòå Ôåàíîðîâè, êîèòî æèâååëè íàáëèçî. Àëà êîãàòî ñïîäåëèë òèÿ 
çàìèñëè ñ áàùà ñè, Åîë ñå ðàçãíåâèë.
- Ìàåãëèí, ñèíå ìîé - ðåêúë òîé, - òè ñè îò ðîäà íà Åîë, à íå íà 
Ãîëîäðèìèòå. Öÿëàòà òàçè çåìÿ ïðèíàäëåæè íà Òåëåðèòå è íå ùå îáùóâàì, 
íèòî ùå ïîçâîëÿ ñèí ìè äà îáùóâà ñ óáèéöè íà íàøèòå áëèçêè, 
íàøåñòâåíèöè è çàâîåâàòåëè íà ðîäíèÿ íè êðàé. Èëè ùå ìå ïîñëóøàø, èëè 
ùå òå ïðèíóäÿ ñ îêîâè.
Íèùî íå îòâúðíàë Ìàåãëèí, íî ñå îáãúðíàë â õëàäíî ìúë÷àíèå è 
ïðåñòàíàë äà ïúòóâà ñ áàùà ñè; à Åîë âå÷å íå ìó ñå äîâåðÿâàë.
Ñòàíàëî âåäíúæ òúé, ÷å â ñðåäàòà íà ëÿòîòî äæóäæåòàòà ïî äðåâåí 
îáè÷àé ïîêàíèëè Åîë íà ïðàçíåíñòâî â Íîãðîä; ÿõíàë òîé êîíÿ è 
ïîòåãëèë íàòàì. Çà èçâåñòíî âðåìå Ìàåãëèí è ìàéêà ìó áèëè âîëíè äà 
õîäÿò êúäåòî ñè ïîæåëàÿò è ÷åñòî ïðåïóñêàëè äî ïîêðàéíèíèòå íà 
ãîðàòà, äèðåéêè ñëúí÷åâèòå ëú÷è; è ïëàìíàëî â ñúðöåòî íà Ìàåãëèí 
æåëàíèå äà íàïóñíå çàâèíàãè Íàí Åëìîò. Ðåêúë òîãàç íà Àðåäåë:
- Ïîâåëèòåëêî ìîÿ, íåêà ñè òðúãíåì äîäåòî å âðåìå! Êàêâè íàäåæäè èìà 
â òàçè ãîðà çà äâàìà íè? Òóê ñìå äúðæàíè â ðîáñòâî è íå ùå èìàì ïîëçà 
äà îñòàíà; çàùîòî âå÷å íàó÷èõ êàêâîòî ìîæåõ îò áàùà ñè è êàêâîòî ìè 
ðàçêðèõà Íàóãðèìèòå. Äàëè äà íå ïîäèðèì ïúòÿ êúì Ãîíäîëèí? Òè ùå ìè 
ñòàíåø âîäà÷, à àç ùå òè áúäà âåðåí ñòðàæ!
Âúçðàäâàëà ñå Àðåäåë è ïîãëåäíàëà ñ ãîðäîñò ñèíà ñè; è êàòî ðåêëè íà 
ñëóãèòå, ÷å îòèâàò äà äèðÿò ñèíîâåòå Ôåàíîðîâè, äâàìàòà ïðåïóñíàëè 
êúì ñåâåðíèòå ïðåäåëè íà Íàí Åëìîò. Òàì ïðåêîñèëè ïëèòêèòå âîäè íà 
Êåëîí, íàâëåçëè â Õèìëàä, ìèíàëè áðîäîâåòå íà Àðîñ è ïðîäúëæèëè íà 
çàïàä ïîêðàé ãðàíèöèòå íà Äîðèàò.
À Åîë ñå çàâúðíàë ïî-ðàíî, îòêîëêîòî áèë ïðåäâèäèë Ìàåãëèí è îòêðèë 
áÿãñòâîòî íà ñúïðóãàòà è ñèíà ñè ñàìî ïîäèð äâà äíè; è òúé ÿðîñòåí 
ãíÿâ ãî îáçåë, ÷å ïðåïóñíàë ñëåä òÿõ ïîñðåä áÿë äåí. Íî êàòî íàâëÿçúë 
â Õèìëàä, òîé îáóçäàë ãíåâà ñè è ïðîäúëæèë ïðåäïàçëèâî, ïîíåæå çíàåë, 
÷å å â îïàñíîñò - ìîãúùè âëàäåòåëè áèëè Êåëåãîðì è Êóðóôèí, è íå 
õðàíåëè òîïëè ÷óâñòâà êúì íåãî, ïúê è îòãîðå íà òóé Êóðóôèí ñå ñëàâåë 
ñ èçáóõëèâ íðàâ; ñúãëåäâà÷èòå îò Àãëîí îáà÷å áèëè çàáåëÿçàëè 
áÿãñòâîòî íà Ìàåãëèí è Àðåäåë êúì áðîäîâåòå íà Àðîñ, à Êóðóôèí êàòî 
ðàçáðàë, ÷å ñòàâà íåùî íåîáè÷àéíî, ñëÿçúë þæíî îò ïðîõîäà è ñïðÿë íà 
áèâàê áëèçî äî áðîäîâåòå. È îùå ïðåäè äà íàâëåçå íàâúòðå â Õèìëàä, 
Åîë áèë ïðè÷àêàí îò êîíåí îòðÿä è îòâåäåí ïðåä Êóðóôèí.
Ðåêúë ìó Êóðóôèí:
- Ùî äèðèø, Ìðà÷íè åëôå, ïî ìîèòå çåìè? Âàæíî òðÿáâà äà å, ùîì òå 
èçêàðâà ïîä ñëúíöåòî, ùî íåíàâèæäàø.
À Åîë çíàåë, ÷å ãî ãðîçè ãèáåë, çàòóé óäúðæàë ïàðåùèòå ñëîâà çàä 
çúáèòå ñè è îòâúðíàë:
- Óçíàõ, áëàãîðîäíè Êóðóôèí, ÷å ñèíúò è ñúïðóãàòà ìè, Áÿëàòà 
âëàäåòåëêà íà Ãîíäîëèí, ñà òè äîøëè íà ãîñòè, äîêàòî îòñúñòâàõ; è 
ñìåòíàõ, ÷å íå ïîäîáàâà äà ñúì îòäåëíî îò òÿõ ïðè òîâà ïîñåùåíèå.
Èçñìÿë ìó ñå Êóðóôèí è êàçàë:
- Íàäàëè ùÿõà äà ñðåùíàò òóê òîïúë ïðèåì, àêî áÿõà ïðèñòèãíàëè çàåäíî 
ñ òåá; àëà òóé íÿìà çíà÷åíèå, çàùîòî íå èäâàõà íàñàì. Âå÷å äâà äíè 
ñòàâàò îòêàê ìèíàõà ïðåç Àðîñèàõ è ïðåïóñíàõà áúðçî íà çàïàä. Ñòðóâà 
ìè ñå, ÷å èñêàø äà ìå èçìàìèø; îñâåí àêî è ñàì ñè áèë èçëúãàí.
À Åîë îòãîâîðèë:
- Ùîì å òúé, âëàäåòåëþ, ìîæå áè ùå ìè äàäåø ðàçðåøåíèå äà ñè òðúãíà è 
äà ðàçáåðà êàêâà å èñòèíàòà.
- Ðàçðåøåíèå äàâàì, íî íå è áëàãîñêëîííîñò - ðåêúë Êóðóôèí. - Êîëêîòî 
ïî-ñêîðî íàïóñíåø çåìèòå ìè, òîëêîç ïî-äîâîëåí ùå áúäà.
Òîãàâà Åîë ÿõíàë êîíÿ ñè ñ äóìèòå:
- Îòðàäíî å, âëàäåòåëþ Êóðóôèí, äà ñðåùíåø òúé áëàãîñêëîíåí ñðîäíèê â 
òðóäåí ÷àñ. Ùå ãî ïîìíÿ, êîãàòî ñå âúðíà.
Ñ ìðà÷åí âçîð ãî èçìåðèë Êóðóôèí è ïðîäóìàë:
- Íåäåé äà ñå ïú÷èø ïðåä ìåí ñ èìåòî íà ñúïðóãàòà ñè. Çàùîòî íå 
ïå÷åëÿò ðîäñòâî îíèÿ, ùî êðàäàò äúùåðèòå íà Íîëäîðèòå è ãè âçèìàò çà 
íåâåñòè áåç ðàçðåøåíèå è áëàãîñëîâèÿ. Äàäîõ òè ðàçðåøåíèå äà ñè 
âúðâèø. Ïðèåìè ãî è ñå ìàõàé. Çàêîíèòå íà Åëäàðèòå íå ìè ðàçðåøàâàò 
äà òå ïîãóáÿ ñåãà. Íî åäèí ñúâåò ùå äîáàâÿ: âúðâè ñè ó äîìà â ñåíêèòå 
íà Íàí Åëìîò; çàùîòî ñúðöåòî ìè ïðåäóñåùà, ÷å àêî ïîåìåø ñåãà ïîäèð 
îíèÿ, ùî âå÷å íå òå îáè÷àò, íÿìà íèêîãà äà ñå çàâúðíåø.
Ïðåïóñíàë Åîë ñòðåìãëàâî, èçïúëíåí ñ íåíàâèñò êúì Íîëäîðèòå; çàùîòî 
÷àê ñåãà áèë ïðîçðÿë, ÷å Ìàåãëèí è Àðåäåë áÿãàò êúì Ãîíäîëèí. Òëàñêàí 
îò ãíÿâ è óíèæåíèå, òîé ïðåêîñèë áðîäîâåòå íà Àðîñ è ïðîäúëæèë áåç 
îòäèõ ïî òåõíèòå äèðè; íî ìàêàð äà íå çíàåëè, ÷å ãè ïðåñëåäâà ñ íàé-
áúðçèÿ ñè æðåáåö, íèòî âåäíúæ íå ãè çúðíàë ÷àê äî Áðèòèàõ, êúäåòî 
èçîñòàâèëè êîíåòå. È òàì çà çëà ó÷àñò òå ñå èçäàëè; çàùîòî êîíåòå èì 
çàöâèëèëè, à æðåáåöúò íà Åîë ãè ÷óë è ïðåïóñíàë êúì òÿõ; çúðíàë Åîë 
îòäàëå÷å áÿëàòà äðåõà íà Àðåäåë è çàïîìíèë îòêúäå ìèíàâà, äèðåéêè 
ïîòàéíàòà ïëàíèíñêà ïúòåêà.
Ñêîðî Àðåäåë è Ìàåãëèí ñå äîáðàëè äî Âúíøíàòà ïîðòà íà Ãîíäîëèí è 
Òúìíèÿ ïðîõîä ïîä ïëàíèíèòå; ñòðàæàòà ãè ïîñðåùíàëà ñ ðàäîñò è êàòî 
ìèíàëè ïðåç Ñåäåìòå ïîðòè, ñòèãíàëè ïðè Òóðãîí âúðõó Àìîí Ãâàðåò. Òàì 
êðàëÿò èçñëóøàë ñ ïî÷óäà ðàçêàçà íà Àðåäåë; è îùå îò ïðúâ ïîãëåä ìó 
ñå ïîíðàâèë Ìàåãëèí, çàùîòî âèäÿë, ÷å å äîñòîåí äà ñòàíå åäèí îò 
ïðèíöîâåòå íà Íîëäîðèòå.
- Ðàäîñòíî å ñúðöåòî ìè, ÷å Àð-Ôåéíèåë ñå çàâúðíà â Ãîíäîëèí - ðåêúë 
êðàëÿò - è ñåãà ùå å îùå ïî-êðàñèâ òîçè ãðàä, îòêîëêîòî â äíèòå, 
êîãàòî ÿ ñìÿòàõ çà èçãóáåíà. À Ìàåãëèí ùå ïîëó÷è íàé-âèñøè ïî÷åñòè â 
ìîåòî êðàëñòâî.
Íèñêî ñå ïîêëîíèë Ìàåãëèí, ïðèåë Òóðãîí çà ñâîé êðàë è äàë äóìà äà 
èçïúëíÿâà âñÿêà íåãîâà ïîâåëÿ; à ïîäèð òóé çàíåìÿë è ñàìî ãëåäàë ñ 
ïî÷óäà, ïîíåæå áëÿñúêúò è âåëè÷èåòî íà Ãîíäîëèí íàäõâúðëÿëè âñè÷êî, 
ùî ìîæåë äà ñè ïðåäñòàâè îò ìàé÷èíèòå ðàçêàçè, òà áèë èçóìåí îò 
ìîãúùåñòâîòî íà òîçè ãðàä, ìíîæåñòâîòî ïî óëèöèòå è áåçáðîéíèòå 
ñòðàííè è êðàñèâè íåùà, êîèòî ñúçèðàë. Àëà íèùî íå ïðèâëè÷àëî âçîðà 
ìó ïî-ñèëíî îò êðàëñêàòà ùåðêà Èäðèë, êîÿòî ñåäÿëà äî íåãî; çàùîòî 
êàòî âñè÷êè Âàíèÿðè îò ìàé÷èíèÿ é ðîä òÿ áèëà çëàòîêîñà è ìó 
ïðèëè÷àëà íà ñëúíöå, îãðÿâàùî öåëèÿ êðàëñêè ÷åðòîã.
Íî Åîë êàòî ïîñëåäâàë ñòúïêèòå íà Àðåäåë, îòêðèë Ñóõàòà ðåêà è 
ïîòàéíàòà ïúòåêà è êàêòî ñå ïðîêðàäâàë íàïðåä, áèë çàëîâåí è ðàçïèòàí 
îò ñòðàæèòå. À êàòî ÷óëè, ÷å ñå îáÿâÿâà çà ñúïðóã íà Àðåäåë, âñè÷êè 
ñå ñìàÿëè è âåäíàãà ïðàòèëè áúðç âåñòîíîñåö â ãðàäà ïðè êðàëÿ.
- Ãîñïîäàðþ - âèêíàë ïðàòåíèêúò, - ñòðàæàòà çàëîâè åäèí, ùî ñå 
ïðîìúêâàøå òàéíî êúì Òúìíèÿ ïðîõîä. Åîë ñå çîâå è å âèñîê è ìðà÷åí 
åëô îò ïëåìåòî íà Ñèíäàðèòå; àëà âúïðåêè òóé òâúðäè, ÷å ãîñïîäàðêàòà 
Àðåäåë ìó áèëà ñúïðóãà è íàñòîÿâà äà ãî äîâåäåì ïðè òåá. Âåëèê å 
ãíåâúò ìó è åäâà ãî óäúðæàõìå; íî íå ãî ïîãóáèõìå, êàêòî ïîâåëÿâàò 
òâîèòå çàêîíè.
Òîãàâà Àðåäåë ïðîìúëâèëà:
- Óâè! Ñáúäâàò ñå ñòðàõîâåòå ìè, ÷å Åîë ùå íè ïîñëåäâà. Àëà ñ èçêóñíà 
ïîòàéíîñò ãî å ñòîðèë; íèùî íå ñìå âèäåëè è ÷óëè, äîêàòî íàáëèæàâàõìå 
Ïîòàéíèÿ ïúò. - È ïîñëå ðåêëà íà ïðàòåíèêà: - Ñàìî èñòèíàòà å êàçàë. 
Åîë ñå çîâå è àç ñúì ìó ñúïðóãà, à Ìàåãëèí íåãîâ ñèí. Íå ãî 
ïîãóáâàéòå, à ãî äîâåäåòå òóê, òà êðàëÿò äà îòñúäè íåãîâàòà ó÷àñò.
Òúé áèëî ñòîðåíî; äîâåëè Åîë â êðàëñêèÿ ÷åðòîã è òîé ñå èçïðàâèë ïðåä 
âèñîêèÿ ïðåñòîë, ãîðäåëèâ è íàâúñåí. Ìàêàð äà áèë èçóìåí íå ïî-ìàëêî 
îò ñèíà ñè ïðåä âñè÷êî, ùî âèæäàë, ñúðöåòî ìó îùå ïî-ñèëíî ïðåëèâàëî 
îò ãíÿâ è íåíàâèñò êúì Íîëäîðèòå. Òóðãîí îáà÷å ãî ïîñðåùíàë ñ 
ïî÷åñòè, ñòàíàë îò ïðåñòîëà è ìó ïîäàë ðúêà ñ äóìèòå:
- Äîáðå äîøúë, ñðîäíèêî, çàùîòî çà òàêúâ òå ñìÿòàì. Òóê ùå æèâååø 
êàêòî íàìåðèø çà äîáðå è ñàìî åäíî íå ùå òè å ïîçâîëåíî - äà íàïóñêàø 
ìîåòî êðàëñòâî; çàùîòî òúé ïîâåëÿâàò çàêîíèòå: íèêîé äà íå ñè òðúãâà, 
ùîì âåäíúæ å îòêðèë ïúòÿ íàñàì.
Àëà Åîë îòäðúïíàë äåñíèöà.
- Íå ïðèçíàâàì òâîèòå çàêîíè - ðåêúë òîé. - Íèòî òè, íèòî êîéòî è äà 
áèëî îò òâîÿ íàðîä èìà ïðàâîòî äà ñúçäàâà êðàëñòâà è äà ÷åðòàå 
ãðàíèöè èç òèÿ çåìè. Òàÿ ñòðàíà ïðèíàäëåæè íà Òåëåðèòå, à âèå íè 
äîíåñîõòå ñàìî âîéíè, ðàçìèðèöè, íåïðàâäà è ãîðäåëèâîñò. Íå ìå å 
ãðèæà çà òâîèòå òàéíè è íå ñúì äîøúë êàòî ñúãëåäâà÷, à çà äà ïîèñêàì 
îíóé, ùî ìè ïðèíàäëåæè - ñúïðóãàòà è ñèíà ñè. Àêî âñå ïàê ñìÿòàø, ÷å 
èìàø ïðàâà íàä ñåñòðà ñè Àðåäåë, íåêà îñòàíå ïðè òåá; íåêà ñå âúðíå 
ïòèöàòà îáðàòíî â êàôåçà, êúäåòî ñêîðî ïàê ùå çàëèíåå êàêòî ïðåäè. Íî 
ñ Ìàåãëèí íå å òúé. Íå ùå ìè îòíåìåø ñèíà. Õàéäå, Ìàåãëèí, ñèíå 
Åîëîâ! ×óé áàùèíàòà ïîâåëÿ. Íàïóñíè äîìà íà âðàãîâåòå è 
áðàòîóáèéöèòå, èëè áúäè ïðîêëåò íàâåêè!
Òîãàâà Òóðãîí ñåäíàë ïàê íà ñâîÿ òðîí, ñòèñíàë æåçúëà è ñóðîâî 
èçðåêúë:
- Íå ùå ñå ïðåïèðàì ñ òåá, Ìðà÷íè åëôå. Ñàìî ìå÷îâåòå íîëäîðñêè 
îïàçâàò òâîèòå ñåí÷åñòè äåáðè. Ñâîáîäàòà äà áðîäèø èç òÿõ äúëæèø íà 
ìîÿ íàðîä; àêî íå áÿõìå íèå, îòäàâíà ùåøå äà ñå ïðåâèâàø îò ðîáñêè 
òðóä â ïîäçåìèÿòà íà Àíãáàíä. À òóê àç ñúì êðàëÿò; èñêàø èëè íå 
èñêàø, ñëîâîòî ìè å çàêîí. Ñàìî äâà èçáîðà èìàø: äà æèâååø òóê, èëè 
äà óìðåø; òóé âàæè è çà ñèíà òè.
Âçðÿë ñå Åîë ïðàâî â î÷èòå íà êðàëÿ è íå ñå ïîáîÿë, íî äúëãî ñòîÿë 
ìúë÷àëèâî è íåïîäâèæíî, äîêàòî â òðîííàòà çàëà íàñòàíàëà ìúðòâåøêà 
òèøèíà; è Àðåäåë ñå èçïëàøèëà, çàùîòî ãî çíàåëà, ÷å å îïàñåí. 
Èçâåäíúæ, áúðç êàòî çìèÿ, òîé èçìúêíàë èçïîä ïëàùà ñè êúñî êîïèå è ãî 
çàïðàòèë êúì Ìàåãëèí ñ âèê:
- Âòîðîòî èçáèðàì çà ñåáå ñè è ñèíà ñè! Íå ùå ìè îòíåìåø îíóé, ùî å 
ìîå!
Íî Ìàåãëèí ñå õâúðëèëà ïðåä êîïèåòî è òî ÿ óëó÷èëî â ðàìîòî; è 
ìíîæåñòâî ñòðàæè ïîâàëèëè Åîë è ãî îòâåëè âúðçàí íàâúí, äîêàòî äðóãè 
ñå ãðèæåëè çà Àðåäåë. À Ìàåãëèí ñàìî ïîãëåäíàë áàùà ñè, áåç äà 
ïðîäóìà.
Ðåøåíî áèëî ïîäèð äåí êðàëÿò äà îòñúäè ó÷àñòòà íà Åîë; à Àðåäåë è 
Èäðèë ïðèäóìàëè Òóðãîí äà áúäå ìèëîñòèâ. Íî ìàêàð ðàíàòà äà 
èçãëåæäàëà äðåáíà, ïðèâå÷åð Àðåäåë çàáîëÿëà, çàãóáèëà ñâÿñò è ïðåç 
íîùòà èçäúõíàëà; çàùîòî òâúðäå êúñíî ðàçáðàëè, ÷å îñòðèåòî íà êîïèåòî 
áèëî ïîêðèòî ñ îòðîâà.
Çàòóé êîãàòî èçïðàâèëè Åîë ïðåä Òóðãîí, íÿìàëî âå÷å ìèëîñò; îòâåëè 
ïðåñòúïíèêà ïðè Êàðàãäóð, ïðîïàñò îò ÷åðíè ñêàëè ïîä ñåâåðíèÿ ñêëîí 
íà Ãîíäîëèíñêèÿ õúëì, çà äà ãî õâúðëÿò îò âèñîêàòà ãðàäñêà ñòåíà. À 
Ìàåãëèí ñòîÿë íàáëèçî è ïàê íå ïðîäóìâàë; íî íàêðàÿ Åîë èçâèêàë:
- Çíà÷è èçìåíÿø íà áàùà ñè è ñâîÿ ðîä, íåäîñòîéíè ñèíå! Äàíî åäèí äåí 
íà òóé ìÿñòî äà çàãóáèø âñè÷êè íàäåæäè è äà ñðåùíåø ñúùàòà ãèáåë!
Ïîñëå ãî õâúðëèëè â Êàðàãäóð - òúé ñâúðøèë Åîë è âñè÷êè â Ãîíäîëèí 
ñìÿòàëè òàçè ó÷àñò çà ñïðàâåäëèâà; Èäðèë îáà÷å áèëà ïîòðåñåíà è îò 
îíçè äåí ïðåñòàíàëà äà ñå äîâåðÿâà íà ñâîèòå áëèçêè. Àëà Ìàåãëèí ñå 
èçäèãíàë ñðåä Ãîíäîëèíäðèìèòå, òà çàñëóæèë âñåîáùà âúçõâàëà è êðàëñêà 
áëàãîñêëîííîñò; çàùîòî íå ñàìî èçó÷àâàë îõîòíî è óìåëî âñè÷êè íîâè 
ïðåìúäðîñòè, íî è ñàì èìàë íà êàêâî äà íàó÷è äðóãèòå. Ñáðàë îêîëî 
ñåáå ñè âñè÷êè íàé-íàäàðåíè â êîâàøêèÿ è ìèíüîðñêèÿ çàíàÿò; è çàåäíî 
èçäèðèëè èç Åõîðèàò (ñèðå÷ Ïðúñòåíîâèòå ïëàíèíè) áîãàòè çàëåæè îò 
ìåòàëíè ðóäè. Íàé-âèñîêî öåíÿë æåëÿçîòî îò ìèíàòà Àíãàáàð â ñåâåðíèòå 
ñêëîíîâå íà Åõîðèàò è îòòàì äîáèâàë â èçîáèëèå êîâàíè ìåòàëè è 
ñòîìàíà, òà íàïðàâèë îðúæèÿòà íà Ãîíäîëèíäðèìèòå îùå ïî-êðåïêè è 
îñòðè; è òóé ùÿëî äà èì áúäå ïîäêðåïà â èäíèòå äíè. Ìúäúð áèë Ìàåãëèí 
è ïðåäïàçëèâ, àëà õðàáúð è äîáëåñòåí ñòàâàë, êîãàòî ïîòðÿáâà. È òîâà 
ïðîëè÷àëî ñëåä âðåìå - êîãàòî â ïàãóáíàòà ãîäèíà íà Íèðíàåò Àðíîåäèàä 
êðàë Òóðãîí ïîâåë âîéñêà íà ñåâåð, çà äà ïîìîãíå íà Ôèíãîí, Ìàåãëèí 
íå ïîæåëàë äà îñòàíå â Ãîíäîëèí êàòî íåãîâ íàìåñòíèê, à òðúãíàë íà 
ðàò ðàìî äî ðàìî ñ Òóðãîí è áèë ñâèðåï è íåóñòðàøèì â ëþòèòå ñõâàòêè.
Òúé ñÿêàø ñå óñìèõíàëà ñúäáàòà íà Ìàåãëèí, êîéòî ñå èçâèñèë ñðåä 
ïðèíöîâåòå íà Íîëäîðèòå è ïî âåëè÷èå îòñòúïâàë ñàìî íà íàé-
ïðîñëàâåíèòå âëàäåòåëè. Àëà íèêîìó íå ðàçêðèâàë ñúðöåòî ñè; è ìàêàð 
÷å íå âñè÷êî ñòàâàëî êàêòî æåëàåë, òúðïÿë ìúë÷àëèâî è ñïîòàéâàë 
ñâîèòå ìèñëè, òà ìàëöèíà óñïÿâàëè äà ãè óçíàÿò è ñðåä òÿõ áèëà Èäðèë 
Êåëåáðèíäàë. Çàùîòî îùå îò ïúðâèÿ äåí â Ãîíäîëèí ãî îáçåëà âå÷íî 
ðàñòÿùà ñêðúá, ùî ìó îòíåìàëà âñÿêà ðàäîñò: îáè÷àë òîé ïðåêðàñíàòà 
Èäðèë è ÿ æåëàåë, íî áåç íàäåæäà. Íÿìàëè Åëäàðèòå îáè÷àé äà ñú÷åòàâàò 
òúé áëèçêè ðîäíèíè, à è íèêîìó íå áèëî õðóìâàëî äà ãî ñòîðè. Îñâåí 
òóé Èäðèë ñúâñåì íå ãî îáè÷àëà; è îùå ïî-îìðàçåí é ñòàíàë, êàòî 
ðàçáðàëà êàêâî ñè ìèñëè. Çàùîòî ñòðàííè è íå÷åñòèâè èçãëåæäàëè òèÿ 
÷óâñòâà êàêòî çà íåÿ, òúé è çà âñè÷êè Åëäàðè òîãàç è íàñåòíå - 
ñìÿòàëè ãè çà ãîð÷èâ ïëîä îò Áðàòîóáèéñòâîòî, ÷ðåç êîåòî ñÿíêà îò 
Ïðîêîáàòà íà Ìàíäîñ ïàäàëà âúðõó ïîñëåäíàòà íàäåæäà íà Íîëäîðèòå. Íî 
ãîäèíà ïîäèð ãîäèíà Ìàåãëèí äåáíåë Èäðèë è ÷àêàë, à ëþáîâòà â ñúðöåòî 
ìó ñå ïðåâðúùàëà â ìðàê. È îùå ïîâå÷å ñå ñòðåìÿë âúâ âñè÷êî äà íàëîæè 
ñâîÿòà âîëÿ, òà íå èçáÿãâàë íè òðóä, íè òîâàð, ñòèãà ñàìî ÷ðåç òóé äà 
ïîñòèãíå îùå âëàñò.
Òúé áèëî â Ãîíäîëèí; è ìðà÷íîòî ñåìå íà çëîòî áàâíî ïîêúëâàëî ñðåä 
áëàæåíñòâîòî íà òîâà êðàëñòâî â íàé-âåëèêèòå ìó ãîäèíè.


Ãëàâà 17.

ÇÀ ÈÄÂÀÍÅÒÎ ÍÀ ÕÎÐÀÒÀ ÏÎ ÇÀÏÀÄÍÈÒÅ ÇÅÌÈ

Âåäíúæ ïî âðåìåòî íà Äúëãèÿ ìèð, êîãàòî áèëè îòìèíàëè íàä òðèñòà 
ãîäèíè îò èäâàíåòî íà Íîëäîðèòå â Áåëåðèàíä, êðàë Ôèíðîä Ôåëàãóíä îò 
Íàðãîòðîíä ïîòåãëèë íà ëîâ èçòî÷íî îò Ñèðèîí çàåäíî ñ Ìàãëîð è 
Ìàåäðîñ. Àëà ñêîðî ëîâúò ìó îìðúçíàë è òîé ñå îòïðàâèë ñàì êúì 
ïëàíèíèòå Åðåä Ëèíäîí, êîèòî âèäÿë äà áëåñòÿò â äàëå÷èíàòà; è êàòî 
ïîåë ïî ïúòÿ íà äæóäæåòàòà, ïðåêîñèë Ãåëèîí ïî áðîäà Ñàðí Àòðàä, 
çàâèë íà þã ïîêðàé ãîðíîòî ïîðå÷èå íà Àñêàð è ñòèãíàë äî ñåâåðíèòå 
îáëàñòè íà Îñèðèàíä.
È åòî ÷å ñðåä åäíà äîëèíà â ïîëèòå íà ïëàíèíèòå ïîä èçâîðèòå íà 
Òàëîñ, çúðíàë ñâåòëèíè âúâ âå÷åðíèÿ çäðà÷ è ÷óë äàëå÷íà ïåñåí. Ìíîãî 
ñå çà÷óäèë, ïîíåæå Çåëåíèòå åëôè îò òèÿ çåìè íå ïàëåëè îãíüîâå è íå 
ïååëè íîùåì. Îòíà÷àëî ñå èçïëàøèë, ÷å ìîæå îòðÿä îò îðêè äà å 
ïðîíèêíàë íàñàì ïðåç îáñàäàòà, àëà êîãàòî íàáëèæèë, ðàçáðàë, ÷å íå å 
òàêà; çàùîòî ïåñåíòà, ùî ÷óâàë, íå áèëà íà íèòî åäèí ïîçíàò íåìó åçèê 
- íå áèëè ñëîâà íè íà äæóäæåòà, íèòî íà îðêè. Òîãàâà Ôåëàãóíä ñå 
ïðîìúêíàë òèõè÷êî ïðåç íîùíèòå ñåíêè íà äúðâåòàòà, âãëåäàë ñå íàäîëó 
êúì ëàãåðà è ñúçðÿë íåïîçíàòè ñúùåñòâà.
À òîâà áèëè ñðîäíèöè è ïîñëåäîâàòåëè íà åäèí îò âîæäîâåòå ÷îâåøêè - 
Áåîð Ñòàðè, êàêòî ïî-êúñíî ãî íàðåêëè. Ñëåä äúëãè ñêèòàë÷åñòâà ïî 
Èçòî÷íèòå çåìè òîé íàé-ñåòíå ãè îòâåë îòòàòúê Ñèíèòå ïëàíèíè è òúé 
ñòàíàëè ïúðâèòå îò ÷îâåøêèÿ ðîä, êîèòî ñòúïèëè â Áåëåðèàíä; ïååëè, 
çàùîòî áèëè äîâîëíè è âÿðâàëè, ÷å ñà èçáÿãàëè îò âñè÷êè çàïëàõè, çà 
äà íàìåðÿò íàé-ïîäèð çåìÿ, ùî íå ïîçíàâà ñòðàõà.
Äúëãî ãè ãëåäàë Ôåëàãóíä è îáè÷ êúì òèÿ ñúçäàíèÿ ïîòðåïíàëà â ñúðöåòî 
ìó; àëà îñòàíàë óêðèò ïîä äúðâåòàòà, äîêàòî âñè÷êè çàñïàëè. Òîãàâà 
ìèíàë ìåæäó ñïÿùèòå ëþäå è ñåäíàë êðàé ãàñíåùèÿ èì îãúí; âçåë 
ãðóáîâàòàòà àðôà, êîÿòî Áåîð áèë îñòàâèë íàñòðàíè è çàñâèðèë ìóçèêà, 
êàêâàòî ÷îâåøêî óõî îùå íå áèëî ÷óâàëî; çàùîòî äîòîãàâà íÿìàëî êîé äà 
ãè ó÷è íà èçêóñòâî, îñâåí Ìðà÷íèòå åëôè îò ãîðñêèòå äåáðè.
Ñúáóäèëè ñå õîðàòà è çàñëóøàëè êàê Ôåëàãóíä ñâèðè è ïåå, è âñåêè ñè 
ìèñëåë, ÷å òóé å âèäåíèå îò íÿêàêúâ âúëøåáåí ñúí, äîäåòî íå 
çàáåëÿçâàë, ÷å è äðóãèòå ñà áóäíè êðàé íåãî; àëà íå ïîìðúäíàëè è íå 
èçðåêëè íè äóìà äîäåòî ñâèðåë Ôåëàãóíä, çàùîòî áèëè îìàÿíè îò 
ïðåëåñòòà íà ìóçèêàòà è äèâíàòà ïåñåí. Ìúäðîñò íîñåëè ñëîâàòà íà 
åëôè÷åñêèÿ êðàë è ïî-ìúäðè ñòàâàëè âñè÷êè, ùî ãî ñëóøàëè; çàùîòî êàòî 
íàÿâå ñå ðàçñòèëàëî ïðåä î÷èòå èì âñè÷êî, êîåòî âúçïÿâàë - 
ñúòâîðåíèåòî íà Àðäà è áëàæåíñòâîòî ñðåä Àìàí îòâúä ìîðñêèòå ñåíêè - 
è çàòóé âñåêè ìîæåë äà èçòúëêóâà íåãîâàòà ðå÷ ñïîðåä ìÿðêàòà íà óìà 
ñè.
Òúé ëþäåòå ñðåùíàëè êðàë Ôåëàãóíä ïðåäè âñè÷êè äðóãè Åëäàðè è ìó äàëè 
èìåòî Íîì, ùî íà òåõíèÿ åçèê îçíà÷àâàëî Ìúäðåö, à ïîêðàé íåãî ïî-
êúñíî íàðåêëè è öåëèÿ ìó íàðîä Íîìèíè. Èçïúðâîì òå èñêðåíî âÿðâàëè, 
÷å Ôåëàãóíä å åäèí îò Âàëàðèòå, çà êîèòî áèëè ÷óâàëè ìúëâà, ÷å æèâåÿò 
íåéäå äàëå÷å íà çàïàä; è òîâà áèëà (êàçâàò íÿêîè) ïðè÷èíàòà çà òåõíèÿ 
ïîõîä. Íî Ôåëàãóíä îñòàíàë ñðåä òÿõ è èì ðàçêàçàë êàêâà å èñòèíàòà, à 
òå ãî îáèêíàëè, èçáðàëè ãî çà ñâîé âëàäåòåë è çàâèíàãè îñòàíàëè âåðíè 
íà Ôèíàðôèíîâèÿ ðîä.
Ñðåä âñè÷êè íàðîäè Åëäàðèòå áèëè íàé-íàäàðåíè äà èçó÷àâàò íåïîçíàòè 
åçèöè; îñâåí òóé Ôåëàãóíä ðàçáðàë, ÷å óìåå äà ðàç÷èòà îíèÿ ìèñëè, 
êîèòî ëþäåòå ðåøàò äà ìó ðàçêðèÿò ñúñ ñëîâî, òúé ÷å áåç òðóä 
ïðîóìÿâàë ãîâîðà èì. Ðàçêàçâàò îùå, ÷å îíèÿ õîðà îòäàâíà îáùóâàëè ñ 
Ìðà÷íèòå åëôè íà èçòîê îò ïëàíèíèòå; è òúé êàòî âñè÷êè åçèöè íà 
Êóåíäèòå èìàëè îáù êîðåí, ðå÷òà íà Áåîð è íåãîâîòî ïëåìå íàïîìíÿëà 
åëôè÷åñêàòà ïî ìíîæåñòâî äóìè è èçðàçè. Íå ñëåä äúëãî Ôåëàãóíä ìîæåë 
ñâîáîäíî äà ðàçãîâàðÿ ñ Áåîð; è äîêàòî îñòàâàë òàì, ÷åñòî âîäåëè 
äúëãè áåñåäè. Àëà êîãàòî ïèòàë çà ïðîèçõîäà íà ëþäåòå è òåõíèòå 
ïúòåøåñòâèÿ, Áåîð èçáÿãâàë äà îòãîâàðÿ; òîé íàèñòèíà íå çíàåë ìíîãî, 
çàùîòî áàùèòå ÷îâåøêè ðÿäêî ðàçêàçâàëè çà ìèíàëîòî, òúé ÷å ìàëêî ïî 
ìàëêî çàãëúõíàëè ñòàðèòå ñïîìåíè. "Ìðàê ëåæè çàä íàñ - êàçâàë Áåîð, - 
è çàâèíàãè ñìå ìó îáúðíàëè ãðúá, òà íå æåëàåì äàæå â ìèñëèòå äà ñå 
âðúùàìå íàòàòúê. Íà çàïàä ñà îáúðíàòè ñúðöàòà íè è âÿðâàìå, ÷å òàì ùå 
íàìåðèì Ñâåòëèíà."
Àëà ïî-êúñíî ñå çàãîâîðèëî ìåæäó Åëäàðèòå, ÷å êîãàòî ëþäåòå ñå 
ñúáóäèëè â Õèëäîðèåí ïðè ïúðâèÿ ñëúí÷åâ èçãðåâ, ñúãëåäâà÷èòå íà 
Ìîðãîò áèëè íàùðåê è âåñòòà ñêîðî ñòèãíàëà äî íåãî; è òóé ìó ñå 
ñòîðèëî äîòîëêîç âàæíî, ÷å â ïîòàéíà äîáà íàïóñíàë Àíãáàíä è òðúãíàë 
ïðåç Ñðåäíàòà çåìÿ, îñòàâÿéêè Ñàóðîí çà ñâîé âîåíåí íàìåñòíèê. Íå 
çíàåëè ïî îíîâà âðåìå Åëäàðèòå ùî å âúðøèë ïðè õîðàòà, à è íàñåòíå 
óçíàëè ñúâñåì ìàëêî; íî ÿñíî ðàçëè÷èëè äîðè è ïðè ïëåìåíàòà íà 
åëôè÷åñêèòå ïðèÿòåëè, ñ êîèòî ñå ñðåùíàëè íàé-íàïðåä, ÷å íàä ñúðöàòà 
÷îâåøêè å íàòåæàë ìðàê (äîñóù êàêòî ñÿíêàòà íà Áðàòîóáèéñòâîòî è 
Ïðîêîáàòà íà Ìàíäîñ òåãíåëà íàä âñè÷êè Íîëäîðè). Âå÷íî êîïíååë Ìîðãîò 
äà ñìàçâà è ïîêâàðÿâà âñè÷êî íîâî è ïðåêðàñíî íà òîçè ñâÿò; íå ùå è 
äóìà, ÷å òúêìî ñ òàêàâà öåë ïðåäïðèåë îíîâà ïúòåøåñòâèå - ÷ðåç ñòðàõ 
è ëúæè äà âñåå ó õîðàòà íåíàâèñò êúì Åëäàðèòå è äà ãè ïîâåäå îò 
Èçòîêà ñðåùó Áåëåðèàíä. Íî áàâíî çðååëè ïëàíîâåòå ìó è íå äîñòèãíàëè 
óñïåøåí êðàé; çàùîòî õîðàòà (òúé ñå ðàçêàçâà) îòíà÷àëî áèëè ñúâñåì 
ìàëîáðîéíè, à Ìîðãîò ñêîðî ñå èçïëàøèë îò ðàñòÿùàòà ñèëà íà 
îáåäèíåíèòå Åëäàðè è ñå çàâúðíàë â Àíãáàíä, îñòàâÿéêè çàä ãúðáà ñè 
ñàìî øåïà ñëóãè è òî îò íàé-ñëàáèòå è íåðàçóìíèòå.


Óçíàë Ôåëàãóíä îò Áåîð, ÷å îùå ìíîçèíà îò ëþäåòå ñà íàñòðîåíè êàòî 
íåãî è ñúùî ïúòóâàò íà çàïàä.
- È äðóãè îò ìîÿ íàðîä ïðåñÿêîõà ïëàíèíèòå - ðåêúë Áåîð, - òå ñåãà 
áðîäÿò íåäàëå÷ îò òóê; à ïëåìåòî íà Õàëàäèíèòå, ñ êîåòî ñå 
ðàçëè÷àâàìå ïî ãîâîð, âñå îùå èç÷àêâà âåñòè â äîëèíèòå ïîä èçòî÷íèòå 
ñêëîíîâå, ïðåäè äà ïðîäúëæè ïúòÿ ñè. Ïîíÿêîãà ñðåùàìå è äðóãè õîðà, ñ 
åçèê ïî-áëèçúê äî íàøèÿ. Òå ïîåõà íà çàïàä ïðåäè íàñ, íî íèå ãè 
èçïðåâàðèõìå, çàùîòî ñà ìíîãîáðîåí íàðîä è ïðåäïî÷èòàò äà íå ñå 
äåëÿò, òà çàòóé ïúòóâàò ïî-áàâíî. Âîæäúò èì ñå íàðè÷à Ìàðàõ.
À Çåëåíèòå åëôè â Îñèðèàíä ñå ðàçòðåâîæèëè îò èäâàíåòî íà õîðàòà è 
êîãàòî ÷óëè, ÷å ñðåä òÿõ å äîøúë âëàäåòåë îò çàäìîðñêèòå Åëäàðè, 
ïðàòèëè âåñòîíîñöè ïðè Ôåëàãóíä.
- Âëàäåòåëþ - ðåêëè ìó òå, - àêî èìàø âëàñò íàä òèÿ ïðèøúëöè, çàðú÷àé 
èì äà ñå âúðíàò îáðàòíî, èëè äà ïðîäúëæàò íàïðåä. Çàùîòî íå æåëàåì 
÷óæäåíöè äà íàðóøàâàò ïîêîÿ, â êîéòî æèâååì ïî òåçè ìåñòà. À òèÿ ëþäå 
ñåêàò äúðâåòà è õîäÿò íà ëîâ çà ãîðñêè çâåðîâå; çàòîâà íå ãè ñìÿòàìå 
çà íàøè ïðèÿòåëè è àêî íå ñè çàìèíàò, ùå ñå áîðèì ñ òÿõ êàêòî ìîæåì.
Òîãàâà Áåîð ïî ñúâåò íà Ôåëàãóíä ñáðàë âñè÷êè ñêèòàùè ðîäîâå è 
ïëåìåíà îò ñâîÿ íàðîä è ãè ïîâåë îòâúä Ãåëèîí, êúäåòî ñå çàñåëèëè èç 
çåìèòå íà Àìðîä è Àìðàñ ïî èçòî÷íèòå áðåãîâå íà Êåëîí þæíî îò Íàí 
Åëìîò, áëèçî äî ãðàíèöèòå íà Äîðèàò; è îò òîãàâà îíàÿ ìåñòíîñò áèëà 
íàðå÷åíà Åñòîëàä, ùî îçíà÷àâà Ëàãåð. Íî êàòî ìèíàëà åäíà ãîäèíà, 
Ôåëàãóíä ðåøèë äà ñå çàâúðíå â ñâîÿòà ñòðàíà, à Áåîð ïîìîëèë äà äîéäå 
ñ íåãî; è äî êðàÿ íà æèâîòà ñè ñëóæèë âÿðíî íà êðàëÿ â Íàðãîòðîíä. 
Îòòàì è äîøëî èìåòî ìó Áåîð, çàùîòî ïðåäè òóé ñå íàðè÷àë Áàëàí; à íà 
åçèêà íà íåãîâèÿ íàðîä Áåîð îçíà÷àâàëî Âàñàë. Âëàñòòà íàä ñâîèòå 
ïëåìåíà ïðåäàë íà ñèíà ñè Áàðàí è ïîâå÷å íå ñå çàâúðíàë â Åñòîëàä.


Ñêîðî ñëåä îòïúòóâàíåòî íà Ôåëàãóíä â Áåëåðèàíä äîøëè è äðóãèòå ëþäå, 
çà êîèòî ãîâîðåë Áåîð. Ïúðâè áèëè Õàëàäèíèòå; àëà êàòî âèäåëè 
íåäðóæåëþáíèÿ ïðèåì íà Çåëåíèòå åëôè, òå çàâèëè íà ñåâåð è ñå 
çàñåëèëè â Òàðãåëèîí, ñòðàíàòà íà Êàðàíòèð, ñèí Ôåàíîðîâ. Ïðåç 
ñëåäâàùàòà ãîäèíà Ìàðàõ ïîâåë ñâîèòå õîðà ïðåç ïëàíèíèòå; òå áèëè 
âèñîêè è âîéíñòâåíè, äâèæåëè ñå íà äîáðå ïîäðåäåíè îòðÿäè, òà åëôèòå 
â Îñèðèàíä ñå óêðèëè è íå ãè íàïàäàëè. Íî Ìàðàõ êàòî ÷óë, ÷å íàðîäúò 
íà Áåîð æèâåå â çåëåíè è ïëîäîðîäíè çåìè, òðúãíàë ïî ïúòÿ íà 
äæóäæåòàòà è ñå çàñåëèë â îáëàñòòà þãîèçòî÷íî îò Áåîðîâèÿ ñèí Áàðàí; 
è ìåæäó äâàòà íàðîäà ñå çàðîäèëà êðåïêà äðóæáà.
Ôåëàãóíä ÷åñòî ñå âðúùàë äà íàâåñòè õîðàòà; îùå ìíîçèíà Íîëäîðè îò 
çàïàäíèòå çåìè, êàêòî Íîëäîðè, òúé è Ñèíäàðè, ïúòóâàëè äî Åñòîëàä äà 
âèäÿò Åäàèíèòå, ÷èåòî èäâàíå áèëî îòäàâíà ïðåäðå÷åíî. Âúâ Âàëèíîð 
äðåâíèòå ïðåìúäðîñòè, ùî âåùàåëè ïîÿâàòà íà ëþäåòå, ãè íàðè÷àëè ñ 
èìåòî Àòàíè èëè Âòîðè íàðîä; â áåëåðèàíäñêèÿ åçèê òàçè äóìà ñå 
ïðîìåíèëà íà Åäàèíè, íî ñ íåÿ íàðåêëè ñàìî òðèòå ïëåìåíà, ñìÿòàíè çà 
ïðèÿòåëè íà åëôèòå.
Êàòî êðàë íà âñè÷êè Íîëäîðè, Ôèíãîëôèí èçïðàòèë âåñòîíîñöè äà ãè 
ïðèâåòñòâàò; òîãàâà ìíîçèíà ìëàäè è ïëàìåííè ìúæå îò Åäàèíèòå 
íàïóñíàëè ñâîÿ íàðîä è îòèøëè íà ñëóæáà ïðè åëäàðñêèòå âëàäåòåëè. 
Ñðåä òÿõ áèë è Ìàëàõ, ñèí íà Ìàðàõ, êîéòî æèâÿë â Õèòëóì ÷åòèðèíàéñåò 
ãîäèíè; òàì íàó÷èë åëôè÷åñêèÿ åçèê è ãî íàðåêëè ñ èìåòî Àðàäàí.
Åäàèíèòå îáà÷å íå ñå çàñòîÿëè çàäúëãî â Åñòîëàä, ïîíåæå ìíîçèíà 
êîïíååëè äà ïðîäúëæàò íà çàïàä, ìàêàð äà íå çíàåëè ïúòÿ. Ïðåä òÿõ 
áèëè ãðàíèöèòå íà Äîðèàò, à íà þã ñå ïðîñòèðàëè íåïðîõîäèìèòå áëàòà 
îêîëî Ñèðèîí. Çàòîâà êðàëåòå íà òðèòå íîëäîðñêè ðîäà, êàòî ñå 
íàäÿâàëè äà îòêðèÿò ñèëíè ñúþçíèöè ìåæäó õîðàòà, ïðàòèëè âåñò, ÷å 
âñåêè æåëàåù ìîæå äà ñå çàñåëè ñðåä òåõíèòå íàðîäè. Òúé çàïî÷íàëî 
ïðåñåëåíèåòî íà Åäàèíèòå - îòíà÷àëî ìàëêî ïî ìàëêî, àëà ñåòíå öåëè 
ñåìåéñòâà è ðîäîâå âçåëè äà íàïóñêàò Åñòîëàä, äîäåòî ñëåä ïåòäåñåòèíà 
ãîäèíè â åëôè÷åñêèòå âëàäåíèÿ âå÷å æèâååëè õèëÿäè õîðà. Ïîâå÷åòî îò 
òÿõ èçáðàëè äúëãèÿ ïúò íà ñåâåð è ñêîðî äîáðå îïîçíàëè îíèÿ ìåñòà. 
Íàðîäúò íà Áåîð ïðåìèíàë â Äîðòîíèîí è çàæèâÿë ïî çåìèòå, óïðàâëÿâàíè 
îò Ôèíàðôèíîâèÿ ðîä. Õîðàòà íà Àðàäàí (çàùîòî áàùà ìó Ìàðàõ îñòàíàë â 
Åñòîëàä äî ñåòíèÿ ñè äåí) ñå ïðåõâúðëèëè ïðåäèìíî íà çàïàä; íÿêîè ïúê 
îòèøëè êúì Õèòëóì, íî Ìàãîð, ñèíúò íà Àðàäàí çàåäíî ñ ìíîçèíà îò ñâîÿ 
íàðîä ñëÿçúë ïîêðàé Ñèðèîí êúì Áåëåðèàíä è òàì æèâÿë èçâåñòíî âðåìå â 
äîëèíèòå ïîä þæíèòå ñêëîíîâå íà Åðåä Âåòðèí.
Ðàçêàçâàò, ÷å çà âñè÷êè òèÿ íåùà íèêîé, îñâåí Ôèíðîä Ôåëàãóíä, íå ñå 
ïîñúâåòâàë ñ êðàë Òèíãîë è òîé áèë òâúðäå íåäîâîëåí - íå ñàìî çàäåòî 
ãî ïðåíåáðåãâàëè, íî è çàùîòî áèë ñúíóâàë òðåâîæíè âèäåíèÿ çà 
èäâàíåòî íà ëþäåòå ìíîãî ïðåäè äà ñå ÷óÿò ïúðâèòå âåñòè çà òÿõ. Çàòóé 
èçäàë ïîâåëÿ õîðàòà äà íå ñå çàñåëâàò äðóãàäå, îñâåí èç ñåâåðíèòå 
çåìè, à ïðèíöîâåòå, íà êîèòî ñëóæàò, äà áúäàò îòãîâîðíè çà âñÿêî 
òÿõíî äåÿíèå. È ðåêúë îùå:
- Äîäåòî òðàå ìîÿòà âëàñò, â Äîðèàò íå ùå ñòúïè êðàê ÷îâåøêè, òà äîðè 
è îò ðîäà íà Áåîð, ùî ñëóæè ïðè ëþáèìèÿ ìè ïðèÿòåë Ôèíðîä.
Íèùî íå ïðîäóìàëà Ìåëèàí òîãàâà, àëà ïî-êúñíî êàçàëà íà Ãàëàäðèåë:
- Âå÷å å ïðåïóñíàë ñâåòúò êúì âåëèêè ñúáèòèÿ. È åäèí ÷îâåê, òúêìî îò 
ðîäà Áåîðîâ, ùå äîéäå òúäÿâà, à Ïîÿñúò íà Ìåëèàí íå ùå ãî âúçïðå, 
çàùîòî ñëàáà å ìîÿòà ìîù ïðåä ñúäáîâíàòà ñèëà, ùî íàñàì ùå ãî âîäè; è 
çà òîâà èäâàíå ïåñíè ùå ñå ïåÿò äàæå òîãàâà, êîãàòî öÿëàòà Ñðåäíà 
çåìÿ ñå ïðîìåíè.


Íî ìíîçèíà îò õîðàòà îñòàíàëè â Åñòîëàä è òåõíèòå ñìåñåíè ïëåìåíà 
æèâåëè òàì îùå äúëãè ãîäèíè, ÷àê äîêàòî çàãèíàëè ïðè ðàçðóõàòà íà 
Áåëåðèàíä èëè èçáÿãàëè îáðàòíî íà èçòîê. Çàùîòî îñâåí ñòàðöèòå, êîèòî 
ñìÿòàëè, ÷å âå÷å èì å ìèíàëî âðåìåòî çà ñêèòàíå, èìàëî è íåìàëêî 
æåëàåùè äà æèâåÿò ñïîðåä ñâîèòå ñîáñòâåíè îáè÷àè, ïîíåæå ãè ïëàøåë 
áëÿñúêúò â î÷èòå íà Åëäàðèòå; ïîñëå ìåæäó Åäàèíèòå ïëàìíàëè ðàçïðè, â 
êîèòî ñå äîëàâÿëà ñÿíêàòà íà Ìîðãîò - òîé íåñúìíåíî çíàåë çà èäâàíåòî 
íà õîðàòà â Áåëåðèàíä è çà ðàñòÿùàòà èì äðóæáà ñ åëôèòå.
Âîäà÷è íà íåäîâîëñòâîòî áèëè Áåðåã îò ðîäà íà Áåîð è Àìëàõ, åäèí îò 
âíóöèòå íà Ìàðàõ; è äâàìàòà çàÿâèëè îòêðèòî:
- Äúëúã ïúò èçâúðâÿõìå, çà äà èçáÿãàìå îò çàïëàõèòå íà Ñðåäíàòà çåìÿ 
è ìðà÷íèòå òâàðè, ùî âúðëóâàõà òàì; çàùîòî áÿõìå ÷óâàëè, ÷å äàëå÷å íà 
Çàïàä èìàëî Ñâåòëèíà. Àëà ñåãà íè êàçâàò, ÷å Ñâåòëèíàòà áèëà îòâúä 
Ìîðåòî. Íÿìà ïúò çà íàñ íàòàì, ãäå æèâåÿò áîãîâåòå â áåçêðàéíî 
áëàæåíñòâî. Ñòèãà òîëêîç! Çàùîòî Âëàñòåëèíúò íà Ìðàêà å òóê, ïðåä 
íàñ; à Åëäàðèòå, êîëêîòî ìúäðè, òîëêîâà è çëè, íåïðåñòàííî âîþâàò 
ñðåùó íåãî. Íà ñåâåð æèâååë òîé, êàçâàò; òàì íè ÷àêàò áîëêèòå è 
ãèáåëíèòå çàïëàõè, îò êîèòî èçáÿãàõìå. Íå ùå èçáåðåì òàçè ïîñîêà.
Òîãàâà ñâèêàëè ñáîð è ìíîæåñòâî õîðà ñå ñòåêëè íà îáù ñúâåò. È 
ïðèÿòåëèòå íà åëôèòå îáîðèëè Áåðåã ñ äóìèòå:
- Âÿðíî å, Ìðà÷íèÿ êðàë ïðàùà âñè÷êè çëèíè, îò êîèòî èçáÿãàõìå; àëà 
òîé òúðñè âëàñò íàä öÿëàòà Ñðåäíà çåìÿ, òúé ÷å íàêúäå ìîæåì äà ñå 
îáúðíåì, áåç äà íè ïðåñëåäâà? Ìèð ùå èìà çà íàñ ñàìî àêî òîé èç÷åçíå 
íàâåêè, èëè ïîíå äîäåòî ãî óäúðæà îáðú÷úò íà îáñàäàòà. Çàñåãà ãî 
îòáëúñêâàò äîáëåñòíèòå Åëäàðè è ìîæå áè òúêìî çà äà èì ïîìîãíåì â 
òåæúê ÷àñ ñìå ñå ÿâèëè íà òîçè ñâÿò.
Áåðåã îòâúðíàë:
- Íåêà çà òóé ñå òðåâîæàò Åëäàðèòå. À íàøèÿò æèâîò è áåçäðóãî å 
êðàòúê.
Íî òîãàâà ñå èçïðàâèë åäèí, êîãîòî âñè÷êè ñìåòíàëè çà Àìëàõ, ñèí íà 
Èìëàõ, è èçðåêúë ëþòè ñëîâà, ùî ïîòðåñëè äóøèòå íà âñè÷êè:
- Òóé ñà ñàìî åëôè÷åñêè áàñíè, ïðèêàçêè çà çàáëóäà íà ãëóïîâàòè 
ïðèøúëöè. Íÿìà áðÿã îòâúä Ìîðåòî. È íèêàêâà Ñâåòëèíà íÿìà íà Çàïàä. 
Ïîñëåäâàõòå òàÿ èçìàìà êàòî áëàòíî îãúí÷å ÷àê äî êðàÿ íà ñâåòà! Êîé 
ñðåä âàñ å âèäÿë ïîíå åäèí îò áîãîâåòå? Êîé å ñúçðÿë Ìðà÷íèÿ êðàë îò 
Ñåâåðà? Åëäàðèòå ñà òèÿ, ùî òúðñÿò âëàñò íàä Ñðåäíàòà çåìÿ. Àë÷íè çà 
áîãàòñòâà, äúëáàÿò òå çåìíàòà ãðúä è ñà ðàçáóäèëè ãíåâà íà ìîãúùè 
òâàðè, æèâååùè äîëó ñðåä ïîòàéíèÿ ìðàê; òúé ñà ïðàâèëè âèíàãè, òúé è 
ùå ïðîäúëæàò. Íåêà îðêèòå ñè çàïàçÿò ñâîåòî öàðñòâî, à íèå íàøåòî. Ïî 
øèðîêèÿ ñâÿò èìà ìÿñòî çà âñè÷êè, ñòèãà ñàìî Åëäàðèòå äà íè îñòàâÿò 
íà ìèðà!
Îíèÿ, êîéòî ãî ñëóøàëè, ñå âöåïåíèëè îò èçóìëåíèå è íàä ñúðöàòà èì 
ïàäíàëà ñÿíêàòà íà ñòðàõà; è ðåøèëè äà çàìèíàò íåéäå äàëå÷ îò çåìèòå 
íà Åëäàðèòå. Àëà ïî-êúñíî Àìëàõ ñå çàâúðíàë ñðåä òÿõ è îòðåêúë äà å 
ïðèñúñòâàë ïî âðåìå íà ñïîðà è äà å èçãîâàðÿë ïîäîáíè ñëîâà; 
îáúðêâàíå è ñúìíåíèÿ ñå âúçöàðèëè ìåæäó õîðàòà òîãàâà. È ïðèÿòåëèòå 
íà åëôèòå ðåêëè:
- Ïîíå â åäíî ùå íè ïîâÿðâàòå ñåãà: íàèñòèíà èìà Ìðà÷åí âëàäåòåë è 
íåãîâè ïðàòåíèöè è ñúãëåäâà÷è ñå ñïîòàéâàò ïîìåæäó íè; çàùîòî òîé ñå 
áîè îò íàñ è îò ñèëàòà, ùî ìîæåì äà äàäåì íà âðàãîâåòå ìó.
Àëà íÿêîè ïàê âúçðàçèëè:
- Òîé âå÷å íè å íàìðàçèë è êîëêîòî ïî-äúëãî ñòîèì òóê è ñå ìåñèì âúâ 
âðàæäàòà ìó ñ êðàëåòå íà Åëäàðèòå, òîëêîâà ïî-çëå çà íàñ.
Ïîäèð òóé ìíîçèíà îò çàñåëíèöèòå â Åñòîëàä ïàê ñå ïðèãîòâèëè çà ïúò; 
Áåðåã ïîâåë õèëÿäè îò õîðàòà íà Áåîð êúì äàëå÷íèÿ Þã è çà òÿõ ïîâå÷å 
íå ñå ñïîìåíàâà â ïåñíèòå îò îíåçè äíè. Íî Àìëàõ ñå ïîêàÿë è ðåêúë:
- Îò äíåñ èìàì ëè÷íà âðàæäà ñ Âëàäåòåëÿ íà ëúæèòå è òÿ íå ùå çàãàñíå 
äîäåòî ñúì æèâ.
Ïîñëå çàìèíàë íà ñåâåð è ïîñòúïèë íà ñëóæáà ïðè Ìàåäðîñ. Àëà îíèÿ 
íåãîâè õîðà, êîèòî ïîâÿðâàëè íà Áåðåã, ñè èçáðàëè íîâ âîæä, 
ïðåõâúðëèëè ñå ïðåç ïëàíèíèòå îáðàòíî â Åðèàäîð è áèëè çàáðàâåíè.


Ïðåç òîâà âðåìå Õàëàäèíèòå æèâååëè ÷åñòèòî â Òàðãåëèîí. Íî Ìîðãîò 
êàòî âèäÿë, ÷å ñ ëúæè è êîâàðñòâà íå ùå óñïåå äîêðàé äà ðàçäåëè õîðà 
è åëôè, ïëàìíàë îò ÿðîñò è ñå çàðåêúë äà îáñèïå ñ áåäè íåïîêîðíèòå 
ïëåìåíà. Èçïðàòèë îò ñâîÿòà êðåïîñò ïúë÷èùà îðêè è òå çàîáèêîëèëè 
îáñàäàòà îòêúì èçòîê, à ïîäèð òóé ñå ïðîìúêíàëè òàéíî ïðåç ïðîõîäèòå 
íà äæóäæåòàòà â Åðåä Ëèíäîí è íàïàäíàëè Õàëàäèíèòå èç þæíèòå ãîðè ïî 
çåìèòå íà Êàðàíòèð.
À Õàëàäèíèòå íå æèâååëè çàåäíî, îáåäèíåíè â êðàëñòâà èëè ïëåìåíà; 
âñåêè ðîä ñå çàñåëâàë îòäåëíî è ñàì ðåøàâàë êàêâî äà âúðøè, çàòóé íå 
áèëî ëåñíî äà ñå îáåäèíÿò. Íî èìàëî ìåæäó òÿõ åäèí áåçñòðàøåí è ìúäúð 
÷îâåê íà èìå Õàëäàä; ïîâåë òîé âñè÷êè õðàáðåöè, êîèòî óñïÿë äà ñúáåðå 
è ñå îòòåãëèë â úãúëà ìåæäó Àñêàð è Ãåëèîí, à íà ñàìèÿ êðàé âäèãíàë 
îãðàäà îò ðåêà äî ðåêà; çàä íåÿ îòâåëè âñè÷êè ñïàñåíè æåíè è äåöà. 
Òàì îòáëúñêâàëè âðàæèòå íàáåçè, äîäåòî õðàíàòà èì ïðèâúðøèëà.
Çàåäíî ñ Õàëäàä áèëè äúùåðÿ ìó Õàëåò è ñèí ìó Õàëäàð; è äâàìàòà 
õðàáðî âîþâàëè ñ íàïàäàòåëèòå, çàùîòî Õàëåò áèëà ñèëíà è ñúðöàòà 
æåíà. Àëà íàêðàÿ Õàëäàä çàãèíàë ïðè åäèí íàáåã ñðåùó îðêèòå, à Õàëäàð 
ñå âòóðíàë äà ñïàñè òÿëîòî íà áàùà ñè îò êëàíåòî è ïàäíàë ñúñå÷åí äî 
íåãî. Òîãàâà Õàëåò ñúáðàëà âñè÷êè õîðà îêîëî ñåáå ñè, ìàêàð âå÷å äà 
íÿìàëî íàäåæäà; è íÿêîè ñå õâúðëèëè â ðå÷íèòå òàëàçè è òàì çàãèíàëè. 
Àëà ñåäåì äíè ïî-êúñíî, êîãàòî îðêèòå ïðåäïðèåëè ïîñëåäíàòà àòàêà è 
âå÷å áèëè ìèíàëè îòâúä îãðàäàòà, âíåçàïíî îòåêíàëà ïåñåí íà òðúáè è 
Êàðàíòèð íàëåòÿë ñ àðìèÿòà ñè îòêúì ñåâåð, òà èçòëàñêàë âðàãîâåòå â 
ðåêàòà.
Òîãàâà Êàðàíòèð ñòàíàë ïî-áëàãîñêëîíåí êúì ÷îâåöèòå, îáñèïàë Õàëåò ñ 
ïî÷åñòè è ïðåäëîæèë äà ÿ îáåçùåòè çà ãèáåëòà íà íåéíèòå áëèçêè. 
Âèæäàë âå÷å, ìàêàð è êúñíî, ÷å Åäàèíèòå ñà äîáëåñòíè âîèíè, çàòóé é 
ðåêúë:
- Àêî ðåøèòå äà ñå ïðåñåëèòå ïî-äàëå÷å íà ñåâåð, ùå ïîëó÷èòå òàì çåìè 
íàâåêè, à îò èìåòî íà Åëäàðèòå âè îáåùàâàì äðóæáà è çàêðèëà.
Àëà êàêòî ïîâå÷åòî Õàëàäèíè, Õàëåò áèëà ãîðäåëèâà è íå æåëàåëà äà ñå 
ïîä÷èíÿâà íà ÷óæäà âîëÿ. Áëàãîäàðèëà îò ñúðöå íà Êàðàíòèð, ïîñëå 
îòâúðíàëà:
- Âå÷å òâúðäî ñúì ðåøèëà, âëàäåòåëþ, äà íàïóñíà ñÿíêàòà íà ïëàíèíèòå 
è äà ïîåìà íà çàïàä, íàêúäåòî çàìèíàõà è äðóãè îò íàøåòî ïëåìå.
È òúé, Õàëàäèíèòå ñúáðàëè âñè÷êè îò ñâîÿ íàðîä, êîèòî áèëè óñïåëè äà 
ñå ñïàñÿò ñ áÿãñòâî èç ãîðñêèòå äåáðè, èçðîâèëè îò ïåïåëèùàòà êàêâîòî 
ìîãëè, à ïîäèð òóé èçáðàëè Õàëåò çà ñâîÿ âëàäåòåëêà; è òÿ ãè îòâåëà â 
Åñòîëàä, êúäåòî æèâåëè èçâåñòíî âðåìå. Îò òîãàâà íàñåòíå ñè îñòàíàëè 
îòäåëíî ïëåìå è êàêòî åëôè, òúé è õîðà ãè íàðè÷àëè "íàðîäúò íà 
Õàëåò". À Õàëåò áèëà òÿõíà âëàäåòåëêà äî ñåòíèÿ ñè äåí, íî íå ñå 
îìúæèëà è ïîäèð íåéíàòà ñìúðò âëàñòòà ïðåìèíàëà ó Õàëäàí, ñèí íà áðàò 
é Õàëäàð. Ñêîðî îáà÷å Õàëåò îòíîâî ðåøèëà äà ñå ïðåñåëÿò íà çàïàä; è 
ìàêàð ïîâå÷åòî õîðà äà áèëè ïðîòèâ, òÿ ïàê ãè ïîâåëà; áåç äà äèðÿò 
ïîìîù è ñúâåò îò Åëäàðèòå, ìèíàëè îòâúä Êåëîí è Àðîñ, à ñëåä òîâà 
ïðîäúëæèëè ïðåç îïàñíèòå çåìè ìåæäó Ïëàíèíèòå íà Óæàñà è Ïîÿñà íà 
Ìåëèàí. Ïî îíîâà âðåìå òèÿ ìåñòà íå áèëè ÷àê òîëêîç çëîêîáíè, êîëêîòî 
ñòàíàëè íàñåòíå, íî è íå áèëè çà ïðîñòîñìúðòíè ëþäå áåç ÷óæäà ïîìîù, 
òúé ÷å Õàëåò óñïÿëà äà ïðåâåäå ñâîèòå õîðà ñàìî ñ öåíàòà íà òåæêè 
æåðòâè, êàòî íåïðåñòàííî ãè ïîäòèêâàëà íàïðåä ñ æåëÿçíàòà ñè âîëÿ. 
Íàé-ñåòíå ìèíàëè ïðåç Áðèòèàõ è ìíîçèíà ãîð÷èâî ñå ðàçêàÿëè çà 
áåçóìíîòî ïúòåøåñòâèå; àëà âå÷å íÿìàëî âðúùàíå íàçàä. Ñðåä íîâèòå 
çåìè ñå îïèòàëè äà çàæèâåÿò ïî ñòàðîìó, äîêîëêîòî áèëî âúçìîæíî; 
çàñåëèëè ñå íà îòäåëíè îáùèíè èç ãîðèòå â ðàâíèíàòà Òàëàò Äèðíåí 
îòâúä Òåèãëèí, à íÿêîè íàâëåçëè äàëå÷å íàâúòðå â ïðåäåëèòå íà 
Íàðãîòðîíä. Íî ìíîçèíà áèëè îáèêíàëè Õàëåò, òà æåëàåëè äà ÿ ñëåäâàò 
íàâñÿêúäå è äà æèâåÿò ïîä íåéíà âëàñò; òÿõ îòâåëà â ãîðàòà Áðåòèë 
ìåæäó Òåèãëèí è Ñèðèîí. È â èäíèòå òåæêè ãîäèíè ãîëÿìà ÷àñò îò 
ðàçïðúñíàòèÿ é íàðîä ñå çàâúðíàë íàòàòúê.
À êðàë Òèíãîë ñìÿòàë Áðåòèëñêèÿ ëåñ çà ÷àñò îò ñâîèòå âëàäåíèÿ, ìàêàð 
÷å áèë èçâúí Ïîÿñà íà Ìåëèàí; èñêàë òîé äà ïðîãîíè ïðèøúëöèòå, íî 
íåãîâèÿò ïðèÿòåë Ôåëàãóíä, êàòî ÷óë ïðåç êàêâè áåäè å ìèíàë íàðîäúò 
íà Õàëåò, ïîìîëèë çà áëàãîñêëîííîñò: äà æèâåÿò ñâîáîäíî â Áðåòèë, ïðè 
óñëîâèå, ÷å ùå ïàçÿò áðîäîâåòå ïî Òåèãëèí îò âñè÷êè âðàãîâå íà 
Åëäàðèòå è íå ùå ïîçâîëÿò íà îðêè äà âëèçàò â ãîðàòà.
Ùîì ÷óëà òóé, Õàëåò îòâúðíàëà:
- Ãäå å áàùà ìè Õàëäàä, ãäå å è áðàò ìè Õàëäàð? Àêî êðàëÿò íà Äîðèàò 
ñå áîè îò äðóæáà ìåæäó Õàëåò è îíèÿ, ùî èçÿäîõà íåéíèòå áëèçêè, çíà÷è 
íåâåäîìè ñà çà ëþäåòå ìèñëèòå íà Åëäàðèòå.
È îñòàíàëà äà æèâåå â Áðåòèë äî ñåòíèÿ ñè äåí; à íåéíèòå õîðà ÿ 
ïîãðåáàëè âúðõó åäíî îò ãîðñêèòå âúçâèøåíèÿ è íàòðóïàëè îòãîðå âèñîêà 
çåëåíà ìîãèëà, íàðå÷åíà Òóð Õàðåòà èëè Õàóä-åí-Àðâåí íà ñèíäàðèíñêè 
åçèê, ùî çíà÷è Ìîãèëà íà âëàäåòåëêàòà.
È òúé çàæèâåëè Åäàèíè ïî çåìèòå íà Åëäàðèòå - åäíè òóê, äðóãè òàì, 
òðåòè áðîäåëè èç ãîðèòå, ÷åòâúðòè ñå çàñåëèëè íà ìàëêî îáùèíè; 
ïîâå÷åòî îò òÿõ ñêîðî íàó÷èëè åçèêà íà Ñèâèòå åëôè, êàêòî çà äà èìàò 
îáùà ðå÷, òúé è ïîíåæå ìíîçèíà æåëàåëè äà èçó÷àò åëôè÷åñêèòå 
ïðåìúäðîñòè. Íî ñëåä âðåìå êðàëåòå íà åëôèòå âèäåëè, ÷å íå å äîáðå 
åëôè è ëþäå äà æèâåÿò áåçðåäíî åäèí äî äðóã, è ÷å õîðàòà òðÿáâà äà 
èìàò ñâîè ñîáñòâåíè âëàäåòåëè; çàòóé îòðåäèëè îáëàñòè, êúäåòî õîðàòà 
äà æèâåÿò êàêòî ñìåòíàò çà äîáðå è èçáðàëè âîæäîâå, êîèòî äà ïîëó÷àò 
äàðîì òèÿ çåìè. Âúâ âîåííî âðåìå ëþäåòå áèëè ñúþçíèöè íà Åëäàðèòå, íî 
èìàëè îòäåëíè ïúëêîâîäöè. È âñå ïàê ìíîçèíà Åäàèíè ñå ðàäâàëè íà 
äðóæáàòà ñ åëôèòå è æèâååëè ñðåä òÿõ äúëãè ãîäèíè; à ìëàäåæèòå ÷åñòî 
âëèçàëè íà ñëóæáà â êðàëñêèòå àðìèè.
Õàäîð Ëîðèíäîë, ñèí íà Õàòîë, âíóê íà Ìàãîð è ïðàâíóê íà Ìàëàõ 
Àðàäàí, îùå íà ìëàäèíè îòèøúë äà ñëóæè â ñâèòàòà íà Ôèíãîëôèí è ñè 
ñïå÷åëèë îáè÷òà íà êðàëÿ. Çàòóé Ôèíãîëôèí ìó ïîâåðèë âëàñòòà íàä Äîð-
ëîìèí è òîé ñúáðàë òàì ìíîçèíà îò ñâîÿ íàðîä, òà ñòàíàë íàé-ìîãúùèÿò 
âîæä ñðåä Åäàèíèòå. Â äîìà ìó ñå ãîâîðåë ñàìî åëôè÷åñêè åçèê; àëà 
äðåâíàòà ðå÷ íå áèëà çàáðàâåíà è îò íåÿ ïðîèçëÿçúë îáùèÿò ÷îâåøêè 
åçèê íà Íóìåíîð. À â Äîðòîíèîí âëàñòòà íàä íàðîäà íà Áåîð èç îáëàñòòà 
Ëàäðîñ áèëà ïîâåðåíà íà Áîðîìèð, ñèí íà Áîðîí, êîéòî ïúê áèë âíóê íà 
Áåîð Ñòàðè.
Ñèíîâåòå íà Õàäîð áèëè Ãàëäîð è Ãóíäîð; Ãàëäîð ñúùî èìàë äâàìà ñèíà - 
Õóðèí è Õóîð; ñèíúò íà Õóðèí áèë Òóðèí, íàðè÷àí îùå Ãèáåëòà íà 
Ãëàóðóíã; à ñèíúò íà Õóîð áèë Òóîð, áàùà íà Åàðåíäèë Áëàãîñëîâåíèÿ. 
Ñèíúò íà Áîðîìèð áèë Áðåãîð, ÷èèòî ñèíîâå ñå íàðè÷àëè Áðåãîëàñ è 
Áàðàõèð; à ñèíîâåòå íà Áðåãîëàñ áèëè Áàðàãóíä è Áåëåãóíä. Äúùåðÿòà íà 
Áàðàãóíä ñå êàçâàëà Ìîðâåí, ìàéêà íà Òóðèí, à äúùåðÿòà íà Áåëåãóíä 
áèëà Ðèàí, ìàéêà íà Òóîð. À ñèíúò íà Áàðàõèð áèë Áåðåí Åäíîðúêè, ùî 
ñïå÷åëèë îáè÷òà íà Òèíãîëîâàòà ùåðêà Ëóòèåí è ñå çàâúðíàë îò ñìúðòòà; 
îò òÿõ ñå ðîäèëà Åëâèíã, ñúïðóãàòà íà Åàðåíäèë è îò íåÿ òðúãíàëî 
ïîòåêëîòî íà âñè÷êè íóìåíîðñêè êðàëå.
Âñè÷êè òå áèëè îïëåòåíè â Ïðîêîáàòà íà Íîëäîðèòå; è èçâúðøèëè âåëèêè 
ïîäâèçè, çà êîèòî ñè ñïîìíÿò Åëäàðèòå è äî äíåñ â ïðåäàíèÿòà çà 
äðåâíèòå êðàëå. È ïî îíîâà âðåìå õîðàòà ñ ïëàìåííà íàäåæäà ïðèáàâèëè 
ñâîÿòà ñèëà êúì ìîùòà íà Íîëäîðèòå; à Ìîðãîò áèë îáêðúæåí â ïëúòåí 
îáðú÷, çàùîòî êðåïêèòå ëþäå íà Õàäîð íå ñå áîÿëè îò ñòóä è äúëãè 
ïîõîäè, òà ÷åñòî îòèâàëè äàëå÷å íà ñåâåð è îòòàì äåáíåëè âñÿêà ñòúïêà 
íà Âëàãà. Ìíîæàëè ñå è áëàãîäåíñòâàëè õîðàòà îò Òðèòå ðîäà, íî íàé-
âåëèê ñðåä òÿõ áèë ðîäúò íà Õàäîð Çëàòîêîñè, ùî ìîæåë äà ñå ìåðè äàæå 
ñ åëôè÷åñêèòå âëàäåòåëè. Âñè÷êè îò òîçè ðîä áèëè êðåïêè è ñíàæíè, 
ñúîáðàçèòåëíè, õðàáðè è íåïðåêëîííè, áóéíî âåñåëè è áóéíî ãíåâëèâè, 
íàé-ìîãúùè ñðåä ïî-ìëàäèòå ×åäà íà Èëóâàòàð â çîðàòà íà ÷îâåøêîòî 
ïëåìå. Íàé-÷åñòî áèëè ðóñîêîñè è ñèíåîêè; íî íå áèëî òàêà ñ Òóðèí, 
÷èÿòî ìàéêà Ìîðâåí èäâàëà îò ðîäà íà Áåîð. Â îíçè ðîä ìúæåòå èìàëè 
÷åðíà èëè êåñòåíÿâà êîñà è ñèâè î÷è; îò âñè÷êè õîðà òå èìàëè íàé-
ãîëÿìî ñõîäñòâî ñ Íîëäîðèòå è çàòóé ñè ñïå÷åëèëè îáè÷òà èì; çàùîòî 
áèëè ëþáîçíàòåëíè, ñðú÷íè è ñõâàòëèâè, íå çàáðàâÿëè ëåñíî è áèëè ïî-
ñêëîííè äà æàëÿò, îòêîëêîòî äà ñå ñìåÿò. Íà òÿõ ïðèëè÷àëè è ãîðñêèòå 
ïëåìåíà íà Õàëåò, íî áèëè ïî-íèñêè è íå òúé ó÷åíîëþáèâè. Ðÿäêî 
ãîâîðåëè è íå îáè÷àëè øóìíèòå òúëïè; ìíîçèíà îò òÿõ îáè÷àëè ñàìîòàòà 
è áðîäåëè íà âîëÿ èç çåëåíèòå ëåñîâå, äîêàòî çåìèòå íà Åëäàðèòå áèëè 
îùå íîâè è îìàéíè çà òÿõ. Àëà êðàòêî æèâååëè â Çàïàäíèòå êðàëñòâà è 
ïå÷àëíè áèëè äíèòå èì.
Ïî ÷îâåøêà ìÿðêà æèâîòúò íà Åäàèíèòå ñå óäúëæèë ñëåä òÿõíîòî èäâàíå â 
Áåëåðèàíä; íî íàé-ñåòíå Áåîð Ñòàðè ñå ñïîìèíàë, êîãàòî íàâúðøèë 
äåâåòäåñåò è òðè ãîäèíè, îò êîèòî ÷åòèðèéñåò è ÷åòèðè ìèíàëè âúâ 
âÿðíà ñëóæáà íà êðàë Ôåëàãóíä. È êîãàòî ëåãíàë íà ñìúðòíî ëîæå íå îò 
ñêðúá èëè ðàíà, à ïðîñòî îò ñòàðîñò, Åëäàðèòå âèäåëè çà ïðúâ ïúò 
êîëêî ìèìîëåòåí å æèâîòúò ÷îâåøêè è êàê èäâà íåïîçíàòàòà çà òÿõ ñìúðò 
îò äúëãà óìîðà; è äúëáîêî ñå îïå÷àëèëè çà ñâîèòå ñêúïè ïðèÿòåëè. Íî 
Áåîð äîáðîâîëíî ñå ðàçäåëèë ñ æèâîòà è èçäúõíàë â ìèð; à Åëäàðèòå ñå 
èçóìèëè íà ñòðàííàòà ñúäáà ÷îâåøêà, çàùîòî íåéíèÿò êðàé áèë óêðèò îò 
òÿõ è íèùî â äðåâíèòå èì ïîçíàíèÿ íå ìîæåëî äà ãî îáÿñíè.
Âúïðåêè òóé íÿêîãàøíèòå Åäàèíè áúðçî óñâîèëè îò Åëäàðèòå ìíîæåñòâî 
çíàíèÿ è èçêóñòâà, à ñèíîâåòå èì ïðîäúëæèëè äà òðóïàò ìúäðîñò è 
óìåíèÿ, äîäåòî çàäìèíàëè âñè÷êè äðóãè õîðà, êîèòî âñå îùå æèâååëè 
èçòî÷íî îò ïëàíèíèòå è íå ñå áèëè ñðåùàëè ñ Åëäàðè, çà äà ñúçðàò 
ëèöàòà, îãðÿâàíè íÿêîãà îò Ñâåòëèíàòà íà Âàëèíîð.


Ãëàâà 18.

ÇÀ ÐÀÇÐÓÕÀÒÀ ÍÀ ÁÅËÅÐÈÀÍÄ È ÃÈÁÅËÒÀ ÍÀ ÔÈÍÃÎËÔÈÍ

Ôèíãîëôèí, âëàäåòåë íà Ñåâåðà è âúðõîâåí êðàë íà âñè÷êè Åëäàðè, êàòî 
âèäÿë, ÷å íàðîäúò ìó ñå ìíîæè è êðåïíå, à ñúþçíèöèòå ÷îâåøêè ñúùî ñà 
ìíîãîáðîéíè è õðàáðè, îòíîâî ñå çàìèñëèë çà ùóðì ñðåùó Àíãáàíä; 
çàùîòî çíàåë, ÷å æèâåÿò â îïàñíîñò, äîäåòî êðúãúò íà îáñàäàòà íå å 
ñêëþ÷åí äîêðàé è äîäåòî Ìîðãîò ìîæå ñâîáîäíî äà òâîðè â ïîäçåìèÿòà ñè 
íåçíàéíè çëèíè, ùî íèêîé íå ìîæåë äà ïðåäâèäè, ïðåäè Âðàãúò äà ãè 
èçêàðà íàÿâå. Ñïîðåä îíóé, êîåòî çíàåë, ðåøåíèåòî áèëî ðàçóìíî; 
çàùîòî Íîëäîðèòå îùå íå ïîçíàâàëè äîêðàé öÿëàòà ìîù íà Ìîðãîò è íå 
ðàçáèðàëè, ÷å áåç ÷óæäà ïîìîù âîéíàòà èì ñðåùó íåãî å îáðå÷åíà, 
íåçàâèñèìî äàëè ùå èçáúðçàò èëè ùå ñå çàáàâÿò. Íî òúé êàòî çåìèòå íà 
òåõíèòå êðàëñòâà áèëè ïðåëåñòíè è ïðîñòîðíè, ïîâå÷åòî Íîëäîðè ñå 
çàäîâîëÿâàëè ñ íàñòîÿùåòî è âÿðâàëè, ÷å òàêà ùå å è çàíàïðåä, òà 
çàòîâà íå áúðçàëè äà ïîäõâàíàò âîéíà, â êîÿòî è ïðè ïîðàæåíèå, è ïðè 
ïîáåäà ùåëè äà çàãèíàò ìíîçèíà îò òÿõ. Åòî çàùî íå áèëè òâúðäå 
ñêëîííè äà ïîñëóøàò Ôèíãîëôèí, à íàé-ìíîãî ñå ïðîòèâåëè ñèíîâåòå 
Ôåàíîðîâè. Èçìåæäó âñè÷êè âîæäîâå íà Íîëäîðèòå åäèíñòâåíî Àíãðîä è 
Àåãíîð ñå ñúãëàñèëè ñ êðàëÿ, ïîíåæå æèâååëè â îáëàñòè, îòêúäåòî ëåñíî 
ñå ñúçèðàë Òàíãîðîäðèì è çàïëàõàòà íà Ìîðãîò íåïðåñòàííî òåãíåëà â 
ìèñëèòå èì.
Íî êîãàòî çàïî÷íàëî äà âúçìúæàâà øåñòîòî ÷îâåøêî ïîêîëåíèå ïîäèð Áåîð 
è Ìàðàõ, ñèðå÷ ÷åòèðèñòîòèí ïåòäåñåò è ïåò ãîäèíè ñëåä ïðèñòèãàíåòî 
íà Ôèíãîëôèí, íåíàäåéíî âðúõëåòÿëî îíîâà çëî, îò êîåòî ñå áîÿë - è 
áèëî ïî-âíåçàïíî è ïî-ñòðàøíî îò íàé-÷åðíèòå ìó ñòðàõîâå. Çàùîòî 
Ìîðãîò îòäàâíà è ïîòàéíî ñúáèðàë ñèëè, à ñúðöåòî ìó ïðåëèâàëî îò 
çëîáà è ÷åðíà íåíàâèñò êúì Íîëäîðèòå; è æåëàåë íå ñàìî äà èçòðåáè 
âðàãîâåòå ñè, íî è äà îñêâåðíè è ñúñèïå çåìèòå, ðàçõóáàâåíè îò òåõíèÿ 
òðóä. È êàçâàò, ÷å òàçè íåíàâèñò ãî ëèøèëà îò ðàçóì, ïîíåæå àêî áèë 
èçòúðïÿë îùå ìàëêî, çà äà äîâúðøè ïëàíîâåòå ñè, âñè÷êè Íîëäîðè ùåëè 
äà çàãèíàò. Íî ïúê è òâúðäå ïðåíåáðåæèòåëíî îöåíÿâàë äîáëåñòòà íà 
åëôèòå, à íà õîðàòà èçîáùî íå îáðúùàë âíèìàíèå.


Íàñòàíàëà çèìà è äîøëà íîù ìðà÷íà, áåçëóííà; è ïðîñòîðíàòà ðàâíèíà 
Àðä-ãàëåí ñå ðàçñòèëàëà â çäðà÷à ïîä õëàäíèòå çâåçäíè ëú÷è îò 
óêðåïåíèòå õúëìîâå íà Íîëäîðèòå äî ïîäíîæèåòî íà Òàíãîðîäðèì. 
Äîãàðÿëè îãíüîâåòå, à ñòðàæàòà êðàé òÿõ áèëà ìàëîáðîéíà; ìàëöèíà 
áäåëè èç ðàâíèíàòà â áèâàöèòå íà êîííèòå áîéöè îò Õèòëóì. Òîãàâà 
Ìîðãîò èçâåäíúæ òëàñíàë íàâúí îãðîìíè ðåêè îò ïëàìúê, ùî ñå ïîíåñëè 
ïî ñêëîíîâåòå íà Òàíãîðîäðèì ïî-âèõðåíî äîðè îò Áàëðîçèòå è îáãúðíàëè 
öÿëàòà ðàâíèíà; à Æåëåçíèòå ïëàíèíè èçáúëâàëè ïúñòðîöâåòíè îòðîâíè 
îãíüîâå è çëîâîííèÿò èì ïóøåê ñå ðàçñòëàë êàòî ñìúðòîíîñíà ìúãëà íàä 
çåìÿòà. Òúé çàãèíàëè ñòåïèòå íà Àðä-ãàëåí è ïëàìúöè ïîãúëíàëè òðåâèòå 
èì; îñòàíàëà ñàìî îáãîðåíà, ãîëà è áåçïëîäíà ïóñòîø, ïîêðèòà ñúñ 
çàäóøëèâ ïðàõîëÿê. Îò òîãàâà íàðåêëè òàÿ ðàâíèíà ñ èìåòî Àíôàóãëèò, 
êîåòî îçíà÷àâà Çàäàâÿùèÿ ïðàõ. Êóïèùà îáãîðåëè êîñòè íàìåðèëè òàì 
íåçíàåí ãðîá, çàùîòî ìíîçèíà Íîëäîðè íå óñïåëè äà èçáÿãàò êúì 
õúëìîâåòå, òà áèëè íàñòèãíàëè îò ïëàìúêà è çàãèíàëè â ïîæàðèùåòî. 
Âúçâèøåíèÿòà íà Äîðòîíèîí è Åðåä Âåòðèí óäúðæàëè îãíåíèòå ïîòîöè, íî 
ãîðèòå ïî ñêëîíîâåòå îòêúì Àíãáàíä ïëàìíàëè è ïóøåêúò âñÿë ñìóò ñðåä 
çàùèòíèöèòå. Òúé çàïî÷íàëî ÷åòâúðòîòî âåëèêî ñðàæåíèå - Äàãîð 
Áðàãîëàõ èëè Áèòêàòà íà Âíåçàïíèÿ ïëàìúê.
Çàåäíî ñ ïúðâàòà îãíåíà âúëíà âðúõëåòÿë ñ öÿëàòà ñè ìîù Ãëàóðóíã 
çëàòíèÿ, ïðàðîäèòåë íà âñè÷êè äðàêîíè; ïîäèð íåãî èäâàëè Áàëðîçèòå, à 
ñëåä òÿõ ÷åðíèòå àðìèè íà îðêèòå â òàêèâà íåñìåòíè ïúë÷èùà, êàêâèòî 
Íîëäîðèòå äîòîãàç íå ìîãëè è äà ñè ïðåäñòàâÿò. Âðàæåñêèòå àðìèè 
íàïàäíàëè íîëäîðñêàòà êðåïîñò, ðàçêúñàëè îáñàäàòà è æåñòîêî èçêëàëè 
âñè÷êè ñðåùíàòè Íîëäîðè è òåõíèòå ñúþçíèöè - Ñèâè åëôè è õîðà. 
Îáúðêàíè, ðàçïðúñíàòè, è íåñïîñîáíè äà îáåäèíÿò ñâîèòå ñèëè, ìíîçèíà 
îò íàé-ìîãúùèòå âðàãîâå íà Ìîðãîò áèëè óíèùîæåíè â ïúðâèòå äíè íà 
îíàçè âîéíà. Îò òîãàâà ñðàæåíèÿòà èç Áåëåðèàíä íèêîãà íå ñà çàòèõâàëè 
äîêðàé, íî ñå ñìÿòà, ÷å Áèòêàòà íà Âíåçàïíèÿ ïëàìúê ïðèêëþ÷èëà ñ 
èäâàíåòî íà ïðîëåòòà, êîãàòî àòàêèòå íà Ìîðãîò ïî÷íàëè äà îòñëàáâàò.
Òúé çàâúðøèëà Îáñàäàòà íà Àíãáàíä; à âðàãîâåòå íà Ìîðãîò áèëè 
ðàçïèëåíè è îòêúñíàòè åäèí îò äðóã. Ïîâå÷åòî Ñèâè åëôè èçáÿãàëè íà þã 
è ñå îòêàçàëè îò âîéíàòà èç ñåâåðíèòå çåìè; ìíîçèíà áèëè ïðèåòè â 
Äîðèàò è êðàëñòâîòî íà Òèíãîë óêðåïíàëî ïî îíîâà âðåìå, çàùîòî ìîùòà 
íà êðàëèöà Ìåëèàí çàêðèëÿëà ãðàíèöèòå ìó è çëîòî âñå îùå íå ìîæåëî äà 
ïðîíèêíå â îíèÿ çàêúòàíè çåìè. Äðóãè ñå ïðèþòèëè â Íàðãîòðîíä è 
êðàéìîðñêèòå êðåïîñòè; òðåòè ïúê èçáÿãàëè íàäàëå÷ è ñå óêðèëè â 
Îñèðèàíä èëè ïðåìèíàëè îòâúä ïëàíèíèòå äà ñå ñêèòàò áåç ïîäñëîí èç 
ïóùèíàêà. È ñëóõúò çà âîéíàòà è ðàçêúñâàíåòî íà îáñàäàòà ñòèãíàë ÷àê 
äî ÷îâåøêèòå ïëåìåíà â èçòî÷íèòå îáëàñòè íà Ñðåäíàòà çåìÿ.
Ñèíîâåòå íà Ôèíàðôèí ïîåëè íàé-òåæêèÿ óäàð, â êîéòî çàãèíàëè Àíãðîä è 
Àåãíîð; êðàé òÿõ ïàäíàë Áðåãîëàñ îò ðîäà íà Áåîð çàåäíî ñ ìíîçèíà 
ñâîè áîéöè. Íî Áàðàõèð, áðàòúò íà Áðåãîëàñ, ó÷àñòâàë â ñðàæåíèÿòà íà 
çàïàä, áëèçî äî Ñèðèîíñêèÿ ïðîõîä. Òàì êðàë Ôèíðîä Ôåëàãóíä, áúðçàéêè 
äà ñå ïðèòå÷å íà ïîìîù îò þã, áèë îòêúñíàò îò ñâîÿòà àðìèÿ è îáêðúæåí 
ñðåä ìî÷óðèùåòî Ñåðåõ; è ùÿë äà çàãèíå èëè äà ïîïàäíå â ïëåí, íî 
Áàðàõèð ñ íàé-õðàáðèòå ñè áîéöè äîøúë äà ãî ñïàñè è èçäèãíàë íàîêîëî 
ñòåíà îò êîïèÿ; à ïîñëå ñ öåíàòà íà òåæêè çàãóáè ñè ïðîáèëè ïúò íàâúí 
îò ñðàæåíèåòî. Òúé ñå èçáàâèë Ôåëàãóíä è ñå çàâúðíàë â ïîäçåìíàòà 
êðåïîñò Íàðãîòðîíä; àëà ïðåäè òóé äàë êëåòâà çà âå÷íà äðóæáà è ïîìîù 
â òåæúê ÷àñ íà Áàðàõèð è öåëèÿ ìó ðîä, à êàòî çíàê çà âÿðíîñò ìó 
ïîäàðèë ñâîÿ ïðúñòåí. Áàðàõèð âå÷å áèë ïúëíîïðàâåí âëàäåòåë íà 
Áåîðîâèÿ ðîä è ñå çàâúðíàë â Äîðòîíèîí; ïîâå÷åòî ìó õîðà îáà÷å 
èçáÿãàëè îò äîìîâåòå ñè è ïîäèðèëè óáåæèùå ñðåä ïëàíèíèòå íà Õèòëóì.
Òúé æåñòîê áèë íàïîðúò íà Ìîðãîò, ÷å Ôèíãîëôèí è Ôèíãîí íå óñïåëè äà 
ïîìîãíàò íà Ôèíãîëôèíîâèòå ñèíîâå; à àðìèèòå îò Õèòëóì áèëè 
îòáëúñíàòè è îòñòúïèëè ñ òåæêè çàãóáè êúì êðåïîñòèòå ïî Åðåä Âåòðèí, 
êîèòî åäâà óñòîÿâàëè ñðåùó îðêèòå. Íà øåéñåò è øåñòàòà ñè ãîäèíà 
ïàäíàë ïðåä ñòåíèòå íà Åéòåë Ñèðèîí õðàáðèÿò Õàäîð Çëàòîêîñè, 
îòáðàíÿâàéêè ïîñëåäíèòå îòñòúïâàùè îòðÿäè íà ñâîÿ ãîñïîäàð Ôèíãîëôèí, 
à äî íåãî ðóõíàë íàé-ìëàäèÿò ìó ñèí Ãóíäîð, ïðîíèçàí îò âðàæåñêè 
ñòðåëè; è åëôèòå ñêðúáíî îïëàêàëè ãèáåëòà èì. Òîãàâà Ãàëäîð Âèñîêè 
íàñëåäèë âëàñòòà íà áàùà ñè. Êðåïêè è íåïðèñòúïíè áèëè êàíàðèòå íà 
Ñåí÷åñòèòå ïëàíèíè, òà óäúðæàëè îãíåíàòà ñòèõèÿ, à ñ äîáëåñòòà íà 
åëôèòå è ñåâåðíèòå õîðà âñå îùå íå ìîæåëè äà ñå ìåðÿò íè îðêè, íè 
Áàëðîçè è çàòóé Õèòëóì îñòàíàë íåîâëàäÿí, êàòî âå÷íà çàïëàõà çà 
ôëàíãîâåòå íà Ìîðãîò; àëà âðàæåñêèòå ïúë÷èùà îòêúñíàëè Ôèíãîëôèí îò 
äðóãèòå íàðîäè.
Çëå òðúãíàëà âîéíàòà çà ñèíîâåòå íà Ôåàíîð è ïî÷òè âñè÷êè èçòî÷íè 
îáëàñòè áèëè ïðåâçåòè; ìàêàð è ñ ãîëåìè çàãóáè, àðìèÿòà íà Ìîðãîò 
çàâëàäÿëà Àãëîíñêèÿ ïðîõîä; à ðàçãðîìåíèòå Êåëåãîðì è Êóðóôèí 
èçáÿãàëè íà þãîçàïàä ïîêðàé Äîðèàò è êàòî ñòèãíàëè íàé-ñåòíå äî 
Íàðãîòðîíä, ïîäèðèëè óáåæèùå ïðè Ôèíðîä Ôåëàãóíä. Òúé òåõíèòå áîéöè 
óêðåïèëè ñèëàòà íà Íàðãîòðîíä; àëà ïî-äîáðå áè áèëî, êàêòî ñòàíàëî 
ÿñíî ñëåä âðåìå, äà áÿõà îñòàíàëè ïðè ñâîÿ íàðîä ïî èçòî÷íèòå çåìè. 
×óäåñà îò õðàáðîñò ïîêàçàë Ìàåäðîñ è îðêèòå áÿãàëè îùå ùîì ãî 
çúðíåëè; çàùîòî ïîäèð ìú÷åíèÿòà âúðõó Òàíãîðîäðèì òîé ñÿêàø ñå áèë 
çàâúðíàë îò ñìúðòòà è äóõúò ìó áóøóâàë êàòî èçïåïåëÿâàù ïëàìúê. Òúé 
óñòîÿëà ìîãúùàòà êðåïîñò âúðõó õúëìà Õèìðèíã è ìíîçèíà îò îöåëåëèòå 
õðàáðåöè â Äîðòîíèîí è èçòî÷íèòå ïîêðàéíèíè ñå ñòåêëè íàòàì ïðè 
Ìàåäðîñ; è çà èçâåñòíî âðåìå òîé óñïÿë îòíîâî äà óäúðæè Àãëîíñêèÿ 
ïðîõîä è äà îòðåæå ïúòÿ íà îðêèòå êúì Áåëåðèàíä. Íî â Ëîòëàí 
âðàæåñêèòå àðìèè ðàçáèëè êîííèöàòà íà Ôåàíîðîâèÿ íàðîä, çàùîòî 
Ãëàóðóíã îòèøúë íàòàì, ìèíàë ïðåç Ìàãëîðîâèÿ ïðîëîì è îïóñòîøèë 
âñè÷êè çåìè ìåæäó äâàòà ðúêàâà íà Ãåëèîí. À îðêèòå ïðåâçåëè êðåïîñòòà 
âúðõó çàïàäíèÿ ñêëîí íà âðúõ Ðåðèð, ðàçãðàáèëè öÿë Òàðãåëèîí è 
îñêâåðíèëè âîäèòå íà åçåðîòî Õåëåâîðí. Îòòàì ñ îãúí è ìå÷ ìèíàëè ïðåç 
Ãåëèîí è íàõëóëè äàëå÷å â Èçòî÷åí Áåëåðèàíä. Ìàãëîð ñå îòòåãëèë ïðè 
Ìàåäðîñ âúðõó Õèìðèíã; íî Êàðàíòèð èçáÿãàë è çàåäíî ñ îñòàòúöèòå îò 
ñâîÿ íàðîä ñå ïðèñúåäèíèë êúì ðàçïðúñíàòèòå ïëåìåíà íà ëîâöèòå Àìðîä 
è Àìðàñ, òà çàåäíî îòèøëè äàëå÷å íà þã îòâúä Ðàìäàë. Âúðõó Àìîí Åðåá 
ðàçïîëîæèëè ñòðàæà è íÿêîëêî âîåííè îòðÿäà, à Çåëåíèòå åëôè èì 
ïîìàãàëè; è îðêèòå íå ïîñìåëè äà íàâëÿçàò íèòî â Îñèðèàíä, íèòî â 
Òàóð-èì-Äóèíàò è þæíàòà ïóñòîø.
Ñòèãíàëà äî Õèòëóì ìúëâà, ÷å Äîðòîíèîí å ïðåâçåò è ñèíîâåòå íà 
Ôèíàðôèí ñà çàãèíàëè, à ñèíîâåòå íà Ôåàíîð - èçòëàñêàíè îò çåìèòå ñè. 
Òîãàâà Ôèíãîëôèí ïðåäóñåòèë (èëè ïîíå òúé ìó ñå ñòîðèëî) ïúëíèÿ 
ðàçãðîì íà Íîëäîðèòå è íåìèíóåìàòà ãèáåë íà âñè÷êè òåõíè ðîäîâå; è 
îáçåò îò ãíÿâ è îò÷àÿíèå ÿõíàë ñâîÿ áóåí æðåáåö Ðîõàëîð è ïðåïóñíàë 
ñàìè÷úê, ïðåäè äà ãî óäúðæàò. Êàòî ìîùåí âÿòúð ïðåìèíàë ïðåç Äîð-íó-
Ôàóãëèò è âñè÷êè, êîèòî ãî âèæäàëè êàê ïðåïóñêà, áÿãàëè â áåçñëîâåñåí 
óæàñ, ìèñëåéêè, ÷å ñàì Îðîìå å òðúãíàë íà áîé; òúé áåçóìíà ÿðîñò ãî 
áèëà îáçåëà, ÷å âçîðúò ìó ïëàìòÿë êàòî î÷èòå íà Âàëàðèòå. Òúé ñå 
äîáðàë ñàìè÷úê ÷àê äî ïîðòèòå íà Àíãáàíä, çàñâèðèë ñ ðîãà ñè è 
ñòîâàðèë ìå÷ âúðõó áðîíçîâèòå âðàòè äà ïðèçîâå Ìîðãîò íà äâóáîé. È 
Ìîðãîò èçëÿçúë.
Çà ïîñëåäåí ïúò ïðåç îíàÿ âîéíà ïðåêðà÷èë òîé ïðàãà íà ñâîÿòà êðåïîñò 
è ïðåäàíèÿòà ðàçêàçâàò, ÷å íå ïðèåë äâóáîÿ îõîòíî; çàùîòî ìàêàð è äà 
íÿìàëî ïî-ìîãúù îò íåãî íà òîçè ñâÿò, òîé åäèíñòâåí îò âñè÷êè Âàëàðè 
çíàåë ùî å ñòðàõ. Àëà íå ìîæåë äà îòõâúðëè ïðåäèçâèêàòåëñòâîòî ïðåä 
ëèöåòî íà ñâîèòå ïúëêîâîäöè; âñè÷êè ñêàëè íàîêîëî êúíòåëè îò ìîùíàòà 
ïåñåí íà Ôèíãîëôèíîâèÿ ðîã, à ãëàñúò ìó äîëèòàë çâúíúê è ÿñåí ÷àê äî 
äúëáîêèòå òúìíèöè íà Àíãáàíä; è Ôèíãîëôèí íàðåêúë Ìîðãîò ñòðàõëèâåö è 
öàð íà ñòðàõëèâöè. Áàâíî èçïúëçÿë òîãàâà Ìîðãîò îòêúì ñâîÿ ïîäçåìåí 
òðîí è ñòúïêèòå ìó òúòíåëè êàòî ãðúìîòåâèöè èç äúëáèíèòå. Èçëÿçúë, 
îáëå÷åí îò ãëàâà äî ïåòè â ÷åðíà áðîíÿ è ñå èçïðàâèë ïðåä êðàëÿ êàòî 
îãðîìíà êóëà ñ æåëÿçíà êîðîíà, à ãðàìàäíèÿò ìó ÷åðåí ùèò áåç ãåðá èëè 
åìáëåìà õâúðëÿë ñÿíêà êàòî áóðåíîñåí îáëàê. Íî Ôèíãîëôèí çàñèÿë â 
ñóìðàêà êàòî çâåçäà, çàùîòî ðèçíèöàòà ìó áèëà ïîñðåáðåíà, à ùèòúò ìó 
óêðàñåí ñúñ ñêúïîöåííè êðèñòàëè; è êîãàòî èçòåãëèë ìå÷à ñè Ðèíãèë, 
îñòðèåòî áëåñíàëî êàòî ëåä.
Òîãàâà Ìîðãîò ðàçìàõàë âèñîêî ×óêà íà Ïîäçåìíîòî öàðñòâî, íàðå÷åí 
Ãðîíä, è ãî ñòîâàðèë íàäîëó êàòî ìúëíèÿ. Íî Ôèíãîëôèí îòñêî÷èë 
íàñòðàíè è Ãðîíä èçäúëáàë áåçäúííà ÿìà, îò êîÿòî áëèêíàëè ïëàìúöè è 
ïóøåê. Ìíîãî ïúòè îïèòàë Ìîðãîò äà ãî ñìàæå è âñåêè ïúò Ôèíãîëôèí 
îòñêà÷àë íàñòðàíè, ïúðãàâ êàòî ñâåòêàâèöà ìåæäó áóðåíîñíè îáëàöè; 
ñåäåì ðàíè íàíåñúë íà Âðàãà è ñåäåì ïúòè êðåùÿë Ìîðãîò îò óæàñ è 
áîëêà, à àðìèèòå â Àíãáàíä ñå çàõëóïèëè ïî î÷è è îò÷àÿíèòå èì âîïëè 
ñå ðàçíåñëè èç Ñåâåðíèòå çåìè.
Àëà íàêðàÿ êðàëÿò ñå óìîðèë è Ìîðãîò ñòîâàðèë ùèòà ñè âúðõó íåãî. Òðè 
ïúòè ðóõâàë Ôèíãîëôèí íà êîëåíå è òðè ïúòè ñå èçïðàâÿë ñ ðàçöåïåí ùèò 
è ñìà÷êàí øëåì. Íî çåìÿòà íàîêîëî áèëà ïðîðÿçàíà îò ïóêíàòèíè è ÿìè, 
òà ñå ïðåïúíàë è ïàäíàë ïî ãðúá ïðåä íîçåòå íà Ìîðãîò; è Ìîðãîò 
ñòúïèë ñ ëÿâ êðàê âúðõó øèÿòà ìó, à òåæåñòòà áèëà êàòî íà ðóõíàëà 
ïëàíèíà. Àëà â åäèí ïîñëåäåí îò÷àÿí çàìàõ Ôèíãîëôèí ðàçñÿêúë êðàêà ìó 
ñ Ðèíãèë è ïîòîöè ÷åðíà, äèìÿùà êðúâ áëèêíàëè èç ÿìèòå, ùî áèë 
èçäúëáàë Ãðîíä.
Òúé çàãèíàë Ôèíãîëôèí, Âúðõîâåí êðàë íà Íîëäîðèòå, íàé-áëàãîðîäåí è 
õðàáúð îò âñè÷êè äðåâíè êðàëå. Íèêîãà íå ñà ñå õâàëèëè îðêèòå ñ òîçè 
äâóáîé ïðåä ïîðòàòà; è åëôèòå íå ãî âúçïÿâàò, çàùîòî áåçìåðíà å 
òÿõíàòà ñêðúá. Àëà îùå ñå ïîìíÿò ïðåäàíèÿ çà íåãî, çàùîòî Òîðîíäîð, 
êðàëÿò íà Îðëèòå, îòíåñúë âåñòòà äî Ãîíäîëèí è äàëå÷íèÿ Õèòëóì. À 
Ìîðãîò ãðàáíàë òÿëîòî íà åëôè÷åñêèÿ êðàë, ñìà÷êàë ãî è èñêàë äà ãî 
çàõâúðëè íà ñâîèòå âúëöè; íî Òîðîíäîð âðúõëåòÿë ñòðåìãëàâî îò ñâîåòî 
öàðñòâî ñðåä âúðõîâåòå íà Êðèñàåãðèì, ñïóñíàë ñå íàä Ìîðãîò è ðàçäðàë 
ëèöåòî ìó. Ñ ãðîõîò ðàçìàõâàë êðèëå Òîðîíäîð, êàòî ÷å îò íåáåòî ñå 
ñïóñêàëè áóðíèòå âåòðîâå íà Ìàíâå; ñãðàá÷èë òîé ìúðòâîòî òÿëî â 
ìîãúùèòå ñè íîêòè è êàòî ëèòíàë âèñîêî íàä êîïèÿòà íà îðêèòå, îòíåñúë 
ñúñ ñåáå ñè êðàëÿ. Ïîëîæèë ãî âúðõó åäèí ïëàíèíñêè âðúõ, ùî ãëåäàë îò 
ñåâåð êúì ïîòàéíàòà äîëèíà íà Ãîíäîëèí; à Òóðãîí äîøúë è èçäèãíàë íàä 
áàùèíèÿ ñè ãðîá âèñîêà êàìåííà ìîãèëà. È íèòî åäèí îðê íå äðúçíàë äà 
ìèíå êðàé âúðõà íà Ôèíãîëôèí èëè äà ñå ïðèáëèæè äî ãðîáà ìó ÷àê 
äîêàòî íàñòúïèë ñúäáîâíèÿò ÷àñ çà Ãîíäîëèí è ñðåä íåãîâèÿ íàðîä ñå 
çàðîäèëà èçìÿíà. Îò îíçè äåí Ìîðãîò îñòàíàë çàâèíàãè õðîì ñ åäèíèÿ 
êðàê è ñ íèùî íå ìîæåëà äà ñå èçöåëè áîëêàòà ìó îò ðàíèòå; à âúðõó 
ëèöåòî ìó ñå çàïå÷àòàëè áåëåçè îò íîêòèòå íà Òîðîíäîð.
Âåëèêà ïå÷àë îáçåëà Õèòëóì, êîãàòî ñå ðàç÷óëî çà ãèáåëòà íà Ôèíãîëôèí 
è Ôèíãîí ñêðúáíî ïîåë áàùèíàòà ñè âëàñò íàä Íîëäîðèòå; à íàé-ìàëêèÿ 
ñè ñèí Åðåéíèîí (íàðå÷åí îòïîñëå Ãèë-ãàëàä) èçïðàòèë â êðåïîñòèòå 
êðàé Çàëèâèòå.


Êàòî ÷åðíà ñÿíêà ïëúçíàëà íàä Ñåâåðíèòå çåìè âëàñòòà íà Ìîðãîò; íî 
Áàðàõèð íå ïîæåëàë äà èçáÿãà îò Äîðòîíèîí è ñå ñðàæàâàë ñðåùó 
âðàãîâåòå çà âñÿêà ïåäÿ çåìÿ. Òîãàâà Ìîðãîò çàïî÷íàë äà èçòðåáâà 
íàðîäà ìó, äîêàòî îñòàíàëè ñàìî øåïà õîðà; è öÿëàòà ãîðà ïî ñåâåðíèòå 
ñêëîíîâå íà îíèÿ çåìè ìàëêî ïî ìàëêî ñå èçïúëíèëà ñ òîëêîâà óæàñ è 
çëîêîáíè ìàãèè, ÷å äàæå îðêèòå âëèçàëè â íåÿ ñàìî ïî ïðèíóäà; îò 
òîãàâà ÿ íàðåêëè Äåëäóâàò èëè Òàóð-íó-Ôóèí, ùî çíà÷è Ãîðà íà îòðîâíèÿ 
ìðàê. Ñëåä ïîæàðèùàòà èç íåÿ èçðàñëè çëîâåùè è ÷åðíè äúðâåòà ñ 
ïðåïëåòåíè êîðåíè, êîèòî îïèïâàëè èç òúìíèíàòà êàòî õèùíè íîêòè; è 
êîéòî íàâëåçåë ñðåä òÿõ, îñëåïÿâàë è äúëãî ñå ëóòàë, äîäåòî íàé-ñåòíå 
óìèðàë îò çàäóõ èëè ïîëóäÿâàë îò óæàñíè âèäåíèÿ. Íàêðàÿ ïîëîæåíèåòî 
íà Áàðàõèð ñòàíàëî òúé áåçíàäåæäíî, ÷å ñúïðóãàòà ìó Åìåëäèð 
Ìúæåñòâåíàòà (êîÿòî áèëà ïî-ñêëîííà äà ñå ñðàæàâà ðàìî äî ðàìî ñúñ 
ñâîÿ ñúïðóã è ñèí, îòêîëêîòî äà áÿãà) ñúáðàëà îöåëåëèòå æåíè è äåöà è 
ðàçäàëà îðúæèå íà âñè÷êè, ùî ìîæåëè äà ãî íîñÿò; ïîâåëà ãè êúì 
ïëàíèíèòå è ñëåä äúëãî ëóòàíå ïî îïàñíè ïúòåêè ñòèãíàëè íàé-ïîäèð ñ 
ìíîãî çàãóáè è ëèøåíèÿ äî Áðåòèë. Òàì íÿêîè îò òÿõ áèëè ïðèåòè ñðåä 
Õàëàäèíèòå, à äðóãè ïðîäúëæèëè ïðåç ïëàíèíèòå è ñå ïðåõâúðëèëè â Äîð-
ëîìèí ïðè íàðîäà íà Ãàëäîð, ñèí Õàëäîðîâ; ìåæäó òÿõ áèëè Ðèàí, äúùåðÿ 
íà Áåëåãóíä è Áàðàãóíäîâàòà ùåðêà Ìîðâåí, íàðè÷àíà îùå Åëåäâåí, òîåñò 
Åëôè÷åñêî ñèÿíèå. Àëà ïîâå÷å íèêîé íå âèäÿë ìúæåòå, ñ êîèòî ñå 
ðàçäåëèëè. Çàùîòî òå çàãèíàëè åäèí ïî åäèí, äîêàòî íàêðàÿ ñ Áàðàõèð 
îñòàíàëè ñàìî äâàíàéñåò áîéöè: ñèíúò ìó Áåðåí, ïëåìåííèöèòå ìó 
Áàðàãóíä è Áåëåãóíä, ñèíîâå íà Áðåãîëàñ è îùå äåâåò âåðíè ñëóæèòåëè 
íà íåãîâèÿ ðîä, ÷èèòî èìåíà äúëãî ñå ïîìíèëè â ïåñíèòå íà Íîëäîðèòå: 
Ðàäðóèí è Äàéðóèí, Äàãíèð è Ðàãíîð, Ãèëäîð è Ãîðëèì Íåùàñòíè, Àðòàä, 
Óðòåë è Õàòàëäèð Ìëàäè. Ïîäãîíåíè è áåç êàïêà íàäåæäà, òå ñå 
ïðåâúðíàëè â îò÷àÿí îòðÿä, êîèòî âå÷å íå ìîæåë äà èçáÿãà, à íå èñêàë 
äà ñå ïðåäàâà, çàùîòî äîìîâåòå èì áèëè îïîæàðåíè, à ñúïðóãèòå è 
äåöàòà èì ïîðîáåíè, ìúðòâè èëè ïðîêóäåíè íàäàëå÷. Îò Õèòëóì íå èäâàëè 
âåñòè çà ïîìîù, à Áàðàõèð è íåãîâèòå áîéöè áèëè ïðåñëåäâàíè êàòî äèâè 
çâåðîâå; îòòåãëèëè ñå êúì ïóñòèííîòî ïëàòî íàä ãîðèòå è áðîäåëè òàì 
ñðåä åçåðà è ñêàëèñòè áúðäà, äàëå÷å îò ñúãëåäâà÷èòå è çëîêîáíèòå 
ìàãèè íà Ìîðãîò. Ïîñòåëÿ èì áèëè ãúñòèòå ïàïðàòè, à çàâèâêà - 
íàâúñåíîòî íåáå.


Ïî÷òè äâå ãîäèíè ñëåä Äàãîð Áðàãîëàõ îòáðàíÿâàëè Íîëäîðèòå çàïàäíèòå 
ïðîõîäè îêîëî èçâîðèòå íà Ñèðèîí, çàùîòî ìîãúùåñòâîòî íà Óëìî ñå 
êðèåëî â òèÿ âîäè è êðåïîñòòà Ìèíàñ Òèðèò îòáëúñêâàëà âñè÷êè àòàêè íà 
îðêèòå. Àëà íàêðàÿ, ñëåä ãèáåëòà íà Ôèíãîëôèí, ñðåùó Îðîäðåò, êîéòî 
êîìàíäâàë âîéñêèòå â êóëàòà âúðõó Òîë Ñèðèîí, èçëÿçúë ñàìèÿò Ñàóðîí - 
íàé-ìîãúù è ñòðàøåí ñðåä Ìîðãîòîâèòå ñëóãè, íàðè÷àí íà ñèíäàðèíñêè 
åçèê Ãîðòàóð. À Ñàóðîí âå÷å áèë ñòàíàë ìàãüîñíèê ñ ÷óäîâèùíà ìîù, 
âëàñòåëèí íà ñåíêè, ïðèçðàöè è âúðêîëàöè, ãíóñåí â òàéíèòå ñè 
ïîçíàíèÿ, æåñòîê â ïàãóáíàòà ñè ñèëà, ãîòîâ äà îïîðî÷è êàêâîòî 
äîêîñíå è äà ñìàæå êàêâîòî âëàäåå; âëàñòòà ìó áèëà â ñòðàäàíèåòî. 
Ïðåâçåë òîé Ìèíàñ Òèðèò ñúñ ùóðì, çàùîòî ÷åðíèÿò îáëàê íà ñòðàõà 
ïàäíàë íàä âñè÷êè áðàíèòåëè; Îðîäðåò áèë èçòëàñêàí îò êðåïîñòòà è 
èçáÿãàë êúì Íàðãîòðîíä. Òîãàâà Ñàóðîí ÿ ïðåâúðíàë â ñòðàæåâà êóëà íà 
Ìîðãîò, òâúðäèíà íà çëîòî è âå÷íà çàïëàõà; à íàä ïðåêðàñíèÿ îñòðîâ 
Òîë Ñèðèîí ïàäíàëî ïðîêëÿòèå è ãî íàðåêëè Òîë-èí Ãàóðõîò, ùî çíà÷è 
Îñòðîâ íà âúðêîëàöèòå. Íèòî åäíà æèâà òâàð íå ìîæåëà äà ìèíå ïðåç 
îíàÿ äîëèíà, áåç Ñàóðîí äà ÿ ñúçðå îò âèñîêàòà êóëà. À Ìîðãîò âå÷å 
âëàäååë çàïàäíèÿ ïðîõîä è óæàñ èçïúëâàë ïîëÿòà è ãîðèòå íà Áåëåðèàíä. 
Îòâúä Õèòëóì òîé ïðåñëåäâàë âðàãîâåòå ñè áåçïîùàäíî, òúðñåë òåõíèòå 
óáåæèùà è ïðåâçåìàë êðåïîñòèòå èì åäíà ïî åäíà. Îðêèòå ñòàâàëè âñå 
ïî-íàãëè è áðîäåëè áåç ñòðàõ íà äëúæ è øèð; îòêúì çàïàä ñëåçëè ïîêðàé 
Ñèðèîí, à îòêúì èçòîê ïîêðàé Êåëîí è îáãðàäèëè îòâñÿêúäå Äîðèàò; 
ñúñèïâàëè âñè÷êè çåìè, òúé ÷å çâåðîâå è ïòèöè ñå ðàçáÿãâàëè ïðåä òÿõ, 
à íà ñåâåð ñå øèðåëà ñàìî áåçìúëâíà ïóñòîø. Ìíîçèíà îò Íîëäîðèòå è 
Ñèíäàðèòå çàëîâèëè â ïëåí, îòâåëè ãè â Àíãáàíä è òàì ãè ïðåâúðíàëè â 
ðîáè, ïðèíóäåíè äà èçïîëçâàò âñè÷êèòå ñè çíàíèÿ è óìåíèÿ çà ãíóñíèòå 
öåëè íà Ìîðãîò. À Ìîðãîò ðàçïðàùàë øïèîíè, ùî èìàëè ëúæîâåí îáëèê è â 
ñëîâàòà èì ñå òàÿëî çëîáíî ëóêàâñòâî; ïîäìàìâàëè òå ëåêîâåðíèòå ñ 
îáåùàíèÿ çà ùåäðè íàãðàäè è ÷ðåç êîâàðíè ñëîâà ñå ìú÷åëè äà âñåÿò 
ñòðàõ è çàâèñò ìåæäó íàðîäèòå, îáâèíÿâàéêè òåõíèòå âîæäîâå â àë÷íîñò 
è ïðåäàòåëñòâî åäèí ñïðÿìî äðóã. È ïîíåæå îùå òåãíåëî íàä ñâåòà 
ïðîêëÿòèåòî îò Áðàòîóáèéñòâîòî â Àëêâàëîíäå, ìíîçèíà âÿðâàëè íà òèÿ 
ëúæè; à êîãàòî íàñòàíàëè íàé-ìðà÷íèòå âðåìåíà, ÷àñò îò òÿõ ñÿêàø ñå 
ñáúäíàëà, çàùîòî â ñúðöàòà è óìîâåòå íà åëôèòå îò Áåëåðèàíä ïàäíàëà 
ñÿíêàòà íà ñòðàõ è îò÷àÿíèå. Íàé-ìíîãî ñå áîÿëè Íîëäîðèòå îò 
ïðåäàòåëñòâî íà ñîáñòâåíèòå ñè áðàòÿ, çàðîáåíè â Àíãáàíä; çàùîòî 
Ìîðãîò èçïîëçâàë íÿêîè îò òÿõ çà ñâîèòå çëîäåÿíèÿ è ïðèâèäíî ãè 
îñâîáîæäàâàë äà õîäÿò êúäåòî ñè èñêàò, àëà âîëÿòà èì áèëà ïðèêîâàíà 
êúì íåãîâàòà, òà ÷åñòî ïîäèð äúëãî ëóòàíå ïàê ïðè íåãî ñå âðúùàëè. 
Çàòóé àêî íÿêîè ïëåííèöè íàèñòèíà óñïÿâàëè äà èçáÿãàò è äà ñå âúðíàò 
ïðè ñâîÿ íàðîä, áèëè ïîñðåùàíè ñ íåäîâåðèå è ïðîêóæäàíè äà ñå ñêèòàò 
êàòî îò÷àÿíè èçãíàíèöè.
Ïðåñòðóâàë ñå Ìîðãîò íà æàëîñòèâ êúì îíèÿ õîðà, ùî æåëàåëè äà ãî 
ñëóøàò, è êàçâàë, ÷å âñè÷êèòå èì ñòðàäàíèÿ èäâàò îò ðîáñêîòî 
ïîêîðñòâî êúì ðàçìèðíèòå Íîëäîðè, íî îò ðúöåòå íà èñòèíñêèÿ Âëàñòåëèí 
íà Ñðåäíàòà çåìÿ ùå ïîëó÷àò áåçáðîé ïî÷åñòè è ùåäðè íàãðàäè çà ñâîÿòà 
äîáëåñò, ñòèãà ñàìî äà ñå ðàçáóíòóâàò. Àëà ìàëöèíà ëþäå îò Òðèòå ðîäà 
íà Åäàèíèòå ñå âñëóøâàëè â ëóêàâèòå ìó ðå÷è, äîðè è êîãàòî áèëè 
îáðå÷åíè íà íåïîñèëíè ìúêè â òúìíèöèòå ïîä Àíãáàíä. Çàòóé Ìîðãîò ãè 
ïðåñëåäâàë ñ ëþòà íåíàâèñò è ðàçïðúñêâàë îòðîâíè ëúæè äàëå÷å îòâúä 
ïëàíèíèòå.
Ðàçêàçâàò, ÷å ïî îíîâà âðåìå â Áåëåðèàíä çà ïðúâ ïúò ïðèñòèãíàëè 
Ñìóãëèòå õîðà. Íÿêîè îò òÿõ âå÷å òàéíî áèëè ïðèåëè âëàñòòà íà Ìîðãîò 
è èäâàëè ïî íåãîâà çàðúêà; àëà íå âñè÷êè, çàùîòî ìúëâàòà çà 
Áåëåðèàíä, çà íåãîâèòå çåìè è ðåêè, ñðàæåíèÿ è áîãàòñòâà, áèëà 
ïëúçíàëà íà äëúæ è øèð, òà íåñïîêîéíèòå íîçå ÷îâåøêè âå÷íî ñå 
ñòðåìåëè íà çàïàä. Òèÿ õîðà áèëè íèñêè è øèðîêîïëåùåñòè, ñ äúëãè è 
ñèëíè ðúöå; êîæàòà èì áèëà ñìóãëà èëè æúëòåíèêàâà, à êîñèòå è î÷èòå - 
÷åðíè. Ðîäîâåòå èì áèëè ìíîãî è íÿêîè ïðåäïî÷èòàëè ïëàíèíñêèòå 
äæóäæåòà ïðåä åëôèòå. Íî Ìàåäðîñ çíàåë êîëêî å íàìàëÿëà ñèëàòà íà 
Íîëäîðèòå è Åäàèíèòå, äîêàòî áåçäúííèòå ÿìè ïîä Àíãáàíä ñÿêàø òàÿëè 
íåèç÷åðïàåìè çàïàñè îò çëî, çàòóé ñêëþ÷èë ñúþç ñ òèÿ íîâîäîøëè õîðà è 
äàðèë ñâîÿòà äðóæáà íà íàé-ìîãúùèòå òåõíè âîæäîâå - Áîð è Óëôàíã. È 
Ìîðãîò ñå âúçðàäâàë, çàùîòî òúêìî òîâà æåëàåë. Ñèíîâåòå íà Áîð áèëè 
Áîðëàä, Áîðëàõ è Áîðòàíä; è èçìàìèëè òå íàäåæäèòå Ìîðãîòîâè, çàùîòî 
îñòàíàëè âåðíè íà Ìàåäðîñ è Ìàãëîð. Ñèíîâåòå íà Óëôàíã ×åðíè áèëè 
Óëôàñò, Óëâàðò è Óëäîð Ïðîêëåòè; òå ñå çàêëåëè âúâ âÿðíîñò êúì 
Êàðàíòèð è èçìåíèëè íà êëåòâàòà.
Íÿìàëî îáè÷ ìåæäó Åäàèíèòå è Èçòî÷íèòå ëþäå, çàòóé ðÿäêî ñå ñðåùàëè; 
ïðèøúëöèòå æèâååëè â Èçòî÷åí Áåëåðèàíä, íàðîäúò íà Õàäîð áèë îáñàäåí 
â Õèòëóì, à Áåîðîâèÿò ðîä áèë ïî÷òè èçòðåáåí. Ïëåìåòî íà Õàëåò 
èçïúðâîì îñòàíàëî íåçàñåãíàòî îò ñåâåðíèòå ñðàæåíèÿ, çàùîòî îáèòàâàëî 
äàëå÷å íà þã â Áðåòèëñêèÿ ëåñ; àëà ñêîðî çàïî÷íàëè äà ñå áèÿò ñ 
ïðèèæäàùèòå îðêè, ïîíåæå áèëè õðàáðè ëþäå è îáè÷àëè òàçè ãîðà, òà íå 
èñêàëè äà ÿ íàïóñêàò. È ñðåä ñêðúáíèòå ðàçêàçè çà ïîðàæåíèÿ â îíèÿ 
âðåìåíà ïîäâèçèòå íà Õàëàäèíèòå ñå ïîìíÿò ñ äîñòîéíñòâî; çàùîòî ñëåä 
ïðåâçåìàíåòî íà Ìèíàñ Òèðèò îðêèòå íàõëóëè ïðåç ïðîõîäà íà çàïàä è 
ñèãóðíî ùåëè äà îïóñòîøàò çåìèòå ÷àê äî óñòèåòî íà Ñèðèîí; íî Õàëìèð, 
âîæäúò íà Õàëàäèíèòå, ïðàòèë áúðçà âåñò äî Òèíãîë, ïîíåæå áèë ïðèÿòåë 
ñ åëôèòå, ùî ïàçåëè ïðåäåëèòå íà Äîðèàò. Òîãàâà Áåëåã Êðåïêîëúê, 
ñòàðøè ñðåä ãðàíè÷íèòå áðàíèòåëè íà Òèíãîë, ïîâåë êúì Áðåòèë ìîùåí 
îòðÿä Ñèíäàðè, âúîðúæåíè ñ áîéíè ñåêèðè; è êàòî íàïàäíàëè 
èçíåâèäåëèöà îò ãúñòàëàêà, áîéöèòå íà Õàëìèð è Áåëåã èçòðåáèëè öÿë 
ëåãèîí îò îðêè. Òúé áèë âúçïðÿí ïî îíèÿ ìåñòà ÷åðíèÿò ïðèëèâ îò 
Ñåâåðà è îùå äúëãè ãîäèíè îðêèòå íå ïîñìåëè äà ïðåêîñÿò Òåèãëèí. 
Íàðîäúò íà Õàëåò ïðîäúëæàâàë äà æèâåå â íåñïîêîåí ìèð èç Áðåòèëñêèÿ 
ëåñ, à çàä íåãîâàòà çîðêà îõðàíà Íàðãîòðîíä ñè îòïî÷èâàë è ñáèðàë 
íîâè ñèëè.
Ïî òîâà âðåìå Õóðèí è Õóîð, ñèíîâå íà Ãàëäîð îò Äîð-ëîìèí, æèâååëè 
ïðè Õàëàäèíèòå, çàùîòî áèëè îò åäíà êðúâ. Â äíèòå ïðåäè Äàãîð 
Áðàãîëàõ òèÿ äâà ðîäà Åäàèíè ñå ñáðàëè çà ãîëÿì ïðàçíèê, íà êîéòî 
Õàäîð Çëàòîêîñè îáâåí÷àë äåöàòà ñè Ãàëäîð è Ãëîðåäåë çà Õàðåò è 
Õàëäèð, äåöà íà õàëàäèíñêèÿ âëàäåòåë Õàëìèð. Ïî òîãàâàøíèòå ÷îâåøêè 
îáè÷àè ñèíîâåòå íà Ãàëäîð áèëè ïðèåòè îò ÷è÷î ñè Õàëäèð êàòî ðîäíè 
äåöà; è äâàìàòà ñå ñðàæàâàëè ðàìî äî ðàìî ñ íåãî â áèòêàòà ñðåùó 
îðêèòå, ìàêàð ÷å Õóîð áèë åäâà òðèíàéñåòãîäèøåí. Íî çàåäíî ñ 
ìàëîáðîåí îòðÿä áèëè îòêúñíàòè îò àðìèÿòà è îòñòúïèëè êúì Áðèòèàõñêèÿ 
áðîä, êúäåòî ùåëè äà áúäàò ïëåíåíè èëè ñúñå÷åíè, àêî íå ãè ñïàñèëà 
ìîùòà íà Óëìî, âñå îùå ñúõðàíåíà âúâ âîäèòå íà Ñèðèîí. Ìúãëà ïðèäîøëà 
îòêúì ðåêàòà è ãè óêðèëà îò âðàãîâåòå, òà èçáÿãàëè ïðåç Áðèòèàõ êúì 
Äèìáàð è äúëãî áðîäèëè ìåæäó õúëìîâåòå ïîä íåïðèñòúïíèòå ñòåíè íà 
Êðèñàåãðèì, äîäåòî ñúâñåì ñå çàëóòàëè èç òèÿ êîâàðíè çåìè è íå çíàåëè 
âå÷å íàêúäå äà âúðâÿò. Òàì ãè ñúçðÿë Òîðîíäîð è ïðàòèë äâà îò îðëèòå 
ñè äà èì ïîìîãíàò; è îðëèòå ãè îòíåñëè íàâèñîêî, îòâúä Ïðúñòåíîâèòå 
ïëàíèíè êúì ïîòàéíàòà äîëèíà Òóìëàäåí è ñêðèòèÿ ãðàä Ãîíäîëèí, îùå 
íåâèæäàí îò ÷îâåøêè âçîð.
Òàì êðàë Òóðãîí ãè ïðèåë äðóæåñêè, ñëåä êàòî óçíàë îò êîé ðîä ñà; 
çàùîòî Âëàñòåëèíúò íà Âîäèòå Óëìî ìó áèë ïðàòèë îò äàëå÷íîòî ìîðå 
íàãîðå ïî Ñèðèîí âåñòè è âèäåíèÿ çà èäíè áåäè, êàòî ãî ñúâåòâàë äà 
áúäå ëþáåçåí ñ õîðàòà îò ðîäà íà Õàäîð, îò êîèòî ùÿë äà ïîëó÷è ïîìîù 
â òåæúê ÷àñ. Ïî÷òè ãîäèíà ãîñòóâàëè Õóðèí è Õóîð â êðàëñêèÿ äâîðåö; è 
êàçâàò, ÷å ïî îíîâà âðåìå Õóðèí äîáðå îïîçíàë ïëàíîâåòå è çàìèñëèòå 
íà êðàëÿ. Çàùîòî Òóðãîí îáèêíàë ñèíîâåòå íà Ãàëäîð è ÷åñòî ðàçãîâàðÿë 
ñ òÿõ; è èñêàë äà ãè çàäúðæè â Ãîíäîëèí íàé-âå÷å îò îáè÷, à íå çàðàäè 
ñâîÿ çàêîí, ïîâåëÿâàù âñåêè ÷óæäåíåö, áèë òîé ÷îâåê èëè åëô, êîéòî 
âåäíúæ îòêðèå ïúòÿ êúì ïîòàéíîòî êðàëñòâî è âèäè ãðàäà, äà îñòàíå ÷àê 
äîêàòî êðàëÿò ðåøè äà èçâåäå íàâúí óêðèòèÿ ñè íàðîä.
Íî Õóðèí è Õóîð êîïíååëè äà ñå çàâúðíàò ïðè áëèçêèòå ñè è äà ñïîäåëÿò 
ñ òÿõ áèòêè è ëèøåíèÿ. Íàêðàÿ ðåêúë Õóðèí íà Òóðãîí:
- Ïîâåëèòåëþ, íèå ñìå ïðîñòîñìúðòíè ëþäå, à íå Åëäàðè. Âèå ìîæåòå äà 
òúðïèòå áåçáðîé ãîäèíè, î÷àêâàéêè ñõâàòêà ñ âðàãà â íÿêîé äàëå÷åí 
äåí; àëà çà íàñ âðåìåòî å êðàòêî, áúðçî âåõíàò â ãúðäèòå íè íàäåæäè è 
ñèëè. Îñâåí òóé íå ñìå îòêðèëè ñàìè ïúòÿ êúì Ãîíäîëèí è ÷åñòíî êàçàíî 
äàæå íå çíàåì êúäå òî÷íî å òîçè ãðàä; çàùîòî ñúñ ñòðàõ è èçóìëåíèå 
ìèíàõìå ïî âèñîêèòå âúçäóøíè ïúòèùà, à âúëíåíèåòî áå çàìúãëèëî 
ïîãëåäèòå íè.
Òîãàâà Òóðãîí ïðèåë ìîëáàòà è ðåêúë:
- Êàêòî äîéäîõòå, òàêà ùå òðÿáâà è äà ñè èäåòå, ñòèãà Òîðîíäîð äà 
ñêëîíè. Ñêúðáÿ çà òàçè ðàçäÿëà; àëà íå ñëåä äúëãî, ïîíå ïî åëäàðñêèòå 
ìåðêè, ìîæå îòíîâî äà ñå ñðåùíåì.
Íî êðàëñêèÿò ñåñòðèí ñèí Ìàåãëèí, êîéòî áèë ìîãúù â ïîòàéíèÿ ãðàä, 
ñúâñåì íå ñêúðáÿë çà ðàçäÿëàòà, çàùîòî íå îáè÷àë ÷îâåøêèÿ ðîä è 
çàâèæäàë çà êðàëñêàòà áëàãîñêëîííîñò; è ðåêúë íà Õóðèí:
- Ñàìè íå ðàçáèðàòå êàêâà ÷åñò âè îêàçâà êðàëÿò; à çàêîíúò ÿâíî âå÷å 
íå å òîëêîâà ñòðîã, êàêòî íÿêîãà, çàùîòî ïðåäè âðåìå íå áèõòå èìàëè 
äðóã èçáîð, îñâåí äà îñòàíåòå òóê äî êðàÿ íà æèâîòà ñè.
Õóðèí ìó îòâúðíàë:
- Âåëèêà å òàçè ÷åñò, íå ùå è äóìà; íî àêî íå ñòèãà ÷åñòíîòî íè 
ñëîâî, òîãàâà ùå äàäåì è êëåòâà.
È áðàòÿòà ñå çàêëåëè äà íå ðàçêðèâàò çàìèñëèòå íà Òóðãîí è äà ïàçÿò â 
òàéíà âñè÷êî âèäÿíî â íåãîâîòî êðàëñòâî. Ïîñëå ñå ñáîãóâàëè è ñðåä 
íîùíèÿ ìðàê ïðåäè ðàçñúìâàíå îðëèòå ãè ïðåíåñëè â Äîð-ëîìèí. Ñ ðàäîñò 
ãè ïîñðåùíàëè áëèçêèòå èì, çàùîòî îò Áðåòèë áèëà äîøëà âåñò, ÷å ñà 
èç÷åçíàëè áåçñëåäíî; íî äîðè ïðåä ñâîÿ áàùà äâàìàòà íå èñêàëè äà 
ðàçêðèÿò êúäå ñà áèëè è ñïîìåíàëè ñàìî, ÷å îðëèòå èì ïîìîãíàëè äà ñå 
äîáåðàò îò ïóùèíàêà äî ðîäíèÿ êðàé. Íî Ãàëäîð êàçàë:
- Öÿëà ãîäèíà ëè ñòå æèâåëè èç ïóùèíàêà? Èëè îðëèòå âè äàäîõà ïîäñëîí 
â ãíåçäàòà ñè? Íàìåðèëè ñòå õðàíà è îäåæäè, òà ñå çàâðúùàòå êàòî 
ïðèíöîâå, à íå êàòî ãîðñêè ñêèòàëöè.
À Õóðèí ìó îòâúðíàë:
- Áúäè äîâîëåí, ÷å ñå çàâúðíàõìå; ðàçðåøèõà íè äà ãî ñòîðèì ñàìî 
ñðåùó êëåòâà çà ìúë÷àíèå.
Ïîâå÷å íå ãè ðàçïèòâàë Ãàëäîð, àëà è òîé, è ìíîçèíà äðóãè ñå äîñåùàëè 
çà èñòèíàòà; è ñëåä âðåìå ìúëâàòà çà ñòðàííèòå ïðåìåæäèÿ íà Õóðèí è 
Õóîð ñòèãíàëà ÷àê äî ñëóãèòå íà Ìîðãîò.
À êîãàòî óçíàë çà ðàçêúñâàíåòî íà îáðú÷à îêîëî Àíãáàíä, Òóðãîí íå 
ïîæåëàë äà ïðàòè íàòàì íèòî åäèí áîåö; çàùîòî ñìÿòàë, ÷å Ãîíäîëèí èìà 
ñèëè è îùå íå å íàñòàíàëî âðåìåòî äà ñå ðàçêðèå ïðåä ñâåòà. Íî âÿðâàë 
ñúùî, ÷å ñ êðàÿ íà Îáñàäàòà çàïî÷âà ïîðàæåíèåòî íà Íîëäîðèòå, àêî íå 
èì äîéäå ïîìîù îòâúí; è òàéíî èçïðàòèë îòðÿäè îò Ãîíäîëèíäðèìè äî 
óñòèåòî íà Ñèðèîí è Áàëàðñêèÿ îñòðîâ. Òàì òå èçãðàäèëè êîðàáè è 
îòïëàâàëè êúì äàëå÷íèÿ Çàïàä äà òúðñÿò Âàëèíîð è äà ïîìîëÿò Âàëàðèòå 
çà ïðîøêà è ïîìîù; îò ïòèöèòå ìîðñêè ïîäèðèëè íàïúòñòâèå è ñúâåòè. Íî 
ìîðåòî áèëî áóðíî è íåîáÿòíî, ñåíêè è ìàãèè òåãíåëè íàä âúëíèòå, à 
Âàëèíîð áèë óêðèò. Çàòóé íèòî åäèí îò ïðàòåíèöèòå íà Òóðãîí íå ñå 
äîáðàë äî Çàïàäà - ìíîçèíà èç÷åçíàëè è ñàìî øåïà ñå âúðíàëè îáðàòíî; 
à ñúäáîâíèÿò ÷àñ çà Ãîíäîëèí íàáëèæàâàë.
Äîñòèãíàëà äî Ìîðãîò ìúëâàòà çà òèÿ ñúáèòèÿ è âúïðåêè âñè÷êèòå ïîáåäè 
â äóøàòà ìó ñå çàãíåçäèëî áåçïîêîéñòâî; è âúçæåëàë òîé äà óçíàå 
ïîâå÷å çà Ôåëàãóíä è Òóðãîí. Çàùîòî äâàìàòà ñÿêàø áèëè ïîòúíàëè âäúí 
çåìÿ, à ñå çíàåëî, ÷å íå ñà ìúðòâè; è Ìîðãîò ñå áîÿë îò óäàðèòå, 
êîèòî ìîæåëè òåïúðâà äà ìó íàíåñàò. Çà Íàðãîòðîíä ñàìî áèë ÷óâàë, áåç 
äà çíàå êúäå å è ñ êàêâà ñèëà ðàçïîëàãà; çà Ãîíäîëèí ïúê íå çíàåë 
ñúâñåì íèùè÷êî è çàòîâà íàé-ìíîãî ãî èçìú÷âàëè ìèñëèòå çà Òóðãîí. 
Ïîðàäè òóé ïî÷íàë äà ïðàùà îùå ïîâå÷å ñúãëåäâà÷è èç Áåëåðèàíä; à 
ïîâå÷åòî àðìèè îò îðêè âúðíàë â Àíãáàíä, ïîíåæå óñåùàë, ÷å íå ùå 
óñïåå äà ïîáåäè â åäíî ïîñëåäíî ðåøèòåëíî ñðàæåíèå, ïðåäè äà å ñáðàë 
íîâè ñèëè è ÷å å ïîäöåíèë äîáëåñòòà íà Íîëäîðèòå è ñèëàòà íà ëþäåòå, 
ùî ñå áèåëè ðàìî äî ðàìî ñ òÿõ. Âÿðíî, ñòðàõîâèòà áèëà íåãîâàòà 
ïîáåäà â Áðàãîëàõ è ïîñëåäâàëèòå ãîäèíè, òåæêè çàãóáè áèë íàíåñúë íà 
âðàãîâåòå ñè, àëà è ñàì ïëàòèë ñêúïî è ïðåñêúïî; è ìàêàð ÷å îùå 
äúðæàë Äîðòîíèîí è Ñèðèîíñêèÿ ïðîõîä, Åëäàðèòå âå÷å ñå îïîìíÿëè îò 
ïúðâîíà÷àëíàòà ïîêðóñà è çàïî÷âàëè äà ñè âúçâðúùàò çàãóáåíîòî. Òúé â 
þæíèòå îáëàñòè íà Áåëåðèàíä íàñòàíàë ïðèâèäåí ìèð çà îùå íÿêîëêî 
êðàòêè ãîäèíè; àëà êîâà÷íèöèòå â Àíãáàíä ïðîäúëæàâàëè äà ðàáîòÿò 
íåóìîðíî.
Êîãàòî èçìèíàëè ñåäåì ãîäèíè îò íà÷àëîòî íà ×åòâúðòàòà áèòêà, Ìîðãîò 
ïîäíîâèë àòàêàòà è ïðàòèë îãðîìíà àðìèÿ ñðåùó Õèòëóì. Ñâèðåï áèë 
íàáåãúò âúðõó ïðîõîäèòå â Ñåí÷åñòèòå ïëàíèíè, à ïðè îáñàäàòà íà Åéòåë 
Ñèðèîí âðàæåñêà ñòðåëà ïîãóáèëà Ãàëäîð Âèñîêè, âëàäåòåëÿ íà Äîð-
ëîìèí. Òàçè êðåïîñò ìó áèëà ïîâåðåíà îò Âúðõîâíèÿ êðàë Ôèíãîí; ìàëêî 
ïî-ðàíî íà ñúùîòî ìÿñòî áèë çàãèíàë è áàùà ìó Õàäîð Ëîðèíäîë. Ïî 
îíîâà âðåìå ñèíúò ìó Õóðèí åäâà ñúçðÿâàë, àëà áèë ìîãúù êàêòî 
äóõîâíî, òúé è òåëåñíî; ñëåä æåñòîêî êëàíå òîé èçòëàñêàë îðêèòå îò 
Åðåä Âåòðèí è äúëãî ãè ïðåñëåäâàë ïî ïÿñúöèòå íà Àíôàóãëèò.
Íî êðàë Ôèíãîí åäâà óäúðæàë íàïîðà íà âðàæåñêàòà àðìèÿ, êîÿòî íàõëóëà 
îòêúì Ñåâåðà; ñðàæåíèÿòà äîñòèãíàëè ÷àê äî ðàâíèíèòå íà Õèòëóì. Òàì 
Ôèíãîí áèë îáêðúæåí îò ïúë÷èùàòà íà Àíãáàíä; àëà Êèðäàí ïðàòèë 
ìíîæåñòâî êîðàáè ïî çàëèâà Äðåíãèñò è â íàé-òåæêèÿ ìèã åëôèòå îò 
Ôàëàñ íàïàäíàëè Ìîðãîòîâàòà âîéñêà îòêúì çàïàä. Òîãàâà îðêèòå íå 
èçäúðæàëè è óäàðèëè íà áÿã, à Åëäàðèòå óäúðæàëè ïîáåäà è òåõíèòå 
êîííè ñòðåëöè ïðåñëåäâàëè âðàãà ÷àê äî Æåëåçíèòå ïëàíèíè.
Îò òîãàâà Õóðèí, ñèí Ãàëäîðîâ, ñòàíàë âîäà÷ íà Õàäîðîâèÿ ðîä â Äîð-
ëîìèí è âÿðíî ñëóæåë íà Ôèíãîí. Íà ðúñò Õóðèí áèë ïî-äðåáåí îò ñâîÿ 
áàùà è ñèíà ñè; íî ïúê áèë êðåïúê è íåóìîðåí, ñòðîåí è áúðçîíîã êàêòî 
âñè÷êè Õàëàäèíè, îò êîèòî èäâàëà ìàéêà ìó Õàðåò. Çà ñúïðóãà ñè âçåë 
Ìîðâåí Åëåäâåí îò ðîäà Áåîðîâ - îíàçè, êîÿòî áèëà èçáÿãàëà îò 
Äîðòîíèîí çàåäíî ñ Ðèàí, ùåðêàòà íà Áåëåãóíä è Åìåëäèð, ìàéêàòà íà 
Áåðåí.
Ïàê ïî îíîâà âðåìå áðîäåùèòå áóíòîâíèöè â Äîðòîíèîí áèëè èçáèòè, 
êàêòî ùå ðàçêàæåì ïî-íàòàòúê; åäèíñòâåí Áåðåí, ñèíúò íà Áàðàõèð, 
óñïÿë ñ ãîëåìè ìúêè äà ñå äîáåðå äî Äîðèàò.


Ãëàâà 19.

ÇÀ ÁÅÐÅÍ È ËÓÒÈÅÍ

Ñðåä ðàçêàçèòå çà ñêðúá è ðàçðóõà, ùî ñà äîñòèãíàëè äî íàñ îò ìðàêà 
íà îíèÿ äíè, èìà âñå ïàê è òàêèâà, â êîèòî îò ðèäàíèÿòà ñå ðàæäà 
íå÷àêàíà ðàäîñò è ïîä ñÿíêàòà íà ñìúðòòà èçãðÿâà íåòëåííà ñâåòëèíà. È 
îò âñè÷êè òèÿ ïðåäàíèÿ íàé-ïðåêðàñíî çà åëôèòå ñè îñòàâà è äî äíåñ 
îíîâà çà Áåðåí è Ëóòèåí. Çà òåõíèÿ æèâîò å ñúòâîðåíà áàëàäàòà 
"Ëåèòèàí", êîåòî çíà÷è "Îñâîáîæäàâàíå îò ðîáñòâî" - íàé-äúëãàòà îò 
âñè÷êè áàëàäè, àêî íå ñå áðîÿò íÿêîè ïåñíè çà äðåâíîñòòà íà ñâåòà; 
òóê îáà÷å ùå ÿ ïðåäàäåì ñúâñåì íàêðàòêî è áåç ñòèõîâå.
Ðàçêàçâàò, ÷å Áàðàõèð íå ïîæåëàë äà íàïóñíå Äîðòîíèîí è òàì Ìîðãîò ãî 
ïðåñëåäâàë áåçìèëîñòíî, äîêàòî íàêðàÿ â äðóæèíàòà ìó îñòàíàëè ñàìî 
äâàíàéñåò áîéöè. À íà þã ãîðèòå íà Äîðòîíèîí ñå èçäèãàëè êúì 
ïëàíèíñêè áúðäà; ñðåä ïóùèíàöèòå â èçòî÷íèÿ êðàé íà òèÿ âúçâèøåíèÿ ñå 
íàìèðàëî åçåðîòî Òàðí Àåëóèí è öÿëàòà îêîëíà ìåñòíîñò áèëà äèâà è 
íåïðîõîäèìà, çàùîòî äîðè â ãîäèíèòå íà Äúëãèÿ ìèð íèêîé íå ïîæåëà äà 
ñå çàñåëè òàì. Íî âîäèòå íà Òàðí Àåëóèí ñå ñìÿòàëè çà ñâåùåíè, çàùîòî 
äåíåì áèëè áèñòðè è ñèíè, à íîùåì ñå ïðåâðúùàëè â çâåçäíî îãëåäàëî; 
ãîâîðåëî ñå, ÷å â äðåâíè âðåìåíà ñàìàòà Ìåëèàí ãè áèëà áëàãîñëîâèëà. 
Íàòàì ñå îòòåãëèëè áóíòîâíèöèòå íà Áàðàõèð è Ìîðãîò íå óñïÿë äà 
îòêðèå óáåæèùåòî èì. Íî ìúëâàòà çà ïîäâèçèòå íà Áàðàõèð è íåãîâèòå 
äðóãàðè ñå ðàçíåñëà íà äëúæ è íà øèð; íàêðàÿ Ìîðãîò çàïîâÿäàë íà 
Ñàóðîí äà ãè íàìåðè è óíèùîæè.
À ìåæäó ñïúòíèöèòå íà Áàðàõèð áèë Ãîðëèì, ñèí Àíãðèìîâ. Ñúïðóãàòà ìó 
ñå íàðè÷àëà Åëèíåë è âåëèêà îáè÷ ãè ñâúðçâàëà ïðåäè äà íàñòàíå çëîòî. 
Íî êîãàòî ñå çàâúðíàë îò ñðàæåíèÿòà â áëàòàòà, Ãîðëèì çàâàðèë äîìà ñè 
ðàçãðàáåí è ïóñò, à îò æåíà ìó íÿìàëî è ñëåäà; íå çíàåë äàëè å óáèòà 
èëè îòâåäåíà â ïëåí. Òîãàâà èçáÿãàë ïðè Áàðàõèð è îò âñè÷êèòå ìó 
áîéöè áèë íàé-ñâèðåï è áåçðàçñúäåí â ñðàæåíèå; àëà â ñúðöåòî ìó ñå 
çàãíåçäèëî ñúìíåíèå, ÷å Åëèíåë ìîæå è äà íå å ìúðòâà. Ïîíÿêîãà ñå 
èçìúêâàë ñàì è òàéíî îòèâàë äà ïîñåòè êúùàòà ñè, êîÿòî îùå ñòîÿëà 
ñðåä ãîðèòå è íèâèòå, ùî íÿêîãà ïðèòåæàâàë; è òîâà íå îñòàíàëî ñêðèòî 
îò ñëóãèòå íà Ìîðãîò.
Ïðåç åäèí åñåíåí äåí òîé ïàê íàáëèæèë ñâîÿ äîì è âúâ âå÷åðíèÿ çäðà÷ 
ìó ñå ñòîðèëî, ÷å çàáåëÿçâà ñâåòëèíêà çàä ïðîçîðåöà; ïðîêðàäíàë ñå 
íàòàì è íàäíèêíàë âúòðå. Âèäÿë Åëèíåë ñ èçïèòî îò ãëàä è ñêúðáè ëèöå 
è ñÿêàø ÿ ÷óë äà ñå æàëâà íà ãëàñ, ÷å å èçîñòàâåíà îò ñâîÿ ñúïðóã. Íî 
ùîì èçâèêàë îò ðàäîñò, áóðåí âÿòúð èçãàñèë ñâåòëèíàòà; ðàçíåñúë ñå 
âúë÷è âîé è òîé èçâåäíúæ óñåòèë âúðõó ïëåùèòå ñè òåæêèòå ðúöå íà 
Ñàóðîíîâèòå ëîâöè. Òúé áèë ïëåíåí Ãîðëèì; è êàòî ãî îòâåëè â ñâîÿ 
ëàãåð, âðàãîâåòå ãî ïîäëîæèëè íà íå÷óâàíè ìúêè, çà äà óçíàÿò êúäå ñå 
êðèå Áàðàõèð è êàêâî çàìèñëÿ. Ãîðëèì îáà÷å íå èçðåêúë íèòî äóìà. 
Òîãàâà ìó îáåùàëè, ÷å àêî îòñòúïè, ùå ãî îñâîáîäÿò çàåäíî ñ Åëèíåë; è 
ïîäèð òîëêîâà ìúêè è êîïíåæ ïî æåíà ñè, òîé íàêðàÿ íå óñòîÿë. 
Íåçàáàâíî ãî îòâåëè ïðåä ñòðàõîâèòèÿ Ñàóðîí; è Ñàóðîí ìó ðåêúë:
- ×óâàì, ÷å èñêàø äà ñå ïàçàðèø ñ ìåí. Íàçîâè öåíàòà.
À Ãîðëèì îòãîâîðèë, ÷å æåëàå äà ñðåùíå îòíîâî Åëèíåë è äâàìàòà äà 
áúäàò îñâîáîäåíè; çàùîòî ñè ìèñëåë, ÷å òÿ ñúùî å ïëåííèöà.
Óñìèõíàë ñå Ñàóðîí è ïðîäóìàë:
- Ìàëêà å òàçè öåíà çà òîëêîç âåëèêî ïðåäàòåëñòâî. Òúé äà áúäå. 
Ãîâîðè ñåãà!
Ãîðëèì èñêàë äà ñå îòìåòíå, íî ïîä áåçìèëîñòíèÿ âçîð íà Ñàóðîí íàêðàÿ 
ðàçêàçàë âñè÷êî. Ðàçñìÿë ñå òîãàâà Ñàóðîí è çëîðàäî ðàçêðèë íà 
Ãîðëèì, ÷å â êúùàòà áèë âèäÿë ñàìî ïðèçðàê, ñúòâîðåí ÷ðåç ìàãèÿ, çà 
äà ãî çàëîâÿò; çàùîòî Åëèíåë áèëà ìúðòâà.
- Âñå ïàê ùå èçïúëíÿ ìîëáàòà òè - ðåêúë Ñàóðîí - è ùå òå îñâîáîäÿ, çà 
äà èäåø ïðè Åëèíåë.
À ïîñëå ãî óìúðòâèë æåñòîêî è áàâíî.
Òúé áèëî ðàçêðèòî óáåæèùåòî íà Áàðàõèð è Ìîðãîò èçïëåë ìðåæèòå ñè 
îêîëî íåãî; è êàòî âðúõëåòåëè ñ èçíåíàäà â òèõèÿ ïðåäóòðèíåí ÷àñ, 
îðêèòå ñúñåêëè âñè÷êè áîéöè îò Äîðòîíèîí îñâåí åäèí. Çàùîòî Áåðåí, 
ñèí Áàðàõèðîâ, áèë ïðàòåí îò áàùà ñè ñ îïàñíàòà çàäà÷à äà ðàçóçíàå ùî 
âúðøàò âðàãîâåòå, çàòóé ñå íàìèðàë äàëå÷å êîãàòî ñêðèâàëèùåòî áèëî 
ïðåâçåòî. Íî äîêàòî ñïÿë ïðåç íîùòà â ãîðñêèòå äåáðè, ïðèñúíèëî ìó 
ñå, ÷å ëåøîÿäè ñà îòðóïàëè ãîëèòå êëîíè íà äúðâåòàòà ïî åçåðíèÿ áðÿã 
è îò êëþíîâåòå èì êàïå êðúâ. Ïîñëå âèäÿë â ñúíÿ êàê ïî âîäàòà ñå 
çàäàâà ïðèçðàêúò íà Ãîðëèì, êîéòî ìó ïðèçíàë çà ïðåäàòåëñòâîòî è 
ñìúðòòà ñè è ãî çàìîëèë ÷àñ ïî-ñêîðî äà ïðåäóïðåäè Áàðàõèð.
Òîãàâà Áåðåí ñå ñúáóäèë, ïîáÿãíàë ëóäî â íîùòà è ïðîäúëæèë äà òè÷à 
ïðåç öåëèÿ äåí, äîêàòî íà âòîðîòî óòðî äîñòèãíàë óáåæèùåòî. Íî êîãàòî 
íàáëèæèë, ïðåä íåãî èçëåòåëè ëåøîÿäè è ñ ïðèñìåõóëíè êðÿñúöè íàêàöàëè 
ïî åëøèòå êðàé Òàðí Àóåëèí.
Òàì ïîãðåáàë Áåðåí áàùèíèòå ñè êîñòè, èçäèãíàë íàä ãðîáà ìîãèëà îò 
òåæêè êàìúíè è ïðåä íåÿ ñå çàêëåë äà îòìúñòè. Íàé-íàïðåä òðúãíàë ïî 
äèðèòå íà îðêèòå, ùî áèëè ïîãóáèëè áàùà ìó, äîêàòî ïðèâå÷åð îòêðèë 
ëàãåðà èì êðàé âèðîâåòå íà Ðèâèë íàä Ñåðåõñêîòî ìî÷óðèùå è ïîíåæå áèë 
îïèòåí ëîâåö, óñïÿë íåçàáåëÿçàíî äà ñå ïðîìúêíå äî îãúíÿ. À òàì 
ïðåäâîäèòåëÿò èì ñå õâàëåë ñ ïîäâèçèòå ñè è ðàçìàõâàë ðúêàòà íà 
Áàðàõèð, êîÿòî áèë îòñÿêúë, çà äà äîêàæå íà Ñàóðîí, ÷å çàäà÷àòà å 
èçïúëíåíà; è âúðõó ðúêàòà áëåñòÿë ïðúñòåíúò íà Ôåëàãóíä. Òîãàâà Áåðåí 
èçñêî÷èë èççàä ñêàëàòà, ñúñÿêúë ïðåäâîäèòåëÿ è êàòî ãðàáíàë ðúêàòà ñ 
ïðúñòåíà, èçáÿãàë â íîùòà; íàâÿðíî ñúäáàòà ãî çàêðèëÿëà çàùîòî 
ñëèñàíèòå îðêè ñòðåëÿëè íàïîñîêè è ñòðåëèòå èì ñå èçãóáèëè èç ãîðàòà.


Îùå ÷åòèðè ãîäèíè ïîäèð òóé ïðîäúëæèë Áåðåí äà áðîäè èç Äîðòîíèîí 
êàòî ñàìîòåí áîåö; ñïðèÿòåëèë ñå ñ ïòèöè è çâåðîâå è òå ìó ïîìàãàëè, 
áåç äà ãî èçäàâàò íà âðàãà; îò îíîâà âðåìå ïðåñòàíàë äà ÿäå ìåñî è äà 
óáèâà êàêâàòî è äà áèëî æèâà òâàð, îñâåí ñëóãèòå íà Ìîðãîò. Áîÿë ñå 
îò ïëåí, íî íå è îò ãèáåë, à òúé êàòî áèë õðàáúð è îò÷àÿí, èçáÿãíàë è 
åäíîòî, è äðóãîòî; è ìúëâàòà çà íåãîâèòå ñàìîòíè ïîäâèçè ñå ðàçíåñëà 
èç öÿë Áåëåðèàíä ÷àê äî Äîðèàò. Íàêðàÿ Ìîðãîò îáÿâèë íàãðàäà çà 
ãëàâàòà ìó è òî íå êàêâà äà å, à òàêàâà, êàêâàòî îáåùàâàë çà ñàìèÿ 
Âúðõîâåí êðàë íà Íîëäîðèòå Ôèíãîí; îðêèòå îáà÷å âìåñòî äà ãî òúðñÿò, 
áÿãàëè íàäàëå÷ îùå ùîì ÷óåëè çà íåãî. Çàòîâà ïðàòèëè ïî äèðèòå ìó 
àðìèÿ, îãëàâåíà îò Ñàóðîí; è Ñàóðîí âîäåë âúðêîëàöè - õèùíè òâàðè, â 
÷èèòî òåëà áèë âñåëèë çëè äóõîâå.
Çëî èçïúëâàëî âå÷å öÿëàòà îíàçè îáëàñò è âñè÷êè ÷èñòè ñúçäàíèÿ áÿãàëè 
îò íåÿ; íàêðàÿ Áåðåí ñå âèäÿë ïðèíóäåí äà íàïóñíå Äîðòîíèîí. Ñðåä 
ëþòàòà ñíåæíà çèìà èçîñòàâèë ãðîáà íà áàùà ñè è êàòî ñå èçêà÷èë äî 
íàé-âèñîêèòå âúðõîâå íà Åðåä Ãîðãîðîò, íàðè÷àíè îùå Ïëàíèíè íà Óæàñà, 
ñúçðÿë â äàëå÷èíàòà çåìèòå íà Äîðèàò. Òàì ãî îáçåë êîïíåæ äà ñëåçå â 
Ïîòàéíîòî êðàëñòâî, ãäå îùå íå áèë ñòúïâàë ÷îâåøêè êðàê.
Ñòðàøåí áèë ïúòÿò íà þã. Øåìåòíî ñëèçàëè íàäîëó îòâåñíèòå êàìåííè 
ñòåíè íà Åðåä Ãîðãîðîò, à â ïîäíîæèÿòà èì òåãíåëè ñåíêè, èçòúêàíè îùå 
ïðåäè äà èçãðåå çà ïðúâ ïúò Ëóíàòà. Ïî-íàòàòúê ñå ïðîñòèðàëè 
ïóùèíàöèòå íà Äóíãîðòåá, êúäåòî ìàãèèòå íà Ñàóðîí ñå ïðåïëèòàëè ñ 
ìîãúùåñòâîòî íà Ìåëèàí è ïî îíèÿ ìåñòà äåáíåëè óæàñ è áåçóìèå. Òàì 
ïàÿöè îò ñêâåðíîòî ïîòîìñòâî íà Óíãîëèàíò òú÷åëè íåâèäèìè ìðåæè, â 
êîèòî ñå çàïëèòàëà âñÿêà æèâà òâàð; è áðîäåëè íà ëîâ áåçøóìíè 
ìíîãîîêè ÷óäîâèùà, ðîäåíè â äúëãèÿ ìðàê ïðåäè äà èçãðåå Ñëúíöåòî. 
Íÿìàëî â òèÿ çëîêîáíè çåìè õðàíà çà åëôè è õîðà, çàùîòî âñè÷êî â òÿõ 
áèëî íàïîåíî ñúñ ñìúðò. Îíîâà ïúòåøåñòâèå ñå áðîè ñðåä íàé-âåëèêèòå 
ïîäâèçè íà Áåðåí, àëà ñàì òîé íèêîãà íå ãîâîðåë çà íåãî è ïðåæèâåíèòå 
óæàñè; íèêîé íå çíàå êàê å íàìåðèë ïúòÿ è ñòèãíàë äî ãðàíèöèòå íà 
Äîðèàò ïî ïúòåêè, ùî íå áèë äðúçâàë äà èçáðîäè íè ÷îâåê, íè åëô. È 
êàêòî áèëà ïðåäðåêëà Ìåëèàí, òîé ìèíàë ïðåç íåéíèòå ëàáèðèíòè îêîëî 
êðàëñòâîòî íà Òèíãîë; çàùîòî âåëèêà ñúäáà ãî î÷àêâàëà.
Áàëàäàòà "Ëåèòèàí" ðàçêàçâà, ÷å Áåðåí ñå äîòúòðèë â Äîðèàò ïðåãúðáåí 
è ïîáåëÿë êàòî ãðîõíàë ñòàðåö, òúé ñòðàõîâèòè áèëè ïðåìåæäèÿòà ïî 
ïúòÿ. Íî áðîäåéêè ïðåç åäíà ïúëíîëóííà ëÿòíà íîù èç ãîðàòà Íåëäîðåò, 
òîé ñå íàòúêíàë íà Ëóòèåí, äúùåðÿòà íà Òèíãîë è Ìåëèàí, äîêàòî 
òàíöóâàëà ïî âå÷íîçåëåíàòà òðåâà íà ëèâàäèòå êðàé Åñãàëäóèí. Òîãàâà 
âñè÷êè ñïîìåíè çà ñòðàäàíèÿòà ãî íàïóñíàëè èçâåäíúæ è â äóøàòà ìó ñå 
âñåëèëà ìàãèÿ; çàùîòî Ëóòèåí áèëà íàé-ïðåêðàñíà ñðåä ×åäàòà íà 
Èëóâàòàð. Ñèíÿ áèëà íåéíàòà ïðåìÿíà êàòî áåçîáëà÷åí íåáîñâîä, à î÷èòå 
é ñèâè êàòî çâåçäíà ïðèâå÷åð; íàìåòàëîòî é áèëî îáøèòî ñúñ çëàòíè 
öâåòÿ, à êîñàòà é ÷åðíà êàòî ñðåäíîùíà ñÿíêà. Êàòî ñëúí÷åâ ëú÷ ïî 
çåëåíè ëèñòà, êàòî ðîìîí íà áèñòðè âîäè, êàòî çâåçäåí áëÿñúê íàä 
çåìíèòå ìúãëè - òàêàâà áèëà íåéíàòà âåëè÷àâà ïðåëåñò; à ïî ëèöåòî é 
ñèÿåëà íåçåìíà ñâåòëèíà.
Àëà òÿ áúðçî èç÷åçíàëà îò âçîðà ìó; è îíåìÿë êàòî îìàãüîñàí, òîé 
äúëãî ñå ëóòàë äà ÿ äèðè èç äåáðèòå, ïî-ïëàõ è áîÿçëèâ îò ãîðñêè 
çâÿð. Â ñúðöåòî ñè ÿ íàðåêúë Òèíóâèåë, ùî íà åçèêà íà Ñèâèòå åëôè 
îçíà÷àâà ñëàâåé èëè äúùåðÿ íà çäðà÷à, ïîíåæå íÿìàë äðóãî èìå çà íåÿ. 
Íàåñåí ÿ âèæäàë â äàëå÷èíàòà êàòî âèõðóøêà îò æúëòè ëèñòà, à ïðåç 
çèìàòà êàòî çâåçäà íàä õúëìîâåòå, íî ùîì ñå îïèòâàë äà ÿ äîãîíè, 
ñÿêàø æåëåçíè âåðèãè ñêîâàâàëè íîçåòå ìó.
Ïðåç åäíî ðàííî óòðî â ïðåääâåðèåòî íà ïðîëåòòà Ëóòèåí òàíöóâàëà 
âúðõó çåëåíà ìîãèëà; è èçâåäíúæ çàïÿëà. Íåæíà äî áîëêà áèëà òàçè 
ìåëîäèÿ êàòî ãëàñà íà ÷ó÷óëèãà, ùî èçëèòà îò ïîðòèòå íà íîùòà è 
ðàçëèâà çâúíêàòà ñè ïåñåí ñðåä ãàñíåùèòå çâåçäè, âèæäàéêè ñëúíöåòî 
îòâúä ñòåíèòå íà ñâåòà; è ïåñåíòà íà Ëóòèåí ðàçêúñàëà îêîâèòå íà 
çèìàòà, öâåòÿòà èçíèêâàëè îò ñòóäåíàòà çåìÿ ïî íåéíèòå äèðè è 
çàìðúçíàëèòå ïîòîöè áëèêâàëè îòíîâî.
Òîãàâà Áåðåí ñå îñâîáîäèë îò áåçìúëâíàòà ìàãèÿ è ÿ ïîâèêàë ñ èìåòî 
Òèíóâèåë; à ãîðñêîòî åõî ïîâòîðèëî íåãîâèÿ çîâ. Ñïðÿëà òÿ èçóìåíà è 
íå ïîáÿãíàëà, êîãàòî Áåðåí ñå ïðèáëèæèë. Íî ùîì ãî âèäÿëà, ñáúäíàëà 
ñå ñúäáàòà é äà ãî îáèêíå; àëà âúïðåêè òóé òÿ ñå èçïëúçíàëà îò ðúöåòå 
ìó è èç÷åçíàëà â áëÿñúêà íà çîðàòà. À Áåðí ðóõíàë â íåñâÿñò êàòî óáèò 
îò áëàæåíñòâî è ñêðúá åäíîâðåìåííî; è ñúíÿò ãî ïîãúëíàë êàòî ìðà÷íà 
áåçäíà, à êîãàòî ñå ñúáóäèë áèë ñòóäåí êàòî êàìúê, ñ îïóñòîøåíî è 
ðàçáèòî ñúðöå. Ëóòàë ñå â ìèñëèòå ñè êàòî ñëåïåö, ùî äèðè ñ 
ïðîòåãíàòè ðúöå äà äîêîñíå èçãóáåíàòà ñâåòëèíà. Òúé çàïî÷íàë äà ïëàùà 
ñúñ ñòðàõ è áîëêà çà ñúäáàòà, ùî ìó áèëà ïðåäðå÷åíà; à Ëóòèåí ñòàíàëà 
÷àñò îò òàçè ñúäáà è ìàêàð äà áèëà áåçñìúðòíà, ñïîäåëèëà íåãîâàòà 
÷îâåøêà ó÷àñò, ïðèåìàéêè äîáðîâîëíî âåðèãèòå íà ñìúðòòà; è íèêîé äðóã 
ñðåä Åëäàðèòå íå å ïîçíàë ïî-òåæêè òåðçàíèÿ îò íåéíèòå.
Íÿìàë âå÷å íàäåæäà Áåðåí è äúëãî ñåäÿë ñðåä ìðàêà íà äóøàòà ñè, àëà 
âíåçàïíî òÿ îòíîâî äîøëà è â îíèÿ äðåâíè âðåìåíà ñðåä Ïîòàéíîòî 
êðàëñòâî ïîëîæèëà ðúêà âúðõó ðúêàòà ìó. Ïîäèð òóé ÷åñòî èäâàëà ïðè 
íåãî è ïðåç öÿëàòà ïðîëåò, òà ÷àê äî ëÿòîòî äâàìàòà ñå ðàçõîæäàëè 
òàéíî èç ãîðñêèòå äåáðè; è ìàêàð äà å êðàòêî òóé âðåìå, íèêîè äðóãè 
×åäà íà Èëóâàòàð íå ñà èçïèòàëè òúé âåëèêà ðàäîñò.
Íî ïåñíîïîåöúò Äàåðîí ñúùî áèë âëþáåí â Ëóòèåí, òà ñúãëåäàë íåéíèòå 
ñðåùè ñ Áåðåí è ÿ èçäàë íà Òèíãîë. Ðàçãíåâèë ñå òîãàâà êðàëÿò, çàùîòî 
îáè÷àë Ëóòèåí ïîâå÷å îò âñè÷êî íà ñâåòà è ÿ ñìÿòàë çà ïî-âèñøà îò 
íàé-áëàãîðîäíèòå åëôè÷åñêè ïðèíöîâå; à ïðîñòîñìúðòíèòå ëþäå íå 
áëàãîâîëÿâàë äà âçåìå äîðè çà ñëóãè. Çàòóé ñ áîëêà è íåäîóìåíèå ñå 
îáúðíàë êúì Ëóòèåí; òÿ îáà÷å íå ìó ðàçêðèëà íèùî ïðåäè äà ñå çàêúëíå, 
÷å íÿìà äà ïîãóáè Áåðåí èëè äà ãî õâúðëè â òúìíèöà. Ïîäèð òóé êðàëÿò 
âåäíàãà ïðàòèë ñëóãèòå ñè äà çàëîâÿò ïðèøúëåöà è äà ìó ãî äîâåäàò 
êàòî çëîäåé; íî Ëóòèåí ãè èçïðåâàðèëà è ñàìà äîâåëà Áåðåí ïðåä òðîíà 
êàòî ïî÷åòåí ãîñò.
Ïëàìíàë îò ÿðîñò Òèíãîë, ùîì ñúãëåäàë Áåðåí; Ìåëèàí îáà÷å ìúë÷àëà.
- Êîé ñè òè - çàïèòàë êðàëÿò, - òà èäâàø òóê êàòî êðàäåö è äðúçâàø 
íåêàíåí äà çàñòàíåø ïðåä òðîíà ìè?
Íî Áåðåí áèë çàíåìÿë îò ñòðàõ ïðåä áëÿñúêà íà Ìåíåãðîò è âåëè÷èåòî íà 
Òèíãîë. Çàòîâà îòãîâîðèëà Ëóòèåí:
- Òîé å Áåðåí, ñèí Áàðàõèðîâ, âëàäåòåë ñðåä ëþäåòå è ìîãúù âðàã íà 
Ìîðãîò, à ïåñíè çà ñëàâíèòå ìó ïîäâèçè ñå ïåÿò äîðè ìåæäó åëôèòå.
- Íåêà Áåðåí ñàì äà ãîâîðè! - ðåêúë Òèíãîë. - Ùî äèðèø òóê, êëåòíèêî 
ïðîñòîñìúðòíè è çà êàêâî íàïóñíà ñîáñòâåíàòà ñè ñòðàíà, òà äà 
íàâëåçåø â òàçè, êîÿòî å çàáðàíåíà çà òàêèâà êàòî òåáå? Ùå ìè 
èçòúêíåø ëè ïðè÷èíà äà óäúðæà âëàñòòà ñè è äà íå òè íàëîæà íàé-ñóðîâî 
íàêàçàíèå çàðàäè òâîÿòà íàãëîñò è ãëóïîñò?
Òîãàâà Áåðåí íàäèãíàë ãëàâà è ïîãëåäúò ìó ñðåùíàë î÷èòå íà Ëóòèåí, à 
îòâúä íåÿ ñúçðÿë ëèöåòî íà Ìåëèàí; è ñÿêàø íåéäå îòâúí äîëåòåëè ñëîâà 
íà åçèêà ìó. Ñòðàõúò ãî íàïóñíàë, âúçðîäèëà ñå ãîðäîñòòà íà íàé-
äðåâíèÿ ÷îâåøêè ðîä è òîé îòâúðíàë:
- Ñúäáàòà ìå äîâåäå, êðàëþ, ïðåç òàêèâà çàïëàõè, ñ êàêâèòî äîðè ñðåä 
åëôèòå ìàëöèíà áèõà äðúçíàëè äà ñå ïðåáîðÿò. È òóê îòêðèõ îíîâà, ùî 
íå ñúì äèðèë, íî âåäíúæ íàìåðåíî, êîïíåÿ äà áúäå ìîå íàâåêè. Çàùîòî å 
ïî-ñêúïî îò çëàòî, ñðåáðî è êàìúíè áåçöåííè. Íèòî ñêàëà, íèòî 
ñòîìàíà, íèòî îãíüîâåòå íà Ìîðãîò, íèòî öÿëàòà ìîù íà åëôè÷åñêèòå 
êðàëñòâà ìîãàò äà ìå îòêúñíàò îò ñúêðîâèùåòî, êîåòî æåëàÿ. Òâîÿòà 
ùåðêà Ëóòèåí å íàé-ïðåêðàñíà îò âñè÷êè ðîæáè íà òîçè ñâÿò.
Â çàëàòà ìèãîì íàñòàíàëà òèøèíà, çàùîòî âñè÷êè ïðèñúñòâàùè çàíåìåëè 
îò èçóìëåíèå è áîÿçëèâî ñå ïèòàëè äàëè Áåðåí íÿìà äà áúäå ïîãóáåí 
íà÷àñà. Àëà Òèíãîë áàâíî èçðåêúë:
- Ñìúðò çàñëóæàâàò òèÿ ñëîâà; è ñìúðò íåçàáàâíà ùåøå äà òå ñïîõîäè, 
àêî íå áÿõ äàë ïðèáúðçàíà êëåòâà, çà êîÿòî ñåãà ñúæàëÿâàì, ïðîñÿêî 
ïðîñòîñìúðòíè, ùî ñè îáó÷åí â öàðñòâîòî íà Ìîðãîò äà ñå ïðîêðàäâàø 
ïîòàéíî êàòî íåãîâèòå ñúãëåäâà÷è è çëîäåè.
À Áåðåí ìó îòâúðíàë:
- Ñúñ ñìúðò ìîæåø äà ìå íàêàæåø, áèëà òÿ çàñëóæåíà èëè íå; àëà íå ùå 
ïðèåìà äà ìå íàðè÷àø íè ïðîñÿê, íè ñúãëåäâà÷ èëè çëîäåé. Êúëíà ñå â 
ïðúñòåíà íà Ôåëàãóíä, êîéòî òîé ïîäàðèë íà áàùà ìè Áàðàõèð ñðåä 
áîéíèòå ïîëåòà èç äàëå÷íèÿ Ñåâåð, ÷å ìîÿò ðîä íå å çàñëóæèë ïîäîáíè 
îáèäè îò êîéòî è äà áèëî åëô, òà äîðè è äà å êðàë.
Ãîðäè áèëè òèÿ ñëîâà è âñè÷êè ïîãëåäè ñå îòïðàâèëè êúì ïðúñòåíà, 
êîãàòî âäèãíàë âèñîêî ðúêà è ïî íåÿ ïðîáëåñíàëè çåëåíèòå ñêúïîöåííè 
êàìúíè, èçðàáîòåíè îò Íîëäîðèòå âúâ Âàëèíîð. Çàùîòî ïðúñòåíúò èìàë 
ôîðìàòà íà äâå çìèè ñ î÷è îò èçóìðóäè è ãëàâèòå èì ñå ñðåùàëè ïîä 
êîðîíà îò çëàòíè öâåòÿ, êîèòî åäíàòà èçäèãàëà, à äðóãàòà ïîãëúùàëà; 
òîâà áèë çíàêúò íà Ôèíàðôèí è íåãîâèÿ ðîä. Òîãàâà Ìåëèàí ñå ïðèâåëà 
êúì Òèíãîë è øåïíåøêîì ãî ïîñúâåòâàëà äà óñìèðè ãíåâà ñè.
- Çàùîòî íå îò òåá - ðåêëà òÿ - ùå áúäå ïîãóáåí Áåðåí; âîëíà å 
íåãîâàòà ñúäáà è íàäàëå÷å ùå ãî îòâåäå ïðåäè êðàÿ, àëà âúïðåêè òóé å 
ïðåïëåòåíà ñ òâîÿòà ó÷àñò. Îïîìíè ñå!
Íî Òèíãîë ìúë÷àëèâî ïîãëåäíàë Ëóòèåí è â äóøàòà ìó ñå íàäèãíàëè 
òàêèâà ìèñëè: "Íåñðåòíè ëþäå, ÷åäà íà äðåáíè âëàäåòåëè è íåäúëãîâå÷íè 
êðàëå, íèìà òàêèâà êàòî òÿõ ìîãàò äà ïîñåãíàò êúì òåá, áåç äà 
çàïëàòÿò ñ æèâîòà ñè?". À ïîñëå èçðåêúë ñðåä ãðîáîâíàòà òèøèíà:
- Âèæäàì ïðúñòåíà, ñèíå Áàðàõèðîâ, è ðàçáèðàì, ÷å ñè ãîðä è ñå ñìÿòàø 
çà äîñòîåí. Àëà áàùèíèòå ïîäâèçè, äîðè àêî áÿõà ñòîðåíè ëè÷íî çà ìåí, 
íå ùå òè ïîìîãíàò äà ñïå÷åëèø äúùåðÿòà íà Òèíãîë è Ìåëèàí. Ñëóøàé! Àç 
ñúùî êîïíåÿ çà ñúêðîâèùå, ùî íå ìîãà äà èìàì. Çàùîòî ñêàëà, ñòîìàíà è 
îãíüîâåòå íà Ìîðãîò îòáëúñêâàò öÿëàòà ìîù íà åëôè÷åñêèòå êðàëñòâà îò 
áåçöåííèÿ êàìúê, êîéòî æåëàÿ äà ïðèòåæàâàì. ×óõ òå îáà÷å äà êàçâàø, 
÷å íå ñå áîèø îò ïîäîáíè ïðåïÿòñòâèÿ. Ùîì å òúé, âúðâè! Äîíåñè ìè â 
äåñíèöà Ñèëìàðèë îò Ìîðãîòîâàòà êîðîíà; è ïîñëå, àêî æåëàå, Ëóòèåí ùå 
ïîëîæè ðúêàòà ñè â òâîÿòà. Òîãàâà ùå ïîëó÷èø ìîåòî ñúêðîâèùå; è ìå 
ñìÿòàé çà ùåäúð, ìàêàð ÷å â Ñèëìàðèëèòå å îáâúðçàíà öÿëàòà ñúäáà íà 
Àðäà.
Ñ òåçè ñëîâà çàïå÷àòàë Òèíãîë ó÷àñòòà íà Äîðèàò è ñè íàâëÿêúë 
ïðîêîáàòà íà Ìàíäîñ. À îíèÿ, êîèòî ãè ÷óëè, ðàçáðàëè, ÷å òîé èñêà äà 
ïðàòè Áåðåí íà ñìúðò, áåç äà íàðóøè ñâîÿòà êëåòâà; çíàåëè âñè÷êè, ÷å 
âúïðåêè öÿëàòà ñè ìîù ïðåäè ðàçêúñâàíåòî íà Îáñàäàòà, Íîëäîðèòå íå 
óñïåëè äà çúðíàò äîðè îòäàëå÷å ñèÿéíèòå Ñèëìàðèëè íà Ôåàíîð. Çàùîòî 
òå áèëè âãðàäåíè â Æåëÿçíàòà êîðîíà è îõðàíÿâàíè êàòî íàé-ñêúïîòî 
ñúêðîâèùå íà Àíãáàíä; à îêîëî òÿõ èìàëî Áàëðîçè, áåçáðîé ìå÷îâå, 
çäðàâè ðåøåòêè, íåïðèñòúïíè ñòåíè è öÿëîòî ìðà÷íî ìîãúùåñòâî íà 
Ìîðãîò.
Íî Áåðåí ñàìî ñå ðàçñìÿë.
- Çà åâòèíè äðåáîëèè - ðåêúë òîé - ïðîäàâàò åëôè÷åñêèòå êðàëå ñâîèòå 
äúùåðè - çà ëúñêàâè êàìú÷åòà è äðúíêóëêè íà äðåâíè ìàéñòîðè. Àëà ùîì 
òàêàâà å òâîÿòà âîëÿ, Òèíãîë, ùå ÿ èçïúëíÿ. À êîãàòî îòíîâî ñå 
ñðåùíåì, â ðúêàòà ñè ùå äúðæà Ñèëìàðèë îò Æåëÿçíàòà êîðîíà; çàùîòî 
òåïúðâà ùå ÷óåø îòíîâî çà Áåðåí, ñèí Áàðàõèðîâ.
Ïîñëå òîé ïîãëåäíàë â î÷èòå íà Ìåëèàí, êîÿòî ìúë÷àëà; ñáîãóâàë ñå ñ 
Ëóòèåí Òèíóâèåë, ïîêëîíèë ñå íà Òèíãîë è Ìåëèàí, ðàçáóòàë ñòðàæàòà è 
íàïóñíàë Ìåíåãðîò, çà äà ïîåìå ïî ñâîÿ ñàìîòåí ïúò.
Åäâà òîãàâà Ìåëèàí ðåêëà íà Òèíãîë:
- Î, êðàëþ, ëóêàâî ñè ãî çàìèñëèë. Íî àêî î÷èòå ìè âñå îùå ïðîçèðàò â 
áúäíîòî, çëå ùå å çà òåá êàêòî äà ñå ïðîâàëè Áåðåí â òâîÿòà ìèñèÿ, 
òàêà è äà óñïåå. Çàùîòî îáðè÷àø èëè ñåáå ñè, èëè äúùåðÿ ñè. À ñåãà 
Äîðèàò å îáâúðçàí êúì ñúäáèíèòå íà äàëå÷ ïî-ìîãúùî êðàëñòâî.
Íî Òèíãîë îòãîâîðèë:
- Íå ïðîäàâàì íèòî íà åëôè, íèòî íà õîðà îíèÿ, ùî ëþáÿ è ìèëåÿ íàä 
âñè÷êè çåìíè ñúêðîâèùà. È àêî èìàøå ïîíå êàï÷èöà íàäåæäà èëè îïàñåíèå 
Áåðåí äà ñå çàâúðíå æèâ â Ìåíåãðîò, íèòî ìèã ïîâå÷å íå áèõ ãî îñòàâèë 
äà êðà÷è ïîä ñëúíöåòî, ìàêàð ÷å ñúì äàë êëåòâà äà ãî ïîùàäÿ.
Àëà Ëóòèåí ìúë÷àëà è îò îíçè ìèã âå÷å íå ïðîïÿëà â Äîðèàò. Çëîêîáíà 
òèøèíà íàòåãíàëà íàä ãîðèòå è áàâíî ñå óäúëæàâàëè ñåíêèòå â 
êðàëñòâîòî íà Òèíãîë.


Â áàëàäàòà "Ëåèòèàí" ñå ðàçêàçâà, ÷å Áåðåí ìèíàë áåçïðåïÿòñòâåíî ïðåç 
Äîðèàò è íàêðàÿ ñòèãíàë äî ìåñòíîñòòà îêîëî Çäðà÷íèòå åçåðà è 
Ñèðèîíñêèòå ìî÷óðèùà; è êàòî íàïóñíàë Òèíãîëîâèòå çåìè, èçêà÷èë ñå ïî 
õúëìîâåòå íàä Ñèðèîíñêèòå âîäîïàäè, êúäåòî ðåêàòà èç÷åçâàëà ïîä 
çåìÿòà ñ îãëóøèòåëåí ãðîõîò. Îòòàì ïîãëåäíàë íà çàïàä è ïðåç ìúãëàòà 
îò âîäíè êàïêè, ùî îáãðúùàëà òèÿ âúçâèøåíèÿ, ñúçðÿë ìåæäó Ñèðèîí è 
Íàðîã äà ñå ðàçñòèëà Òàëàò Äèðíåí, ñèðå÷ Îõðàíÿâàíàòà ðàâíèíà; à â 
äàëå÷èíàòà îòâúä íåÿ ñìúòíî ðàçëè÷èë ïëàòàòà Òàóð-åí-Ôàðîò äà ñå 
èçâèñÿâàò íàä Íàðãîòðîíä. È ïîíåæå áèë îò÷àÿí, áåç íàäåæäà è ÿñíà 
öåë, îòïðàâèë ñå íàòàòúê.
Íàä öÿëàòà òàçè ðàâíèíà åëôèòå îò Íàðãîòðîíä íåóìîðíî áäåëè íà 
ñòðàæà; âñè÷êè õúëìîâå ïî íåéíèòå ãðàíèöè áèëè óâåí÷àíè ñúñ ñêðèòè 
óêðåïëåíèÿ, à èç ãîðèòå è ïîëÿòà ïîòàéíî áðîäåëè îòðÿäè îò íàé-óìåëè 
ñòðåëöè. Òî÷íè è ñìúðòîíîñíè áèëè òåõíèòå ñòðåëè è íèòî åäíà æèâà 
òâàð íå ìîæåëà äà ìèíå ïðÿêî âîëÿòà èì. Òúé ÷å íå ñëåä äúëãî Áåðåí 
áèë îòêðèò è íàä ãëàâàòà ìó íàäâèñíàëà ãèáåë. Íî êàòî çíàåë êàêâà 
çàïëàõà ãî äåáíå, òîé ïðåç öÿëîòî âðåìå èçäèãàë âèñîêî ïðúñòåíà íà 
Ôåëàãóíä; è ìàêàð ïîðàäè ìàéñòîðñòâîòî íà ëîâöèòå äà íå ñúçèðàë íèùî, 
òîé óñåùàë, ÷å ãî íàáëþäàâàò, çàòîâà ÷åñòî ñå ïðîâèêâàë: "Àç ñúì 
Áåðåí, ñèí Áàðàõèðîâ è ïðèÿòåë íà Ôåëàãóíä. Îòâåäåòå ìå ïðè êðàëÿ!"
Çàòîâà åëôèòå íå ïîãóáèëè ïúòíèêà, à ñå ñúáðàëè, ïðè÷àêàëè ãî â 
çàñàäà è ìó íàðåäèëè äà ñïðå. Íî ùîì âèäåëè ïðúñòåíà, âñè÷êè ñå 
ïîêëîíèëè, ìàêàð ÷å áèë äðèïàâ è èçòîùåí îò äúëãèÿ ïúò; îòâåëè ãî íà 
ñåâåðîçàïàä, êàòî ñå äâèæåëè ñàìî íîùåì, çà äà íå ðàçêðèÿò ïîòàéíèòå 
ñè ïúòåêè. Çàùîòî ïî îíîâà âðåìå ïðåç ïîòîêà Íàðîã ïðåä ïîðòèòå íà 
Íàðãîòðîíä íÿìàëî íè ìîñò, íè áðîä; íî íà ñåâåð, òàì êúäåòî Ãèíãëèò 
ñå âëèâàë â Íàðîã, òå÷åíèåòî îòñëàáâàëî è êàòî ïðåêîñèëè òàì, à ïîñëå 
ïàê çàâèëè íà þã ïîä ëóííèòå ëú÷è, åëôèòå äîâåëè Áåðåí äî ìðà÷íàòà 
ïîðòà íà ñâîèòå ïîäçåìíè ÷åðòîçè.
Òúé Áåðåí ñå ÿâèë ïðåä êðàë Ôèíðîä Ôåëàãóíä; è Ôåëàãóíä ãî ïîçíàë 
âåäíàãà, ïîíåæå è áåç ïðúñòåíà ïîìíåë äîáðå ðîäîâåòå íà Áåîð è 
Áàðàõèð. Çàä çàêðèòè âðàòè ñåäíàëè äâàìàòà íà ðàçãîâîð è Áåðåí ìó 
ðàçïðàâèë çà ãèáåëòà íà Áàðàõèð è âñè÷êî, ùî ãî áèëî ñïîëåòÿëî â 
Äîðèàò; à ïîäèð òóé çàðèäàë, ùîì ñè ïðèïîìíèë ðàäîñòíèòå ìèãîâå ñ 
Ëóòèåí. Íî Ôåëàãóíä èçñëóøàë íåãîâèÿ ðàçêàç ñ èçóìëåíèå è 
áåçïîêîéñòâî; ðàçáèðàë òîé, ÷å îòäàâíàøíàòà êëåòâà å äîøëà äà ìó 
îòíåìå æèâîòà, êàêòî áèë ïðåäðåêúë íÿêîãà â ðàçãîâîðà ñ Ãàëàäðèåë. È 
ñ íàòåæàëî ñúðöå êàçàë íà Áåðåí:
- Íåñúìíåíî Òèíãîë æåëàå ñìúðòòà òè; íî ïî âñè÷êî ëè÷è, ÷å ñúäáàòà 
äàëå÷ íàäõâúðëÿ íåãîâèòå çàìèñëè è Ôåàíîðîâàòà êëåòâà îòíîâî å âëÿçëà 
â ñèëà. Çàùîòî íàä Ñèëìàðèëèòå òåãíå êëåòâà çà ìúñò è îìðàçà, òà 
îíçè, ùî ãè âúçæåëàå, ðàçáóæäà îò äðÿìêà ìîù ñòðàõîâèòà; à 
Ôåàíîðîâèòå ñèíîâå áèõà ïðåäïî÷åëè ïî-ñêîðî âñè÷êè åëôè÷åñêè êðàëñòâà 
äà áúäàò ñúñèïàíè, îòêîëêîòî íÿêîé äðóã îñâåí òÿõ äà èçâîþâà èëè 
ïðèòåæàâà Ñèëìàðèë, çàùîòî Êëåòâàòà ãè âëàäåå èçöÿëî. À ñåãà Êåëåãîðì 
è Êóðóôèí æèâåÿò â ìîèòå ÷åðòîçè; è ìàêàð ÷å àç, Ôèíàðôèíîâèÿò ñèí, 
ñúì êðàë, òå ñà ñè èçâîþâàëè çíà÷èòåëíà âëàñò â êðàëñòâîòî è ðîäîâåòå 
èì ñëóøàò òÿõíàòà âîëÿ. Âèíàãè ñà ìè îêàçâàëè äðóæåñêà ïîìîù â òåæúê 
÷àñ, îáà÷å ñåãà ñå áîÿ, ÷å íå ùå èìàò íè áëàãîñêëîííîñò, íè ìèëîñò 
êúì òåá, àêî óçíàÿò êàêâî ñè çàìèñëèë. Àëà ìîÿòà êëåòâà ñè îñòàâà â 
ñèëà; è åòî íè âñè÷êè çàåäíî âïðèì÷åíè â áåçèçõîäèöà.
Ïîñëå êðàë Ôåëàãóíä èçëÿçúë äà ãîâîðè ïðåä íàðîäà ñè, êàòî íàïîìíèë 
çà ïîäâèçèòå íà Áàðàõèð è ñâîÿòà êëåòâà; êàçàë îùå, ÷å ìó å ïèñàíî äà 
ïîìîãíå â òåæúê ÷àñ íà Áàðàõèðîâèÿ ñèí è ïîòúðñèë ïîäêðåïà îò ñâîèòå 
âîæäîâå. Òîãàâà Êåëåãîðì èçëÿçúë îò òúëïàòà, èçòåãëèë ìå÷à è ñå 
ïðîâèêíàë:
- Âñå åäíî äàëè å ïðèÿòåë èëè âðàã, äåìîí íà Ìîðãîò èëè åëô, ðîæáà 
÷îâåøêà èëè êàêâàòî è äà áèëî äðóãà æèâà òâàð îò Àðäà - íè çàêîí, íè 
îáè÷, íè ïúêëåí ñúþç, íè ìàãè÷åñêè ñèëè, íè äîðè öÿëàòà ìîù íà 
Âàëàðèòå íå ùå ãî ñïàñè îò âå÷íàòà íåíàâèñò íà Ôåàíîðîâèòå ñèíîâå, 
àêî èçâîþâà èëè íàìåðè Ñèëìàðèë è ãî çàäúðæè. Çàùîòî íèå è ñàìî íèå 
ùå ñìå èñòèíñêèòå âëàäåòåëè íà Ñèëìàðèëèòå äîêàòî ñâÿò ñâåòóâà.
Îùå ìíîãî ñëîâà èçðåêúë, âñå òåæêè êàòî îíèÿ, ñ êîèòî íÿêîãà â Òèðèîí 
áàùà ìó çà ïðúâ ïúò ðàçïàëèë áóíòîâíèÿ îãúí â ñúðöàòà íà Íîëäîðèòå. À 
ïîäèð íåãî Êóðóôèí ñ ïî-òèõà, íî ñúùî òúé òâúðäà ðå÷ îáðèñóâàë ïðåä 
åëôèòå âèäåíèÿ çà âîéíà è ðàçðóõà íà Íàðãîòðîíä. Òúé âåëèêà áîÿçúí 
âñåëèë â òåõíèòå ñúðöà, ÷å ïîäèð òóé ÷àê äî âðåìåíàòà íà Òóðèí íèòî 
åäèí åëô îò îíîâà êðàëñòâî íå ñå îñìåëèë äà èçëåçå â îòêðèòà áèòêà; ñ 
ïðîêðàäâàíå è çàñàäè, ñ ìàãèè è îòðîâíè ñòðåëè ïîãóáâàëè âñåêè 
÷óæäåíåö, çàáðàâÿéêè äàæå êðúâíàòà âðúçêà. Òúé ïîìðúêíàëà îíàçè 
ñòðàíà è èç÷åçíàëà â íåÿ âîëíàòà äîáëåñò íà äðåâíèòå åëôè.
Ìíîçèíà âçåëè äà ìúðìîðÿò, ÷å Ôèíàðôèíîâèÿò ñèí íå å Âàëàð, òà äà ãè 
óïðàâëÿâà è ìó îáúðíàëè ãðúá. Íî ïðîêîáàòà íà Ìàíäîñ çàñëåïèëà 
áðàòÿòà è â ñúðöàòà èì ñå çàðîäèëè ÷åðíè ìèñëè äà ïðàòÿò Ôåëàãóíä íà 
ñìúðò, à ñëåä òîâà, àêî ìîãàò, äà çàâëàäåÿò ïðåñòîëà â Íàðãîòðîíä; 
çàùîòî ïîäèð íåãî òå ñòàâàëè ïúðâîðîäíè ïðèíöîâå íà Íîëäîðèòå.
À Ôåëàãóíä, êàòî âèäÿë, ÷å å èçîñòàâåí, ñâàëèë îò ãëàâàòà ñè 
ñðåáúðíàòà êîðîíà íà Íàðãîòðîíä è ÿ çàõâúðëèë ñ äóìèòå:
- Âèå ìîæå è äà ïðèñòúïèòå êëåòâàòà ñè çà âÿðíîñò êúì ìåí, àëà ìîÿòà 
äóìà íà äâå íå ñòàâà. È âñå ïàê, àêî ñÿíêàòà íà ïðîêîáàòà íå å 
ïàäíàëà íàä âñè÷êè, ùå íàìåðÿ ïîíå íåêîëöèíà ñïúòíèöè, òà äà íå ñè 
òðúãíà îòòóê êàòî ïðîïúäåí ïðîñÿê.
Äåñåòèìà áèëè îíèÿ, ùî çàñòàíàëè äî íåãî; è íàé-ñòàðøèÿò îò òÿõ íà 
èìå Åäðàõèë ñå ïðèâåë, âäèãíàë êîðîíàòà è ïîìîëèë äà áúäå ïàçåíà îò 
íàìåñòíèê äî çàâðúùàíåòî íà Ôåëàãóíä.
- Çàùîòî - ðåêúë òîé - òè ñè îñòàâàø ìîé êðàë è êðàë íà òîçè íàðîä, 
êàêâîòî è äà ñå ñëó÷è.
Òîãàâà Ôåëàãóíä äàë êîðîíàòà íà áðàò ñè Îðîäðåò è ìó çàðú÷àë äà 
óïðàâëÿâà îò íåãîâî èìå; à Êåëåãîðì è Êóðóôèí íå êàçàëè íèùî, ñàìî ñå 
óñìèõíàëè è èçëåçëè îò çàëàòà.


Â åäíà åñåííà ïðèâå÷åð Ôåëàãóíä è Áåðåí ïîòåãëèëè îò Íàðãîòðîíä 
çàåäíî ñúñ ñâîèòå äåñåò ñïúòíèöè; èçêà÷èëè ñå ïîêðàé Íàðîã äî 
Èâðèíñêèòå âîäîïàäè. Ïîä Ñåí÷åñòèòå ïëàíèíè ñå íàòúêíàëè íà îòðÿä 
îðêè è ïðåç íîùòà ãè èçáèëè â ëàãåðà èì, à äîñïåõèòå è îðúæèåòî 
âçåëè. ×ðåç ñâîåòî ìàãè÷åñêî èçêóñòâî Ôåëàãóíä ïðåîáðàçèë âñè÷êè è â 
îáëèêà íà îðêè òå ïðîäúëæèëè ïî ñåâåðíèÿ ïúò, äîêàòî íàâëåçëè â 
ïðîõîäà ìåæäó Åðåä Âåòðèí è ïëàòîòî Òàóð-íó-Ôóèí. Àëà Ñàóðîí ãè 
ñúçðÿë îò ñâîÿòà êóëà è ãî îáçåëî ñúìíåíèå; çàùîòî îòðÿäúò ñå äâèæåë 
áúðçî è íå ñïðÿë äà äîêëàäâà çà ñòîðåíîòî, êàêòî áèëî ïîâåëåíî äà 
ïðàâÿò âñè÷êè ñëóãè íà Ìîðãîò, ìèíàâàùè îòòàì. Çàòîâà ïðàòèë âîéñêà 
äà ãè çàëîâè è äîâåäå ïðè íåãî.
Òúé ñå ñòèãíàëî äî ïðî÷óòèÿ äâóáîé ìåæäó Ñàóðîí è Ôåëàãóíä. Çàùîòî 
äâàìàòà ñå ñðàæàâàëè íå ñ îðúæèÿ, à ñ ìàãè÷åñêè ïåñíè è ìîãúùåñòâîòî 
íà êðàëÿ áèëî âåëèêî; àëà Ñàóðîí íàääåëÿë, êàêòî å îïèñàíî â áàëàäàòà 
"Ëåèòèàí":

Çàïÿë òîãàâà ïåñåí çà ìàãèÿ,
èçäàéíè÷åñòâî, ïîäëîñò, òèðàíèÿ,
ðàçêðèâàíå, èçìÿíà è ïîêîðñòâî.
Ôèíðîä ñå ëþøíàë, íî â åäèíîáîðñòâî
îòâúðíàë ñ ïåñåíòà ñè çà óïîðñòâî,
çà ñúïðîòèâà, áèòêà ñúñ ñâèðåïîñò,
çà ñêðèòè òàéíè è ìîãúùà êðåïîñò,
çà âÿðíà êëåòâà, ñâîáîäà, ñïàñåíèå;
çà ëèê ñìåíåí ñ ìàãè÷åñêî óìåíèå,
çà ïðàçíè ïðèìêè, ñ÷óïåíè êàïàíè,
çàòâîð ðàçáèò, îêîâè ðàçêîâàíè.
  Íàïðåä, íàçàä òðåïòåëè äâåòå ïåñíè.
Êúíòåëè ìîùíî êàòî âèõðè áåñíè
ñëîâàòà èì, à Ôåëàãóíä òîãàâà
ñáðàë öÿëàòà ìàãèÿ âåëè÷àâà
íà åëôèòå âúâ ñâîÿ ãëàñ ÷óäåñåí
è ÷óëè â ïîëóìðàêà ïòè÷à ïåñåí
íàä Íàðãîòðîíä... è îùå ïî-äàëå÷íî
âúçäèøàëî ñ òúãà Ìîðåòî âå÷íî,
îòâúä ñâåòà èçïðàòèëî òàëàçè
êúì Åëôîäîì ïî ïÿñúê îò åëìàçè.
  Íî ïàäíàë çäðà÷; òúìàòà ñå ðàçñòëàëà
íàä Âàëèíîð, ÷åðâåíà êðúâ îáëÿëà
áðåãà, ãäå çëè Íîëäîðè ñ ìå÷ èçáèëè
÷åäàòà ìîðñêè, ñåòíå ïîõèòèëè
îò êåÿ ñâåòúë ëàäèèòå áåëè.
È ãàðâàíè â íåáåòî ïîëåòåëè,
çàñòåíàë âÿòúð, âúëöèòå çàâèëè.
Â Ìîðåòî ëåäîâåòå ñå ñòðîøèëè.
Àíãáàíä êúíòÿë îò ðîáñêèòå îêîâè.
Îòåêíàë ãðúì, èçáóõíàëè îãíüîâå...
è ðóõíàë Ôåëàãóíä ñðàçåí ïðåä òðîíà.

Òîãàâà Ñàóðîí ñìúêíàë îò òÿõ èçìàìíèòå îäåæäè è ïëåííèöèòå ñå îçîâàëè 
ïðåä íåãî ãîëè, èçòðúïíàëè îò ñòóä è ñòðàõ. Àëà ìàêàð äà ëè÷àëî êîè 
ñà, Ñàóðîí íå óñïÿë äà óçíàå íèòî èìåíàòà èì, íèòî ñ êàêâà çàäà÷à ñà 
òðúãíàëè.
Çàõâúðëèë ãè â äúëáîê, ìðà÷åí è áåçìúëâåí êëàäåíåö, êàòî çàïëàøèë äà 
ãè ïîãóáè áåçìèëîñòíî, àêî íå ñå íàìåðè êîé îò òÿõ äà ìó èçäàäå 
èñòèíàòà. Îò âðåìå íà âðåìå âèæäàëè êàê äâå î÷è ïðèïëàìâàëè ñðåä 
ìðàêà è îãðîìåí âúðêîëàê ðàçêúñâàë íÿêîãî îò ñïúòíèöèòå; íî íèêîé íå 
èçäàë ñâîÿ âëàäåòåë.


Ïî âðåìåòî, êîãàòî Ñàóðîí õâúðëèë Áåðåí â êëàäåíåöà, òåæúê óæàñ 
èçïúëíèë ñúðöåòî íà Ëóòèåí; è êàòî îòèøëà äà ñå ïîñúâåòâà ñ Ìåëèàí, 
òÿ ðàçáðàëà, ÷å Áåðåí ëåæè â òúìíèöèòå íà Òîë-èí-Ãàóðõîò áåç íàäåæäà 
çà èçáàâëåíèå. È òúé êàòî çíàåëà, ÷å íèêîé íà òîçè ñâÿò íå ùå ãî 
ñïàñè, Ëóòèåí ðåøèëà äà èçáÿãà îò Äîðèàò è ñàìà äà îòèäå ïðè íåãî; 
ïîòúðñèëà îáà÷å ïîìîù îò Äàåðîí è òîé èçäàë íåéíèòå çàìèñëè íà êðàëÿ. 
Èçòðúïíàë Òèíãîë îò ñòðàõ è èçíåíàäà; à ïîíåæå ñå áîÿë, ÷å àêî ëèøè 
Ëóòèåí îò íåáåñíàòà ñâåòëèíà, òÿ ùå ïîâåõíå è çàëèíåå, íî âñå ïàê 
èñêàë äà ÿ óäúðæè, ïîâåëèë äà ñúòâîðÿò êúùà, îò êîÿòî íå áè ìîãëà äà 
èçáÿãà. Íåäàëå÷å îò ïîðòèòå íà Ìåíåãðîò ñå èçäèãàëî íàé-ìîãúùîòî îò 
âñè÷êè äúðâåòà â ãîðàòà Íåëäîðåò; à òàçè ãîðà áèëà áóêîâà è ñå 
ðàçñòèëàëà íàä ñåâåðíàòà ïîëîâèíà îò êðàëñòâîòî. Îíçè âåëè÷àâ áóê áèë 
íàðå÷åí Õèðèëîðí è èìàë òðè åäíàêâî äåáåëè ñòâîëà ñ ãëàäêà êîðà; íèòî 
åäèí êëîí íå èçðàñòâàë îò òÿõ ÷àê äî øåìåòíè âèñîòè. Ñðåä òÿõíàòà 
êîðîíà äàëå÷ íàä çåìÿòà áèëà èçãðàäåíà äúðâåíà êúùà è òàì íàñòàíèëè 
Ëóòèåí; à ñòúëáèòå áèëè îòíåñåíè è ïîñòàâåíè ïîä îõðàíà, òà íèêîé äà 
íå ãè äîêîñâà, îñâåí ñëóãèòå íà Òèíãîë, èäâàùè äà é äîíåñàò îò 
êàêâîòî ñå íóæäàå.
Â áàëàäàòà "Ëåèòèàí" ñå ðàçêàçâà êàê Ëóòèåí èçáÿãàëà îò êúùàòà âúðõó 
Õèðèëîðí: òúé êàòî âëàäååëà ìàãè÷åñêîòî èçêóñòâî, òÿ çàñòàâèëà êîñèòå 
ñè äà èçðàñíàò äî íåâåðîÿòíà äúëæèíà è îò òÿõ èçòúêàëà ÷åðåí ïëàù, â 
êîéòî îáãúðíàëà êðàñîòàòà ñè êàòî â ñÿíêà, íàïîåíà ñúñ ñúííî 
çàêëèíàíèå. Îò îñòàíàëèòå íèøêè èçïëåëà âúæå è ãî ñïóñíàëà ïðåç 
ïðîçîðåöà; è êîãàòî êðàÿò ìó óâèñíàë íàä ñòðàæèòå ïîä äúðâîòî, âñè÷êè 
òå ïîòúíàëè â äúëáîêà äðÿìêà. Òîãàâà Ëóòèåí ñå èçìúêíàëà îò çàòâîðà è 
óêðèòà ïîä ñâîÿ ñåí÷åñò ïëàù îò ÷óæäè ïîãëåäè, èç÷åçíàëà îò Äîðèàò.
Ñëó÷èëî ñå òúé, ÷å Êåëåãîðì è Êóðóôèí òðúãíàëè íà ëîâ èç Îõðàíÿâàíàòà 
ðàâíèíà; à ãî ñòîðèëè ïîíåæå ïîäîçðèòåëíèÿò Ñàóðîí áèë èçïðàòèë 
ìíîæåñòâî âúëöè êúì åëôè÷åñêèòå çåìè. Çàòîâà äâàìàòà èçâåëè ëîâíèòå 
ñè êó÷åòà è ïðåïóñíàëè èç ðàâíèíàòà; íàäÿâàëè ñå ïî ïúòÿ äà îòêðèÿò è 
âåñòè çà êðàë Ôåëàãóíä. À êó÷åòàòà íà Êåëåãîðì áèëè îò âúë÷à ïîðîäà è 
âîäà÷úò èì ñå íàðè÷àë Õóàí. Òîé íå áèë ðîäåí â Ñðåäíàòà çåìÿ, à èäâàë 
îò Áëàæåíîòî êðàëñòâî; çàùîòî íÿêîãà ñàì Îðîìå ãî áèë ïîäàðèë íà 
Êåëåãîðì âúâ Âàëèíîð è òàì Õóàí òè÷àë ñëåä ëîâäæèéñêèÿ ðîã íà ñâîÿ 
ãîñïîäàð, ïðåäè äà ñå ñëó÷è íåïîïðàâèìîòî. Ïî-êúñíî âåðíèÿò ïåñ 
ïîñëåäâàë Êåëåãîðì â èçãíàíèåòî; òúé íàä íåãî íàäâèñíàëà ñêðúáíàòà 
íîëäîðñêà ó÷àñò è ìó áèëî ïðåäðå÷åíî, ÷å ùå çàãèíå, íî íå ïðåäè äà 
ñðåùíå íàé-ìîãúùèÿ âúëê, ùî íÿêîãà ñå å ðàæäàë íà òàÿ çåìÿ.
Òúêìî Õóàí îòêðèë Ëóòèåí äà òè÷à ïîä äúðâåòàòà êàòî íîùíà ñÿíêà, 
èçíåíàäàíà îò çîðàòà, êîãàòî Êåëåãîðì è Êóðóôèí ñïðåëè çà ìàëêî äà ñè 
ïî÷èíàò áëèçî äî èçòî÷íèòå ïîêðàéíèíè íà Äîðèàò; çàùîòî íèùî íå 
óáÿãâàëî îò âçîðà è íþõà íà Õóàí, íèòî ïúê ìîæåëà ìàãèÿ äà ãî çàáëóäè 
è íå çàñïèâàë òîé íè äåíåì, íè íîùåì. Îòâåë ÿ ïðè Êåëåãîðì, à Ëóòèåí 
ñå âúçðàäâàëà, êàòî ðàçáðàëà, ÷å å ñðåùíàëà íîëäîðñêè ïðèíö è âðàã íà 
Ìîðãîò; îòìåòíàëà ïëàùà íàñòðàíè è ðàçêðèëà êîÿ å. Òúé âåëèêà áèëà 
íåéíàòà êðàñîòà, ðàçêðèòà âíåçàïíî ïîä ñëúíöåòî, ÷å Êåëåãîðì ñå 
âëþáèë; íî çàãîâîðèë ñ ëþáåçíè ñëîâà è îáåùàë äà é ïîìîãíå, àêî ñå 
ñúãëàñè ñåãà äà äîéäå ñ íåãî â Íàðãîòðîíä. Ñ íèùè÷êî íå ðàçêðèë, ÷å 
âå÷å çíàå çà Áåðåí è íåãîâàòà çàäà÷à, íèòî ïúê ÷å òèÿ äåëà ãî çàñÿãàò 
íàé-ïðÿêî.
Òúé äâàìàòà ïðåêðàòèëè ëîâà è ñå âúðíàëè â Íàðãîòðîíä, êúäåòî 
âåðîëîìíî çàäúðæàëè Ëóòèåí, îòíåëè âúëøåáíèÿ ïëàù è é çàáðàíèëè äà 
èçëèçà èçâúí ïîðòèòå è äà ðàçãîâàðÿ ñ êîãîòî è äà áèëî, îñâåí ñ 
Êåëåãîðì è Êóðóôèí. Çàùîòî âÿðâàëè, ÷å âå÷å íÿìà íàäåæäà çà ïëåíåíèòå 
Áåðåí è Ôåëàãóíä, òà ñìÿòàëè äà èç÷àêàò ãèáåëòà íà êðàëÿ, äà çàäúðæàò 
Ëóòèåí è ÷ðåç ïðèíóäà äà èçòðúãíàò îò Òèíãîë ñúãëàñèå çà ñúþçà é ñ 
Êåëåãîðì. Òúé ùåëè äà óêðåïÿò ñâîÿòà âëàñò è äà ñòàíàò íàé-ìîãúùè 
ñðåä íîëäîðñêèòå ïðèíöîâå. Íå âúçíàìåðÿâàëè îùå äà äèðÿò Ñèëìàðèëèòå 
ñ ìå÷ èëè âúëøåáñòâî, êàêòî è äà ïîçâîëÿò íÿêîé äðóã äà ãî ñòîðè, 
ïðåäè äà ñà ñáðàëè â ðúöåòå ñè öÿëàòà ìîù íà åëôè÷åñêèòå êðàëñòâà. 
Îðîäðåò íÿìàë ñèëà äà ãè óäúðæè, ïîíåæå áèëè óñïåëè äà çàâëàäåÿò 
ñúðöàòà íà âñè÷êè â Íàðãîòðîíä; è Êåëåãîðì ïðàòèë âåñòîíîñöè äà 
ñúîáùÿò íà Òèíãîë êàêâî å ðåøèë.
Àëà âÿðíî áèëî êó÷åøêîòî ñúðöå íà Õóàí è îùå îò ïúðâàòà ñðåùà ãî 
îáçåëà îáè÷ êúì Ëóòèåí, òà ñêúðáÿë çà íåéíàòà íåâîëÿ. Çàòóé âñåêè äåí 
èäâàë â íåéíàòà ñòàÿ; à íîùåì ëåæàë ïðåä ïðàãà, çàùîòî óñåùàë, ÷å 
çëîòî ñå å âñåëèëî â Íàðãîòðîíä. Îò ñàìîòà Ëóòèåí ÷åñòî ðàçãîâàðÿëà ñ 
Õóàí è ìó ðàçêàçâàëà çà Áåðåí, êîéòî äðóæàë ñ âñè÷êè çâåðîâå è ïòèöè, 
íåïîäâëàñòíè íà Ìîðãîò, à óìíèÿò ïåñ ðàçáèðàë âñÿêî èçðå÷åíî ñëîâî. 
Çàùîòî óìååë äà ñõâàùà åçèêà íà âñÿêîÿ æèâà òâàð; àëà ìó áèëî 
ðàçðåøåíî ñàìî òðè ïúòè ïðåäè ñìúðòòà ñè äà ïðîãîâîðè ñ ÷îâåøêè ãëàñ.
Íå ñëåä äúëãî Õóàí èçìèñëèë êàê äà ïîìîãíå íà Ëóòèåí; åäíà íîù ñå 
ïðîêðàäíàë, äîíåñúë é ïëàùà è ïðîãîâîðèë çà ïðúâ ïúò, çà äà ÿ 
ïîñúâåòâà. Ïîñëå ïî òàéíè ïúòèùà ÿ èçâåë îò Íàðãîòðîíä è çàåäíî ñå 
îòïðàâèëè íà ñåâåð; è êàòî óñìèðèë ãîðäîñòòà ñè, ïåñúò ïîçâîëèë íà 
Ëóòèåí äà ãî ÿõíå âìåñòî æðåáåö, êàêòî ïðàâåëè ïîíÿêîãà îðêèòå ñúñ 
ñâîèòå âúëöè. Òúé óñïåëè äà èçáÿãàò íàäàëå÷, çàùîòî Õóàí áèë áúðç è 
íåóìîðåí.


Áåðåí è Ôåëàãóíä ëåæàëè â äúëáîêèòå òúìíèöè íà Ñàóðîí, à âñè÷êèòå èì 
ñïúòíèöè âå÷å áèëè ìúðòâè; íî Ñàóðîí âúçíàìåðÿâàë äà îñòàâè Ôåëàãóíä 
ïîñëåäåí, çàùîòî äîëàâÿë, ÷å å åäèí îò íàé-ìîãúùèòå Íîëäîðè è ñìÿòàë 
äà èçòðúãíå îò íåãî òàéíàòà. Àëà êîãàòî âúðêîëàêúò äîøúë çà Áåðåí, 
Ôåëàãóíä íàïðåãíàë âñè÷êè ñèëè è ðàçêúñàë îêîâèòå; âêîï÷èë ñå â 
îò÷àÿíà ñõâàòêà ñ ÷óäîâèùåòî è ãî óáèë ñ ãîëè ðúöå è çúáè; íî ñàìèÿò 
òîé áèë ñìúðòíî ðàíåí. Ðåêúë òîãàâà íà Áåðåí:
- Îòèâàì ñåãà íà äúëúã îòäèõ â ÷åðòîçè èçâúí âðåìåòî, îòâúä ìîðåòàòà 
è ïëàíèíèòå íà Àìàí. Íå ùå ñå ïîÿâÿ ñêîðî îòíîâî ñðåä Íîëäîðèòå; ìîæå 
è äà íå ñå ñðåùíåì âå÷å íè â æèâîòà, íè â ñìúðòòà, çàùîòî ðàçëè÷íè ñà 
ñúäáèíèòå íà íàøèòå ðîäîâå. Ñáîãîì!
Ïîñëå èçäúõíàë â ìðàêà ïîä Òîë-èí-Ãàóðõîò, ÷èÿòî âåëè÷àâà êóëà ñàì 
áèë èçãðàäèë. Òúé èçïúëíèë ñâîÿòà êëåòâà êðàë Ôèíðîä Ôåëàãóíä, íàé-
ïðåêðàñåí è íàé-îáè÷àí îò öåëèÿ ðîä íà Ôèíâå; à äî íåãî Áåðåí ðèäàåë 
îò ñêðúá è îò÷àÿíèå.
Â òîçè ÷àñ äîøëà Ëóòèåí è êàòî ñå èçïðàâèëà íà ìîñòà ïðåä Ñàóðîíîâèÿ 
îñòðîâ, çàïÿëà ïåñåí, ùî íå ìîæåëè äà óäúðæàò íèòî ñòåíè, íèòî êàìúê. 
×óë ÿ Áåðåí è ñè ïîìèñëèë, ÷å ñúíóâà; çàùîòî çâåçäèòå çàñèÿëè íàä 
íåãî è â êîðîíèòå íà äúðâåòàòà çàïåëè ñëàâåè. È â îòãîâîð 
ïðåäèçâèêàòåëíî çàïÿë ïåñåíòà, ùî ñàì áèë ñúòâîðèë âúâ âúçõâàëà íà 
Ñåäåìòå çâåçäè îò Ñúðïà íà Âàëàðèòå, çàêà÷åí îò Âàðäà ñðåä ñåâåðíèÿ 
íåáîñâîä êàòî ïîëè÷áà çà ïàäåíèåòî íà Ìîðãîò. À ñåòíå èçãóáèë ñåòíè 
ñèëè è ðóõíàë â ìðàêà.
Íî Ëóòèåí ÷óëà ãëàñà ìó è îòâúðíàëà ñ îùå ïî-ìîãúùà ïåñåí. Âúëöèòå 
íàäàëè âîé è öåëèÿò îñòðîâ ñå ðàçòðåñúë. Ñàóðîí áèë âúâ âèñîêàòà 
êóëà, îáãúðíàò â ÷åðíè ìèñëè; íî ñå óñìèõíàë êàòî ÷óë íåéíèÿ ãëàñ, 
ïîíåæå ðàçáðàë, ÷å òîâà å ùåðêàòà íà Ìåëèàí. Îòäàâíà ñå áèëà ðàçíåñëà 
äàëå÷ îò Äîðèàò ìúëâà çà ïðåëåñòòà íà Ëóòèåí è âúëøåáñòâîòî íà 
íåéíèòå ïåñíè; è Ñàóðîí çàìèñëèë äà ÿ ïëåíè è äà ÿ ïðåäàäå âúâ 
âëàñòòà íà Ìîðãîò, çàùîòî òúé ùÿë äà çàñëóæè ãîëÿìà íàãðàäà.
Çàòóé ïðàòèë íà ìîñòà åäèí îò ñâîèòå âúëöè. Íî Õóàí ðàçêúñàë çâÿðà 
áåçøóìíî. Ñàóðîí ïðîäúëæèë äà ïðàùà âúëöè åäèí ñëåä äðóã; è âñåêè ïúò 
Õóàí ïðåõàïâàë ãúðëàòà èì. Òîãàâà Ñàóðîí èçïðàòèë Äðàóãëóèí - 
ñòðàõîâèòî ñúçäàíèå íà äðåâíîòî çëî, ãîñïîäàð è ïðàðîäèòåë íà âñè÷êè 
âúðêîëàöè â Àíãáàíä. Îãðîìíà áèëà íåãîâàòà ìîù; è áèòêàòà ìåæäó Õóàí 
è Äðàóãëóèí áèëà äúëæà è ñâèðåïà. Àëà íàêðàÿ Äðàóãëóèí èçáÿãàë 
îáðàòíî â êóëàòà è òàì èçäúõíàë ïðåä íîçåòå íà Ñàóðîí; è ïðåäè äà 
óìðå ðåêúë íà ñâîÿ ãîñïîäàð: "Õóàí å òóê!" À Ñàóðîí, êàêòî âñè÷êè ïî 
òèÿ çåìè, çíàåë êàêâà ñúäáà å îòðåäåíà íà êó÷åòî îò Âàëèíîð è ìó 
õðóìíàëî, ÷å ìîæå áè ñàì ùå ÿ èçïúëíè. Çàòîâà ñå ïðåîáðàçèë â îáëèêà 
íà âúðêîëàê - íàé-ìîãúùèÿò, êîéòî íÿêîãà ñå áèë ðàæäàë íà òàÿ çåìÿ; è 
èçëÿçúë äà ñå ïðåáîðè çà ìîñòà.
Òúé óæàñíî áèëî íåãîâîòî èäâàíå, ÷å Õóàí îòñêî÷èë íàñòðàíè. Òîãàâà 
Ñàóðîí ñå íàõâúðëèë âúðõó Ëóòèåí è òÿ çàãóáèëà ñâÿñò îò çëîêîáíàòà 
çàïëàõà â íåãîâèÿ âçîð è ñêâåðíèòå èçïàðåíèÿ íà äúõà ìó. Àëà ïðåäè 
òóé óñïÿëà äà õâúðëè âúðõó î÷èòå ìó êðàé÷åòî íà ÷åðíèÿ ñè ïëàù; è òîé 
ñå ïðåïúíàë, çàùîòî çà ìèã ãî íàëåãíàëà äðÿìêà. Òîãàâà Õóàí ñå 
õâúðëèë íàïðåä. Òúé çàïî÷íàëà áèòêàòà ìåæäó Õóàí è Âúëêà-Ñàóðîí; äèâ 
ëàé è âúë÷è âîé îòåêíàëè íàäàëå÷å èç õúëìîâåòå, à ñòðàæàòà ïî ñòåíèòå 
íà Åðåä Âåòðèí îòòàòúê äîëèíàòà èçòðúïíàëà îò óæàñ, ùîì ãè ÷óëà.
Íî íè ìàãèÿ, íè çàêëèíàíèÿ, íè çúá, íè îòðîâà, íè ïúêëåíè óìåíèÿ è 
çâåðñêè ñèëè ìîæåëè äà ïîâàëÿò Õóàí îò Âàëèíîð; ñãðàá÷èë òîé âðàãà ñè 
çà ãúðëîòî è ãî ïðèòèñíàë êúì çåìÿòà. Òîãàâà Ñàóðîí âçåë äà ïðîìåíÿ 
îáëèê è ñå ïðåâðúùàë òó â çìèÿ, òó â ÷óäîâèùå, òó â îáè÷àéíàòà ñè 
ôîðìà; àëà íå ìîæåë äà ñå èçòðúãíå îò ÷åëþñòèòå íà Õóàí, áåç äà 
íàïóñíå äîêðàé æèâîòî òÿëî. È òúêìî ïðåäè ãíóñíèÿò ìó äóõ äà îòëåòè 
îò ñâîÿ ÷åðåí äîì, Ëóòèåí ñå ïðèáëèæèëà äî íåãî è êàçàëà, ÷å ñåãà ùå 
áúäå ëèøåí îò òåëåñíè îäåæäè, à òðåïåðåùèÿò ìó äóõ ùå îòëåòè îáðàòíî 
ïðè Ìîðãîò; è ñåòíå ïðîäúëæèëà:
- Òàì ðàçãîëåíàòà òè ñúùèíà ùå òúðïè âå÷íèòå ìúêè íà íåãîâîòî æåñòîêî 
ïðåçðåíèå, ïðîíèçâàíà îò îãíåíèÿ ìó âçîð, îñâåí àêî ñå ïðåäàäåø è ìè 
îòñòúïèø âëàñòòà íàä òàçè êóëà.
Òîãàâà Ñàóðîí ñå ïðåäàë, à Ëóòèåí ïîëó÷èëà âëàñò íàä îñòðîâà è âñè÷êî 
âúðõó íåãî; ÷àê ïîäèð òóé Õóàí ãî ïóñíàë. Ñàóðîí ìèãîì ñå ïðåâúðíàë 
âúâ âàìïèð, îãðîìåí êàòî ÷åðåí îáëàê ïðåä ëóíàòà è ðúñåéêè êðúâ îò 
ðàçêúñàíîòî ñè ãúðëî, îòëåòÿë íàä äúðâåòàòà êúì Òàóð-íó-Ôóèí, êúäåòî 
çàæèâÿë çàíàïðåä è èçïúëíèë öÿëàòà ãîðà ñ îùå ïî-ãîëÿì óæàñ.
À Ëóòèåí ñå èçïðàâèëà íà ìîñòà è îáÿâèëà ñâîÿòà âëàñò; ðàçêúñàëà ñå 
ìàãèÿòà, ùî êðåïÿëà êàìúê âúðõó êàìúê, òà ðóõíàëè òåæêèòå ïîðòè, 
ðàçöåïèëè ñå ñòåíèòå è ïîäçåìíèòå òúìíèöè ñå îòâîðèëè êúì áåëèÿ ñâÿò; 
ìíîæåñòâî ðîáè è ïëåííèöè èçëåçëè íàâúí ñòðåñíàòè è èçóìåíè, 
çàêðèâàéêè î÷èòå ñè îò áëåäàòà ëóííà ñâåòëèíà, çàùîòî äúëãî áèëè 
ëåæàëè ñðåä íåïðîãëåäíèÿ ìðàê íà Ñàóðîí. Àëà Áåðåí íå èçëÿçúë. Òîãàâà 
Õóàí è Ëóòèåí òðúãíàëè äà ãî äèðÿò èç îñòðîâà; è Ëóòèåí ãî çàâàðèëà 
äà îïëàêâà ìúðòâèÿ Ôåëàãóíä. Òúé âåëèêà áèëà ìúêàòà ìó, ÷å ëåæàë 
íåïîäâèæíî è íå ÷óë íåéíèòå ñòúïêè. Ìèñëåéêè ãî çà ìúðòúâ, òÿ îáâèëà 
ðúöå îêîëî íåãî è ïîòúíàëà â çàáðàâà. Íî Áåðåí ñå âúçâúðíàë îò 
áåçäíèòå íà îò÷àÿíèåòî êúì áåëèÿ ñâÿò, ïîâäèãíàë ÿ è äâàìàòà ñå 
ïîãëåäíàëè îòíîâî; à èççàä ìðà÷íèòå õúëìîâå äåíÿò èçãðÿë íàä ãëàâèòå 
èì.
Ïîãðåáàëè Ôåëàãóíä âúðõó âèñîêèÿ õúëì íà ñîáñòâåíèÿ ìó îñòðîâ è òèÿ 
çåìè ñå ïðå÷èñòèëè; è çåëåíèÿò ãðîá íà Ôèíðîä, ñèí Ôèíàðôèíîâ, íàé-
ïðåêðàñåí îò âñè÷êè åëôè÷åñêè ïðèíöîâå, ùå îñòàíå íåîñêâåðíåí ÷àê 
äîäåòî çåìÿòà ñå ïðîìåíè, ðàçðóøè è ïîòúíå ïîä ïàãóáíè ìîðñêè òàëàçè. 
Íî Ôèíðîä ñå ðàçõîæäà çàåäíî ñ áàùà ñè Ôèíàðôèí ïîä äúðâåòàòà â 
Åëäàìàð.


Îòíîâî ñâîáîäíè, Áåðåí è Ëóòèåí Òèíóâèåë äúëãî áðîäèëè èç ãîðèòå, çà 
äà ñå íàñëàäÿò íà îáíîâåíàòà ðàäîñò; çèìàòà äîøëà, àëà íÿìàëà âëàñò 
íàä òÿõ, çàùîòî öâåòÿ ðàçöúôâàëè ïî ñòúïêèòå íà Ëóòèåí è ïòèöè ïååëè 
ïî çàñíåæåíèòå êëîíè. Íî âåðíèÿò Õóàí ñå çàâúðíàë ïðè ñâîÿ ãîñïîäàð 
Êåëåãîðì; äðóæáàòà èì îáà÷å áèëà îõëàäíÿëà.
À â Íàðãîòðîíä çàïî÷íàëè ðàçìèðèöè. Çàùîòî íàòàì ñå çàâúðíàëè 
ìíîæåñòâî ïëåííèöè, îñâîáîäåíè îò ïîäçåìèÿòà íà Ñàóðîí è òðúãíàëà 
ìúëâà, êîÿòî Êåëåãîðì íå ìîæåë äà ïîòóøè ñ íèêàêâè ñëîâà. Åëôèòå 
ãîð÷èâî îïëàêâàëè ãèáåëòà íà ñâîÿ êðàë Ôåëàãóíä è ðîïòàåëè, ÷å åäíà 
êðåõêà äåâîéêà å äðúçíàëà äà èçâúðøè îíîâà, íà êîåòî íå ñå îñìåëèëè 
Ôåàíîðîâèòå ñèíîâå; ìíîçèíà îáà÷å óñåùàëè, ÷å íå ñòðàõ, à êîâàðíè 
çàìèñëè ñà ïðè÷èíèëè áåçäåéñòâèåòî íà Êåëåãîðì è Êóðóôèí. Çàòóé 
íàðîäúò íà Íàðãîòðîíä ïðåñòàíàë äà ïðèçíàâà òÿõíàòà âëàñò è âñè÷êè 
ñúðöà ñå îáúðíàëè ïàê êúì Ôèíàðôèíîâèÿ ðîä; âå÷å ñå ñëóøàëà ñàìî 
âîëÿòà íà Îðîäðåò. Íî òîé íå ïîæåëàë äà íàêàæå ñúñ ñìúðò äâàìàòà 
áðàòÿ, êàêòî ïðåäëàãàëè íÿêîè, çàùîòî ïðîëÿòàòà ðîäíèíñêà êðúâ ùÿëà 
äà ñòîâàðè îùå ïî-òåæêî ïðîêîáàòà íà Ìàíäîñ âúðõó âñè÷êè èì. Àëà 
ïîâåëèë äà íÿìà â íåãîâîòî êðàëñòâî íè õëÿá, íè ïîñòåëÿ çà Êåëåãîðì è 
Êóðóôèí, à ñåòíå ñå çàêëåë, ÷å çàíàïðåä íå ùå èìà äðóæáà ìåæäè 
Íàðãîòðîíä è ñèíîâåòå Ôåàíîðîâè.
- Òúé äà áúäå - ðåêúë Êåëåãîðì è â î÷èòå ìó ïðèïëàìíàëè çàêàíèòåëíè 
èñêðè; íî Êóðóôèí ñàìî ñå óñìèõíàë.
Ïîñëå äâàìàòà ÿõíàëè êîíåòå ñè è ïðåïóñíàëè êàòî ãîðñêè ïîæàð äà 
âèäÿò äàëè ùå ìîãàò äà îòêðèÿò ñâîèòå ñðîäíèöè èç èçòî÷íèòå îáëàñòè. 
Íî íèêîé íå ïîæåëàë äà òðúãíå ñ òÿõ, äîðè è îíèÿ, ùî áèëè îò òåõíèÿ 
ðîä; çàùîòî âñè÷êè óñåùàëè, ÷å ïðîêëÿòèåòî å íàòåãíàëî íàä äâàìàòà 
áðàòÿ è çëîòî ñå íîñè ïî äèðèòå èì. Ïî îíîâà âðåìå Êåëåáðèìáîð, ñèí 
Êóðóôèíîâ, ñå îòðåêúë îò áàùèíèòå ñè çëîäåÿíèÿ è îñòàíàë â 
Íàðãîòðîíä; Õóàí îáà÷å ïîñëåäâàë æðåáåöà íà ñâîÿ ãîñïîäàð Êåëåãîðì.
Íà ñåâåð ïðåïóñêàëè òå, çàùîòî òúðñåëè íàé-êðàòêèòå ïúòèùà êúì 
Õèìðèíã, êúäåòî æèâååë áðàò èì Ìàåäðîñ, òà èñêàëè çà ïî-ïðÿêî äà 
ìèíàò ïðåç Äèìáàð è ïîêðàé ñåâåðíèòå ïðåäåëè íà Äîðèàò; è íàèñòèíà 
èìàëî íàäåæäà äà ïðåñåêàò òàçè îáëàñò, àêî ñà áúðçè, òúé êàòî áèëà 
áëèçî äî ãðàíèöèòå íà Äîðèàò - ñòèãàëî ñàìî äà èçáÿãâàò Íàí Äóíãîðòåá 
è äàëå÷íèòå çàïëàõè â Ïëàíèíèòå íà Óæàñà.
Ðàçêàçâàò, ÷å â ñâîèòå ñêèòàíèÿ Áåðåí è Ëóòèåí ñòèãíàëè äî Áðåòèëñêèÿ 
ëåñ è íàêðàÿ íàáëèæèëè ãðàíèöèòå íà Äîðèàò. Òîãàâà Áåðåí ñè ñïîìíèë 
çà îáåùàíèåòî; è ñ áîëêà íà ñúðöå ðåøèë, êîãàòî îòâåäå Ëóòèåí íà 
ñèãóðíî ìÿñòî â íåéíàòà ñòðàíà, äà òðúãíå îòíîâî íà ïúò. Íî òÿ íå 
æåëàåëà ïîâå÷å äà ñå ðàçäåëÿ ñ íåãî è ðåêëà:
- Åäíî îò äâåòå òðÿáâà äà èçáåðåø, Áåðåí: äà ñå îòêàæåø îò êëåòâàòà è 
äà çàæèâååø â èçãíàíèå êàòî ñêèòàëåö ïî øèðîêèÿ ñâÿò, èëè äà óäúðæèø 
íà äóìàòà è äà âëåçåø â äâóáîé ñ ìîãúùåñòâîòî íà ìðàêà âúðõó ñàìèÿ ìó 
òðîí. Àëà êîéòî è ïúò äà èçáåðåø, àç ùå áúäà äî òåá è ñúäáàòà íè ùå å 
îáùà.
Äîêàòî êðà÷åëè è ðàçãîâàðÿëè çà òèÿ íåùà, áåç äà ìèñëÿò çà íèùî 
äðóãî, ïðåç ãîðàòà ñòðåìèòåëíî ñå çàäàëè æðåáöèòå íà Êåëåãîðì è 
Êóðóôèí; äâàìàòà áðàòÿ ãè ñúçðåëè è ðàçïîçíàëè îòäàëå÷ âðàãîâåòå ñè. 
Òîãàâà Êåëåãîðì îáúðíàë êîíÿ ñè è ãî ïðèøïîðèë ñðåùó Áåðåí, 
âúçíàìåðÿâàéêè äà ãî ïðåãàçè; à Êóðóôèí ñâúðíàë íàñòðàíè, ïðèâåë ñå è 
ãðàáíàë Ëóòèåí âúðõó ñåäëîòî, çàùîòî áèë ñèëåí è îïèòåí åçäà÷. Áåðåí 
îáà÷å îòñêî÷èë îò Êåëåãîðì è ðèïíàë ïðàâî âúðõó ïðåïóñêàùèÿ êîí íà 
îòìèíàëèÿ Êóðóôèí; è Ñêîêúò íà Áåðåí ñå ñëàâè â ïåñíèòå íà åëôè è 
õîðà. Ñãðàá÷èë Êóðóôèí çà ãúðëîòî èçîòçàä, äðúïíàë ãî è äâàìàòà 
ðóõíàëè íà çåìÿòà. Êîíÿò ñå èçïðàâèë íà çàäíè êðàêà è ïàäíàë, íî 
Ëóòèåí îòëåòÿëà íàñòðàíè è îñòàíàëà äà ëåæè âúðõó òðåâàòà.
Áåðåí ïðîäúëæàâàë äà ñòèñêà ãúðëîòî íà Êóðóôèí; àëà ñìúðòòà ãî 
äåáíåëà, çàùîòî Êåëåãîðì ïðåïóñêàë êúì íåãî ñ äúëãî êîïèå â ðúêàòà. Â 
òîçè ìîìåíò Õóàí çàáðàâèë çà ñâîÿòà ñëóæáà ïðè Êåëåãîðì è ñå õâúðëèë 
íàñðåùà, òà æðåáåöúò îòñêî÷èë è íå ïîñìÿë äà ñå ïðèáëèæè äî Áåðåí, 
ïîíåæå ñå áîÿë îò ãðàìàäíèÿ ïåñ. Êåëåãîðì îáñèïàë ñ ëþòè êëåòâè êîíÿ 
è êó÷åòî, îáà÷å Õóàí íå ñå ñòðåñíàë. Ìåæäóâðåìåííî Ëóòèåí ñå 
èçïðàâèëà è çàáðàíèëà íà Áåðåí äà ïîãóáâà Êóðóôèí; òîé ÿ ïîñëóøàë, íî 
ìó îòíåë âåùèòå, îðúæèÿòà è íîæà Àíãðèñò. Òîçè íîæ áèë èçðàáîòåí â 
Íîãðîä îò ïðîñëàâåíèÿ ìàéñòîð Òåë÷àð è ñå íîñåë áåç íîæíèöà; æåëÿçîòî 
ðåæåë êàòî çåëåíà âåéêà. Ïîñëå Áåðåí âäèãíàë Êóðóôèí, çàõâúðëèë ãî 
íàñòðàíè è ìó çàðú÷àë äà âúðâè ïðè áëàãîðîäíèòå ñè ðîäíèíè, ùî áèõà 
ìîãëè äà ãî íàó÷àò êàê äà èçïîëçâà ñâîÿòà äîáëåñò çà ïî-äîñòîéíè 
öåëè.
- Êîíÿ òè - êàçàë òîé - ùå çàäúðæà çà Ëóòèåí è âÿðâàì, ÷å ùå áúäå 
ùàñòëèâ äà ñå îòúðâå îò òàêúâ ãîñïîäàð.
Òîãàâà Êóðóôèí ïðîêëåë Áåðåí îò äúí äóøà.
- Âúðâè - ðåêúë ìó òîé, - îòèâàé êúì áúðçà è ëþòà ñìúðò.
Êåëåãîðì ãî âçåë çàä ñåáå ñè âúðõó êîíÿ è äâàìàòà áðàòÿ ñå ïðèãîòâèëè 
äà ñè òðúãíàò; à Áåðåí ñå îáúðíàë, áåç äà ñëóøà çàïëàõèòå èì. Àëà îò 
ñðàì è áåçñèëíà çëîáà Êóðóôèí ãðàáíàë ëúêà íà Êåëåãîðì è ñòðåëÿë 
íàçàä, äîêàòî ñå îòäàëå÷àâàëè; è ñòðåëàòà áèëà íàñî÷åíà êúì Ëóòèåí. 
Õóàí ðèïíàë íàïðåä è ÿ õâàíàë ñúñ çúáè; íî Êóðóôèí ñòðåëÿë îùå 
âåäíúæ, à Áåðåí èçñêî÷èë ïðåä Ëóòèåí è ñòðåëàòà ãî óëó÷èëà ïðàâî â 
ãúðäèòå.
Ðàçêàçâàò, ÷å Õóàí äúëãî ïðåñëåäâàë çëèòå áðàòÿ è òå áÿãàëè ñ óæàñ 
ïðåä íåãî; à êàòî ñå çàâúðíàë, äîíåñúë íà Ëóòèåí îò ãîðàòà íåçíàéíà 
áèëêà. Ñ íåÿ òÿ ïðåâúðçàëà ðàíàòà íà Áåðåí è ñ âúëøåáñòâà è îáè÷ ãî 
èçöåëèëà; òúé íàé-ïîäèð ñå çàâúðíàëè â Äîðèàò. Òàì Áåðåí äúëãî ñå 
ðàçêúñâàë ìåæäó ëþáîâòà è äàäåíàòà äóìà, íî òúé êàòî çíàåë, ÷å Ëóòèåí 
âå÷å å â áåçîïàñíîñò, åäíà ñóòðèí ñòàíàë ïðåäè èçãðåâ ñëúíöå è 
çàðú÷àë íà Õóàí äà ÿ ïàçè; ïîñëå ñ áîëêà íà ñúðöå ïîòåãëèë, äîêàòî 
Ëóòèåí îùå ñïÿëà âúðõó òðåâàòà.
Îòíîâî ïðåïóñíàë íà Ñåâåð, êúì Ñèðèîíñêèÿ ïðîõîä, è êàòî íàáëèæèë 
ïîêðàéíèíèòå íà Òàóð-íó-Ôóèí, ïîãëåäíàë ïðåç îïóñòîøåíèÿ Àíôàóãëèò, 
âèäÿë â äàëå÷èíàòà âúðõîâåòå íà Òàíãîðîäðèì. Òàì ïóñíàë êîíÿ íà 
Êóðóôèí è ìó çàðú÷àë äà çàáðàâè ñòðàõ è ðîáñòâî, çà äà ïðåïóñêà íà 
âîëÿ ïî çåëåíàòà òðåâà èç ðàâíèíèòå êðàé Ñèðèîí. À ïîñëå, ïîíåæå âå÷å 
áèë ñàì ïðåä ïðàãà íà ïîñëåäíàòà ãèáåëíà çàïëàõà, ñú÷èíèë Ïðîùàëíàòà 
ïåñåí âúâ âúçõâàëà íà Ëóòèåí è íåáåñíèòå ñâåòèëà; çàùîòî âÿðâàë, ÷å 
ñåãà ùå òðÿáâà äà ñå ñáîãóâà ñ îáè÷òà è ñâåòëèíàòà. Åòî ÷àñò îò 
ñëîâàòà íà òàÿ ïåñåí:

Ïðîùàâàé, ñâåòúë íåáîñêëîí,
ïîä òåá æèâÿ âúâ ñâîÿ äîì
è òè÷àøå êàòî ñúðíà
ïîä ñëúí÷åâ áëÿñúê è ëóíà
òÿ, Ëóòèåí Òèíóâèåë,
íàé-íåæíà â çåìíèÿ ïðåäåë.
Äîðè ñâåòúò äà å óìðÿë
äîðè ðàçáèò äà ðóõíå öÿë
â ïúðâè÷íèÿ áåçäúíåí ìðàê
çà òóé ãî áèõ âúçâúðíàë ïàê -
çåìÿ, ìîðå, çîðà è äåí
è ÷å å çúðíàë Ëóòèåí.

È çàïÿë ñ ïúëåí ãëàñ, áåç äà ãî å ãðèæà äàëè ùå ÷óå íÿêîé, çàùîòî áèë 
îò÷àÿí è íå ñå íàäÿâàë íà ñïàñåíèå.
Àëà Ëóòèåí ÷óëà ïåñåíòà ìó è çàïÿëà â îòãîâîð, èçëèçàéêè íåíàäåéíî îò 
ãîðàòà. Çàùîòî Õóàí îùå âåäíúæ ñå áèë ñúãëàñèë äà ÿ íîñè è ñòðåìãëàâî 
ñå âòóðíàë ïî äèðÿòà íà Áåðåí. Äúëãî ðàçìèøëÿâàëî âÿðíîòî ìó ñúðöå 
êàê äà îáëåê÷è çàïëàõàòà íàä òèÿ äâàìà, êîèòî îáè÷àë. Çàòîâà ïî ïúòÿ 
ñâúðíàë ïðåç îñòðîâà íà Ñàóðîí è âçåë îòòàì çëîêîáíàòà âúë÷à þçäà íà 
Äðàóãëóèí è ïðèëåïîâàòà êîæà íà Òóðèíãâåòèë. Òÿ áèëà ïðàòåíèöà íà 
Ñàóðîí è ÷åñòî ïðåëèòàëà â îáëèêà íà âàìïèð äî Àíãáàíä; à äúëãèòå 
êîñòåëèâè ïðúñòè âúðõó êðèëåòå é èìàëè íà âñÿêà ñòàâà ïî åäèí æåëåçåí 
íîêúò. Îáëå÷åíè ñ òèÿ ñòðàõîâèòè îäåæäè, Õóàí è Ëóòèåí ñå óñòðåìèëè 
ïðåç Òàóð-íó-Ôóèí è âñè÷êî æèâî áÿãàëî îò ïúòÿ èì.
Êàòî ãè âèäÿë äà íàáëèæàâàò, Áåðåí ñå îò÷àÿë; è ñå çàïèòàë äàëè 
íàèñòèíà å ÷óë ãëàñà íà Ëóòèåí, èëè âðàãúò å ñúòâîðèë òàÿ èçìàìà, çà 
äà ãî õâàíå â ïðèìêèòå ñè. Íî òå ñïðåëè, çàõâúðëèëè ãðîçíèòå îäåæäè è 
Ëóòèåí ñå âòóðíàëà íàñðåùà ìó. Òúé Áåðåí è Ëóòèåí îòíîâî ñå ñðåùíàëè 
ìåæäó ïóñòèíÿòà è ãîðàòà. Òîé äúëãî ìúë÷àë è ñå ðàäâàë; íî íàêðàÿ ñå 
îïèòàë îòíîâî äà ðàçóáåäè Ëóòèåí îò íåéíîòî íàìåðåíèå äà ãî 
ïðèäðóæàâà.
- Òðèæäè ïðîêëåòà äà å äóìàòà, ùî äàäîõ íà Òèíãîë - ðåêúë òîé, - ïî-
äîáðå äà ìå áåøå ïîãóáèë â Ìåíåãðîò, îòêîëêîòî äà òå äîâåäà ïîä 
ñÿíêàòà íà Ìîðãîò.
Òîãàâà Õóàí çà âòîðè ïúò çàãîâîðèë ñ ÷îâåøêè ñëîâà è òúé ïîñúâåòâàë 
Áåðåí:
- Âå÷å íå ìîæåø äà ñïàñèø Ëóòèåí îò ñÿíêàòà íà ñìúðòòà, òúé êàòî ÷ðåç 
ñàìàòà ñè îáè÷ å îáâúðçàíà ñ íåÿ. Ìîæåø äà îáúðíåø ãðúá íà ñúäáàòà è 
äà îòâåäåø ëþáèìàòà ñè â èçãíàíèå, òúðñåéêè íàïðàçíî ïîêîé äîäåòî ñè 
æèâ. Íî àêî íå èñêàø äà ñå îòêàæåø îò ñâîÿòà ó÷àñò, òîãàâà èëè ùå 
èçîñòàâèø Ëóòèåí, à òóé çíà÷è òÿ íåïðåìåííî äà óìðå îò ñêðúá, èëè ïúê 
ùå ÿ âçåìåø, òà çàåäíî äà ñå ïðåáîðèòå ñúñ ñúäáàòà - áåçíàäåæäíà, àëà 
íå ñúâñåì. Äðóã ñúâåò íå ìîãà äà òè äàì, à è íå ìè å ïèñàíî äà 
ïðîäúëæà ñ òåá ïî-íàòàòúê. Íî ñúðöåòî ìè âåùàå, ÷å ñ î÷èòå ñè ùå âèäÿ 
îíóé, êîåòî âè ÷àêà ïðåä Ïîðòàòà. Âñè÷êî îñòàíàëî å çàáóëåíî çà âçîðà 
ìè; àëà ìîæå ïúòèùàòà íà òðèìà íè äà âîäÿò îáðàòíî êúì Äîðèàò è òàì 
äà ñå ñðåùíåì îùå âåäíúæ ïðåäè êðàÿ.
Òîãàâà Áåðåí ðàçáðàë, ÷å Ëóòèåí å íåîòäåëèìà îò îáùàòà èì ó÷àñò è 
ïîâå÷å íå ñå îïèòâàë äà ÿ ðàçóáåäè. Ñúñ ñúâåòèòå íà Õóàí è 
ìàãè÷åñêîòî èçêóñòâî íà Ëóòèåí òîé íàâëÿêúë þçäèòå íà Äðàóãëóèí, à òÿ 
íàäÿíàëà êðèëàòàòà êîæà íà Òóðèíãâåòèë. Òúé ñå ïðåîáðàçèë Áåðåí, ÷å 
ïî âñè÷êî çàïðèëè÷àë íà âúðêîëàê, ñàìî äåòî â î÷èòå ìó ñèÿåë ñâèðåï è 
íåïðåêëîíåí, íî ÷èñò äóõ; óæàñ ïðîáëåñíàë â íåãîâèÿ âçîð, êàòî âèäÿë 
äî ñåáå ñè ÷óäîâèùåí ïðèëåï ñúñ ñáðú÷êàíè êðèëå. Ïîñëå íàäàë ïðîòÿæåí 
âîé ïîä ëóíàòà è ïîáÿãíàë íàäîëó ïî õúëìà, à ïðèëåïúò ðàçïåðèë êðèëå 
è ñå ïîíåñúë íàä íåãî.


Ìèíàëè ïðåç áåçáðîé îïàñíîñòè, äîêàòî íàêðàÿ, ïîêðèòè ñ ïðàõ îò 
äúëãèÿ è òåæúê ïúò, ñòèãíàëè äî ñòðàõîâèòàòà äîëèíà, ùî ñå ïðîñòèðàëà 
ïðåä Ïîðòàòà íà Àíãáàíä. ×åðíè áåçäíè çååëè êðàé ïúòÿ è îò òÿõ 
èçëèçàëè áåçôîðìåíè òâàðè, ùî ñå ãúð÷åëè êàòî çìèè. Îò äâåòå ñòðàíè 
êàòî êðåïîñò ñòúð÷àëè íàçúáåíè êàíàðè, à êàöíàëèòå ïî âúðõîâåòå èì 
ëåøîÿäè ãðà÷åëè ñ ãíóñíè ãëàñîâå. Îòïðåä áèëà íåïðåâçåìàåìàòà Ïîðòà - 
îãðîìíà ìðà÷íà àðêà â ïîäíîæèåòî íà ïëàíèíàòà; íàä íåÿ íà õèëÿäè 
ñòúïêè ñå èçäèãàëà ãëàäêà îòâåñíà ñêàëà.
Òàì ãè îáçåëî îò÷àÿíèå, çàùîòî ïðåä ïîðòàòà ñòîÿë ïàçà÷, çà êîéòî íå 
áèëè ÷óâàëè äîñåãà. Äî Ìîðãîò áèëè äîñòèãíàëè ñëóõîâå çà íÿêàêâè 
íåçíàéíè ïëàíîâå íà åëôè÷åñêèòå âëàäåòåëè, à îò äàëå÷íèòå ãîðñêè 
äåáðè äîëèòàë ìîùíèÿò ëàé íà ñòðàøíèÿ áîåí ïåñ Õóàí, êîãîòî íÿêîãà 
ñàìèòå Âàëàðè èçïðàòèëè ñðåùó çëèòå ñúçäàíèÿ. Òîãàâà Ìîðãîò ñè 
ñïîìíèë ïðîðî÷åñòâîòî çà ó÷àñòòà íà Õóàí è èçáðàë åäíî ìàëêî âúë÷å îò 
ãëóòíèöàòà íà Äðàóãëóèí; îò ñîáñòâåíàòà ñè ðúêà ãî õðàíåë ñ æèâà ïëúò 
è âëèâàë â íåãî ñâîÿòà ñèëà. Áúðçî ðàñíàë âúëêúò, äîêàòî íàêðàÿ âå÷å 
íå ìîæåë äà ñå ïîáåðå â íèêàêâà êëåòêà è ëåæàë ãðàìàäåí è âå÷íî 
ïðåãëàäíÿë ïðåä íîçåòå íà Ìîðãîò. Òúé â íåãî ïðîíèêíàë ïúêëåí îãúí è 
ëþòà çëîáà; èçïúëíèë ãî âñåèçãàðÿù äóõ - âå÷íî èçìú÷âàí, ñòðàøåí è 
ìîãúù. Êàðõàðîò, ñèðå÷ ×åðâåíàòà ïàñò ãî íàðè÷àò â ïðåäàíèÿòà îò îíèÿ 
äíè, à îùå Àíôàóãëèð, ùî îçíà÷àâà Àë÷íèòå ÷åëþñòè. È çà äà ñå îïàçè 
îò Õóàí, Ìîðãîò ìó ïîâåëèë äà ëåæè äåí è íîù ïðåä ïîðòèòå íà Àíãáàíä, 
áåç äà çàñïèâà.
Êàðõàðîò ñúçðÿë äâàìàòà ïðèøúëöè îòäàëå÷å è ãî îáçåëî ñúìíåíèå; 
çàùîòî äî Àíãáàíä îòäàâíà áèëè ñòèãíàëè âåñòè, ÷å Äðàóãëóèí å ìúðòúâ. 
Çàòóé êîãàòî ñå ïðèáëèæèëè, òîé íå èì ðàçðåøèë äà âëÿçàò è íàðåäèë äà 
ñïðàò; ïîñëå ïðèñòúïèë íàïðåä çàïëàøèòåëíî, ïîíåæå íàäóøâàë íåùî 
íåïîçíàòî èç âúçäóõà îêîëî òÿõ. Íî èçâåäíúæ íÿêàêâà ñòðàííà ñèëà, 
íàñëåäåíà îò íåéíèÿ äðåâåí áîæåñòâåí ðîä, îáçåëà Ëóòèåí è êàòî 
îòõâúðëèëà ãíóñíèòå îäåæäè, òÿ ñå èçïðàâèëà ñ ïúëåí ðúñò - äðåáíè÷êà 
ïðåä ÷óäîâèùíèÿ Êàðõàðîò, àëà ëú÷åçàðíà è ñòðàõîâèòà. Âäèãíàëà ðúêà è 
ìó ïîâåëèëà äà çàñïè ñ äóìèòå:
- Î, ñêðúáíî çà÷åíàò äóõ, ïîòúíè ñåãà â ìðà÷íà çàáðàâà è çàáðàâè çà 
ìàëêî óæàñíàòà ó÷àñò íà ñâîÿ æèâîò.
È Êàðõàðîò ðóõíàë êàòî ñðàçåí îò ìúëíèÿ.
Òîãàâà Áåðåí è Ëóòèåí ìèíàëè ïðåç Ïîðòàòà è ñëåçëè íàäîëó ïî 
ëàáèðèíòà îò ñòúëáèùà; è çàåäíî èçâúðøèëè íàé-âåëèêèÿ ïîäâèã, çà 
êîéòî íÿêîãà ñà äðúçâàëè äà ïîìèñëÿò åëôè è õîðà. Çàùîòî ñòèãíàëè äî 
ñàìèÿ òðîí íà Ìîðãîò â íàé-äúëáîêàòà çàëà, êðåïåíà âúðõó óæàñ, 
îñâåòåíà îò ïëàìúöè è èçïúëíåíà ñ áåçáðîé îðúæèÿ çà ñìúðò è ìú÷åíèÿ. 
Òàì Áåðåí âúâ âúë÷èÿ ñè îáëèê ñå ïðîìúêíàë ïîä òðîíà; íî ìîãúùàòà 
âîëÿ íà Ìîðãîò ñìúêíàëà îò Ëóòèåí èçìàìíèòå îäåæäè è òîé ïðèêîâàë 
âçîð âúðõó íåÿ. Âìåñòî äà ñå èçïëàøè îò î÷èòå ìó, òÿ íàçîâàëà 
èñòèíñêîòî ñè èìå è ïðåäëîæèëà äà çàïåå ïðåä íåãî êàòî áðîäåù 
òðóáàäóð. À Ìîðãîò êàòî âèäÿë íåéíàòà õóáîñò, ïëàìíàë îò ñêâåðíà 
ñòðàñò è â äóøàòà ìó ñå çàðîäèë íîâ ïëàí, ïî-÷åðåí îò âñè÷êî äðóãî, 
ùî áèë çàìèñëÿë îòêàêòî èçáÿãàë îò Âàëèíîð. Òúé ñå îïëåë â 
ñîáñòâåíîòî ñè ëóêàâñòâî, ïîíåæå áèë óâëå÷åí îò ãëåäêàòà è äîêàòî 
òàéíî ñå íàñëàæäàâàë íà ñâîèòå ÷åðíè íàìåðåíèÿ, îñòàâèë çà ìàëêî 
Ëóòèåí íà ñâîáîäà. À òÿ èçâåäíúæ èç÷åçíàëà îò âçîðà ìó è çàïÿëà ñðåä 
ñåíêèòå ïåñåí, èçïúëíåíà ñ òîëêîç íåâúîáðàçèìà ïðåëåñò è òúé 
îñëåïèòåëíà ìîù, ÷å Ìîðãîò ñëóøàë êàòî îìàãüîñàí; îáçåëà ãî ñëåïîòà è 
âçîðúò ìó íàïðàçíî ñå ëóòàë íàñàì-íàòàì äà ÿ äèðè.
Òåæêà äðÿìêà ïàäíàëà íàä âñè÷êè â ìðà÷íèÿ ìó ÷åðòîã, îãíüîâåòå 
ïîìðúêíàëè è èçãàñíàëè; íî Ñèëìàðèëèòå ïî êîðîíàòà âúðõó ãëàâàòà íà 
Ìîðãîò èçâåäíúæ ëóìíàëè ñ ëú÷åçàðåí áÿë ïëàìúê; è îò òîâàðà íà òàÿ 
êîðîíà ñ áåçöåííèòå êàìúíè ïî íåÿ ãëàâàòà ìó ïðîâèñíàëà íàäîëó, ñÿêàø 
ïîä òåæåñòòà íà öåëèÿ ñâÿò, èçïúëíåí ñ òîëêîâà ñêúðáè, ñòðàõîâå è 
æåëàíèÿ, ÷å äîðè íåïðåêëîííàòà âîëÿ íà Ìîðãîò íå ìîæåëà äà èì óñòîè. 
Òîãàâà Ëóòèåí ðàçìàõàëà êðèëàòàòà ñè äðåõà, èçëåòÿëà íàãîðå è ãëàñúò 
é ñå ïîñèïàë êàòî äúæä íàä äúëáîêè è ìðà÷íè åçåðà. Ìåòíàëà ïëàùà ñè 
ïðåä î÷èòå íà Ìîðãîò è ìó ïðàòèëà ñúíîâèäåíèå, íåîáÿòíî è òúìíî êàòî 
Îòâúäíàòà Ïóñòîòà, ãäå íÿêîãà áðîäåë ñàìîòåí. Èçâåäíúæ òúé ðóõíàë 
êàòî ïëàíèíñêà ëàâèíà è ñ òúòåí ñå ñãðîìîëÿñàë îò òðîíà âúðõó ïîäà íà 
ïúêëåíàòà ñè çàëà. Æåëÿçíàòà êîðîíà ñ òðÿñúê ñå òúðêóëíàëà îò ãëàâàòà 
ìó. Âñè÷êî ñòèõíàëî.
Êàòî ìúðòúâ çâÿð ëåæàë Áåðåí ïîä òðîíà; íî Ëóòèåí ãî ïðîáóäèëà ñ 
äîêîñâàíå íà äëàíòà ñè è òîé çàõâúðëèë âúë÷èÿ îáëèê. Ïîñëå èçâàäèë 
íîæà Àíãðèñò è îòñÿêúë æåëåçíèòå çúáöè, êîèòî äúðæàëè åäèí îò 
Ñèëìàðèëèòå.
Êîãàòî ãî ñòèñíàë â äåñíèöà, ñèÿíèåòî áëèêíàëî ïðåç æèâàòà ïëúò è 
ðúêàòà ìó çàïðèëè÷àëà íà ðàçïàëåíà ëàìïà; àëà êàìúêúò ïðèåë íåãîâîòî 
äîêîñâàíå è íå ìó ïðè÷èíèë çëî. Òîãàâà íà Áåðåí ìó õðóìíàëî äà 
íàäõâúðëè îáåùàíîòî è äà îòíåñå îò Àíãáàíä è òðèòå òâîðåíèÿ íà 
Ôåàíîð; íå áèëà îáà÷å òàêàâà ñúäáàòà íà Ñèëìàðèëèòå. Íîæúò Àíãðèñò ñå 
ñòðîøèë è êúñ÷å îò îñòðèåòî ïðîíèçàëî áóçàòà íà Ìîðãîò. Òîé òðåïíàë, 
èçñòåíàë è öÿëàòà àðìèÿ íà Àíãáàíä ñå ðàçìúðäàëà â ñúíÿ ñè.
Óæàñ îáçåë òîãàâà Áåðåí è Ëóòèåí, òà ïîáÿãíàëè ïðåçãëàâà è áåç äà 
ïðîìåíÿò îáëèêà ñè, çàùîòî íå èñêàëè íèùî äðóãî, îñâåí îùå âåäíúæ äà 
çúðíàò ñâåòëèíàòà íà áåëèÿ äåí. Íèêîé íå ãè ñïðÿë ïî ïúòÿ è íèêîé íå 
ãè ïðåñëåäâàë, íî Ïîðòàòà ñå îêàçàëà ïðåãðàäåíà, ïîíåæå Êàðõàðîò ñå 
áèë ñúáóäèë îò äðÿìêà è ñòîÿë ãíåâíî âúçïðàâåí ïðåä ïðàãà íà Àíãáàíä. 
Îùå ïðåäè äà óñåòÿò, òîé ãè çàáåëÿçàë è ñå õâúðëèë íàñðåùà èì êàêòî 
òè÷àëè.
Ëóòèåí áèëà èçíóðåíà è íÿìàëà íèòî ñèëè, íèòî âðåìå äà îáóçäàå âúëêà. 
Íî Áåðåí èçñêî÷èë ïðåä íåÿ è âäèãíàë Ñèëìàðèëà âèñîêî â äåñíèöàòà ñè. 
Êàðõàðîò ñïðÿë è çà ìèã ñå èçïëàøèë.
- Ìàõíè ñå è áÿãàé íàäàëå÷! - èçâèêàë Áåðåí. - Çàùîòî òîçè îãúí ùå 
èçïåïåëè è òåá, è âñè÷êè çëè òâàðè.
È òîé ðàçìàõàë Ñèëìàðèëà ïðåä î÷èòå íà âúëêà.
Àëà Êàðõàðîò ïîãëåäíàë áåç ñòðàõ ñâåùåíèÿ êàìúê è àë÷íèÿò äóõ â íåãî 
ïëàìíàë êàòî ïîæàð; è êàòî çèíàë âíåçàïíî, òîé îòõàïàë êèòêàòà íà 
Áåðåí. Ñúùèÿ ìèã â óòðîáàòà ìó èçáóõíàë ñòðàõîâèò ïëàìúê è Ñèëìàðèëúò 
îïúðëèë ïðîêúëíàòàòà ìó ïëúò. Ñ äèâ âîé ïîáÿãíàë Êàðõàðîò è ñêàëíèòå 
ñòåíè îêîëî Ïîðòàòà ïðîêúíòåëè îò ñòðàäàë÷åñêèÿ ìó ðåâ. Òúé ñòðàøåí 
áèë ñòàíàë â ñâîÿòà ëóäîñò, ÷å âñè÷êè èç÷àäèÿ íà Ìîðãîò èç òàÿ äîëèíà 
èëè ïî ïúòèùàòà êúì íåÿ èçáÿãàëè íàäàëå÷; çàùîòî òîé ðàçêúñâàë âñè÷êî 
æèâî ïðåä ñåáå ñè è ñå íîñåë â ñâèðåï áÿã èç ñåâåðíèòå çåìè, ãîòîâ äà 
óíèùîæè öåëèÿ ñâÿò. Îò âñè÷êè áåäñòâèÿ, ùî ñïîëåòåëè Áåëåðèàíä ïðåäè 
äà ðóõíå Àíãáàíä, áåçóìèåòî íà Êàðõàðîò áèëî íàé-ñòðàøíîòî; çàùîòî â 
óòðîáàòà ìó ñå òàÿëî ìîãúùåñòâîòî íà Ñèëìàðèëà.
À Áåðåí ëåæàë â íåñâÿñò ïðåä ñòðàõîâèòàòà Ïîðòà è ñìúðòòà ñå 
ïðîêðàäâàëà êúì íåãî, çàùîòî çúáèòå íà âúëêà áèëè ïîêðèòè ñ îòðîâà. 
Ëóòèåí ñ óñòíè èçöåäèëà îòðîâàòà è íàïðåãíàëà ñåòíè ñèëè, çà äà 
èçëåêóâà æåñòîêàòà ðàíà. Íî çàä íåÿ îò äúëáèíèòå íà Àíãáàíä ñå 
íàäèãíàëà ÿðîñòíà ãëú÷êà. Ïúë÷èùàòà íà Ìîðãîò ñå ñúáóæäàëè.
Òúé èçãëåæäàëî, ÷å ïîõîäúò çà Ñèëìàðèëà ùå çàâúðøè ñ ãèáåë è 
îò÷àÿíèå; àëà â îíçè ÷àñ íàä ñòåíèòå íà äîëèíàòà ñå ïîÿâèëè òðè 
ìîãúùè ïòèöè, óñòðåìåíè íà ñåâåð ñ êðèëå ïî-áúðçè îò âÿòúðà. Ñðåä 
âñè÷êè æèâè òâàðè ñå áèëà ðàçíåñëà ìúëâàòà çà ïúòåøåñòâèÿòà è áåäèòå 
íà Áåðåí, à Õóàí ñàì áèë ïîìîëèë çâåðîâå è ïòèöè äà áúäàò íàùðåê è äà 
ìó ïîìàãàò. Âèñîêî íàä öàðñòâîòî Ìîðãîòîâî ñå ðååëè Òîðîíäîð è 
íåãîâèòå ïîäàíèöè, òà êàòî âèäåëè áåçóìèåòî íà Âúëêà è òåæêàòà ó÷àñò 
íà Áåðåí, óñòðåìíî ëèòíàëè íàäîëó òúêìî â ìèãà, êîãàòî öÿëàòà ìîù íà 
Àíãáàíä ñå îòúðñâàëà îò îêîâèòå íà ñúíÿ.
Âäèãíàëè òå Ëóòèåí è Áåðåí íàä çåìÿòà è ãè îòíåñëè â îáëàöèòå. Ïîä 
òÿõ èçâåäíúæ îòåêíàëè ãðúìîòåâèöè, ìúëíèè ëèòíàëè êúì íåáåòî è 
ïëàíèíèòå ñå ðàçòðåñëè. Òàíãîðîäðèì èçáúëâàë ïëàìúöè è ïóøåê, îãíåíè 
ñâåòêàâèöè èçáóõíàëè íà âñè÷êè ñòðàíè è îïóñòîøèòåëíî ñå ñòîâàðèëè 
íàä ðàâíèíèòå; è Íîëäîðèòå â Õèòëóì èçòðúïíàëè îò ñòðàõ. Íî Òîðîíäîð 
ñå íîñåë âèñîêî íàä çåìÿòà ïî íåîáÿòíèòå íåáåñíè äðóìèùà, ãäå 
ñëúíöåòî ãðåå ïî öÿë äåí íåçàñåí÷åíî è íîùåì ëóíàòà áðîäè ñðåä 
ãðîçäîâå ÿðêè çâåçäè. Òúé ïðåëåòåëè âèõðåíî íàä Äîð-íó-Ôàóãëèò è 
Òàóð-íó-Ôóèí, äîêàòî íàêðàÿ äîñòèãíàëè ïîòàéíàòà äîëèíà Òóìëàäåí. Íè 
îáëàê, íè ìúãëà èìàëî íàä íåÿ òîçè äåí è êàòî ïîãëåäíàëà íàäîëó, 
Ëóòèåí ñúçðÿëà äàëå÷å ïîä ñåáå ñè êàòî áÿë áëÿñúê âúðõó çåëåí 
ñêúïîöåíåí êàìúê ñèÿíèåòî íà ïðåêðàñíèÿ Ãîíäîëèí, êúäåòî æèâååë 
Òóðãîí. Çàðèäàëà, çàùîòî ñè ìèñëåëà, ÷å Áåðåí å îáðå÷åí íà ãèáåë; òîé 
íå îòâàðÿë î÷è, íå èçðè÷àë íèòî äóìà è ïîäèð òóé íå ïîìíåë íèùè÷êî îò 
ïîëåòà. Íàé-ñåòíå îðëèòå ãè ñïóñíàëè êðàé ãðàíèöèòå íà Äîðèàò - â 
ñúùàòà äîëèíà, îò êîÿòî ñå áèë èçìúêíàë êðàäåøêîì îò÷àÿíèÿò Áåðåí, 
îñòàâÿéêè Ëóòèåí äà ñïè.
Òàì ãè îñòàâèëè îðëèòå è ñå çàâúðíàëè êúì ñâîèòå íåáåñíè ÷åðòîçè íàä 
âúðõîâåòå íà Êðèñàåãðèì; à ïðè Ëóòèåí äîòè÷àë Õóàí è äâàìàòà ñå 
ïîãðèæèëè çà Áåðåí êàêòî ïðåäíèÿ ïúò, êîãàòî ãî íàðàíèë Êóðóôèí. Àëà 
òàçè ðàíà áèëà æåñòîêà è îòðîâíà. Äúëãî ëåæàë Áåðåí è äóõúò ìó 
áëóæäàåë ïî ìðà÷íèòå ïðåäåëè íà ñìúðòòà, òåðçàí îò âå÷íà òðåâîãà, ùî 
ãî ïðåñëåäâàëà îò ñúí â ñúí. È êîãàòî âå÷å íàäåæäèòå èì ãàñíåëè, òîé 
èçâåäíúæ ñå ñúáóäèë è çúðíàë íàä ñåáå ñè íåáå ïðåç ëèñòàòà; à ïîä 
ëèñòàòà ÷óë êàê äî íåãî òèõî è áàâíî ïåå Ëóòèåí Òèíóâèåë. Îòíîâî áèëà 
íàñòàíàëà ïðîëåò.
Îò òîãàâà Áåðåí áèë íàðå÷åí Åðõàìèîí, ùî îçíà÷àâà Åäíîðúêèÿ; è 
ñòðàäàíèåòî çàâèíàãè ñå çàïå÷àòàëî âúðõó ëèöåòî ìó. Íî íàêðàÿ îáè÷òà 
íà Ëóòèåí ãî âúðíàëà êúì æèâîòà è êîãàòî ñå èçïðàâèë íà êðàêà, 
äâàìàòà îòíîâî òðúãíàëè äà áðîäÿò èç ãîðèòå. Íå áúðçàëè äà íàïóñíàò 
òîâà ìÿñòî, çàùîòî èì ñå ñòðóâàëî ïðåêðàñíî. Ëóòèåí èñêàëà âå÷íî äà 
ñêèòà èç äåáðèòå, çàáðàâÿéêè è äîì, è ðîä, è ñëàâàòà íà åëôè÷åñêèòå 
êðàëñòâà, à Áåðåí çà èçâåñòíî âðåìå áèë äîâîëåí äà êðà÷è äî íåÿ; íå 
ìîæåë îáà÷å äà çàáðàâè ñâîÿòà êëåòâà äà ñå çàâúðíå â Ìåíåãðîò, à è íå 
èñêàë äà îòíåìå äîêðàé Ëóòèåí îò áàùà é Òèíãîë. Çàùîòî ïî÷èòàë 
÷îâåøêèòå çàêîíè è ñìÿòàë, ÷å å îïàñíî áåç êðàéíà íóæäà äà ñå ïîãàçâà 
áàùèíàòà âîëÿ; îñâåí òóé ìó ñå ñòðóâàëî íåäîñòîéíî öàðñòâåíàòà è 
ïðåëåñòíà Ëóòèåí âå÷íî äà æèâåå èç ãîðèòå êàòî íàé-äèâèòå ëîâöè îò 
÷îâåøêèÿ ðîä - áåç äîì, áåç ïî÷åñòè è êðàñèâè âåùè, íà êàêâèòî ñà ñå 
íàñëàæäàâàëè âñè÷êè åëäàðñêè ïðèíöåñè. Çàòîâà ñëåä âðåìå óáåäèë 
Ëóòèåí äà îñòàâÿò çàä ãúðáà ñè òèÿ äèâè çåìè è ÿ ïîâåë êúì íåéíèÿ äîì 
â Äîðèàò. Òúé ïîâåëÿâàëà îáùàòà èì ñúäáà.
Òåæêè äíè áèëè íàñòàíàëè çà Äîðèàò. Áåçìúëâíà ñêðúá íàëåãíàëà âñè÷êè 
îòêàêòî èç÷åçíàëà Ëóòèåí. Äúëãî ÿ äèðèëè, àëà áåç óñïåõ. Ðàçêàçâàò, 
÷å ïî îíîâà âðåìå êðàëñêèÿò ïåñíîïîåö Äàåðîí íàïóñíàë ñòðàíàòà è 
ïîâå÷å íå ãî âèäåëè. Èìåííî òîé òâîðÿë ìóçèêà çà ïåñíèòå è òàíöèòå íà 
Ëóòèåí ïðåäè Áåðåí äà ñå ïîÿâè â Äîðèàò; îáè÷àë ÿ è âëàãàë â 
ìåëîäèèòå ñâîÿòà ìèñúë çà íåÿ. Òúé ñòàíàë íàé-âåëèê ñðåä âñè÷êè 
åëôè÷åñêè ïåñíîïîéöè èçòî÷íî îò Ìîðåòî, òà ãî öåíåëè äîðè ïîâå÷å îò 
Ìàãëîð, ñèí Ôåàíîðîâ. Íî äîêàòî îò÷àÿíî òúðñåë Ëóòèåí, òîé ñå çàëóòàë 
ïî íåçíàéíè ïúòåêè, ìèíàë îòâúä ïëàíèíèòå è ñòèãíàë äî èçòî÷íèòå 
îáëàñòè íà Ñðåäíàòà çåìÿ, êúäåòî êðàé ìðà÷íèòå ðåêè äúëãè ãîäèíè ïÿë 
ñêðúáíè ïåñíè çà Òèíãîëîâàòà ùåðêà Ëóòèåí, íàé-ïðåêðàñíà îò âñè÷êè 
æèâè ñúçäàíèÿ.
Ïî îíîâà âðåìå Òèíãîë îòíîâî ðàçêðèë ñúðöåòî ñè çà Ìåëèàí; àëà ñåãà 
òÿ ñå âúçäúðæàëà îò ñúâåòè è êàçâàëà, ÷å ñúäáàòà, êîÿòî ñàì ñè áèë 
íàâëÿêúë, òðÿáâà äà ñòèãíå äî ñâîÿ êðàé, çàòóé íå ìó îñòàâà íèùî 
äðóãî, îñâåí äà ÷àêà. Òèíãîë îáà÷å óçíàë, ÷å Ëóòèåí áðîäè íåéäå 
äàëå÷å îò Äîðèàò, çàùîòî êàêòî âå÷å áå êàçàíî, ïîëó÷èë òàéíî ïîñëàíèå 
îò Êåëåãîðì, ÷å Ôåëàãóíä è Áåðåí ñà ìúðòâè, à Ëóòèåí ñå íàìèðà â 
Íàðãîòðîíä è Êåëåãîðì æåëàå äà ÿ âçåìå çà æåíà. Ðàçãíåâèë ñå òîãàâà 
Òèíãîë è ïðàòèë ñúãëåäâà÷è, âúçíàìåðÿâàéêè äà íàïàäíå Íàðãîòðîíä; 
òàêà íàó÷èë, ÷å Ëóòèåí ïàê å èçáÿãàëà, à Êåëåãîðì è Êóðóôèí ñà 
ïðîêóäåíè îò Íàðãîòðîíä. Òîãàâà ñå ðàçêîëåáàë, ïîíåæå íÿìàë 
äîñòàòú÷íî ñèëà çà âîéíà ñðåùó ñåäåìòå ñèíîâå íà Ôåàíîð; ïðàòèë îáà÷å 
âåñòîíîñöè â Õèìðèíã ñ ìîëáà çà ïîìîù â èçäèðâàíåòî íà Ëóòèåí, òúé 
êàòî Êåëåãîðì íèòî ÿ âúðíàë ïðè áàùà é, íèòî ñúóìÿë äà ÿ îïàçè.
Íî â ñåâåðíèòå ïîêðàéíèíè íà êðàëñòâîòî íåãîâèòå âåñòîíîñöè íåíàäåéíî 
ñå ñáëúñêàëè ñ íîâà çàïëàõà: íàáåãúò íà Àíãáàíäñêèÿ âúëê Êàðõàðîò. Â 
ñâîÿòà ëóäîñò çâÿðúò ñâèðåïî áÿãàë íà þã è êàòî ïðåêîñèë ãîðàòà Òàóð-
íó-Ôóèí îòêúì èçòî÷íèÿ é êðàé, ñëÿçúë íàäîëó ïîêðàé òå÷åíèåòî íà 
Åñãàëäóèí êàòî óíèùîæèòåëåí ïîæàð. Íèùî íå ìîæåëî äà ãî óäúðæè è äàæå 
ìîùòà íà Ìåëèàí ïî ãðàíèöèòå íå ãî âúçïðÿëà; çàùîòî íàïðåä ãî 
òëàñêàëà ñàìàòà ñúäáà è ìîãúùåñòâîòî íà Ñèëìàðèëà, êîéòî íîñåë â 
óòðîáàòà ñè ñ öåíàòà íà ñòðàøíè ìúêè. Òúé íàõúëòàë â íåîñêâåðíåíèòå 
äîòîãàâà äúáðàâè íà Äîðèàò è âñè÷êî æèâî ïîáÿãíàëî ñ óæàñ ïðåä íåãî. 
Îò öÿëàòà ãðóïà âåñòîíîñöè ñàìî ñòàðøèÿò êðàëñêè ïúëêîâîäåö Ìàáëóíã 
óñïÿë äà ñå ñïàñè, çà äà îòíåñå íà Òèíãîë ñòðàøíàòà íîâèíà.
Òúêìî â òîçè ìðà÷åí ÷àñ Áåðåí è Ëóòèåí ñå çàâúðíàëè òè÷åøêîì îò 
çàïàäíèòå îáëàñòè è âåñòòà çà èäâàíåòî èì ñå íîñåëà ïðåä òÿõ êàòî 
ðàäîñòíà ìóçèêà, ïîëåòÿëà ñ êðèëåòå íà âÿòúðà êúì íàòúæåíè ñòîïàíè íà 
ìðà÷íè äîìîâå. Íàêðàÿ ñòèãíàëè äî ïîðòèòå íà Ìåíåãðîò ñëåäâàíè îò 
îãðîìíà òúëïà. Òîãàâà Áåðåí âúâåë Ëóòèåí ïðåä òðîíà íà áàùà é Òèíãîë; 
è êðàëÿò ñìàÿíî ïîãëåäíàë Áåðåí, êîãîòî ñìÿòàë çà ìúðòúâ; íå èçïèòâàë 
òîïëè ÷óâñòâà êúì ãîñòà ñè çàðàäè áåäèòå, êîèòî ñå ñòîâàðèëè âúðõó 
Äîðèàò. Áåðåí îáà÷å êîëåíè÷èë ïðåä íåãî è êàçàë:
- Âðúùàì ñå, êàêòî áÿõ äàë äóìà. Äîéäîõ äà ïîèñêàì îáåùàíîòî.
À Òèíãîë çàïèòàë:
- Êàêâî ñòàíà ñ êëåòâàòà, êîÿòî ìè äàäå.
- Èçïúëíèõ ÿ - îòâúðíàë Áåðåí. - Ñèëìàðèëúò å â äåñíèöàòà ìè.
Òîãàâà Òèíãîë ðåêúë:
- Ïîêàæè ìè ãî.
À Áåðåí ïðîòåãíàë ëÿâàòà ñè ðúêà è áàâíî ðàçòâîðèë ïðúñòè, íî äëàíòà 
ìó áèëà ïðàçíà. Ïîñëå âäèãíàë ñàêàòàòà äÿñíà ðúêà è îò îíçè ÷àñ ñå 
íàðåêúë ñ èìåòî Êàìëîñò, ùî îçíà÷àâà Ïðàçíàòà äåñíèöà.
Òîãàâà Òèíãîë îìåêíàë; è Áåðåí ñåäíàë ïðåä òðîíà îò ëÿâàòà ñòðàíà, à 
Ëóòèåí îòäÿñíî è äâàìàòà ðàçêàçàëè öÿëàòà èñòîðèÿ íà ñâîÿ Ïîõîä, 
äîêàòî âñè÷êè ïðèäâîðíè ñëóøàëè ñ èçóìëåíèå. È íà Òèíãîë ìó ñå 
ñòîðèëî, ÷å òîçè ÷îâåê íå å êàòî äðóãèòå ïðîñòîñìúðòíè ëþäå, à ïî-
ñêîðî ïðèëè÷à íà íàé-âåëèêèòå âëàäåòåëè â öÿëà Àðäà è íèêîãà íå å 
èìàëî òúé ñèëíî ÷óâñòâî êàòî íåãîâàòà îáè÷ êúì Ëóòèåí; óñåòèë îùå, ÷å 
íÿìà ñèëà íà òîçè ñâÿò, êîÿòî äà ïðîìåíè òÿõíàòà ó÷àñò. Çàòîâà íàêðàÿ 
äàë ñúãëàñèå è Áåðåí ïîëó÷èë ðúêàòà íà Ëóòèåí ïðåä òðîíà íà áàùà é.
Àëà ÷åðíà ñÿíêà ïîìðà÷èëà ðàäîñòòà â Äîðèàò îò çàâðúùàíåòî íà 
ïðåêðàñíàòà Ëóòèåí; çàùîòî êàòî óçíàë êàêâî å ïðè÷èíèëî áåçóìèåòî íà 
Êàðõàðîò, íàðîäúò ñå èçïëàøèë îùå ïîâå÷å, ñõâàùàéêè, ÷å ñâåùåíèÿò 
êàìúê ïðèäàâà íà òàçè çàïëàõà ÷óäîâèùíà ìîù è åäâà ëè íÿêîé ùå ñìîãíå 
äà ñå ïðåáîðè ñ íåÿ. À Áåðåí ùîì ÷óë çà íàáåãà íà Âúëêà, ðàçáðàë, ÷å 
Ïîõîäúò îùå íå å ïðèêëþ÷èë.
È òúé êàòî Êàðõàðîò ñ âñåêè äåí èäâàë âñå ïî-áëèçî, â Ìåíåãðîò ñå 
ïîäãîòâèëè çà Âúë÷èÿ ëîâ; è â íèòî åäíà ëåãåíäà íå å îïèñàíà ïî-
îïàñíà õàéêà çà äèâè çâåðîâå. Íà òîçè ëîâ òðúãíàëè Âàëèíîðñêèÿò ïåñ 
Õóàí, Ìàáëóíã Òåæêîðúêè, Áåëåã Êðåïêîëúê, Áåðåí Åðõàìèîí è Òèíãîë, 
êðàë íà Äîðèàò. Ïðåïóñíàëè ðàíî ïðèçîðè è ïðåêîñèëè ðåêà Åñãàëäóèí; 
íî Ëóòèåí îñòàíàëà êðàé ïîðòèòå íà Ìåíåãðîò. Òåæêà ñÿíêà ïàäíàëà íàä 
íåÿ è ñÿêàø ñàìîòî ñëúíöå ïðè÷åðíÿëî.
Ëîâöèòå çàâèëè íà ñåâåðîèçòîê è ïðîäúëæàâàéêè ïîêðàé ðåêàòà íàêðàÿ 
îòêðèëè Êàðõàðîò ñðåä åäíà ìðà÷íà äîëèíà, îò ÷èéòî ñåâåðåí êðàé 
áóéíèòå âîäè íà Åñãàëäóèí ïàäàëè íàäîëó ïî ñòðúìíè êàìåííè ïðàãîâå. Â 
ïîäíîæèåòî íà âîäîïàäà Êàðõàðîò ëî÷åë æàäíî, çà äà èçãàñè îãíåíàòà ñè 
æàæäà è âèåë îò áîëêà, òà òúé ãî óñåòèëè ïðåñëåäâà÷èòå. Íî òîé ñúùî 
ãè ñúãëåäàë è íå ñå âòóðíàë âåäíàãà äà ãè íàïàäíå. Ìîæå áè äÿâîëñêîòî 
ëóêàâñòâî ñå ðàçáóäèëî â ñúðöåòî ìó, ñëåä êàòî ÷èñòèòå âîäè íà 
Åñãàëäóèí îáëåê÷èëè áîëêàòà çà ìèã; è êîãàòî ëîâöèòå ïðåïóñíàëè 
íàñðåùà, òîé îòñêî÷èë íàñòðàíè è ñå ñïîòàèë â ãúñòàòà ïàïðàò. Íî òå 
ñëåçëè îò êîíåòå è çà÷àêàëè òàì ñ îðúæèÿ â ðúöåòå, à ñåíêèòå èç 
ãîðàòà áàâíî ñå óäúëæàâàëè.
Áåðåí ñòîÿë äî Òèíãîë è èçâåäíúæ äâàìàòà óñåòèëè, ÷å Õóàí ãè å 
íàïóñíàë. Ïîñëå îò ãúñòàëàêà äîëåòÿë ÿðîñòåí ëàé; çàùîòî Õóàí îò 
íåòúðïåíèå è æåëàíèå äà âèäè òîçè âúëê áèë âëÿçúë íàâúòðå ñàì, çà äà 
ãî èçêàðà îò ñêðèâàëèùåòî. Íî Êàðõàðîò ìó ñå èçïëúçíàë è êàòî 
èçñêî÷èë îò òðúíàöèòå, âðúõëåòÿë èçâåäíúæ âúðõó Òèíãîë. Áåðåí ñå 
âòóðíàë íàñðåùà ñ íàñî÷åíî êîïèå, íî Êàðõàðîò îòáèë îñòðèåòî è 
ðàçêúñàë ãúðäèòå ìó ñ ãðàìàäíèòå ñè çúáè. Â òîçè ìèã Õóàí ñå ìåòíàë 
îò õðàñòàëàêà âúðõó ãúðáà íà âúëêà è äâàìàòà ñå òúðêóëíàëè ïî çåìÿòà, 
âêîï÷åíè â áîé íà æèâîò è ñìúðò; íèêîãà íå å èìàëî äðóãà òàêàâà áèòêà 
ìåæäó êó÷å è âúëê, çàùîòî â ëàÿ íà Õóàí êúíòåëè ëîâíèòå ðîãîâå íà 
Îðîìå è ãíåâíèòå ãëàñîâå íà Âàëàðèòå, à âúâ âîÿ íà Êàðõàðîò ñå ÷óâàëà 
îìðàçàòà íà Ìîðãîò è ëþòàòà ìó çëîáà, ïî-æåñòîêà îò ñòîìàíåíè øèïîâå; 
äàæå ñêàëèòå ñå ðàçöåïèëè îò òèÿ çâóöè, òà ðóõíàëè îòãîðå è 
ïðåãðàäèëè âîäîïàäèòå íà Åñãàëäóèí. Òàì ñå ñðàæàâàëè äâàòà çâÿðà äî 
ñìúðò; íî Òèíãîë íå èì îáðúùàë âíèìàíèå, çàùîòî áèë êîëåíè÷èë äî 
Áåðåí è âèæäàë, ÷å å òåæêî ðàíåí.
Â îíçè ÷àñ Õóàí ïðåãðèçàë ãúðëîòî íà Êàðõàðîò; àëà è ñîáñòâåíàòà ìó 
îòäàâíà ïðåäðå÷åíà ñúäáà ñå ñáúäíàëà ñðåä ãúñòèòå ãîðè íà Äîðèàò, 
çàùîòî áèë ñìúðòíî ðàíåí è îòðîâàòà íà Ìîðãîò ñå ðàçëÿëà â êðúâòà ìó. 
Òîãàâà ñå ïðèáëèæèë è êàòî ðóõíàë äî Áåðåí, ïðîãîâîðèë çà òðåòè ïúò ñ 
÷îâåøêè ñëîâà, çà äà ñå ñáîãóâà ïðåäè ñìúðòòà. Áåðåí íå êàçàë íèùî, 
ñàìî ïîëîæèë ðúêà âúðõó ãëàâàòà íà êó÷åòî è òúé ñå ðàçäåëèëè.
Ìàáëóíã è Áåëåã äîòè÷àëè äà ïîìîãíàò íà êðàëÿ, íî ùîì âèäåëè êàêâî å 
ñòàíàëî, çàõâúðëèëè êîïèÿòà è çàðèäàëè. Ïîñëå Ìàáëóíã èçâàäèë íîæ è 
ðàçðÿçàë êîðåìà íà âúëêà; à îòâúòðå çâÿðúò áèë ïî÷òè ñúâñåì èçïåïåëåí 
êàòî îò îãúí, ñàìî äåñíèöàòà íà Áåðåí ñúñ Ñèëìàðèëà îñòàâàëà 
íåïîêúòíàòà. Àëà êîãàòî Ìàáëóíã ïîñåãíàë äà ÿ äîêîñíå, ðúêàòà 
èç÷åçíàëà è Ñèëìàðèëúò ñå ðàçêðèë, òà ñèÿíèåòî ìó îçàðèëî ñåí÷åñòèòå 
ãîðñêè äåáðè íàîêîëî. Áúðçî è áîÿçëèâî Ìàáëóíã ãðàáíàë êàìúêà è ãî 
ïîëîæèë â çäðàâàòà ðúêà íà Áåðåí; à Áåðåí ñå îïîìíèë îò äîïèðà íà 
Ñèëìàðèëà, ïîâäèãíàë ãî âèñîêî ïîìîëèë Òèíãîë äà ãî ïðèåìå.
- Ñåãà å ïðèêëþ÷åí ìîÿò Ïîõîä - êàçàë òîé - è ñúäáàòà ìè èçêîâàíà äî 
êðàÿ.
Ïîâå÷å íå ïðîäóìàë.


Âúðõó íîñèëêà îò êëîíè îòíåñëè íàçàä Áåðåí Êàìëîñò, ñèí Áàðàõèðîâ, à 
õðàáðèÿò ïåñ Õóàí ëåæàë äî íåãî; è íîùòà ïàäíàëà, ïðåäè äà ñå äîáåðàò 
äî Ìåíåãðîò. Â ïîäíîæèåòî íà âåëè÷àâèÿ áóê Õèðèëîðí ñ áàâíè êðà÷êè ãè 
ïîñðåùíàëà Ëóòèåí è íÿêîé äîíåñúë ôàêëà. Òàì òÿ ïðåãúðíàëà Áåðåí, 
öåëóíàëà ãî è ìó çàðú÷àëà äà ÿ ÷àêà îòâúä Çàïàäíîòî ìîðå; à òîé ÿ 
ïîãëåäíàë â î÷èòå, ïðåäè äóøàòà ìó äà îòëåòè. Àëà çâåçäíàòà ñâåòëèíà 
ïîñúðíàëà è âå÷åí ìðàê ïàäíàë íàä Ëóòèåí Òèíóâèåë. Òúé çàâúðøèë 
Ïîõîäúò çà Ñèëìàðèëà; íî áàëàäàòà "Ëåèòèàí" íå ñâúðøâà äîòóê.
Çàùîòî ïî íåéíà ìîëáà äóõúò íà Áåðåí ñå çàäúðæàë â ÷åðòîçèòå íà 
Ìàíäîñ è íå æåëàåë äà íàïóñíå ñâåòà, äîêàòî Ëóòèåí íå å äîøëà äà ìó 
êàæå ïîñëåäíî ñáîãîì âúðõó çäðà÷íèòå áðåãîâå íà Îòâúäíîòî ìîðå, 
îòêúäåòî ìúðòâèòå ëþäå çàìèíàâàò íåçíàéíî êúäå è âå÷å íèêîãà íå ñå 
çàâðúùàò. Íî äóøàòà íà Ëóòèåí ïîòúíàëà â ìðàê è íàêðàÿ îòëåòÿëà, à 
òÿëîòî é ëåæàëî êàòî âíåçàïíî îòêúñíàòî öâåòå, êîåòî âñå îùå íå å 
ïîâåõíàëî âúðõó òðåâàòà.
Ëþòà çèìà ïîïàðèëà òîãàâà Òèíãîë, êàêòî ñå ñëó÷âà ñ ïðåñòàðåëèòå 
ïðîñòîñìúðòíè ëþäå. À Ëóòèåí îòëåòÿëà â ÷åðòîçèòå íà Ìàíäîñ îòâúä 
çàïàäíèòå ïðåäåëè íà ñâåòà, êúäåòî å îòðåäåíî ìÿñòî çà Åëäàðèòå. Òàì 
÷àêàùèòå ñåäÿò áåçêðàéíî, óíåñåíè â ìðà÷íè ìèñëè. Íî íåéíàòà êðàñîòà 
áèëà ïî-âåëèêà îò òÿõíàòà, à ñêðúáòà é áåçìåðíî ïî-äúëáîêà; è êàòî 
êîëåíè÷èëà ïðåä Ìàíäîñ, òÿ çàïÿëà.
Ïåñåíòà íà Ëóòèåí ïðåä Ìàíäîñ áèëà íàé-êðàñèâàòà, ùî å ñúòâîðÿâàíà 
íÿêîãà îò æèâè ñëîâà è â ñúùîòî âðåìå ïî-ñêðúáíà ïåñåí ñâåòúò íå 
çíàå. Íåïðîìåíåíà, íåòëåííà, òÿ è äî äíåñ ñå ïåå âúâ Âàëèíîð îòâúä 
íàøåòî ìèðîçäàíèå è êîë÷åì ÿ ÷óÿò, Âàëàðèòå ñå íàæàëÿâàò. Çàùîòî 
Ëóòèåí ïðåïëåëà ñëîâàòà íà äâå òåìè: çà ñêðúáòà íà Åëäàðèòå è 
ñòðàäàíèåòî íà ëþäåòå, çà Äâàòà ðîäà, ñúòâîðåíè îò Èëóâàòàð äà 
íàñåëÿò Çåìíîòî öàðñòâî íà Àðäà ïîä áåçáðîéíè çâåçäè. È êàêòî áèëà 
êîëåíè÷èëà ïðåä Ìàíäîñ, ñúëçèòå é ñå ðîíåëè êàòî äúæä âúðõó íîçåòå 
ìó; è Ìàíäîñ ñå òðîãíàë êàêòî íèêîãà äîòîãàâà è êàêòî íå ùå ñå òðîãíå 
âå÷å.
Çàòóé ïðèçîâàë Áåðåí è êàêòî áèëà ïðåäðåêëà Ëóòèåí â ñìúðòíèÿ ìó ÷àñ, 
äâàìàòà ïàê ñå ñðåùíàëè îòâúä Çàïàäíîòî ìîðå. Íî Ìàíäîñ íÿìàë âëàñò 
äà çàäúðæà îòâúä îòðåäåíèÿ ñðîê äóøèòå íà ëþäåòå, ùî ñà óìðåëè â 
ïðåäåëèòå íà ñâåòà; íèòî ïúê ìîæåë äà ïðîìåíÿ ñúäáèíèòå íà ×åäàòà íà 
Èëóâàòàð. Îòèøúë òîãàâà ïðè âëàäåòåëÿ íà Âàëàðèòå Ìàíâå, êîéòî 
óïðàâëÿâàë ñâåòà îò èìåòî íà Èëóâàòàð; à Ìàíâå ïîäèðèë ñúâåò â 
äúëáèíèòå íà ñâîÿòà ìèñúë, êúäåòî ñå ðàçêðèâàëà Èëóâàòàðîâàòà âîëÿ.
È åòî êàêúâ èçáîð ïðåäëîæèë íà Ëóòèåí. Çàðàäè ñâîèòå ïîäâèçè è 
âåëèêàòà ñè ñêðúá äà áúäå îñâîáîäåíà îò ÷åðòîçèòå íà Ìàíäîñ è äà 
îòèäå âúâ Âàëèìàð, êúäåòî äà æèâåå äî ñâúðøåêà íà ñâåòà ìåæäó 
Âàëàðèòå, êàòî çàáðàâè âñè÷êè æèòåéñêè ñêúðáè. Òàì îáà÷å Áåðåí íå 
ìîæåë äà äîéäå. Çàùîòî íå áèëî ðàçðåøåíî íà Âàëàðèòå äà ìó îòíåìàò 
Ñìúðòòà, ñ êîÿòî ñàì Èëóâàòàð å íàäàðèë ÷îâåøêèÿ ðîä. À äðóãèÿò èçáîð 
áèë òàêúâ: äà ñå çàâúðíå â Ñðåäíàòà çåìÿ çàåäíî ñ Áåðåí è òàì äà 
çàæèâåÿò îòíîâî, àëà áåç îáåùàíèå çà ðàäîñò è äúëãîëåòèå. Òàêà ùÿëà 
äà ñòàíå ïðîñòîñìúðòíà êàòî íåãî è íå ñëåä äúëãî äà íàïóñíå ñâåòà 
íàâåêè, à õóáîñòòà é äà îñòàíå ñàìî êàòî ñïîìåí îò äðåâíèòå ïåñíè.
Òàçè ñúäáà èçáðàëà òÿ, êàòî ñå îòêàçàëà îò Áëàæåíîòî öàðñòâî è îò 
êðúâíàòà âðúçêà ñ íåãîâèòå îáèòàòåëè; òàêàâà öåíà òðÿáâàëî äà ïëàòè, 
òà êàêâèòî è ñêúðáè äà ãè ÷àêàëè çàíàïðåä, ñúäáèíèòå íà Ëóòèåí è 
Áåðåí äà ñå ñëåÿò è ïúòèùàòà èì äà ãè îòâåäàò åäèí äî äðóã îòâúä 
ïðåäåëèòå íà ñâåòà. Òúé òÿ åäèíñòâåíà îò âñè÷êè Åëäàðè íàèñòèíà 
óìðÿëà è íàïóñíàëà ñâåòà â äðåâíè âðåìåíà. Àëà ÷ðåç íåéíèÿ èçáîð 
Äâàòà ðîäà ñå îáåäèíèëè; è òÿ å äàëà æèâîò íà ìíîçèíà, â êîèòî è 
äíåñ, ìàêàð ñâåòúò äà ñå å ïðîìåíèë, Åëäàðèòå îùå âèæäàò ÷àñòèöà îò 
õóáîñòòà íà ìíîãîîáè÷íàòà Ëóòèåí, êîÿòî ñà çàãóáèëè íàâåêè.


Ãëàâà 20.

ÇÀ ÏÅÒÀÒÀ ÁÈÒÊÀ - ÍÈÐÍÀÅÒ ÀÐÍÎÅÄÈÀÄ

Ðàçêàçâàò, ÷å Áåðåí è Ëóòèåí ñå çàâúðíàëè â ñåâåðíèòå îáëàñòè íà 
Ñðåäíàòà çåìÿ è çàæèâåëè çàåäíî êàòî ïðîñòîñìúðòíè, à ïî-êúñíî 
ïðèñòèãíàëè â Äîðèàò - ïàê òàêèâà, êàêâèòî áèëè ïðåäè ñìúðòòà. Òèÿ, 
êîèòî ãè âèäåëè, èçïèòâàëè åäíîâðåìåííî ðàäîñò è ñòðàõ; à Ëóòèåí 
îòèøëà â Ìåíåãðîò è ñ åäíî äîêîñâàíå íà ðúêàòà ñè èçöåëèëà 
ñòðàäàíèÿòà íà Òèíãîë. Íî Ìåëèàí ÿ ïîãëåäíàëà â î÷èòå, ñúçðÿëà êàêâà 
ñúäáà é å ïèñàíà è èçâúðíàëà ãëàâà; çàùîòî çíàåëà, ÷å ñà ðàçäåëåíè äî 
ñâúðøåêà íà ñâåòà è íèêîãà íå å èìàëî ïî-âåëèêà ñêðúá îò ñêðúáòà íà 
Ìåëèàí â îíçè ÷àñ. Ïîñëå Áåðåí è Ëóòèåí ñè òðúãíàëè ñàìè, áåç äà ñå 
áîÿò îò ãëàä è æàæäà; ìèíàëè â Îñèðèàíä îòâúä ðåêà Ãåëèîí è äúëãî 
æèâåëè òàì íà çåëåíèÿ îñòðîâ Òîë Ãàëåí ñðåä âîäèòå íà Àäóðàíò, äîêàòî 
íàêðàÿ ïðåñòàíàëè äà èäâàò âåñòè îò òÿõ. Îò òîãàâà Åëäàðèòå íàðåêëè 
îíàçè îáëàñò Äîð Ôèðí-è-Ãóèíàð, ùî îçíà÷àâà Ñòðàíà íà æèâèòå 
ìúðòúâöè; è òàì ñå ðîäèë êðàñàâåöúò Äèîð Àðàíåë, èçâåñòåí ïî-êúñíî 
ïîä èìåòî Äèîð Åëóõèë, êîéòî íàñëåäèë âëàñòòà íà Òèíãîë. Ïîâå÷å íèòî 
åäèí ïðîñòîñìúðòåí íå ðàçãîâàðÿë ñ Áåðåí, ñèí Áàðàõèðîâ; è íèêîé íå 
âèäÿë êàê Áåðåí è Ëóòèåí íàïóñíàëè òîçè ñâÿò, çàòóé íå å îòáåëÿçàíî 
êúäå ñà ëåæàëè òåëàòà èì çà ïîñëåäåí ïúò.


Ïî îíîâà âðåìå Ôåàíîðîâèÿò ñèí Ìàåäðîñ ñå îáíàäåæäèë, êàòî ðàçáðàë, 
÷å Ìîðãîò å óÿçâèì; çàùîòî èç öÿë Áåëåðèàíä ñå ïååëè ïåñíè çà 
ïîäâèçèòå íà Áåðåí è Ëóòèåí. Íî Ìîðãîò ùÿë äà óíèùîæè âñè÷êèòå ñè 
ïðîòèâíèöè åäèí ïî åäèí, àêî íå ñúóìååëè îòíîâî äà ñå îáåäèíÿò è äà 
èçãðàäÿò íîâ âîåíåí ñúþç ñ îáùî êîìàíäâàíå; è Ìàåäðîñ çàïî÷íàë 
ïðåãîâîðè ñ îñòàíàëèòå Åëäàðè çà ñúçäàâàíå íà ñúþçà, êîéòî ùÿë äà ñå 
çàïîìíè ñ íåãîâîòî èìå.
Àëà êëåòâàòà íà Ôåàíîð è çëèíèòå, êîèòî áèë ïðè÷èíèë, ïðîâàëÿëè 
ïëàíîâåòå íà Ìàåäðîñ è òîé ïîëó÷èë äàëå÷ ïî-ìàëêà ïîäêðåïà, îòêîëêîòî 
î÷àêâàë. Îðîäðåò íå æåëàåë äà ïðèåìå çà ïúëêîâîäåö êîéòî è äà áèëî îò 
Ôåàíîðîâèòå ñèíîâå çàðàäè çëîäåÿíèÿòà íà Êåëåãîðì è Êóðóôèí; à åëôèòå 
îò Íàðãîòðîíä îùå âÿðâàëè, ÷å ÷ðåç óêðèâàíå è ìúë÷àíèå ùå îïàçÿò 
ïîòàéíàòà ñè êðåïîñò. Îòòàì äîøúë ñàìî ìàëúê îòðÿä, ïðåäâîæäàí îò 
õðàáðèÿ ïðèíö Ãâèíäîð, ñèí Ãóèëèíîâ; âúïðåêè âîëÿòà íà Îðîäðåò 
òðúãíàë ïðèíöúò äà ñå áèå ïî ñåâåðíèòå çåìè, çàùîòî ñêúðáÿë çà 
ãèáåëòà íà áðàò ñè Ãåëìèð â Äàãîð Áðàãîëàõ. Âçåëè çà ãåðá åìáëåìàòà 
íà Ôèíãîëôèíîâèÿ ðîä è òðúãíàëè ïîä çíàìåíàòà íà Ôèíãîí; è îò âñè÷êè 
òÿõ ñå çàâúðíàë ñàìî åäèí.
Îò Äîðèàò ïî÷òè íå äîøëà ïîìîù. Çàùîòî îáâúðçàíè îò ñâîÿòà êëåòâà, 
Ìàåäðîñ è íåãîâèòå áðàòÿ ïðåäè âðåìå ïðàòèëè ïîñëàíèöè ïðè Òèíãîë äà 
íàïîìíÿò ñ íàäìåííè ñëîâà çà ñâîåòî íàñëåäñòâåíî ïðàâî è äà ãî 
ïðèçîâàò äà èì äàäå Ñèëìàðèëà èëè äà ñå îáÿâè çà òåõåí âðàã. Ìåëèàí 
ïîñúâåòâàëà êðàëÿ äà ñå ñúãëàñè; íî ñëîâàòà íà Ôåàíîðîâèòå ñèíîâå 
áèëè ãîðäåëèâè è çàïëàøèòåëíè, òà Òèíãîë ñå ðàçãíåâèë, ïîíåæå ïîìíåë 
ñòðàäàíèÿòà íà Ëóòèåí è êðúâòà íà Áåðåí, ñ êîÿòî áèë ñïå÷åëåí 
Ñèëìàðèëúò âúïðåêè êîâàðñòâîòî íà Êåëåãîðì è Êóðóôèí. È îò äåí íà äåí 
êîëêîòî ïîâå÷å ãëåäàë Ñèëìàðèëà, òîëêîâà ïî-ñèëíî æåëàåë äà ãî 
ïðèòåæàâà íàâåêè; çàùîòî òàêàâà áèëà ñèëàòà íà îíçè êàìúê. Çàòóé íà 
ñâîé ðåä ïðàòèë ïîñëàíèöè ñ ãîðäåëèâè è ÿäíè ñëîâà. Ìàåäðîñ íå 
îòãîâîðèë, çàùîòî âå÷å ìèñëåë çà ñúþç è îáåäèíåíèå íà åëôèòå; íî 
Êåëåãîðì è Êóðóôèí ñå çàêëåëè íà âñåîñëóøàíèå äà ïîãóáÿò Òèíãîë è äà 
èçòðåáÿò äî êðàê íåãîâèÿ íàðîä, àêî ñå çàâúðíàò ñ ïîáåäà îò âîéíàòà, 
à Ñèëìàðèëúò îùå íå èì å ïðåäàäåí äîáðîâîëíî. Òîãàâà Òèíãîë óêðåïèë 
ãðàíèöèòå íà ñâîèòå âëàäåíèÿ è îò öÿëîòî ìó êðàëñòâî òðúãíàëè íà 
âîéíà ñàìî Ìàáëóíã è Áåëåã, êîèòî íå èñêàëè äà îñòàíàò ïî-íàçàä îò 
äðóãèòå â òèÿ âåëèêè äåëà. Òèíãîë èì ðàçðåøèë äà çàìèíàò, ñòèãà äà íå 
ñëóæàò íà Ôåàíîðîâèòå ñèíîâå; è äâàìàòà ñå ïðèñúåäèíèëè êúì àðìèÿòà 
íà Ôèíãîí.
Ìàåäðîñ îáà÷å ïîëó÷èë ïîìîù îò Íàóãðèìèòå, êàêòî ñ áîéöè, òúé è ñ 
îãðîìåí çàïàñ îò îðúæèÿ; äåí è íîù íå ñïèðàëè êîâà÷íèöèòå íà Íîãðîä è 
Áåëåãîñò ïî îíîâà âðåìå. Ñúáðàë òîé ñâîèòå áðàòÿ è âñè÷êè îñòàíàëè, 
êîèòî áèëè ãîòîâè äà ãè ïîñëåäâàò; îñâåí òóé ëþäåòå íà Áîð è Óëôàíã 
áèëè îáó÷åíè çà ñðàæåíèå, à ïðèçîâàëè è äðóãè ñðîäíè ïëåìåíà îò 
Èçòîêà. Îòêúì çàïàä Ôèíãîí, êîéòî ñè îñòàâàë ïðèÿòåë íà Ìàåäðîñ, ñúùî 
ñå ñúþçèë ñ Õèìðèíã è â öÿë Õèòëóì õîðàòà è Íîëäîðèòå ñå ïîäãîòâèëè 
çà âîéíà. Â Áðåòèëñêèÿ ëåñ Õàëìèð, êîéòî óïðàâëÿâàë Íàðîäà íà Õàëåò, 
ñúáðàë ñâîèòå áîéöè è èì çàðú÷àë äà íàîñòðÿò òîïîðèòå; Õàëìèð îáà÷å 
óìðÿë ïðåäè äà çàïî÷íå âîéíàòà è íà÷åëî íà íàðîäà çàñòàíàë ñèíúò ìó 
Õàëäèð. Âåñòèòå ñòèãíàëè äîðè è äî ïîòàéíèÿ Ãîíäîëèí, êúäåòî ñå 
óêðèâàë êðàë Òóðãîí.
Íî Ìàåäðîñ èçïðîáâàë ñèëàòà ñè ïðåêàëåíî ðàíî, ïðåäè îùå ïëàíîâåòå ìó 
äà áèëè íàïúëíî ïîäãîòâåíè; è ìàêàð ÷å óñïåëè äà èçòëàñêàò îðêèòå îò 
âñè÷êè ñåâåðíè îáëàñòè íà Áåëåðèàíä è äàæå îñâîáîäèëè çà èçâåñòíî 
âðåìå Äîðòîíèîí, Ìîðãîò áèë ïðåäóïðåäåí çà èäâàíåòî íà Åëäàðèòå è 
òåõíèòå ïðèÿòåëè, òà îòðàíî ñå ïîäãîòâèë çà ñúïðîòèâà. Ìíîæåñòâî 
ñúãëåäâà÷è è ïðåäàòåëè èçïðàòèë ìåæäó òÿõ, à òîâà íå áèëî òðóäíî, 
çàùîòî òàéíî áèë ñêëþ÷èë ñúþç ñ íàé-áåç÷åñòíèòå èçìåæäó ëþäåòå, êîèòî 
ìó ðàçêðèëè çàìèñëèòå íà Ôåàíîðîâèòå ñèíîâå.
Íàêðàÿ Ìàåäðîñ, ñëåä êàòî ñúáðàë êîëêîòî ìîæåë áîéöè îò ïëåìåíàòà íà 
åëôè, äæóäæåòà è õîðà, ðåøèë äà íàïàäíå Àíãáàíä îòêúì èçòîê è çàïàä; 
âúçíàìåðÿâàë äà òðúãíå ïðåç Àíôàóãëèò îòêðèòî è ñ ðàçâåòè çíàìåíà. 
Íàäÿâàë ñå ïî òîçè íà÷èí äà ïîäìàìè íàâúí àðìèèòå íà Ìîðãîò, à òîãàâà 
Ôèíãîí ùÿë äà óäàðè îòêúì ïðîõîäèòå íà Õèòëóì; è òúé öÿëàòà ìîù íà 
Ìîðãîò ùÿëà äà ïîïàäíå ìåæäó ÷óêà è íàêîâàëíÿòà. Óãîâîðåíî áèëî êàòî 
ñèãíàë çà óäàðà äà ïîñëóæè çàïàëâàíåòî íà îãðîìåí îãúí âúðõó 
Äîðòîíèîí.
Â óòðîòî íà óðå÷åíèÿ äåí, êîéòî ñå ïàäàë òî÷íî â ñðåäàòà íà ëÿòîòî, 
çâúíêèòå òðúáè íà íà Åëäàðèòå ïîçäðàâèëè èçãðÿâàùîòî ñëúíöå; è íà 
èçòîê ñå ðàçâÿëî çíàìåòî íà Ôåàíîðîâèòå ñèíîâå, à íà çàïàä âäèãíàë 
çíàìå Ôèíãîí, âúðõîâåí êðàë íà Íîëäîðèòå. Ïîãëåäíàë Ôèíãîí îò 
êðåïîñòíèòå ñòåíè íà Åéòåë Ñèðèîí è íå âèäÿë íèùî, òúé êàòî öÿëàòà ìó 
àðìèÿ áèëà ðàçïîëîæåíà èç ãîðèòå è äîëèíèòå èçòî÷íî îò Åðåä Âåòðèí, 
èçêóñíî óêðèòà îò âçîðà íà Âðàãà; çíàåë îáà÷å, ÷å ñèëàòà å ãîëÿìà. 
Çàùîòî òàì ñå áèëè ñúáðàëè âñè÷êè Íîëäîðè îò Õèòëóì çàåäíî ñ åëôèòå 
îò Ôàëàñ è âîéñêàòà íà Ãâèíäîð îò Íàðãîòðîíä, à èìàëî è ìíîãî áîéöè 
îò ÷îâåøêèòå ïëåìåíà; îòäÿñíî áèë îòðÿäúò îò Äîð-ëîìèí ñ äîáëåñòíèÿ 
Õóðèí è áðàò ìó Õóîð, à êúì òÿõ ñå ïðèñúåäèíèë Õàëäèð îò Áðåòèë ñ 
ìíîæåñòâî ëþäå îò ãîðñêèòå ïëåìåíà.
Ïîñëå Ôèíãîí ïîãëåäíàë êúì Òàíãîðîäðèì è âèäÿë, ÷å ìðà÷åí îáëàê å 
íàäâèñíàë íàä íåãî, à îò âúðõà ñå èçäèãà ÷åðåí äèì; ðàçáðàë òîãàâà, 
÷å Ìîðãîò å ðàçãíåâåí è ïðèåìà ïðåäèçâèêàòåëñòâîòî. Êîëåáàíèå ñå 
çàãíåçäèëî â ñúðöåòî íà Ôèíãîí; è òîé ïîãëåäíàë íà èçòîê äà âèäè ñ 
ïðîíèöàòåëíèÿ ñè åëôè÷åñêè âçîð äàëè ñå âäèãà ïðàõ èç Àíôàóãëèò îò 
ïîõîäà íà Ìàåäðîñ è íåãîâàòà âîéñêà. Íå çíàåë îùå, ÷å Ìàåäðîñ ñå å 
çàáàâèë çàðàäè ëóêàâñòâîòî íà Óëäîð Ïðîêëåòè, êîéòî òî ìàìåë ñ 
ëúæîâíè âåñòè çà íàïàäåíèå îòêúì Àíãáàíä.
Àëà íåíàäåéíî îò þã ñå íàäèãíàë âèê è âÿòúðúò ãî ðàçíåñúë îò äîëèíà 
íà äîëèíà, òà ãëàñîâåòå íà åëôè è ëþäå ñå ñëåëè âúâ âúçãëàñ íà 
ðàäîñòíî èçóìëåíèå. Çàùîòî íåêàíåí è íåî÷àêâàí Òóðãîí áèë îòâîðèë 
ïîðòèòå íà Ãîíäîëèí è âîäåë âîéñêà îò äåñåò õèëÿäè õðàáðè áîéöè ñ 
ëúñêàâè ðèçíèöè, äúëãè ìå÷îâå è êîïèÿ êàòî íåèçáðîäíà ãîðà. Ùîì 
Ôèíãîí ÷óë â äàëå÷èíàòà äà ïåÿò ìîãúùèòå òðúáè íà áðàò ìó Òóðãîí, 
êîëåáàíèåòî èç÷åçíàëî è òîé ðàäîñòíî ñå ïðîâèêíàë:
- Óòóëèå'í àóðå! Àéÿ Åëäàëèå àð Àòàíàòàðè, óòóëèå'í àóðå! Äåíÿò 
äîéäå! Âèæòå, Åëäàðè è ñèíîâå ÷îâåøêè, äåíÿò äîéäå!
È âñè÷êè, ùî ÷óëè ìîùíèÿ ìó ãëàñ äà êúíòè íàä õúëìîâåòå, îòâúðíàëè ñ 
âúçãëàñ:
- Àóòà è ëîìå! Íîùòà ñè îòèâà!
Àëà Ìîðãîò, êîéòî çíàåë êàêâî âúðøàò è ïîäãîòâÿò íåãîâèòå ïðîòèâíèöè, 
èçáðàë íàé-óäîáíèÿ ÷àñ è êàòî âÿðâàë, ÷å ïîäëèòå ìó ñëóãè ùå ñúóìåÿò 
äà çàáàâÿò Ìàåäðîñ è äà îñóåòÿò îáåäèíåíèåòî íà âðàãîâåòå ìó, 
èçïðàòèë êúì Õèòëóì ïðèâèäíî ìîãúùà àðìèÿ (à âñúùíîñò ñàìî ÷àñò îò 
âñè÷êî, ùî áèë ïîäãîòâèë); íàðåäèë íà âîéíèöèòå äà ñå îáëåêàò â òúìíè 
îäåæäè è äà óêðèÿò âñè÷êè ñòîìàíåíè îðúæèÿ, òà òúé óñïåëè äà ñòèãíàò 
äàëå÷å ïî ïÿñúöèòå íà Àíôàóãëèò, ïðåäè åëôèòå äà ãè çàáåëåæàò.
Ïëàìíàëè òîãàâà ñúðöàòà íà Íîëäîðèòå è ïúëêîâîäöèòå èì ïîèñêàëè äà 
íàïàäíàò âðàãà ñðåä ðàâíèíàòà; Õóðèí îáà÷å âúçðàçèë è ãè ïîñúâåòâàë 
äà ñå ïàçÿò îò ëóêàâñòâîòî íà Ìîðãîò, ÷èÿòî ñèëà âèíàãè áèëà ïî-
ãîëÿìà, îòêîëêîòî èçãëåæäàëà, à öåëòà ìó íèêîãà íå ñå îêàçâàëà 
òàêàâà, êàêâàòî ÿ ðàçêðèâàë. È ìàêàð ÷å íå èäâàë ñèãíàë çà 
íàáëèæàâàíåòî íà Ìàåäðîñ, à âîéñêàòà ñòàâàëà íåòúðïåëèâà, Õóðèí 
íàñòîÿâàë äà ÷àêàò è äà îñòàâÿò îðêèòå ñàìè äà ñå ïîãóáÿò ñ íàïàäåíèå 
ñðåùó õúëìîâåòå.
Íî âîåíà÷àëíèêúò, êîãîòî Ìîðãîò áèë íàòîâàðèë äà âîäè çàïàäíàòà 
âîéñêà, èìàë çàïîâåä íà âñÿêà öåíà áúðçî äà ïîäìàìè Ôèíãîí îò 
õúëìîâåòå. Çàòîâà ïðîäúëæèë íàïðåä, äîêàòî ÷åëíèòå ìó ðåäèöè 
äîñòèãíàëè áðåãîâåòå íà Ñèðèîí îò êðåïîñòòà Åéòåë Ñèðèîí äî ïîòîêà 
Ðèâèë è Ñåðåõñêîòî ìî÷óðèùå; è ïðåäíèòå ïîñòîâå íà Ôèíãîí ðàçëè÷èëè 
î÷èòå íà âðàãîâåòå. Ïðåäèçâèêàòåëñòâîòî îáà÷å îñòàíàëî áåç îòãîâîð è 
ïîäèãðàâàòåëíèòå êðÿñúöè çàñåäíàëè â ãúðëàòà íà îðêèòå, ùîì âèäåëè 
áåçìúëâíèòå ñòåíè è ñïîòàåíàòà èç õúëìîâåòå çàïëàõà. Òîãàâà 
âîåíà÷àëíèêúò ïðàòèë íàïðåä êîííèöè ñúñ ñèãíàë çà ïðåãîâîðè è òå 
íàáëèæèëè êðåïîñòòà Áàðàä Åéòåë. Ñúñ ñåáå ñè âîäåëè Ãåëìèð, ñèí 
Ãóèëèíîâ - áëàãîðîäíèê îò Íàðãîòðîíä, ïëåíåí è æåñòîêî îñëåïåí ïî 
âðåìå íà Áðàãîëàõ. Èçâåëè ãî íàïðåä è ñå ïðîâèêíàëè:
- Â Àíãáàíä èìàìå îùå ìíîçèíà êàòî òîçè, íî àêî èñêàòå äà ãè 
íàìåðèòå, ùå òðÿáâà äà ïîáúðçàòå; çàùîòî ñìÿòàìå äà èì âèäèì ñìåòêàòà 
âåäíàãà, ùîì ñå çàâúðíåì.
È ïðåä î÷èòå íà åëôèòå îòñåêëè ïúðâî ðúöåòå ìó, ïîñëå êðàêàòà, à 
íàêðàÿ ãëàâàòà è çàõâúðëèëè îáåçîáðàçåíèÿ òðóï.
Çà çëà ó÷àñò òúêìî â òàçè êðåïîñò áèë Ãâèíäîð îò Íàðãîòðîíä, áðàòúò 
íà Ãåëìèð. Îáåçóìÿë îò ÿðîñò, òîé ïðåïóñíàë íàïðåä, ñëåäâàí îò 
ìíîæåñòâî êîííèöè; íàñòèãíàëè ïðàòåíèöèòå, ñúñåêëè ãè è íàõëóëè 
äúëáîêî âúâ âðàæåñêèòå ðåäèöè. È êàòî âèäåëè òîâà, âñè÷êè Íîëäîðè 
ïëàìíàëè îò ãíÿâ, à Ôèíãîí íàäÿíàë áåëèÿ ñè øëåì, çàïîâÿäàë íà 
òðúáà÷èòå äà ñâèðÿò è èçâåäíúæ öÿëàòà àðìèÿ îò Õèòëóì ñå âòóðíàëà 
íàäîëó ïî õúëìîâåòå. Êàòî ïîæàð ñðåä ñóõè òðúñòèêè áëåñíàëè 
èçòåãëåíèòå ìå÷îâå íà Íîëäîðèòå; òúé ñòðåìèòåëåí è ñâèðåï áèë òåõíèÿò 
óäàð, ÷å åäâà íå ïðîâàëèë âñè÷êè çàìèñëè íà âðàãà. Àðìèÿòà, êîÿòî 
Ìîðãîò èçïðàòèë íà çàïàä, áèëà ïîìåòåíà îùå ïðåäè äà ñå óêðåïè, à 
çíàìåíàòà íà Ôèíãîí ïðåêîñèëè Àíôàóãëèò è ñå ðàçâåëè ïðåä ñòåíèòå íà 
Àíãáàíä. Íà÷åëî íà ñõâàòêàòà âñå òúé ïðåïóñêàëè Ãâèíäîð è åëôèòå îò 
Íàðãîòðîíä, íî äîðè ñëåä ïúðâàòà ïîáåäà íèùî íå ìîæåëî äà ãè óäúðæè; 
íàõúëòàëè ïðåç Ïîðòàòà è èçêëàëè ñòðàæàòà ïî ñòúëáèùàòà íà Àíãáàíä, à 
Ìîðãîò òðåïåðåë âúðõó ñâîÿ ïîäçåìåí òðîí, êàòî ãè ÷óâàë êàê áëúñêàò 
ïî âðàòèòå ìó. Àëà õðàáðåöèòå ñå îçîâàëè â êàïàí è áèëè èçáèòè âñè÷êè 
îñâåí Ãâèíäîð, êîãîòî îðêèòå çàëîâèëè æèâ; çàùîòî Ôèíãîí íå ìîæåë äà 
èì ñå ïðèòå÷å íà ïîìîù. Ïðåç ìíîãîáðîéíèòå ïîòàéíè âðàòè íà 
Òàíãîðîäðèì Ìîðãîò áèë èçïðàòèë íàâúí îñíîâíàòà ñè àðìèÿ, êîÿòî 
÷àêàëà äîòîãàâà è Ôèíãîí áèë îòáëúñíàò îò êðåïîñòòà ñ òåæêè çàãóáè.
À íà ÷åòâúðòèÿ äåí îò âîéíàòà ñðåä ðàâíèíàòà Àíôàóãëèò çàïî÷íàëî 
ñðàæåíèåòî, íàðå÷åíî Íèðíàåò Àðíîåäèàä, ùî îçíà÷àâà Íåèçáðîèìè ñúëçè, 
çàùîòî íèòî åäíà ïåñåí èëè ïðåäàíèå íå ìîæå äà ïîáåðå öÿëàòà ìó 
ñêðúá. Àðìèÿòà íà Ôèíãîí îòñòúïèëà îòâúä ïÿñúöèòå è â ïîñëåäíèòå é 
ðåäèöè çàãèíàë Õàëäèð, âîæä íà Õàëàäèíèòå; çàåäíî ñ íåãî ïàäíàëè 
ïîâå÷åòî ìó áîéöè è Áðåòèëñêèÿò ëåñ íàïðàçíî ãè ÷àêàë äà ñå çàâúðíàò. 
Ïðèâå÷åð íà ïåòèÿ äåí, äîêàòî îùå áèëè äàëå÷å îò Åðåä Âåòðèí, îðêèòå 
îáêðúæèëè õèòëóìñêàòà àðìèÿ è íàïàäàëè äî çàçîðÿâàíå, ñòÿãàéêè îáðú÷à 
âñå ïî-ïëúòíî. Íà ñóòðèíòà ó áîéöèòå ñå çàðîäèëà íàäåæäà, êîãàòî 
äî÷óëè ðîãîâåòå íà Òóðãîí, êîéòî íàáëèæàâàë ñ àðìèÿòà îò Ãîíäîëèí; 
çàùîòî ïî-ãîëÿìàòà ÷àñò îò òàçè àðìèÿ áèëà ðàçïîëîæåíà íà þã äà 
îõðàíÿâà Ñèðèîíñêèÿ ïðîõîä è Òóðãîí óäúðæàë áîéöèòå ñè îò ïðèáúðçàíè 
àòàêè. Ñåãà áúðçàë äà ñå ïðèòå÷å íà ïîìîù íà áðàò ñè; à 
Ãîíäîëèíäðèìèòå áèëè ìîãúùè è îáëå÷åíè â ðèçíèöè, òà ðåäèöèòå èì 
ñèÿåëè êàòî ñòîìàíåíà ðåêà ïîä ñëúí÷åâèòå ëú÷è.
Åäíà ôàëàíãà îò êðàëñêàòà ãâàðäèÿ ðàçêúñàëà îáðú÷à íà îðêèòå è Òóðãîí 
ñ ìå÷ â ðúêà ñè ïðîáèë ïúò äî ñâîÿ áðàò; è ðàçêàçâàò, ÷å ðàäîñòíà 
áèëà íàñðåä æåñòîêàòà áèòêà ñðåùàòà ìåæäó Òóðãîí è Õóðèí, êîéòî ñòîÿë 
íåîòñòúïíî äî Ôèíãîí. Âñå ïîâå÷å ñå ðàçãàðÿëà íàäåæäàòà â ñúðöàòà íà 
åëôèòå; òúêìî òîãàâà, â òðåòèÿ ÷àñ íà óòðîòî, îòåêíàëè ðîãîâåòå íà 
Ìàåäðîñ, êîéòî íàé-ñåòíå èäâàë îò èçòîê è çíàìåíàòà íà Ôåàíîðîâèòå 
ñèíîâå ñå ðàçâåëè çàä ãúðáà íà íåïðèÿòåëÿ. Íÿêîè êàçâàò, ÷å äîðè è 
òîãàâà Åëäàðèòå ñà ìîãëè äà ñïå÷åëÿò ñðàæåíèåòî, ñòèãà ñàìî âñè÷êèòå 
èì àðìèè äà ñà ñå áèëè äîñòîéíî; çàùîòî îðêèòå òðåïíàëè, ùóðìúò èì 
ñåêíàë è ìíîçèíà âå÷å ñå ãîòâåëè äà ïîáÿãíàò. Íî òî÷íî êîãàòî 
ïðåäíèòå îòðÿäè íà Ìàåäðîñ íàëèòàëè âúðõó îðêèòå, Ìîðãîò õâúðëèë â 
áîÿ ïîñëåäíèòå ñè ñèëè, êàòî îïðàçíèë Àíãáàíä äîêðàé. Êúì Àíôàóãëèò 
ñå çàäàëè âúðêîëàöè, âúëêîåçäà÷è, Áàëðîçè è äðàêîíè, ïðåäâîæäàíè îò 
ñâîÿ ïðàðîäèòåë Ãëàóðóíã. Ñòðàõîâèòà ìîù áèë ïðèäîáèë Âåëèêèÿ ÷åðâåé, 
êàêòî ãî íàðè÷àëè, òà åëôè è õîðà ðóõâàëè ïðåä íåãî êàòî ïîêîñåíà 
òðåâà; íàõëóë òîé ìåæäó àðìèèòå íà Ìàåäðîñ è Ôèíãîí è ãè ðàçïðúñíàë â 
ðàçëè÷íè ïîñîêè.
Àëà íè ÷ðåç âúëöè, íè ÷ðåç Áàëðîçè èëè äðàêîíè ùÿë Ìîðãîò äà ïîñòèãíå 
ñâîåòî, àêî íå áèëà èçìÿíàòà íà ëþäåòå. Â îíçè ÷àñ ñå ðàçêðèëè 
êîçíèòå íà Óëôàíã. Ìíîçèíà áîéöè îò èçòîêà ñå îáúðíàëè è ïîáÿãíàëè, 
ïîíåæå ñúðöàòà èì áèëè èçïúëíåíè ñ ëúæè è ñòðàõîâå; íî ñèíîâåòå íà 
Óëôàíã èçâåäíúæ ñå ïðåõâúðëèëè êúì Ìîðãîò, íàïàäíàëè â ãðúá 
Ôåàíîðîâèòå ñèíîâå è ñðåä íàñòàíàëàòà ñóìàòîõà ñå óñòðåìèëè êúì 
çíàìåòî íà Ìàåäðîñ. Íå èì áèëî ïèñàíî äà ñïå÷åëÿò îáåùàíàòà îò Ìîðãîò 
íàãðàäà, çàùîòî Ìàãëîð ñúñÿêúë âîäà÷à íà èçìÿíàòà Óëäîð Ïðîêëåòè, à 
ñèíîâåòå íà Áîð ïîâàëèëè Óëôàñò è Óëâàðò, ïðåäè ñàìè äà ïàäíàò 
ïðîíèçàíè. Íî ñå çàäàëè íîâè îòðÿäè îò çëè ëþäå, êîèòî Óëäîð áèë 
ñúáðàë è äúðæàë óêðèòè èç èçòî÷íèòå õúëìîâå, òà àðìèÿòà íà Ìàåäðîñ íå 
èçäúðæàëà óäàðà îò òðè ñòðàíè, ðàçïðúñíàëà ñå è ïîáÿãíàëà íàïîñîêè. 
Ñúäáàòà îáà÷å çàïàçèëà Ôåàíîðîâèòå ñèíîâå è ìàêàð ÷å âñè÷êè áèëè 
ðàíåíè, íèòî åäèí îò òÿõ íå çàãèíàë, ïîíåæå îñòàíàëè çàåäíî, ñúáðàëè 
îêîëî ñåáå ñè ïîñëåäíèòå Íîëäîðè è Íàóãðèìè è òúé ñè ïðîáèëè èçõîä îò 
îáðú÷à, çà äà èçáÿãàò íà èçòîê êúì äàëå÷íèÿ âðúõ Äîëìåä.
Îò öÿëàòà èçòî÷íà àðìèÿ íàé-äúëãî óñòîÿëè äæóäæåòàòà îò Áåëåãîñò è 
òúé ñè ñïå÷åëèëè âñåîáùà ïî÷èò. Çàùîòî Íàóãðèìèòå áèëè ïî-èçäðúæëèâè 
íà îãúí îò åëôèòå è õîðàòà, à îñâåí òóé èìàëè îáè÷àÿ ïî âðåìå íà 
áèòêà äà íîñÿò ãðîçíè ìàñêè, çà äà ïëàøàò âðàãà; òúêìî òåçè ìàñêè èì 
ïîìîãíàëè äà óñòîÿò ñðåùó äðàêîíèòå. Àêî íå áèëè òå, Ãëàóðóíã ñúñ 
ñâîÿòà ÷åëÿä ùÿë äà èçïåïåëè ïîñëåäíèòå îöåëåëè Íîëäîðè. Íî 
Íàóãðèìèòå ãî îáêðúæèëè â îáðú÷ è äîðè íåãîâàòà ìîãúùà áðîíÿ íå áèëà 
ñèãóðíà çàùèòà ïðîòèâ óäàðèòå íà òåæêèòå èì òîïîðè; à êîãàòî 
ïîáåñíåëèÿò Ãëàóðóíã ñå îáúðíàë, òà ïîâàëèë è ñòúïêàë Àçàãàë, 
òîãàâàøíèÿ âëàäåòåë íà Áåëåãîñò, óìèðàùîòî äæóäæå ñ ïîñëåäíè ñèëè 
çàáèëî êèíæàë â òúðáóõà ìó è òúé æåñòîêî ãî íàðàíèëî, ÷å èçáÿãàë îò 
ïîëåñðàæåíèåòî, à ñëèñàíèòå ÷óäîâèùà îò Àíãáàíä ãî ïîñëåäâàëè âêóïîì. 
Òîãàâà äæóäæåòàòà âäèãíàëè òÿëîòî íà Àçàãàë è ãî îòíåñëè; áàâíî 
êðà÷åëè òå ïîäèð íîñèëêàòà è ñ äúëáîêè ãëàñîâå ïååëè ïîãðåáàëíà ïåñåí 
ïî îáè÷àÿ íà ñâîÿ íàðîä, áåç ïîâå÷å äà îáðúùàò âíèìàíèå íà âðàãîâåòå; 
è íèêîé íå ïîñìÿë äà ãè íàïàäíå.
Íî â ñðàæåíèåòî íà çàïàä ïðîòèâ Ôèíãîí è Òóðãîí âðúõëåòÿëà âðàæà ñèëà 
òðè ïúòè ïî-ìíîãîáðîéíà îò áîéöèòå, ùî èì îñòàâàëè. Äîøúë áèë ñàìèÿò 
Ãîòìîã, ïðåäâîäèòåë íà Áàëðîçèòå è âúðõîâåí âîåíà÷àëíèê íà Àíãáàíä; 
êàòî ÷åðåí êëèí ñå çàáèë òîé ìåæäó åëôè÷åñêèòå îòðÿäè îêîëî êðàë 
Ôèíãîí è îòáëúñíàë Òóðãîí è Õóðèí êúì Ñåðåõñêîòî ìî÷óðèùå. Ïîñëå ñå 
íàõâúðëèë ñðåùó Ôèíãîí. Çëîâåùà áèëà òàÿ áèòêà. Íàêðàÿ Ôèíãîí îñòàíàë 
ñàì ñðåä òåëàòà íà ìúðòâàòà ñè ãâàðäèÿ; è õðàáðî ñå ñðàæàâàë ñ Ãîòìîã 
÷àê äîêàòî äðóã Áàëðîã ãî îáâèë èçîòçàä ñ îãíåíèÿ ñè áè÷. Òîãàâà 
Ãîòìîã ãî ñúñÿêúë ñ ÷åðíèÿ ñè òîïîð è áÿë ïëàìúê èçáóõíàë íàä 
ðàçöåïåíèÿ øëåì íà Ôèíãîí. Òúé ïàäíàë âúðõîâíèÿò êðàë íà âñè÷êè 
Íîëäîðè; è âðàãîâåòå ãî ñìàçàëè â ïðàõà ñ áîçäóãàíèòå ñè, à ñèíüî-
ñðåáðèñòîòî ìó çíàìå ñòúïêàëè â ëîêâàòà îò íåãîâà êðúâ.
Ñðàæåíèåòî áèëî çàãóáåíî; àëà Õóðèí, Õóîð è ïîñëåäíèòå îöåëåëè îò 
Õàäîðîâèÿ ðîä âñå îùå ñòîÿëè íåîòñòúïíî äî Òóðãîí è ïúë÷èùàòà íà 
Ìîðãîò íå óñïÿâàëè äà ïðåâçåìàò Ñèðèîíñêèÿ ïðîõîä. Òîãàâà Õóðèí ðåêúë 
íà Òóðãîí:
- Áÿãàé ñåãà, ãîñïîäàðþ, äîäåòî îùå å âðåìå! Çàùîòî â òåá ñå òàè 
ïîñëåäíàòà íàäåæäà íà Åëäàðèòå è äîêàòî ñúùåñòâóâà Ãîíäîëèí, Ìîðãîò 
íå ùå ñå îòúðâå îò ñòðàõà â ñúðöåòî ñè.
Íî Òóðãîí îòâúðíàë:
- Âå÷å íå ùå ñå ñúõðàíè äúëãî òàéíàòà íà Ãîíäîëèí; à áúäå ëè îòêðèò, 
òîé å îáðå÷åí äà ïàäíå.
Õóîð îáà÷å ñå íàìåñèë è êàçàë:
- È âñå ïàê àêî Ãîíäîëèí óñòîè îùå ìàëêî, îò òâîÿ ðîä ùå ðàçöúôòè 
íàäåæäà çà åëôè è õîðà. Òîâà ùå òè êàæà, ãîñïîäàðþ, çàùîòî ãî âèæäàì 
ñ î÷èòå íà îáðå÷åíèÿ: ìàêàð ÷å ñå ðàçäåëÿìå òóê çàâèíàãè è ïîâå÷å íå 
ùå çúðíà áåëèòå ñòåíè íà òâîÿ ãðàä, îò òåá è îò ìåí ùå ñå ðîäè íîâà 
çâåçäà. Ñáîãîì!
À Ìàåãëèí, ñåñòðèíèÿò ñèí íà Òóðãîí, êîéòî ñòîÿë íàáëèçî, ÷óë òèÿ 
ñëîâà è âå÷å íå ãè çàáðàâèë; íî òîãàâà íå êàçàë íè äóìà.
Ïîñëóøàë Òóðãîí ñúâåòà íà Õóðèí è Õóîð, ñáðàë îðåäÿëàòà àðìèÿ íà 
Ãîíäîëèí è ïîñëåäíèòå îöåëåëè îò áîéöèòå íà Ôèíãîí è ñëÿçúë íàäîëó 
ïîêðàé Ñèðèîí; à äâàìàòà ìó âîåíà÷àëíèöè Åêòåëèîí è Ãëîðôèíäåë ãî 
îõðàíÿâàëè îòäÿñíî è îòëÿâî, òúé ÷å íèòî åäèí âðàã íå óñïÿë äà ñå 
ïðîìúêíå ïîêðàé òÿõ. Íî ëþäåòå îò Äîð-ëîìèí îñòàíàëè ïîñëåäíè äà 
îòáðàíÿâàò îòñòúïëåíèåòî, êàêòî ñàìè ïîæåëàëè Õóðèí è Õóîð; çàùîòî 
äúëáîêî â ñúðöàòà ñè òå íå èñêàëè äà íàïóñíàò ñåâåðíèòå çåìè è ñëåä 
êàòî íå ìîæåëè äà îòâîþâàò äîìîâåòå ñè, ðåøèëè äà ñå áèÿò äîêðàé. Òúé 
äâàìèíà îò ÷îâåøêèÿ ðîä èçêóïèëè ïðåäàòåëñòâîòî íà Óëäîð; è îò âñè÷êè 
ðàòíè ïîäâèçè íà ïðàäåäèòå ÷îâåøêè âúâ âîéñêàòà íà Åëäàðèòå, ñ íàé-
âåëèêà ñëàâà ñå ïîìíè ïîñëåäíèÿò áîé íà ìúæåòå îò Äîð-ëîìèí.
Òúé Òóðãîí, îõðàíÿâàí îò Õóðèí è Õóîð, ñè ïðîáèë ñ áîåâå ïúò íà þã, 
ñëÿçúë íàäîëó ïîêðàé Ñèðèîí è ñå ñïàñèë; ñåòíå èç÷åçíàë ñðåä 
ïëàíèíèòå, êúäåòî âçîðúò íà Ìîðãîò íå ìîæåë äà ãî îòêðèå. À äâàìàòà 
áðàòÿ ñâèêàëè îêîëî ñåáå ñè ïîñëåäíèòå ëþäå îò Õàäîðîâèÿ ðîä è êðà÷êà 
ïî êðà÷êà ñå îòòåãëèëè îòâúä Ñåðåõñêîòî ìî÷óðèùå, äîäåòî ïðåìèíàëè 
ïîòîêà Ðèâèë. Òàì ñïðåëè è ïîâå÷å íå îòñòúïèëè.
Òîãàâà âñè÷êè ïúë÷èùà íà Àíãáàíä áÿñíî íàëåòåëè íàñðåùà èì, çàïúëíèëè 
ïîòîêà ñúñ ñîáñòâåíèòå ñè òðóïîâå è ìèíàëè ïî òÿõ, òà îáêðúæèëè 
ïîñëåäíèòå áîéöè îò Õèòëóì êàêòî ïðèèæäàù ïðèëèâ ñêëþ÷âà îáðú÷ îêîëî 
ãðàíèòíà ñêàëà. Êîãàòî ñëúíöåòî êëîíÿëî êúì çàëåçà íà øåñòèÿ äåí, 
Õóîð ðóõíàë ñ îòðîâíà ñòðåëà â îêîòî è âñè÷êè äîáëåñòíè ìúæå îò 
Õàäîðîâèÿ ðîä ïàäíàëè ìúðòâè îêîëî íåãî; à îðêèòå îòñåêëè ãëàâèòå èì 
è ïîä êúðâàâèòå ëú÷è íà çàëåçà ãè ñòðóïàëè íà ãðàìàäà êàòî áåçöåííà 
ïëÿ÷êà.
Ïîñëåäåí îò âñè÷êè îñòàíàë Õóðèí. Êàòî âèäÿë, ÷å å ñàì, òîé çàõâúðëèë 
ùèòà è ðàçìàõàë ñåêèðàòà ñ äâå ðúöå; è â ïåñíèòå ñå ðàçêàçâà, ÷å 
ñåêèðàòà ìó äèìÿëà è òëååëà îò ÷åðíàòà êðúâ íà òðîëîâåòå îêîëî 
Ãîòìîã, à ïîäèð âñåêè ïîâàëåí âðàã Õóðèí íàäàâàë âèê:
- Àóðå åíòóëóâà! Ïàê ùå íàñòàíå äåí!
Ñåäåìäåñåò ïúòè èçâèêàë; àëà íàêðàÿ ãî çàëîâèëè æèâ, êàêòî áèë 
çàïîâÿäàë Ìîðãîò, çàùîòî äîðè è îòñå÷åíè, ðúöåòå íà îðêèòå 
ïðîäúëæàâàëè äà ãî ñòèñêàò; à íà ìÿñòîòî íà óáèòèòå èäâàëè íîâè è 
íîâè, äîêàòî ãî çàòðóïàëè ïîä òåëàòà ñè. Òîãàâà Ãîòìîã îêîâàë 
ïëåííèêà è ñúñ çëîáíè íàñìåøêè ãî ïîìúêíàë êúì Àíãáàíä.
Òúé çàâúðøèëà áèòêàòà Íèðíàåò Àðíîåäèàä â ÷àñà, êîãàòî ñëúíöåòî 
ïîòúâàëî çàä ìîðåòî. Íîù ïàäíàëà íàä Õèòëóì è îòêúì Çàïàäà íàëåòÿëà 
ñâèðåïà áóðÿ.


Ãîëÿìî áèëî òúðæåñòâîòî íà Ìîðãîò è çàìèñëèòå ìó ñå ñáúäíàëè òúêìî 
òúé, êàêòî íàé-ìíîãî æåëàåë; çàùîòî õîðàòà ñå âúçïðàâèëè ñðåùó ñâîèòå 
ñúáðàòÿ, èçìåíèëè íà Åëäàðèòå è âñåëè ñòðàõ è îìðàçà ìåæäó îíèÿ, ùî 
òðÿáâàëî äà ñà îáåäèíåíè ñðåùó îáùèÿ âðàã. Îò îíçè äåí îõëàäíåëè 
ñúðöàòà íà åëôèòå êúì âñè÷êè ëþäå, îñâåí Òðèòå ðîäà íà Åäàèíèòå.
Êðàëñòâîòî íà Ôèíãîí âå÷å íå ñúùåñòâóâàëî; à Ôåàíîðîâèòå ñèíîâå ñå 
ëóòàëè êàòî ñóõè ëèñòà, ïîíåñåíè îò âèõúðà. Àðìèèòå èì áèëè 
ðàçïðúñíàòè, ñúþçúò ðàçáèò; è òå çàæèâåëè èç äèâèòå ïóùèíàöè ïîä Åðåä 
Ëèíäîí, êúäåòî ïîñòåïåííî ðîäúò èì ñå ïðåòîïèë ìåæäó Çåëåíèòå åëôè îò 
Îñèðèàíä è çàãóáèë ïðåæíàòà ñëàâà è ìîù. Ïîä çàêðèëàòà íà Áðåòèëñêèÿ 
ëåñ âñå îùå áðîäåëè øåïà Õàëàäèíè è òåõåí âîæä áèë Õàíäèð, ñèí 
Õàëäèðîâ; íî â Õèòëóì íå ñå çàâúðíàë íèòî åäèí áîåö îò Ôèíãîíîâàòà 
àðìèÿ èëè îò Õàäîðîâèÿ ðîä, íÿìàëî è âåñòè çà õîäà íà áèòêàòà è 
ñúäáàòà íà òåõíèòå âëàäåòåëè. Ìîðãîò îáà÷å ïðàòèë íàòàì èçòî÷íèòå 
ïëåìåíà, êîèòî ïðåìèíàëè íà íåãîâà ñëóæáà, êàòî èì îòêàçàë îáåùàíèòå 
ïðåäè òîâà áîãàòè çåìè íà Áåëåðèàíä; çàòâîðèë ãè â Õèòëóì è çàáðàíèë 
äà íàïóñêàò ïðåäåëèòå ìó. Òàêàâà íàãðàäà èì äàë çà èçìÿíàòà êúì 
Ìàåäðîñ: äà ãðàáÿò è èçìú÷âàò ñòàðöèòå, æåíèòå è äåöàòà îò Õàäîðîâèÿ 
ðîä. Îöåëåëèòå Åëäàðè îò Õèòëóì áèëè îòêàðàíè íà ðîáñêè òðóä â 
ñåâåðíèòå ìèíè, ñàìî ìàëöèíà óñïåëè äà ñå óêðèÿò èç ïóùèíàöèòå è 
ïëàíèíèòå.
Îðêè è âúëöè áðîäåëè íà âîëÿ èç öåëèÿ Ñåâåð è íàõëóâàëè âñå ïî-äàëå÷å 
íà þã ïðåç Áåëåðèàíä, òà ñòèãàëè ÷àê äî Âúðáîâàòà ñòðàíà Íàí-òàòðåí è 
ãðàíèöèòå íà Îñèðèàíä, òúé ÷å ìðà÷íà çàïëàõà òåãíåëà íàä âñè÷êî æèâî 
èç ïîëÿ è ãîðè. Íàèñòèíà, Äîðèàò îöåëÿë è ÷åðòîçèòå íà Íàðãîòðîíä âñå 
îùå áèëè óêðèòè; íî Ìîðãîò íå èì îáðúùàë âíèìàíèå - èëè çàùîòî íå 
çíàåë çà òÿõ, èëè çàùîòî îùå íå áèë äîøúë òåõíèÿò ÷àñ â äúëáèíèòå íà 
íåãîâàòà çëîáà. Ìíîçèíà áèëè èçáÿãàëè êúì Çàëèâèòå äà ñå ïðèþòÿò çàä 
êðåïîñòíèòå ñòåíè íà Êèðäàí, à ìîðÿöèòå ñíîâåëè ñ êîðàáè ïîêðàé áðåãà 
è ïðåñëåäâàëè íåïðèÿòåëÿ ñ êðàòêè íàáåçè ïî ñóøà. Íî ïðåç ñëåäâàùàòà 
ãîäèíà, îùå ïðåäè äà íàñòàíå çèìà, Ìîðãîò èçïðàòèë ìîãúùà àðìèÿ ïðåç 
Õèòëóì è Íåâðàñò; ïúë÷èùà îðêè ñëåçëè íàäîëó ïîêðàé ðåêèòå Áðèòîí è 
Íåíèã, ðàçãðàáèëè öÿëîòî êðàéáðåæèå íà Ôàëàñ è îáñàäèëè êðåïîñòèòå â 
Áðèòîìáàð è Åãëàðåñò. Ñúñ ñåáå ñè âîäåëè êîâà÷è, ìèíüîðè è 
îãíåòâîðöè, ùî èçðàáîòèëè íà ìÿñòî ãðàìàäíè ìàøèíè; è âúïðåêè 
õðàáðàòà ñúïðîòèâà íàêðàÿ ñòåíèòå ðóõíàëè. Òîãàâà Çàëèâèòå áèëè 
îïóñòîøåíè è îò ñëàâíàòà êóëà Áàðàä Íèìðàñ íå îñòàíàë êàìúê âúðõó 
êàìúê; à ïîâå÷åòî îò åëôèòå íà Êèðäàí áèëè ïîñå÷åíè èëè îòâåäåíè â 
ðîáñòâî. Íî íÿêîè ñå êà÷èëè íà êîðàáèòå è èçáÿãàëè ïî ìîðå; è ìåæäó 
òÿõ áèë Åðåéíèîí Ãèë-ãàëàä, èçïðàòåí â Çàëèâèòå îò áàùà ñè Ôèíãîí 
ñëåä Äàãîð Áðàãîëàõ. Òèÿ ïîñëåäíè îöåëåëè îòïëàâàëè çàåäíî ñ Êèðäàí 
íà þã êúì Áàëàðñêèÿ îñòðîâ è òàì èçãðàäèëè óáåæèùà çà âñè÷êè, êîèòî 
òåïúðâà ìîæåëî äà ïðèñòèãíàò; çàùîòî âñå îùå îòáðàíÿâàëè ÷àñò îò 
áðåãà îêîëî óñòèåòî íà Ñèðèîí è òàì èìàëè ìíîæåñòâî áúðçè è ëåêè 
êîðàáè, óêðèòè èç òåñíèòå çàëèâè è áóéíèòå òðúñòèêîâè ãúñòàëàöè.
À êîãàòî Òóðãîí ÷óë çà òîâà, ïàê ïðàòèë âåñòîíîñöè êúì óñòèåòî íà 
Ñèðèîí è ïîäèðèë ïîìîù îò Êèðäàí Êîðàáîñòðîèòåëÿ. Ïî íåãîâà ìîëáà 
Êèðäàí èçãðàäèë ñåäåì áúðçè êîðàáà è òå îòïëàâàëè êúì Çàïàäà; àëà 
ïîâå÷å íå äîøëè âåñòè çà òÿõ, îñâåí çà ïîñëåäíèÿ. Ìîðÿöèòå íà òîçè 
êîðàá äúëãî ñå áîðèëè ñ âúëíèòå, äîäåòî íàêðàÿ èçãóáèëè íàäåæäà è 
ïîåëè îáðàòíî, íî ïðåä ñàìèòå áðåãîâå íà Ñðåäíàòà çåìÿ ãè ïîñðåùíàëà 
ñâèðåïà áóðÿ; Óëìî îáà÷å ñïàñèë åäèí ìîðÿê îò ãíåâà íà Îñå è âúëíèòå 
ãî èçõâúðëèëè íà áðåãà â Íåâðàñò. Òîçè ìîðÿê ñå íàðè÷àë Âîðîíâå è áèë 
åäèí îò îíèÿ, ùî Òóðãîí èçïðàòèë îò Ãîíäîëèí.


Öÿëàòà ìèñúë íà Ìîðãîò íåîòêëîííî ñå ñòðåìÿëà êúì Òóðãîí; àëà Òóðãîí 
âå÷íî ìó ñå èçïëúçâàë, à îò âñè÷êèòå ñè ïðîòèâíèöè Ìîðãîò òúêìî íåãî 
íàé-ñèëíî æåëàåë äà ïîãóáè èëè çàëîâè â ïëåí. Òàçè ìèñúë ãî ìú÷åëà è 
ïîìðà÷àâàëà ðàäîñòòà îò ïîáåäàòà, çàùîòî ñåãà Òóðãîí îò ìîãúùèÿ ðîä 
Ôèíãîëôèíîâ áèë ïî ïðàâî êðàë íà âñè÷êè Íîëäîðè; à Ìîðãîò íåíàâèæäàë 
âñè÷êè â òîçè ðîä è ñå áîÿë îò òÿõ çàðàäè äðóæáàòà èì ñ íåãîâèÿ ìîãúù 
íåïðèÿòåë Óëìî è çàðàäè ðàíèòå, ùî íÿêîãà ìó íàíåñúë ìå÷úò íà 
Ôèíãîëôèí. Íî íàé-ìíîãî ñå áîÿë îò Òóðãîí, ïîíåæå îùå âúâ Âàëèíîð áèë 
óñåòèë êàê êîë÷åì ãî ïðèáëèæè, íàä äóøàòà ìó ïàäà ÷åðíà ñÿíêà, 
ïðåäâåùàâàùà, ÷å â íÿêîé íåçíàåí äåí òúêìî îò Òóðãîí ùå äîéäå 
íåãîâàòà ãèáåë.
Çàòóé Õóðèí áèë äîâåäåí ïðåä Ìîðãîò, êîéòî çíàåë çà äðóæáàòà ìó ñ 
êðàëÿ íà Ãîíäîëèí; íî íà âñè÷êè çàïëàõè Õóðèí îòâúðíàë ñ ãîðäè è 
íàñìåøëèâè ñëîâà. Òîãàâà Ìîðãîò ïðîêëåë Õóðèí, Ìîðâåí è âñè÷êèòå èì 
ïîòîìöè äà áúäàò âå÷íî îáðå÷åíè íà ìðàê è ñêúðáè; è êàòî èçâåë Õóðèí 
îò òúìíèöàòà, ñëîæèë ãî âúðõó êàìåíåí òðîí íàä Òàíãîðîäðèì. Ïðèêîâàë 
ãî òàì ñ öÿëàòà ñè ìàãè÷åñêà ñèëà, à ïîñëå îòíîâî ãî ïðîêëåë è ðåêúë:
- Îñòàíè ñåãà òóê; è ãëåäàé çåìèòå, êúäåòî îò÷àÿíèå è áåçáðîé áåäè ùå 
ñïîëåòÿò îíèÿ, ùî íàé-ìíîãî îáè÷àø. Òè äðúçíà äà ìè ñå ïðèñìååø è äà 
îñïîðèø ñèëàòà íà Ìåëêîð, Ïîâåëèòåë íà ñúäáèíèòå íà Àðäà. Çàòóé îò 
äíåñ íàòàòúê ñ ìîÿ âçîð ùå âèæäàø è ñ ìîèòå óøè ùå ÷óâàø; è ÷àê äî 
ñòðàøíèÿ êðàé íà ñâåòà íå ùå ïîìðúäíåø îò òîâà ìÿñòî.
È íàèñòèíà òúé ñòàíàëî; àëà êàçâàò, ÷å Õóðèí íèêîãà íå ñå óíèçèë äà 
ïðîñè îò Ìîðãîò ìèëîñúðäèå èëè ñìúðò çà ñåáå ñè èëè çà íÿêîãî îò ñâîÿ 
ðîä.


Ïî çàïîâåä íà Ìîðãîò îðêèòå ñëåä äúëúã è èçíóðèòåëåí òðóä ñúáðàëè 
âñè÷êè òåëà íà çàãèíàëèòå âúâ âåëèêàòà áèòêà çàåäíî ñ áðîíèòå è 
îðúæèÿòà èì è ãè ñòðóïàëè íà îãðîìíà êàìàðà íàñðåä Àíôàóãëèò; è 
âúðõúò íà òàÿ çëîâåùà ìîãèëà ñå âèæäàë îòäàëå÷. Åëôèòå ÿ íàðè÷àëè 
Õàóä-åí-Íäåíãèí, ñèðå÷ Õúëì íà ïîãóáåíèòå èëè Õàóä-åí-Íèðíàåò, ùî 
îçíà÷àâà Õúëì íà ñúëçèòå. Íî âúðõó òîçè õúëì èçðàñëà áóéíà òðåâà è 
åäèíñòâåíî òîé ñå çåëåíååë ñðåä öÿëàòà ïóñòîø, ñúòâîðåíà îò Ìîðãîò; è 
âå÷å íèêîÿ îò íåãîâèòå òâàðè íå ïîñìÿëà äà ñòúïè âúðõó çåìÿòà, ïîä 
êîÿòî ðúæäàòà ïðåâðúùàëà â ïðàõ ìå÷îâåòå íà Åëäàðè è Åäàèíè.


Ãëàâà 21.

ÇÀ ÒÓÐÈÍ ÒÓÐÀÌÁÀÐ

Áåëåãóíäîâàòà ùåðêà Ðèàí áèëà ñúïðóãà íà Õóîð, ñèí Ãàëäîðîâ; âåí÷àëè 
ñå ñàìî äâà ìåñåöà ïðåäè òîé äà çàìèíå çàåäíî ñ áðàò ñè Õóðèí çà 
Íèðíàåò Àðíîåäèàä. Êîãàòî ïîäèð ñðàæåíèåòî íå ïîëó÷èëà íèêàêâè âåñòè 
îò ñâîÿ ëþáèì, òÿ èçáÿãàëà â ïóùèíàêà; àëà Ñèâèòå åëôè îò Ìèòðèì ÿ 
ïîäêðåïÿëè äîêîëêîòî ìîæåëè, à êàòî ñå ðîäèë ñèíúò é Òóîð, âñè÷êè ìó 
ñòàíàëè êàòî ðîäíè áàùè. Ïîñëå Ðèàí íàïóñíàëà Õèòëóì è êàòî îòèøëà 
ïðè Õàóä-åí-Íäåíãèí, ëåãíàëà âúðõó òàÿ ñêðúáíà ìîãèëà è òàì 
èçäúõíàëà.
Áàðàãóíäîâàòà äúùåðÿ Ìîðâåí áèëà ñúïðóãà íà Õóðèí, âëàäåòåëÿ íà Äîð-
ëîìèí; à ñèíúò èì Òóðèí áèë ðîäåí ïðåç îíàÿ ãîäèíà, êîãàòî Áåðåí 
Åðõàìèîí ñðåùíàë Ëóòèåí â ãîðàòà Íåëäîðåò. Èìàëè è ùåðêà íà èìå 
Ëàëàèò, ùî îçíà÷àâà ñìÿõ, è áðàò é Òóðèí ÿ îáè÷àë îò âñå ñúðöå; íî 
êîãàòî íàâúðøèëà òðè ãîäèíè, ëîøè âåòðîâå ðàçâåÿëè èç Õèòëóì òåæêà 
áîëåñò è òÿ óìðÿëà.
Ñëåä Íèðíàåò Àðíîåäèàä Ìîðâåí ïðîäúëæèëà äà æèâåå â Äîð-ëîìèí, çàùîòî 
Òóðèí áèë åäâà íà îñåì ãîäèíè, à ÷àêàëà è íîâà ðîæáà. Ñòðàøíè âðåìåíà 
áèëè íàñòàíàëè; çàùîòî èçòî÷íèòå ïëåìåíà, êîèòî äîøëè â Õèòëóì, 
ïðåçèðàëè ìàëöèíàòà îöåëåëè îò Õàäîðîâèÿ ðîä, îòíåìàëè èì çåìèòå è 
èìîòèòå, ïîòèñêàëè ãè è ïîðîáâàëè òÿõíàòà ÷åëÿä. Íî òúé âåëèêà áèëà 
öàðñòâåíàòà õóáîñò íà âëàäåòåëêàòà íà Äîð-ëîìèí, ÷å ïðèøúëöèòå íå 
ñìååëè äà âäèãíàò ðúöå ñðåùó íåÿ èëè íåéíèÿ äîì; è ñè øóøóêàëè, ÷å å 
îïàñíà âåùèöà, ìàéñòîðêà íà ìàãèèòå è ñúó÷àñòíè÷êà íà åëôèòå. Àëà 
âúïðåêè òóé òÿ áèëà áåäíà è áåç íèêàêâà ïîäêðåïà, ñàìî òàéíî ÿ 
ïîäïîìàãàëà åäíà Õóðèíîâà ñðîäíèöà íà èìå Àåðèí, êîÿòî èçòî÷íèÿò 
ïðèøúëåö Áðîäà áèë âçåë çà æåíà; è Ìîðâåí òðåïåðåëà îò ñòðàõ, ÷å 
ìîãàò äà é îòíåìàò Òóðèí è äà ãî îòâåäàò â ðîáñòâî. Çàòóé ñè íàóìèëà 
òàéíî äà ïðàòè äåòåòî ïðè êðàë Òèíãîë ñ ìîëáà äà ãî ïîäñëîíè, òúé 
êàòî Áåðåí, ñèí Áàðàõèðîâ, áèë ñðîäíèê íà íåéíèÿ áàùà è ïðåäè 
íåùàñòèåòî äðóæàë ñ Õóðèí. È åäèí äåí ïðåç åñåíòà íà Ñêðúáíàòà ãîäèíà 
Ìîðâåí èçïðàòèëà Òóðèí îòâúä ïëàíèíèòå çàåäíî ñ äâàìà ïðåñòàðåëè 
ñëóãè, êàòî èì çàðú÷àëà äà ïðîíèêíàò íÿêàê â êðàëñòâîòî Äîðèàò. Òúé 
ïî÷íàëà äà ñå òú÷å ó÷àñòòà íà Òóðèí, îïèñàíà îò íà÷àëî äî êðàé â 
áàëàäàòà, êîÿòî ñå íàðè÷à "Íàðí è Õèí Õóðèí", ñèðå÷ "Ðàçêàç çà äåöàòà 
íà Õóðèí" è å íàé-äúëãàòà îò âñè÷êè áàëàäè çà îíèÿ âðåìåíà. Òóê ÿ 
èçëàãàìå íàêðàòêî, çàùîòî ñå ïðåïëèòà ñúñ ñúäáèíèòå íà Ñèëìàðèëèòå è 
åëôèòå; íàðè÷àò ÿ îùå "Ïå÷àëíàòà ëåãåíäà", çàùîòî å èçïúëíåíà ñúñ 
ñêðúá è ðàçêðèâà íàé-çëèòå äåÿíèÿ íà Ìîðãîò Áàóãëèð.
Â ñàìîòî íà÷àëî íà ñëåäâàùàòà ãîäèíà Ìîðâåí ðîäèëà äúùåðÿ íà Õóðèí; 
íàðåêëà ÿ Íèåíîð, ùî çíà÷è ðèäàíèå. À Òóðèí è íåãîâèòå ñïúòíèöè, ñëåä 
êàòî ìèíàëè ïðåç áåçáðîé îïàñíîñòè, ñòèãíàëè íàé-ïîäèð äî ïðåäåëèòå 
íà Äîðèàò; è òàì áèëè îòêðèòè îò Áåëåã Êðåïêîëúê, ñòàðøè ãðàíè÷åí 
áðàíèòåë íà êðàë Òèíãîë, êîéòî ãè îòâåë â Ìåíåãðîò. Òîãàâà Òèíãîë íå 
ñàìî ïðèåë Òóðèí, íî è ãî îñèíîâèë â ÷åñò íà Õóðèí Íåïðåêëîííè; 
çàùîòî Òèíãîë âå÷å ñå áèë ïðîìåíèë è ñòàíàë áëàãîñêëîíåí êúì ðîäîâåòå 
íà åëôè÷åñêèòå ïðèÿòåëè. Ïîñëå ïðàòèë âåñòîíîñöè â Õèòëóì ïðè Ìîðâåí 
ñ ìîëáà äà íàïóñíå Äîð-ëîìèí è äà äîéäå ñ òÿõ â Äîðèàò; íî òÿ âñå îùå 
íå èñêàëà äà èçîñòàâè äîìà, êúäåòî áèëà æèâÿëà çàåäíî ñ Õóðèí. À 
êîãàòî åëôèòå ñè òðúãíàëè, ïðàòèëà ïî òÿõ Äðàêîíîâèÿ øëåì íà Äîð-
ëîìèí, íàé-ñêúïîòî íàñëåäñòâî íà Õàäîðîâèÿ ðîä.
Òóðèí èçðàñíàë êðàñèâ è ñèëåí, àëà ëèêúò ìó áèë áåëÿçàí ñ ïå÷àë. 
Äåâåò ãîäèíè æèâÿë â ÷åðòîçèòå íà Òèíãîë è ïðåç òîâà âðåìå ñêðúáòà ìó 
ïîîòñëàáíàëà; çàùîòî êðàëñêè ïðàòåíèöè ÷åñòî ïîñåùàâàëè Õèòëóì è íà 
âðúùàíå íîñåëè äîáðè âåñòè îò Ìîðâåí è Íèåíîð. Íî äîøúë äåí, êîãàòî 
âåñòîíîñöèòå íå ñå çàâúðíàëè îò Ñåâåðà è Òèíãîë íå ïîæåëàë äà ïðàòè 
äðóãè. Òîãàâà Òóðèí áèë îáçåò îò ñòðàõ çà ìàéêà ñè è ñåñòðà ñè, òà ñ 
íàòåæàëà äóøà ñå ÿâèë ïðåä êðàëÿ è ïîìîëèë çà ìå÷ è ðèçíèöà; íàäÿíàë 
Äðàêîíîâèÿ øëåì íà Äîð-ëîìèí, òðúãíàë äà ñå ñðàæàâà ïî ãðàíèöèòå íà 
Äîðèàò è ñòàíàë áîåí äðóãàð íà Áåëåã Êóòàëèîí.
À êîãàòî îòìèíàëè îùå òðè ãîäèíè, Òóðèí ñå çàâúðíàë çà ìàëêî â 
Ìåíåãðîò; íî òúé êàòî èäâàë îò ïóùèíàêà, áèë ÷îðëàâ è îáëå÷åí ñ 
âåõòè, ïðîòðèòè äðåõè. À â Äîðèàò èìàëî åäèí âèñîêîïîñòàâåí êðàëñêè 
ñúâåòíèê îò ïëåìåòî íà Íàíäîðèòå; èìåòî ìó áèëî Ñàåðîñ. Òîé îòäàâíà 
çàâèæäàë íà Òóðèí çà ïî÷åñòèòå, êîèòî ìó ñå ïîëàãàëè êàòî íà êðàëñêè 
ñèí; è ùîì ñåäíàë ñðåùó íåãî íà òðàïåçàòà, ïîáúðçàë äà ìó ñå ïîäèãðàå 
ñ äóìèòå:
- Àêî ìúæåòå îò Õèòëóì èçãëåæäàò òúé äèâè è ãðîçíè, òî êàêâè ëè ùå äà 
ñà æåíèòå ïî îíèÿ çåìè? Äà íå áè äà òúð÷àò èç ãîðèòå êàòî áåçñëîâåñíè 
òâàðè, îáëå÷åíè ñàìî ñ êîñèòå ñè?
Ïëàìíàë îò ãíÿâ Òóðèí, òà çàïîêèòèë åäèí áîêàë ïî Ñàåðîñ è ãî íàðàíèë 
çëå.
Íà ñëåäâàùèÿ äåí Ñàåðîñ ïðè÷àêàë Òóðèí, äîêàòî ïîòåãëÿë îò Ìåíåãðîò 
îáðàòíî êúì ãðàíèöèòå; íî Òóðèí ïîáåäèë â ñõâàòêàòà, ñìúêíàë îäåæäèòå 
íà ïðèñìåõóëíèêà è ãî ïîäãîíèë ãîë êàòî äèâ çâÿð èç ãîðàòà. Îáçåò îò 
óæàñ áÿãàë Ñàåðîñ íàïîñîêè, äîäåòî íàêðàÿ ïàäíàë â åäíà êëèñóðà è 
çàãèíàë âúðõó ñêàëà ñðåä ïîòîêà. Íî ñëó÷àéíè ìèíóâà÷è âèäåëè êàêâî 
ñòàíàëî è ìåæäó òÿõ áèë Ìàáëóíã, êîéòî ïðåäëîæèë íà Òóðèí äà ñå 
çàâúðíå ñ íåãî â Ìåíåãðîò è äà ïîìîëè êðàëÿ çà ïðîøêà è ïðàâîñúäèå. 
Àëà Òóðèí âå÷å ñå ñìÿòàë çà ïðåñòúïíèê è ñå áîÿë, ÷å ùå ãî çàòâîðÿò, 
çàòîâà îòõâúðëèë ñúâåòà íà Ìàáëóíã è èçáÿãàë; è êàòî ìèíàë ïðåç Ïîÿñà 
íà Ìåëèàí, äîñòèãíàë ãîðèòå çàïàäíî îò Ñèðèîí. Òàì ñå ïðèñúåäèíèë êúì 
îòðÿä îò íàé-áåçäîìíèòå è îò÷àÿíè ëþäå, êàêâèòî ñå ñðåùàëè â îíèÿ 
ìðà÷íè äíè; áðîäåëè òå èç ïóùèíàêà è íàïàäàëè âñåêè, êîéòî ñå 
èçïðå÷åë íà ïúòÿ èì, áèë òîé åëô, ÷îâåê èëè îðê.
Íî êîãàòî ñòàíàëîòî ñå ðàç÷óëî è áèëî ïðîó÷åíî îò êðàëÿ, Òèíãîë 
ïðîñòèë íà Òóðèí, ïîíåæå ðàçáðàë, ÷å å áèë ïðåäèçâèêàí. Ïî îíîâà 
âðåìå Áåëåã Êðåïêîëúê ñå çàâúðíàë îò ñåâåðíèòå ïðåäåëè è äîøúë â 
Ìåíåãðîò ïðè êðàëÿ; è Òèíãîë ìó ðåêúë:
- Ñêðúáåí ñúì, Êóòàëèîí; çàùîòî ïðèåõ Õóðèíîâèÿ íàñëåäíèê êàòî 
ñîáñòâåí ñèí è òàêúâ áè òðÿáâàëî äà îñòàíå íàâåêè, îñâåí àêî ñàì 
Õóðèí ñå çàâúðíå îò ñåíêèòå äà ñè ãî ïîèñêà. Íå æåëàÿ äà ñå ãîâîðè, 
÷å Òóðèí å áèë íåñïðàâåäëèâî ïðîêóäåí èç ïóùèíàêà è ñ ðàäîñò ùå ãî 
ïðèåìà îáðàòíî; çàùîòî ãî îáè÷àõ îò âñå ñúðöå.
À Áåëåã îòãîâîðèë:
- Ùå òúðñÿ Òóðèí äîäåòî ãî íàìåðÿ è àêî ìîãà, ùå ãî äîâåäà â 
Ìåíåãðîò; çàùîòî àç ñúùî ãî îáè÷àì.
Ïîñëå Áåëåã òðúãíàë îò Ìåíåãðîò è ïðåç áåçáðîé îïàñíîñòè òúðñèë íà 
äëúæ è øèð èç Áåëåðèàíä âåñòè çà Òóðèí, àëà âñè÷êî áèëî íàïðàçíî.
À Òóðèí ñëåä êàòî äúëãî æèâÿë ñðåä ðàçáîéíèöèòå, íàêðàÿ ñòàíàë òåõåí 
ãëàâàòàð; íàðåêúë ñå Íåèòàí, ùî îçíà÷àâà îíåïðàâäàí. Ãîíåíè è 
áîÿçëèâè êàòî çâåðîâå, æèâååëè òå èç ãîðèñòèòå ìåñòíîñòè þæíî îò 
Òåèãëèí; íî êîãàòî èçìèíàëà ãîäèíà ñëåä áÿãñòâîòî íà Òóðèí îò Äîðèàò, 
åäíà íîù Áåëåã ìèíàë ïîêðàé òÿõíîòî ñêðèâàëèùå. Ñëó÷èëî ñå òúé, ÷å ïî 
îíîâà âðåìå Òóðèí íå áèë â ëàãåðà; à ðàçáîéíèöèòå õâàíàëè Áåëåã, 
çàâúðçàëè ãî è ìó ïðèãîòâèëè ëþòà ñìúðò, ïîíåæå ñå áîÿëè, ÷å ìîæå äà 
å ñúãëåäâà÷ íà äîðèàòñêèÿ êðàë. Íî Òóðèí êàòî ñå çàâúðíàë è âèäÿë 
êàêâî å ñòàíàëî, áèë îáçåò îò ðàçêàÿíèå çà âñè÷êè çëèíè è áåççàêîíèÿ; 
òîãàâà îñâîáîäèë Áåëåã, ïîäíîâèë ñòàðàòà äðóæáà è ñå çàðåêúë çàíàïðåä 
äà íå óáèâà è ãðàáè íèêîãî, îñâåí ñëóãèòå íà Àíãáàíä.
Áåëåã ìó ðàçêàçàë çà ïðîøêàòà íà êðàë Òèíãîë è ñ âñÿêàêâè ñëîâà ñå 
îïèòàë äà ãî óáåäè, ÷å âå÷å ìîæå äà ñå çàâúðíå â Äîðèàò, êàòî 
èçòúêâàë êîëêî ìíîãî ñå íóæäàÿò îò íåãîâàòà ñèëà è äîáëåñò ïî 
ñåâåðíèòå ïðåäåëè íà êðàëñòâîòî.
- Íàïîñëåäúê - ðåêúë òîé - îðêèòå ñà îòêðèëè êàê äà ñëèçàò îò Òàóð-
íó-Ôóèí; ñåãà ãðàäÿò ïúò ïðåç Àíàõñêèÿ ïðîõîä.
- Íå ïîìíÿ òàêîâà íåùî - îòâúðíàë Òóðèí.
- Çàùîòî äîñåãà íå ñìå õîäèëè òúé äàëå÷å îò íàøèòå ãðàíèöè - êàçàë 
Áåëåã. - Íî òè ñè âèæäàë â äàëå÷èíàòà âúðõîâåòå íà Êðèñàåãðèì è 
èçòî÷íî îò òÿõ ìðà÷íèòå ñêëîíîâå íà Ãîðãîðîò. Àíàõ ñå íàìèðà ïîìåæäó 
èì, íàä ïëàíèíñêèòå èçâîðè íà Ìèíäåá; òåæúê è îïàñåí å ïúòÿò, àëà 
âå÷å ìíîçèíà âðàãîâå èäâàò ïî íåãî è õîðàòà îò Áðåòèëñêèÿ ëåñ ñå 
áîÿò, ÷å Äèìáàð, êîéòî äîñêîðî æèâååøå â ìèð, áàâíî ïàäà ïîä âëàñòòà 
íà ×åðíàòà ðúêà. Òàì å íàøåòî ìÿñòî.
Íî ãîðäåëèâèÿò Òóðèí îòõâúðëèë ïðîøêàòà íà êðàëÿ è ñ íèêàêâè ñëîâà íå 
óñïÿë Áåëåã äà ãî ðàçóáåäè. Òóðèí îò ñâîÿ ñòðàíà óâåùàâàë Áåëåã äà 
îñòàíå â çåìèòå çàïàäíî îò Ñèðèîí; íî Áåëåã íå ïîæåëàë è îòâúðíàë:
- Âèæäàì, ÷å ñè óïîðèò è íåïðåêëîíåí, Òóðèí. Àëà ñåãà èäâà ìîé ðåä. 
Àêî íàèñòèíà èñêàø Êðåïêîëúê äà å äî òåá, òúðñè ìå â Äèìáàð; çàùîòî 
íàòàì ñå çàâðúùàì.
Íà ñëåäâàùèÿ äåí Áåëåã ñè òðúãíàë è Òóðèí ãî èçïðîâîäèë íà åäèí 
èçñòðåë ñ ëúê èçâúí ëàãåðà, îáà÷å íå êàçàë íèùî.
- Çíà÷è ñáîãîì íàâåêè, ñèíå Õóðèíîâ? - çàïèòàë Áåëåã.
Òîãàâà Òóðèí ïîãëåäíàë íà çàïàä è ñúçðÿë â äàëå÷èíàòà äà ñå èçâèñÿâà 
âðúõ Àìîí Ðóä; è áåç äà çíàå êàêâî ãî ÷àêà, îòãîâîðèë:
- Òè ðå÷å äà òå òúðñÿ â Äèìáàð. Àç ïúê òè êàçâàì: äèðè ìå íà Àìîí 
Ðóä. Àêî ëè íå, çíà÷è ñå ñáîãóâàìå çà ñåòåí ïúò.
Ñëåä òîâà ñå ðàçäåëèëè êàòî ïðèÿòåëè, íî è äâàìàòà áèëè ïå÷àëíè.
Êîãàòî ñå çàâúðíàë â Õèëÿäàòà ïåùåðè, Áåëåã ðàçêàçàë âñè÷êî íà Òèíãîë 
è Ìåëèàí, êàòî ïðåìúë÷àë ñàìî çà æåñòîêîñòòà íà òóðèíîâèòå 
ðàçáîéíèöè. Âúçäúõíàë Òèíãîë è ïðîìúëâèë:
- Êàêâî ïîâå÷å èñêà îò ìåí Òóðèí?
- Àêî ìè ðàçðåøèø, ãîñïîäàðþ - ðåêúë Áåëåã, - àç ùå ãî ïàçÿ è 
íàïúòñòâàì êàêòî ìîãà; òîãàâà íèêîé íÿìà äà êàæå, ÷å åëôèòå õâúðëÿò 
îáåùàíèÿòà ñè íà âÿòúðà. À è íå èñêàì äà âèäÿ êàê ñëàâíàòà ìó äîáëåñò 
ñå ïîõàáÿâà èç ïóùèíàöèòå.
Òîãàâà Òèíãîë ìó ðàçðåøèë äà ïîñòúïè êàêòî íàìåðè çà äîáðå è äîáàâèë:
- Áåëåã Êóòàëèîí! Ñ ìíîãî ïîäâèçè ñè çàñëóæèë ìîÿòà áëàãîäàðíîñò; è 
íå íà ïîñëåäíî ìÿñòî ñòîè òîâà, ÷å íàìåðè ïðèåìíèÿ ìè ñèí. Íà ðàçäÿëà 
èñêàé êàêâîòî æåëàåø è íèùî íå ùå òè îòêàæà.
- Ùîì å òúé, ùå ïîìîëÿ çà äîáúð ìå÷ - êàçàë Áåëåã, ïîíåæå îðêèòå 
íàïîñëåäúê èäâàò íà òúëïè, òà ñàìî ëúê íå å äîñòàòú÷åí, à ñåãàøíèÿò 
ìè ìå÷ íå ñå ñïðàâÿ ñ òåõíèòå ðèçíèöè.
- Èçáèðàé èçìåæäó âñè÷êî â ìîèòå îðúæåéíèöè - îòâúðíàë Òèíãîë, - 
ñòèãà ñàìî äà íå å ñîáñòâåíèÿò ìè ìå÷ Àðàíðóò.
Òîãàâà Áåëåã èçáðàë Àíãëàõåë; ìîùåí áèë òîçè ìå÷ è íîñåë èìåòî ñè îò 
òóé, ÷å áèë èçêîâàí îò íåáåñíî æåëÿçî, ùî ïàäíàëî íÿêîãà êàòî 
ïëàìòÿùà çâåçäà; îñòðèåòî ìó ëåñíî ïðîðÿçâàëî âñÿêî çåìíî æåëÿçî. Â 
öÿëàòà Ñðåäíà çåìÿ èìàëî ñàìî îùå åäèí êàòî íåãî. Çà îíçè ìå÷ íå ùå 
ñòàíå äóìà â íàøèÿ ðàçêàç, ìàêàð ÷å ñúùèÿò ìàéñòîð ãî èçêîâàë îò 
ñúùàòà ðóäà; è òîçè ìàéñòîð áèë Åîë Ìðà÷íèÿ åëô, êîéòî âçåë çà æåíà 
Òóðãîíîâàòà ñåñòðà Àðåäåë. Ìàêàð è íåîõîòíî, íÿêîãà òîé áèë äàë 
Àíãëàõåë íà Òèíãîë êàòî çàëîã ñðåùó ðàçðåøåíèåòî äà æèâåå â Íàí 
Åëìîò; äðóãèÿ ìå÷, íàðå÷åí Àíãóèðåë, çàïàçèë çà ñåáå ñè, äîêàòî ãî 
îòêðàäíàë ñèíúò ìó Ìàåãëèí.
Íî êîãàòî Òèíãîë ïðîòåãíàë äðúæêàòà íà Àíãëàõåë êúì Áåëåã, Ìåëèàí 
ïîãëåäíàëà îñòðèåòî è êàçàëà:
- Çëî èìà â òîçè ìå÷. Ìðà÷íàòà äóøà íà êîâà÷à âñå îùå æèâåå â íåãî. 
Íÿìà äà îáè÷à òîé îíçè, êîìóòî ñëóæè; à è íÿìà äà îñòàíå ïðè òåá 
çàäúëãî.
- Êàêòî è äà å, ùå ñè ñëóæà ñ íåãî äîäåòî ìîãà - îòâúðíàë Áåëåã.
- Îò ìåí ïúê ùå ïîëó÷èø äðóã äàð, Êóòàëèîí - ðåêëà Ìåëèàí, - òà äà 
ïîìàãà èç ïóùèíàêà íà òåá è îíåçè, êîèòî òå ñúïðîâîæäàò.
È ìó äàëà çàïàñ îò ëåìáàñ - ïðî÷óòèÿ õëÿá íà åëôèòå-ïúòåøåñòâåíèöè - 
è âñÿêà ïèòêà áèëà óâèòà â ñðåáðèñòî ëèñòî, à âúðõó íèøêèòå, ñ êîèòî 
áèëè ïðåâúðçàíè, èìàëî áÿë âîñúê ñ ïå÷àòà íà êðàëèöàòà âúâ ôîðìàòà íà 
öâåò÷å îò Òåëïåðèîí; ïîíåæå ñïîðåä îáè÷àÿ íà Åëäàðèòå ñàìî êðàëèöàòà 
èìàëà ïðàâî äà ñúõðàíÿâà è ðàçäàâà ëåìáàñ. Ñ òîçè äàð Ìåëèàí íàé-
ñèëíî ðàçêðèëà êîëêî å áëàãîñêëîííà êúì Òóðèí; çàùîòî íèêîãà äîòîãàâà 
Åëäàðèòå íå áèëè ðàçðåøàâàëè íà ÷îâåê äà îïèòà îò òåõíèòå ìàãè÷åñêè 
ïèòêè, à è îòïîäèðå ðÿäêî ñå å ñëó÷âàëî ïîäîáíî íåùî.
Ñ òèÿ äàðîâå Áåëåã íàïóñíàë Ìåíåãðîò è ñå çàâúðíàë êúì ñåâåðíèòå 
ïðåäåëè, êúäåòî íàé-÷åñòî æèâååë ïðè áîéíèòå ñè äðóãàðè. Òîãàâà 
îðêèòå áèëè îòáëúñíàòè îò Äèìáàð è Àíãëàõåë ñå âúçðàäâàë, ÷å íàé-
ñåòíå å èçëÿçúë îò íîæíèöàòà; àëà êîãàòî íàñòàíàëà çèìà è áîåâåòå 
ñòèõíàëè, Áåëåã âíåçàïíî èç÷åçíàë è ïðèÿòåëèòå ìó ïîâå÷å íå ãî 
âèäåëè.


Ñëåä êàòî Áåëåã íàïóñíàë ðàçáîéíèöèòå è ñå çàâúðíàë â Äîðèàò, Òóðèí 
ãè ïîâåë íà çàïàä îò Ñèðèîíñêàòà äîëèíà; çàùîòî èì áèëî äîäåÿëî äà 
æèâåÿò áåç îòäèõ, âå÷íî íàùðåê è âå÷íî ïîäãîíåíè, òà äèðåëè ïî-
áåçîïàñíî óáåæèùå. È åäíà âå÷åð ñå ñëó÷èëî òúé, ÷å ñðåùíàëè òðè 
äæóäæåòà, êîèòî ïîáÿãíàëè îò òÿõ; è åäíîòî äæóäæå èçîñòàíàëî, òà áèëî 
õâàíàòî è ïîâàëåíî, à åäèí îò ðàçáîéíèöèòå ïðàòèë ñòðåëà ïîäèð 
äðóãèòå, äîêàòî èç÷åçâàëè â çäðà÷à. Èìåòî íà çàëîâåíîòî äæóäæå áèëî 
Ìèì; è òî ïîìîëèëî Òóðèí äà ìó ïîùàäè æèâîòà, à â çàìÿíà îáåùàëî äà 
ãè îòâåäå äî ïîòàéíîòî ñè æèëèùå, êîåòî íèêîé íå ìîæåë äà îòêðèå áåç 
íåãîâà ïîìîù. Ñúæàëèë ñå Òóðèí íàä Ìèì è çàïèòàë:
- Êúäå òè å æèëèùåòî?
À Ìèì îòãîâîðèë:
- Íà âèñîê âðúõ íàä ðàâíèíèòå ñå èçäèãà äîìúò íà Ìèì; Àìîí Ðóä ãî 
íàðè÷àò îòêàêòî åëôèòå ïðîìåíèõà âñè÷êè íàçâàíèÿ ïî òèÿ çåìè.
Òîãàâà Òóðèí çàìúë÷àë è äúëãî ãëåäàë äæóäæåòî; à íàêðàÿ ðåêúë:
- Îòâåäè íè íà òîâà ìÿñòî.
Íà ñëåäâàùèÿ äåí ïîåëè êúì Àìîí Ðóä, âîäåíè îò Ìèì. À òîçè âðúõ áèë 
íà ñàìèÿ êðàé íà áúðäàòà, êîèòî ñå ïðîñòèðàëè ìåæäó äîëèíèòå íà 
Ñèðèîí è Íàðîã è ãîðäî èçâèñÿâàë ãëàâà íàä îêîëíàòà êàìåíèñòà ïóñòîø. 
Íî ñòðúìíàòà ìó ñèâà êîðîíà áèëà ïî÷òè íàïúëíî ãîëà, ñàìî ÷åðâåíàòà 
òðåâà ñåðåãîí âïèâàëà êîðåíè â ñêàëèòå. È êîãàòî øàéêàòà íà Òóðèí 
íàáëèæàâàëà, çàëÿçâàùîòî ñëúíöå ïðîáèëî îáëàöèòå è îçàðèëî âúðõà; à 
ñåðåãîíúò òúêìî áèë ðàçöúôòÿë. Òîãàâà åäèí îò ðàçáîéíèöèòå ïðîìúëâèë:
- Êðúâ èìà ïî òîçè âðúõ.
Íî Ìèì ãè ïðåâåë ïî òàéíè ïúòåêè íàãîðå êúì ñòðúìíèòå ñêëîíîâå íà 
Àìîí Ðóä; è ïðåä âõîäà íà ïåùåðàòà ñå ïîêëîíèë íà Òóðèí ñ òàêèâà 
ñëîâà:
- Âëåç â Áàð-åí-Äàíâåä, Äîìà íà îòêóïà; çàùîòî òúé ùå ñå íàðè÷à îò 
äíåñ íàòàòúê.
Åòî ÷å äðóãî äæóäæå ñ ôàêëà â ðúêàòà èçëÿçëî íàñðåùà èì, êàçàëî íåùî 
íà Ìèì è äâàìàòà áúðçî õëúòíàëè â ìðàêà íà ïåùåðàòà; àëà Òóðèí ãè 
ïîñëåäâàë è íàêðàÿ ñòèãíàë äî äúëáîêà çàëà, êúäåòî ìúòíî ñâåòåëè 
æåëåçíè ôåíåðè, çàêà÷åíè íà âåðèãè. Òàì çàâàðèë Ìèì íà êîëåíå äî 
êàìåííî ëîæå êðàé ñòåíàòà - êëåòíèêúò ñè ñêóáåë áðàäàòà, è ïðåç 
ðèäàíèÿ ïîâòàðÿë åäíî è ñúùî èìå; à íà ëîæåòî áèëî ïðîñíàòî òðåòî 
äæóäæå. Ïðèñòúïèë Òóðèí äî Ìèì è ìó ïðåäëîæèë ïîìîù. Òîãàâà Ìèì 
âäèãíàë âçîð êúì íåãî è îòãîâîðèë:
- Ñ íèùî íå ìîæåø äà ìè ïîìîãíåø. Çàùîòî òîçè òóê å ìîÿò ñèí Õèì è 
âå÷å å ìúðòúâ, ïðîíèçàí îò ñòðåëà. Èçäúõíàë ïî çàëåç ñëúíöå. Òúé 
êàçâà äðóãèÿò ìè ñèí Èáóí.
Æàëîñò èçïúëíèëà ñúðöåòî íà Òóðèí, òà ðåêúë íà äæóäæåòî:
- Óâè! Àêî ìîæåõ, áèõ âúðíàë íàçàä îíàÿ ñòðåëà. Ñåãà òîçè äîì ñ ïðàâî 
ùå ñå íàðè÷à Áàð-åí Äàíâåä; àêî íÿêîé äåí ñå ñäîáèÿ ñ áîãàòñòâî, ùå 
ïëàòÿ îòêóï â çëàòî çà òâîÿ ñèí êàòî çíàê çà äúëáîêà ñêðúá, àêî è äà 
çíàì, ÷å ñ òóé íå ùå îáëåê÷à ñúðöåòî òè.
Òîãàâà Ìèì ñå èçïðàâèë è äúëãî ãëåäàë Òóðèí.
- ×óõ òå - ïðîäóìàë òîé íàêðàÿ. - Ãîâîðèø êàòî çíàòíî äæóäæå îò 
äðåâíèòå âðåìåíà; çàòîâà ñúì òúé èçóìåí. Ñåãà ñúðöåòî ìè ïðåòðúïíà, 
ìàêàð è äà íÿìà óòåõà çà íåãî; è àêî æåëàåø, ìîæåø äà æèâååø â òîçè 
äîì, çàùîòî àç ùå ïëàòÿ îáåùàíèÿ îòêóï.
Òúé ñå çàñåëèë Òóðèí â ïîòàéíèÿ äîì íà Ìèì âúðõó Àìîí Ðóä; ðàçõîæäàë 
ñå ïî çåëåíàòà ìîðàâà ïðåä ïåùåðàòà è ãëåäàë íà èçòîê, çàïàä è ñåâåð. 
Êîë÷åì ïîãëåäíåë íà ñåâåð, ñúçèðàë Áðåòèëñêèÿ ëåñ ñúñ çåëåíèÿ âðúõ 
Àìîí Îáåë ïî ñðåäàòà è ñàì íå çíàåë çàùî âçîðúò ìó âñå ñå ñòðåìè 
íàòàì; âñúùíîñò ñúðöåòî ìó ïðåäïî÷èòàëî ñåâåðîçàïàäíàòà ïîñîêà, 
êúäåòî îòâúä áåçáðîéíè ëåâãè ìó ñå ñòðóâàëî, ÷å ðàçëè÷àâà â íåáåñíîòî 
ïîäíîæèå Ñåí÷åñòèòå ïëàíèíè, ñòåíèòå íà íåãîâèÿ ðîäåí êðàé. Íî 
ïðèâå÷åð Òóðèí ãëåäàë íà çàïàä êúì çàëåçà, äîêàòî ÷åðâåíîòî ñëúíöå 
áàâíî ïîòúâàëî â ìúãëèòå íàä äàëå÷íèòå áðåãîâå è äîëèíàòà íà Íàðîã 
÷åçíåëà â äúëáîêè ñåíêè.
Ïî îíîâà âðåìå Òóðèí ÷åñòî ðàçãîâàðÿë íàñàìå ñ Ìèì è ñåäíàë â íÿêîå 
óåäèíåíî êúò÷å ñëóøàë ðàçêàçè çà äðåâíè ïðåìúäðîñòè èëè çà äúëãèÿ 
æèâîò íà äæóäæåòî. Çàùîòî Ìèì ïðîèçõîæäàë îò îíèÿ äæóäæåòà, êîèòî â 
ïðàñòàðè âðåìåíà áèëè ïðîêóäåíè îò âåëèêèòå ãðàäîâå íà ñâîèòå ñúáðàòÿ 
â äàëå÷íèòå èçòî÷íè îáëàñòè è îùå ïðåäè çàâðúùàíåòî íà Ìîðãîò áðîäåëè 
íà çàïàä êúì Áåëåðèàíä; íî ñ âðåìåòî òå çàãóáèëè ïðåæíàòà ñèëà è 
êîâàøêîòî ñè óìåíèå, ñâèêíàëè äà æèâåÿò ïîòàéíî è äà êðà÷àò ñ 
ïðåãúðáåíè ïëåùè è áîÿçëèâè ñòúïêè. Ïðåäè äæóäæåòàòà îò Íîãðîä è 
Áåëåãîñò äà äîéäàò íà çàïàä îò ïëàíèíèòå, åëôèòå â Áåëåðèàíä íå 
çíàåëè ùî çà òâàðè ñà òóé, òà ãè ïðåñëåäâàëè è èçáèâàëè; ïîñëå îáà÷å 
ãè îñòàâèëè íà ìèðà è ãè íàðåêëè Íîåãèò Íèáèí, êîåòî íà ñèíäàðèíñêè 
åçèê îçíà÷àâà êàëïàâè äæóäæåòà. Òå íå îáè÷àëè íèêîãî îñâåí ñåáå ñè è 
ìàêàð äà ñå ñòðàõóâàëè îò íåíàâèñòíèòå îðêè, ñúùî òúé íåíàâèæäàëè è 
Åëäàðèòå, à íàé-ìíîãî Èçãíàíèöèòå; çàùîòî ñìÿòàëè, ÷å Íîëäîðèòå ñà èì 
îòíåëè ðîäíèòå çåìè. Ìíîãî ïðåäè êðàë Ôèíðîä Ôåëàãóíä äà äîéäå îòâúä 
Ìîðåòî, òèÿ äæóäæåòà îòêðèëè ïåùåðèòå íà Íàðãîòðîíä è çàïî÷íàëè äà 
äúëáàÿò èç òÿõ; è äúëáîêî ïîä Ãîëèÿ âðúõ Àìîí Ðóä ñ áàâåí è òúðïåëèâ 
òðóä ðàçøèðèëè ïîäçåìíèòå çàëè ïðåç äúëãèòå ãîäèíè, êîãàòî æèâååëè 
òàì, áåç äà ãè òîðìîçÿò ãîðñêèòå Ñèâè åëôè. Íî ïî âðåìåòî íà íàøèÿ 
ðàçêàç òå ñúâñåì çàïàäíàëè è íàêðàÿ èç÷åçíàëè îò Ñðåäíàòà çåìÿ, àêî 
íå ñå áðîÿò Ìèì è äâàìàòà ìó ñèíîâå; à äîðè è çà äæóäæå Ìèì áèë 
ïðåñòàðÿë íåèìîâåðíî - ïðåñòàðÿë è çàáðàâåí îò âñè÷êè. Îòäàâíà íå 
çâúíÿë ÷óê â íåãîâèòå êîâà÷íèöè, à áîéíèòå òîïîðè ðúæäÿñâàëè è 
èìåíàòà èì ñå ïîìíåëè ñàìî â íàé-äðåâíèòå ëåãåíäè íà Äîðèàò è 
Íàðãîòðîíä.
Íî êîãàòî çèìàòà íàáëèæèëà êúì ñðåäàòà ñè, îòêúì ñåâåð íàëåòÿë 
íåçàïîìíåí ñíÿã è Àìîí Ðóä áèë çàòðóïàí; ãîâîðåëî ñå, ÷å çèìèòå â 
Áåëåðèàíä ñòàâàëè âñå ïî-ëþòè îòêàêòî íàðàñíàëà ìîùòà íà Àíãáàíä. 
Ñàìî íàé-õðàáðèòå äðúçâàëè äà èçëèçàò íàâúí, íàñòàíàë ãëàä è ìíîçèíà 
ñå ðàçáîëåëè. Àëà ïðåç åäèí ñóìðà÷åí çèìåí äåí ñðåä ðàçáîéíèöèòå ñå 
ïîÿâèë íÿêîé, êîéòî èçãëåæäàë êàòî ìîãúù ìúæ ñ áÿëî íàìåòàëî è áÿëà 
êà÷óëêà; áåç äà êàæå íèòî äóìà, ïðèñòúïèë òîé êúì îãíèùåòî. À êîãàòî 
èçïëàøåíèòå õîðà íàñêà÷àëè, ãîñòåíèíúò ñå ðàçñìÿë, îòìåòíàë êà÷óëêàòà 
è èçìúêíàë èçïîä ïëàùà ñè ãîëÿì âúðçîï; è â ñâåòëèíàòà íà îãúíÿ Òóðèí 
îòíîâî ñúçðÿë ëèöåòî íà Áåëåã Êóòàëèîí.
Òúé Áåëåã ïàê ñå çàâúðíàë ïðè Òóðèí è ñðåùàòà èì áèëà ðàäîñòíà; à îò 
Äèìáàð íîñåë ñúñ ñåáå ñè Äðàêîíîâèÿ øëåì íà Äîð-ëîìèí, ïîíåæå ñå 
íàäÿâàë ñ òîâà äà èçäèãíå ìèñëèòå íà Òóðèí íàä äèâèÿ æèâîò èç 
ïóùèíàêà íà÷åëî íà øàéêà ðàçáîéíèöè. Òóðèí îáà÷å óïîðèòî íå æåëàåë äà 
ñå çàâðúùà â Äîðèàò; è îáè÷òà íàääåëÿëà íàä ðàçóìà, òà Áåëåã îñòàíàë 
ïðè Òóðèí è ïîëîæèë ìíîãî ãðèæè çà íåãîâèòå ðàçáîéíèöè. Íà ðàíåíèòå è 
áîëíèòå äàâàë ëåìáàñ è òå áúðçî îçäðàâÿâàëè, çàùîòî ìàêàð Ñèâèòå åëôè 
äà íå áèëè òúé ìúäðè è èçêóñíè êàòî Èçãíàíèöèòå îò Âàëèíîð, âñå ïàê 
ïðåç äúëãèÿ ñè æèâîò â Ñðåäíàòà çåìÿ óñïåëè äà íàòðóïàëè ìúäðîñò, 
íåäîñòúïíà çà ëþäåòå. È ïîíåæå Áåëåã áèë ñèëåí è èçäðúæëèâ, íàäàðåí 
ñúñ çîðúê ïîãëåä è ïðîíèöàòåëåí óì, ðàçáîéíèöèòå çàïî÷íàëè äà ãî 
òà÷àò; àëà äåí ïîäèð äåí ðàñòÿëà îìðàçàòà íà äæóäæåòî êúì òîçè åëô, 
êîéòî ñå áèë íàòðàïèë â Áàð-åí-Äàíâåä è Ìèì ÷åñòî ñå îòòåãëÿë 
áåçìúëâíî â íàé-ìðà÷íèòå êúò÷åòà íà æèëèùåòî çàåäíî ñúñ ñèíà ñè Èáóí. 
Òóðèí îáà÷å íå ìó îáðúùàë âíèìàíèå; à êàòî ìèíàëà çèìàòà è äîøëà 
ïðîëåòòà, ðàçáîéíèöèòå îòíîâî ñå çàõâàíàëè ñúñ ñòàðèÿ çàíàÿò.
Êîé ëè ïîçíàâà ÷åðíèòå çàìèñëè íà Ìîðãîò? Êîé áè ìîãúë äà èçìåðè 
íåîáÿòíàòà ìèñúë íà îíçè, ùî íÿêîãà áèë Ìåëêîð, íàé-ìîãúù ïåâåö ñðåä 
Âåëèêàòà ìåëîäèÿ íà Àéíóðèòå, à ñåãà ñåäÿë êàòî ìðà÷åí âëàäåòåë âúðõó 
ìðà÷íèÿ ñè òðîí äàëå÷å íà ñåâåð è ñúñ çëîáíî ëóêàâñòâî îáñúæäàë âñÿêà 
íîâà âåñò, óçíàâàéêè òúé çà äåëàòà íà ñâîèòå âðàãîâå ìíîãî ïîâå÷å, 
îòêîëêîòî ïîäîçèðàë êîéòî è äà áèëî îò òÿõ, îñâåí ìîæå áè êðàëèöà 
Ìåëèàí? Êúì íåÿ ÷åñòî îòïðàùàë ìèñëèòå ñè Ìîðãîò, àëà íèêîãà íå 
óñïÿâàë ðàçãàäàå òàéíèòå é.
È åòî ÷å îòíîâî ñå ðàçäâèæèëà ìîùòà íà Àíãáàíä; êàòî äúëãè ïðúñòè íà 
îïèïâàùà ðúêà òðúãíàëè ÷åëíèòå îòðÿäè îò íåñìåòíèòå ìó àðìèè äà 
ðàçóçíàÿò ïúòèùàòà êúì Áåëåðèàíä. Ïðåç Àíàõñêèÿ ïðîõîä ìèíàëè òå è 
ïðåâçåëè Äèìáàð, à ïîäèð òóé è ñåâåðíèòå ïðåäåëè íà Äîðèàò. 
Ïðîäúëæèëè ïî äðåâíèÿ ïúò, êîéòî ñëåäâàë äúëãîòî äåôèëå íà Ñèðèîí, 
ìèíàâàë êðàé îñòðîâà, êúäåòî íÿêîãà Ôèíðîä áèë èçäèãíàë êóëàòà Ìèíàñ 
Òèðèò, ïðåñè÷àë çåìèòå ìåæäó Ìàëäóèí è Ñèðèîí, à ñåòíå ïðåç 
Áðåòèëñêèÿ ëåñ äîñòèãàë äî Òåèãëèíñêèòå áðîäîâå. Îò òàì ïúòÿò 
íàâëèçàë â Îõðàíÿâàíàòà ðàâíèíà; íî çàñåãà îðêèòå íå ñìååëè äà 
íàïðåäâàò ïî íåãî, çàùîòî èç ïóùèíàêà ãè äåáíåëà íîâà íåâèäèìà 
çàïëàõà è îò ÷åðâåíèÿ âðúõ áäåëè çîðêè î÷è, çà êîèòî íèêîé íå ãè áèë 
ïðåäóïðåäèë. Òóðèí îòíîâî áèë íàäÿíàë Øëåìà íà Õàäîð è íà äëúæ è øèð 
èç Áåëåðèàíä ïëúçíàëà ìúëâà íàä ãîðè, ïîòîöè è ïëàíèíñêè ïðîõîäè, ÷å 
â íàé-áåçíàäåæäíèÿ ÷àñ îòíîâî ñå âäèãàò íà áîé Ëúêúò è Øëåìúò, ùî 
íÿêîãà ïàäíàëè â Äèìáàð. Òîãàâà ìíîçèíà ïðîêóäåíè è îçëîáåíè 
áåçäîìíèöè, êîèòî áðîäåëè áåç âîäà÷, îòêðèëè â ñúðöàòà ñè íîâà 
õðàáðîñò è ñå ñòåêëè íàòàòúê äà äèðÿò Äâàìàòà âîåíà÷àëíèöè. Ïî îíîâà 
âðåìå öÿëàòà îáëàñò ìåæäó Òåèãëèí è çàïàäíèòå ïðåäåëè íà Äîðèàò áèëà 
íàðå÷åíà Äîð-Êóàðòîë, ñèðå÷ Çåìÿ íà Ëúêà è Øëåìà; à Òóðèí ñè èçáðàë 
íîâîòî èìå Ãîðòîë, ùî îçíà÷àâà Ñòðàõîâèòèÿ Øëåì è â ñúðöåòî ìó ñå 
âúçðîäèëà ïðåæíàòà áóéíà äúðçîñò. Ñëàâíèòå ïîäâèçè íà Äâàìàòà 
âîåíà÷àëíèöè ñå ðàç÷óëè äî Ìåíåãðîò, äî ïîäçåìíèòå ÷åðòîçè íà 
Íàðãîòðîíä è äàæå äî ïîòàéíîòî êðàëñòâî Ãîíäîëèí; è â Àíãáàíä ñúùî 
óçíàëè çà òÿõ. Òîãàâà Ìîðãîò ñå ðàçñìÿë, çàùîòî ÷ðåç Äðàêîíîâèÿ øëåì 
îòíîâî ìó ñå ðàçêðèë ñèíúò íà Õóðèí; è íå ñëåä äúëãî îêîëî Àìîí Ðóä 
ãúìæàëî îò ñúãëåäâà÷è.
Êúì êðàÿ íà ãîäèíàòà Ìèì äæóäæåòî è ñèíúò ìó Èáóí èçëåçëè èç ïóùèíàêà 
îêîëî Áàð-åí-Äàíâåä äà ñúáèðàò êîðåíè çà çèìíèòå ñè çàïàñè è áèëè 
ïëåíåíè îò îðêèòå. Òîãàâà Ìèì çà âòîðè ïúò îáåùàë íà âðàãîâåòå ñè äà 
ãè îòâåäå ïî òàéíè ïúòåêè äî ñâîÿ äîì âúðõó Àìîí Ðóä; îïèòàë ñå îáà÷å 
äà îòëîæè îáåùàíîòî, òà ïîìîëèë äà íå ñúñè÷àò Ãîðòîë. À ãëàâàòàðÿò íà 
îðêèòå ñå ðàçñìÿë è ìó îòâúðíàë:
- Óâåðÿâàì òå, ÷å íå ùå ñúñå÷åì Òóðèí, ñèí Õóðèíîâ.
Òúé áèë ïðåäàäåí Áàð-åí-Äàíâåä, çàùîòî îðêèòå ñå ïðîêðàäíàëè ïðåç 
íîùòà, âîäåíè îò Ìèì. Ìíîçèíà îò ðàçáîéíèöèòå áèëè èçêëàíè íàñúí; 
íÿêîè îáà÷å èçáÿãàëè ïî ñêðèòàòà âúòðåøíà ñòúëáà êúì âúðõà è òàì ñå 
ñðàæàâàëè äî ñìúðò, à êðúâòà èì îáàãðèëà ÷åðâåíèÿ ñåðåãîí ïî ñêàëèòå. 
Íî äîêàòî Òóðèí ñå îòáðàíÿâàë, îðêèòå õâúðëèëè ìðåæà âúðõó íåãî è òúé 
îìîòàí ãî îòâåëè â ïëåí.
Êîãàòî íàêðàÿ îòíîâî íàñòàíàëà òèøèíà, Ìèì èçïúëçÿë îò ñåíêèòå íà 
ñâîÿ äîì; è äîêàòî ñëúíöåòî èçãðÿâàëî îò ìúãëèòå íàä Ñèðèîí, òîé 
ñòîÿë íà âúðõà ìåæäó ìúðòúâöèòå. Àëà óñåòèë, ÷å íå âñè÷êè ñà ìúðòâè; 
çàùîòî åäèí îò òÿõ îòâúðíàë íà ïîãëåäà ìó è Ìèì ñúçðÿë ïðåä ñåáå ñè 
î÷èòå íà Áåëåã. Ïëàìíàëà äúëãî òðóïàíàòà ìó îìðàçà, òà ïðèñòúïèë êúì 
åëôà è äðúïíàë ìå÷à Àíãëàõåë, êîéòî áèë çàòèñíàò ïîä òÿëîòî íà 
ñúñåäíèÿ ìúðòâåö; íî Áåëåã íàìåðèë ñèëè äà ñå íàäèãíå, ñãðàá÷èë ìå÷à 
è çàìàõíàë ïî äæóäæåòî, à Ìèì êàòî âèäÿë òîâà, ñ óæàñ è æàëíè âîïëè 
õóêíàë íàäîëó ïî ñêëîíà. È Áåëåã ñå ïðîâèêíàë ïîäèð íåãî:
- Ðàíî èëè êúñíî ùå òå îòêðèå ìúñòòà íà Õàäîðîâèÿ ðîä!
Ìàêàð è òåæêî ðàíåí, Áåëåã áèë ñðåä íàé-ìîãúùèòå åëôè íà Ñðåäíàòà 
çåìÿ, ïðè òîâà ïîñâåòåí â ëå÷èòåëñêèòå ïðåìúäðîñòè. Çàòóé íå óìðÿë è 
ñèëèòå ìó ïîñòåïåííî ñå âúçâúðíàëè; à ùîì ñå èçïðàâèë íà íîçå, äúëãî 
òúðñèë Òóðèí ñðåä ìúðòúâöèòå, çà äà ïîãðåáå òÿëîòî ìó. Àëà íå ãî 
îòêðèë è ðàçáðàë, ÷å Õóðèíîâèÿò ñèí å æèâ è îòâåäåí â Àíãáàíä.
Ïî÷òè áåç íàäåæäà, Áåëåã íàïóñíàë Àìîí Ðóä è ïîåë ïîäèð îðêèòå íà 
ñåâåð êúì Òåèãëèíñêèòå áðîäîâå; ïîñëå ïðåêîñèë Áðèòèàõ è ïðîäúëæèë 
ïðåç Äèìáàð êúì Àíàõñêèÿ ïðîõîä. È âå÷å äîãîíâàë âðàãîâåòå, ïîíåæå 
êðà÷åë áåç ñúí è ïî÷èâêà, à òå íå ñå áîÿëè îò ïîòåðÿ, òà ïúòóâàëè 
áàâíî è ÷åñòî ñïèðàëè äà ëîâóâàò èç ðàâíèíèòå; äîðè ñðåä çëîâåùèòå 
äåáðè íà Òàóð-íó-Ôóèí íå èçãóáèë äèðÿòà èì, ïîíåæå âòîðè ñëåäîòúðñà÷ 
êàòî íåãî íÿìàëî â öÿëàòà Ñðåäíà çåìÿ. Íî äîêàòî âúðâÿë åäíà íîù ïðåç 
îíèÿ ïðîêúëíàòè çåìè, çàáåëÿçàë íÿêîé äà ñïè ïîä èçñúõíàëî âåêîâíî 
äúðâî; çàäúðæàë ñå Áåëåã äî ñïÿùèÿ è âèäÿë, ÷å å åëô. Òîãàâà ãî 
ñúáóäèë, äàë ìó ëåìáàñ è çàïèòàë êàêâà çëà ó÷àñò ãî å äîâåëà íà òîâà 
ìðà÷íî ìÿñòî; à åëôúò ñå íàçîâàë ñ èìåòî Ãâèíäîð, ñèí Ãóèëèíîâ.
Ñ äúëáîêà ñêðúá â ñúðöåòî ãî ãëåäàë Áåëåã; çàùîòî ñåãà Ãâèíäîð áèë 
ñàìî ïðåãúðáåíà è áîÿçëèâà ñÿíêà îò ïðåæíàòà ñèëà è äîáëåñò íà îíçè 
áëàãîðîäíèê îò Íàðãîòðîíä, êîéòî ïî âðåìå íà Íèðíàåò Àðíîåäèàä ñ 
áåçóìíà õðàáðîñò ïðåïóñíàë ÷àê äî ïîðòèòå íà Àíãáàíä è òàì áèë 
çàëîâåí. Çàùîòî çàðàäè ñâîèòå óìåíèÿ â êîâàøêèÿ çàíàÿò è èçäèðâàíåòî 
íà ðóäè è ñêúïîöåííè êàìúíè ìàëöèíà îò ïëåíåíèòå Íîëäîðè áèëè 
óáèâàíè; òúé è Ãâèíäîð íå çàãèíàë, à ïîïàäíàë êàòî ðîá â Ñåâåðíèòå 
ðóäíèöè. Ïîíÿêîãà åëôèòå-ìèíüîðè óñïÿâàëè äà èçáÿãàò ïî òàéíè òóíåëè, 
èçâåñòíè åäèíñòâåíî íà ñàìèòå òÿõ; è òàêà ñå ñòèãíàëî äîòàì, ÷å Áåëåã 
îòêðèë íåùàñòíèêà äà ñïè îáúðêàí è èçíóðåí ñðåä íåïðîõîäèìèòå äåáðè 
íà Òàóð-íó-Ôóèí.
À Ãâèíäîð ìó ðàçêàçàë, ÷å äîêàòî ñå ñïîòàéâàë ìåæäó äúðâåòàòà, 
çàáåëÿçàë íà ñåâåð äà ñå îòïðàâÿ ãîëÿì îòðÿä îðêè, ïðèäðóæåíè îò 
âúëöè; ìåæäó òÿõ êðà÷åë ÷îâåê è îðêèòå íåìèëîñúðäíî ãî áèåëè ñ 
êàìøèöè.
- Âèñîê è ñíàæåí áåøå - äîáàâèë Ãâèíäîð, - ñíàæåí êàòî ëþäåòå îò 
ìúãëèâèòå õúëìîâå íà Õèòëóì.
Òîãàâà Áåëåã ìó ðàçïðàâèë çàùî å äîøúë â Òàóð-íó-Ôóèí è Ãâèíäîð ñå 
îïèòàë äà ãî ðàçóáåäè îò áåçóìíîòî íà÷èíàíèå, êàòî êàçâàë, ÷å òúé íå 
ùå ïîñòèãíå íèùî, îñâåí äà ïðèäðóæè Òóðèí â ïðåäñòîÿùèòå ìú÷åíèÿ. Íî 
Áåëåã íå èñêàë äà èçîñòàâÿ ñâîÿ ïðèÿòåë è ìàêàð ñàì äà áèë îò÷àÿí, ñ 
ïëàìåííè ðå÷è ðàçïàëèë íîâà íàäåæäà â ñúðöåòî íà Ãâèíäîð; è äâàìàòà 
ïðîäúëæèëè íàïðåä ïîäèð îðêèòå, äîäåòî èçëåçëè îò ãîðàòà âúðõó 
ïëàíèíñêèòå ñêëîíîâå, ñëèçàùè êúì áåçïëîäíèòå äþíè íà Àíôàóãëèò. À 
îðêèòå êàòî çúðíàëè âúðõîâåòå íà Òàíãîðîäðèì ñå óñïîêîèëè, òà ïî 
çäðà÷ ñïðåëè íà áèâàê â åäíà ãîëà äîë÷èíêà è êàòî ðàçïîëîæèëè íàîêîëî 
âúë÷à ñòðàæà, íàñÿäàëè íà ãóëÿé. Ìîãúùà áóðÿ ñå çàäàëà îò çàïàä è íàä 
äàëå÷íèòå Ìúãëèâè ïëàíèíè ïðîáëÿñâàëè ìúëíèè, äîêàòî Áåëåã è Ãâèíäîð 
ñå ïðîêðàäâàëè êúì íèçèíàòà.
Êîãàòî öåëèÿò ëàãåð çàñïàë, Áåëåã èçâàäèë ëúêà ñè è â òúìíèíàòà 
áåçøóìíî çàñòðåëÿë âúëöèòå åäèí ïî åäèí. Ïîñëå ñ áåçóìíà õðàáðîñò 
äâàìàòà ñå ïðîìúêíàëè ïðåç ëàãåðà è íàìåðèëè Òóðèí ñ îêîâàíè ðúöå è 
íîçå, âúðçàí çà åäíî ñóõî äúðâî; îò äúíåðà îêîëî íåãî ñòúð÷àëè 
äðúæêèòå íà íîæîâå, ñ êîèòî ãî çàìåðÿëè îðêèòå, à ñàìèÿò Òóðèí îò 
èçòîùåíèå áèë ïîòúíàë â ìúðòâåøêè ñúí. Åëôèòå ñðÿçàëè âúæåòàòà è íà 
ðúöå èçíåñëè ïëåííèêà îò äîë÷èíêàòà; àëà íå ìîãëè äà ãî íîñÿò äúëãî è 
òðÿáâàëî äà ñïðàò â áëèçêèòå òðúíàöè. Òàì ãî îñòàâèëè íà çåìÿòà; à 
áóðÿòà âå÷å íàáëèæàâàëà. Áåëåã èçòåãëèë ñâîÿ ìå÷ Àíãëàõåë è ñ íåãî 
ðàçñÿêúë îêîâèòå íà Òóðèí; àëà ïðåç îíàÿ íîù çëàòà ñúäáà áèëà ïî-
ñèëíà è îñòðèåòî ñå îòïëåñíàëî, òà íàðàíèëî êðàêà íà Òóðèí. Ñúáóäèë 
ñå òîé èçâåäíúæ, îáçåò îò ÿðîñò è ñòðàõ, à êàòî çúðíàë íÿêîé äà ñå 
ïðèâåæäà íàä íåãî ñ ãîë ìå÷ â ðúêàòà, ðèïíàë ñ äèâ êðÿñúê, ïîíåæå 
ñìÿòàë, ÷å îðêèòå ïàê ñà äîøëè äà ãî èçìú÷âàò; è êàòî ñå ïðåñåãíàë 
ïðåç ìðàêà, èçòðúãíàë Àíãëàõåë è ñúñÿêúë Áåëåã Êóòàëèîí, êîãîòî 
ìèñëåë çà âðàã.
Íî êàêòî ñòîÿë âå÷å ñâîáîäåí è ãîòîâ ñêúïî äà ïðîäàäå æèâîòà ñè íà 
âúîáðàæàåìèòå ïðîòèâíèöè, èçâåäíúæ ïðàâî íàä òÿõ èçáóõíàëà 
îñëåïèòåëíà ìúëíèÿ; è â íåéíàòà ñâåòëèíà ñúçðÿë ëèêà íà Áåëåã. Òîãàâà 
Òóðèí çàñòèíàë âêàìåíåí è áåçìúëâåí, ãëåäàéêè òàçè óæàñíà ñìúðò, 
çàùîòî ÷àê ñåãà ðàçáðàë ùî å ñòîðèë; è òúé ñòðàøíî áèëî ëèöåòî ìó ïîä 
áëÿñúêà íà íåáåñíèòå ìúëíèè, ÷å Ãâèíäîð ñå çàõëóïèë ïî î÷è íà çåìÿòà 
è íå ñìååë äà âäèãíå ãëàâà.
Íî åòî ÷å â íèçèíàòà ïîä òÿõ îðêèòå ñå ñúáóäèëè è èç öåëèÿ ëàãåð ñå 
âäèãíàëà âðÿâà; çàùîòî ñå áîÿëè îò çàïàäíèòå ãðúìîòåâèöè è ìèñëåëè, 
÷å èì ãè ïðàùàò âåëèêèòå Íåïðèÿòåëè îòâúä Ìîðåòî. Íàëåòÿë ìîùåí 
âÿòúð, ïîðîé ñå ïîñèïàë îò ìðà÷íîòî íåáå è ìúòíè ðåêè âðúõëåòåëè 
íàäîëó ïî ñêëîíîâåòå íà Òàóð-íó-Ôóèí; è ìàêàð Ãâèíäîð äà êðåùÿë, ÷å 
ñà â ñìúðòíà îïàñíîñò, Òóðèí íå îòãîâàðÿë è ïðîäúëæàâàë äà ñåäè 
íàñðåä áóðÿòà äî òÿëîòî íà Áåëåã Êóòàëèîí - íåïîäâèæåí è áåç íèòî 
åäíà ñúëçà.
Ïðèçîðè áóðÿòà îòìèíàëà íà èçòîê íàä Ëîòëàí è èçãðÿëî òîïëî, ÿðêî 
åñåííî ñëúíöå; íî ïîíåæå ìèñëåëè, ÷å Òóðèí îòäàâíà å èçáÿãàë è ïîðîÿò 
å èçëè÷èë ñëåäèòå ìó, îðêèòå íàáúðçî ïîòåãëèëè áåç äà ãî äèðÿò è 
Ãâèíäîð ãè âèäÿë îòäàëå÷å êàê êðà÷àò ïðåç äèìÿùèòå ïÿñúöè íà 
Àíôàóãëèò. Òúé çëèòå òâàðè ñå çàâúðíàëè ïðè Ìîðãîò ñ ïðàçíè ðúöå è 
èçîñòàâèëè çàä ñåáå ñè Õóðèíîâèÿ ñèí, êîéòî ñåäÿë îíåìÿë è áåçóìåí 
âúðõó ñêëîíà íà Òàóð-íó-Ôóèí, ïðåãúðáåí îò íåâèäèì òîâàð, ïî-òåæúê îò 
òåõíèòå îêîâè.
Íàêðàÿ Ãâèíäîð ïîìîëèë Òóðèí äà ìó ïîìîãíå çà ïîãðåáåíèåòî íà Áåëåã è 
òîé ñå èçïðàâèë êàòî íàñúí; çàåäíî ïîëîæèëè Áåëåã â ïëèòúê ãðîá è 
ñëîæèëè äî íåãî ìîãúùèÿ ìó ëúê Áåëòðîíäèíã, ùî áèë èçðàáîòåí îò ÷åðåí 
òèñ. Íî Ãâèíäîð âçåë çëîêîáíèÿ ìå÷ Àíãëàõåë êàòî êàçàë, ÷å ùå å ïî-
äîáðå òîâà îñòðèå äà ìúñòè íà Ìîðãîòîâèòå ñëóãè, îòêîëêîòî äà ëåæè 
áåç ïîëçà ïîä çåìÿòà; âçåë è çàïàñà îò ëåìáàñ, çà äà ñå ïîäêðåïÿò èç 
ïóùèíàêà.
Òúé îò ðúêàòà íà îíçè, êîãîòî íàé-ñèëíî îáè÷àë, çàãèíàë Áåëåã 
Êðåïêîëúê - íàé-âåðåí ïðèÿòåë è íàé-èçêóñåí îò âñè÷êè ñëåäîòúðñà÷è, 
áðîäèëè â Äðåâíèòå äíè èç ãîðèòå íà Áåëåðèàíä; è òàÿ ñêðúá ñå 
çàïå÷àòàëà íàâåêè âúðõó ëèöåòî íà Òóðèí. Íî õðàáðîñòòà è íàäåæäàòà ñå 
âúçðîäèëè â ãúðäèòå íà åëôà îò Íàðãîòðîíä è òîé ïîâåë Òóðèí íàäàëå÷å 
îò Òàóð-íó-Ôóèí. Äúëãî áðîäèëè ïî îïàñíè ïúòåêè, àëà Òóðèí âå÷å íèòî 
âåäíúæ íå ïðîãîâîðèë è âúðâÿë ñÿêàø áåç öåë è ïîñîêà, äîêàòî ãîäèíàòà 
ïðèâúðøâàëà è çèìàòà áàâíî ñå ïðîêðàäâàëà îòêúì ñåâåðíèòå çåìè. 
Ãâèíäîð îáà÷å íåîòñòúïíî êðà÷åë äî íåãî, çà äà ãî ïàçè è óïúòâà; è 
òúé ñå ïðåõâúðëèëè íà çàïàä ïðåç Ñèðèîí, òà ñòèãíàëè íàêðàÿ äî Åéòåë 
Èâðèí ïîä Ñåí÷åñòèòå ïëàíèíè, îòêúäåòî èçâèðàë Íàðîã. È òàì Ãâèíäîð 
ðåêúë íà Òóðèí:
- Ñúáóäè ñå ñåãà, ñèíå íà Õóðèí Òàëèîí! Íàä åçåðîòî Èâðèí çâúíè âå÷åí 
ñìÿõ. Êðèñòàëíè ïëàíèíñêè èçâîðè ãî ïîäõðàíâàò, à îò îñêâåðíÿâàíå ãî 
çàêðèëÿ ñàì Âëàäåòåëÿò íà âîäèòå Óëìî, êîéòî íÿêîãà ñúòâîðèë 
òóêàøíàòà ïðåëåñò.
Òîãàâà Òóðèí êîëåíè÷èë è îòïèë îò âîäàòà; à ïîñëå èçâåäíúæ ðóõíàë íà 
áðåãà è ñúëçèòå ìó íàé-ñåòíå ñå îòïðèùèëè, çà äà ãî èçöåëÿò îò 
áåçóìèåòî.
Òàì ñú÷èíèë ïåñåí çà Áåëåã è ÿ íàçîâàë "Ëàåð Êó Áåëåã", ùî îçíà÷àâà 
ïåñåí çà êðåïêèÿ ëúê; è áåç äà ñå áîè îò íèùî, çàïÿë ñ ïúëåí ãëàñ. À 
Ãâèíäîð ïîäàë Àíãëàõåë â ðúöåòå ìó è Òóðèí óñåòèë, ÷å â òîçè òåæúê è 
ìîùåí ìå÷ ñå êðèå ãîëÿìà ñèëà; íî ÷åðíîòî îñòðèå íå áëåñòÿëî è 
èçãëåæäàëî çàõàáåíî. Òîãàâà Ãâèíäîð ïðîäóìàë:
- Ñòðàííî å òîâà îñòðèå, äðóãî òàêîâà íå ñúì âèæäàë â Ñðåäíàòà çåìÿ. 
Òî ñêúðáè çà Áåëåã ñúùî êàòî òåá. Óñïîêîé ñå ñåãà; çàùîòî àç ñå 
çàâðúùàì ïðè Ôèíàðôèíîâèÿ ðîä â Íàðãîòðîíä, à òè ùå äîéäåø ñ ìåí äà 
íàìåðèø òàì èçöåëåíèå è íîâè ñèëè.
- Êîé ñè òè? - çàïèòàë Òóðèí.
- Àç ñúì áåçäîìåí åëô, áåãëåö îò ðîáñòâî, êîãîòî Áåëåã ñëó÷àéíî 
ñðåùíà è óòåøè - îòâúðíàë Ãâèíäîð. - Àëà íÿêîãà â Íàðãîòðîíä ìå 
çíàåõà êàòî áëàãîðîäíèÿ Ãâèíäîð, ñèí Ãóèëèíîâ, äîäåòî íå áÿõ ïëåíåí â 
Àíãáàíä ïî âðåìå íà Íèðíàåò Àðíîåäèàä.
- Çíà÷è ñè âèæäàë äîáëåñòíèÿ Õóðèí, ñèí íà Ãàëäîð îò Äîð-ëîìèí? - 
çàïèòàë îòíîâî Òóðèí.
- Íå ñúì ãî âèæäàë - ðåêúë Ãâèíäîð. - Àëà èç Àíãáàíä ñå íîñè ìúëâà, 
÷å è äî äíåñ âîëÿòà ìó áèëà íåïðåêëîííà; à Ìîðãîò áèë õâúðëèë 
ïðîêëÿòèå íàä íåãî è íåãîâèÿ ðîä.
- Âÿðâàì, ÷å å òúé - ïðîìúëâèë Òóðèí.
À ïîñëå ñòàíàëè, îáúðíàëè ãðúá íà Åéòåë Èâðèí è òðúãíàëè íà þã ïîêðàé 
áðåãîâåòå íà Íàðîã, äîêàòî áèëè çàëîâåíè îò ãðóïà åëôè-ðàçóçíàâà÷è è 
îòâåäåíè êàòî ïëåííèöè â ïîòàéíàòà êðåïîñò. Òúé ïðèñòèãíàë Òóðèí â 
Íàðãîòðîíä.


Îòíà÷àëî äîðè è íàé-áëèçêèòå ðîäíèíè íå ïîçíàëè Ãâèíäîð, êîéòî áèë 
òðúãíàë íà áîé ìëàä è ñèëåí, à ïîäèð ïðåæèâåíèòå ìúêè è ñòðàäàíèÿ ñå 
çàâðúùàë êàòî ïðåãúðáåí ñòàðåö îò ÷îâåøêèÿ ðîä; íî Ôèíäóèëàñ, 
äúùåðÿòà íà êðàë Îðîäðåò, âåäíàãà ðàçáðàëà êîé å è ãî ïîñðåùíàëà 
ñúðäå÷íî, çàùîòî ãî îáè÷àëà ïðåäè Íèðíàåò Àðíîåäèàä, à è Ãâèíäîð 
òîëêîâà îáè÷àë íåéíàòà õóáîñò, ÷å ÿ íàðåêúë Ôàåëèâðèí, ùî îçíà÷àâà 
ñëúí÷åâ áëÿñúê ïî åçåðîòî Èâðèí. Ïî ìîëáà íà Ãâèíäîð Òóðèí áèë ïðèåò 
çàåäíî ñ íåãî â Íàðãîòðîíä è çàæèâÿë òàì, ïî÷èòàí îò âñè÷êè. Íî 
êîãàòî Ãâèíäîð ïîæåëàë äà êàæå èìåòî ìó, Òóðèí ãî èçïðåâàðèë è ðåêúë:
- Àç ñúì Àãàðâàåí, ñèí íà Óìàðò (à òóé çíà÷åëî Îêúðâàâåíèÿ, ñèí íà 
Çëî÷åñòèÿ), ëîâåö è ñêèòíèê èç ãîðèòå.
È åëôèòå îò Íàðãîòðîíä ïîâå÷å íå ãî ðàçïèòâàëè.
Ñëåä âðåìå Òóðèí ñïå÷åëèë áëàãîñêëîííîñòòà íà Îðîäðåò è ïî÷òè âñè÷êè 
ñúðöà â Íàðãîòðîíä ãî îáèêíàëè. Çàùîòî áèë îùå ìëàä è åäâà ñåãà 
âúçìúæàâàë íàèñòèíà; à ïî îáëèê áèë ñúùèíñêè ñèí íà Ìîðâåí Åëåäâåí: 
òúìíîêîñ, áåëîëèê, ñúñ ñèâè î÷è è ïî-êðàñèâ îò êîéòî è äà áèëî 
ïðîñòîñìúðòåí ïðåç Äðåâíèòå äíè. Ðå÷òà è îáíîñêèòå ìó ñÿêàø èäâàëè 
íàïðàâî îò äðåâíîòî êðàëñòâî íà Äîðèàò, òà äîðè è ñðåä åëôèòå ÷åñòî 
ãî ìèñëåëè çà íàñëåäíèê íà íÿêîé îò íàé-áëàãîðîäíèòå íîëäîðñêè 
ðîäîâå; çàòóé ìíîçèíà ãî íàðè÷àëè Àäàíåäåë, ñèðå÷ åëôî÷îâåê. Ìå÷úò 
Àíãëàõåë áèë èçêîâàí íàíîâî îò èçêóñíèòå íàðãîòðîíäñêè êîâà÷è è ìàêàð 
äà ñè îñòàíàë ÷åðåí, ïî ðúáîâåòå ìó èñêðÿë áëåä ïëàìúê; è Òóðèí ãî 
íàðåêúë Ãóðòàíã, ùî îçíà÷àâà ñìúðòîíîñíî æåëÿçî. Ñàì òîé ïðîÿâèë 
òîëêîâà äîáëåñò è áîéíî óìåíèå ïî ãðàíèöèòå íà Îõðàíÿâàíàòà ðàâíèíà, 
÷å ñòàíàë èçâåñòåí ñ èìåòî Ìîðìåãèë, òîåñò ×åðíèÿ ìå÷; è åëôèòå 
êàçâàëè:
- Íèùî íå ìîæå äà ïîãóáè Ìîðìåãèë îñâåí çëà ñúäáà èëè ñòðåëà 
îòäàëå÷å.
Çàòóé ìó ïîäàðèëè äæóäæåøêà ðèçíèöà äà ãî ïàçè; à âåäíúæ êàòî áèë 
îñâèðåïÿë, îòêðèë â îðúæåéíèöèòå è äæóäæåøêà ìàñêà, öÿëàòà ïîçëàòåíà. 
Îò òîãàâà ñè ÿ ñëàãàë ïðåäè áîé è ùîì çúðíåëè òàÿ ìàñêà, âðàãîâåòå 
áÿãàëè ïðåçãëàâà.
Ïî îíîâà âðåìå ñúðöåòî íà Ôèíäóèëàñ îõëàäíÿëî êúì Ãâèíäîð è áåç ñàìà 
äà æåëàå, òÿ îáèêíàëà Òóðèí; àëà Òóðèí íå óñåùàë êàêâî ñòàâà. 
Ðàçêúñâàíà òàéíî îò ñêðúá è áîëêà, Ôèíäóèëàñ ìúë÷àëà è ëèíååëà. Íî 
Ãâèíäîð äúëãî ñåäÿë óíåñåí â ìðà÷íè ìèñëè è íàêðàÿ ðåêúë íà 
Ôèíäóèëàñ:
- Äúùå íà ðîäà Ôèíàðôèíîâ, íåêà íÿìà ïå÷àë ïîìåæäó íè; ìàêàð ÷å 
Ìîðãîò ñúñèïà æèâîòà ìè, àç ïðîäúëæàâàì äà òå îáè÷àì. Âúðâè òàì, 
íàêúäåòî òå òåãëè ñúðöåòî; àëà âíèìàâàé! Íå ïîäîáàâà íà Ïúðâîðîäíèòå 
×åäà íà Èëóâàòàð äà ñå çàäîìÿâàò ñ Êúñíîðîäåíèòå; ïúê è íå å ðàçóìíî, 
òúé êàòî òå ñà íåäúëãîâå÷íè è áúðçî ñè îòèâàò, à çà íàñ îñòàâÿò 
ñêðúáíîòî âäîâñòâî äî êðàÿ íà ñâåòà. Ñàìàòà ñúäáà íå ùå ïîçâîëè òóé 
äà ñå ñëó÷è, îñâåí âåäíúæ èëè äâàæ çàðàäè íÿêîÿ âèñøà öåë, êîÿòî íèå 
íå ïðîóìÿâàìå. Íî òîçè ÷îâåê íå ìîæå äà ìåðè ðúñò ñúñ ñëàâíèÿ Áåðåí. 
Êîéòî èìà ïðîíèöàòåëåí âçîð, âèæäà, ÷å ñúäáàòà íàèñòèíà ãî ñî÷è ñ 
ïðúñò, àëà ìðà÷íà å òàÿ ñúäáà. Íå ïðèñòúïâàé êúì íåÿ! Ñòîðèø ëè ãî, 
îáè÷òà ùå òå òëàñíå êîâàðíî êúì ïîêðóñà è ãèáåë. ×óé ìå è çàïîìíè! 
Àêî è ñ ïðàâî äà ñå íàðè÷à àãàðâàåí, ñèí íà óìàðò, èñòèíñêîòî ìó èìå 
å Òóðèí, ñèí íà Õóðèí, êîãîòî Ìîðãîò äúðæè â òúìíèöèòå íà Àíãáàíä, à 
íàä ðîäà ìó å õâúðëèë òåæêî ïðîêëÿòèå. Íå ñå ñúìíÿâàé â ìîùòà íà 
Ìîðãîò Áàóãëèð! Íèìà íå ÿ âèæäàø èçïèñàíà âúðõó ìåí?
Ôèíäóèëàñ äúëãî ìèñëèëà, àëà íàêðàÿ êàçàëà ñàìî òîâà:
- Íå ìå îáè÷à Òóðèí, ñèí Õóðèíîâ è íèêîãà íå ùå ìå îáèêíå.
À êîãàòî óçíàë îò Ôèíäóèëàñ êàêâî å ñòàíàëî, Òóðèí ñå ðàçãíåâèë è 
ðåêúë íà Ãâèíäîð:
- Îáè÷àì òå îò âñå ñúðöå çàòóé, ÷å ìå ñïàñè è èçëåêóâà. Àëà ñåãà ñè 
ìè ñòîðèë çëî, ïðèÿòåëþ, êàòî íàçîâà èñòèíñêîòî ìè èìå è òúé ïðèçîâà 
çëàòà ñúäáà, îò êîÿòî æåëàåõ äà ñå óêðèÿ.
Íî Ãâèíäîð îòâúðíàë:
- Íå â èìåòî å ñúäáàòà, à â ñàìèÿ òåá.
Êîãàòî óçíàë, ÷å Ìîðìåãèë âñúùíîñò å ñèíúò íà Õóðèí Òàëèîí, Îðîäðåò 
ãî îáñèïàë ñ îùå ïî-âèñîêè ïî÷åñòè è Òóðèí ñòàíàë åäèí îò íàé-
ìîãúùèòå âîåíà÷àëíèöè íà Íàðãîòðîíä. Íî íå ìó äîïàäàë íà÷èíúò, ïî 
êîéòî âîþâàëè - ÷ðåç çàñàäà, äåáíåíå è ñòðåëáà îò óêðèòèå - ïîíåæå 
êîïíååë çà õðàáðè óäàðè è ñðàæåíèÿ ñðåä ïîëåòî; à êðàëÿò âñå ïî-÷åñòî 
ñå âñëóøâàë â íåãîâèòå ñúâåòè. Ïî îíîâà âðåìå åëôèòå îò Íàðãîòðîíä 
èçîñòàâèëè ïðåäèøíèòå áîéíè ïîõâàòè è ïî÷íàëè äà èçëèçàò â îòêðèòè 
ñðàæåíèÿ, à â ïîäçåìèÿòà ñè ñáðàëè ãîëåìè çàïàñè îò îðúæèÿ; è ïî 
ñúâåò íà Òóðèí Íîëäîðèòå èçãðàäèëè ìîãúù ìîñò íàä Íàðîã ïðåä 
Ôåëàãóíäîâàòà ïîðòà, çà äà ìèíàâàò ïî-áúðçî âîéñêèòå èì. Ñêîðî 
èçòëàñêàëè Ìîðãîòîâèòå ñëóãè íà èçòîê îò âñè÷êè çåìè ìåæäó Ñèðèîí è 
Íàðîã, à íà çàïàä ñòèãíàëè äî Íåíèã è ïóñòèííèÿ Ôàëàñ; è ìàêàð ÷å â 
êðàëñêèÿ ñúâåò Ãâèíäîð âèíàãè ãîâîðåë ïðîòèâ Òóðèí, ÷èèòî ïîñòúïêè 
ñìÿòàë çà íåðàçóìíè, òîâà ìó íîñåëî ñàìî íåïðèÿçúí è íèêîé íå ãî 
ñëóøàë, çàùîòî áèë áîëíàâ è âå÷å íå ïðåïóñêàë íà÷åëî â ñðàæåíèÿòà. 
Òúé Íàðãîòðîíä ñå ðàçêðèë çà ãíåâà è îìðàçàòà íà Ìîðãîò; íî ïî ìîëáà 
íà Òóðèí èñòèíñêîòî ìó èìå âñå îùå íå ñå ñïîìåíàâàëî è ìàêàð ÷å 
ïîäâèçèòå ìó ñå ñëàâåëè èç öÿë Äîðèàò è ñòèãàëè ÷àê äî óøèòå íà 
Òèíãîë, ìúëâàòà ãîâîðåëà ñàìî çà ×åðíèÿ ìå÷ îò Íàðãîòðîíä.


Ïðåç îíèÿ äíè íà íàäåæäà è êðàòúê îòäèõ, êîãàòî Ìîðìåãèëîâàòà äîáëåñò 
îòáëúñêâàëà ìîùòà íà Ìîðãîò çàïàäíî îò Ñèðèîí, Ìîðâåí íàé-ñåòíå 
èçáÿãàëà îò Äîð-ëîìèí çàåäíî ñ äúùåðÿ ñè Íèåíîð è ïîåëà ïî äúëãèÿ ïúò 
êúì ÷åðòîçèòå íà Òèíãîë. Òàì ÿ ÷àêàëà íîâà ñêðúá, ïîíåæå óçíàëà, ÷å 
Òóðèí å èç÷åçíàë è â Äîðèàò íÿìàëî âåñòè çà íåãî îòêàêòî Äðàêîíîâèÿò 
øëåì ñå çàãóáèë íåéäå íà çàïàä îò Ñèðèîí; Ìîðâåí îáà÷å îñòàíàëà â 
Äîðèàò çàåäíî ñ Íèåíîð êàòî ïî÷åòíà ãîñòåíêà íà Òèíãîë è Ìåëèàí.
Ñëó÷èëî ñå òúé, ÷å êîãàòî áèëè îòìèíàëè ÷åòèðèñòîòèí äåâåòäåñåò è ïåò 
ãîäèíè îò ïúðâèÿ èçãðåâ íà Ëóíàòà, â Íàðãîòðîíä íàïðîëåò ïðèñòèãíàëè 
äâàìèíà åëôè, íàðå÷åíè Ãåëìèð è Àðìèíàñ; òå áèëè îò ðîäà íà Àíãðîä, 
íî ïîäèð Äàãîð Áðàãîëàõ æèâååëè íà þã ïðè Êèðäàí Êîðàáîñòðîèòåëÿ. Îò 
ñâîèòå äàëå÷íè ïúòåøåñòâèÿ íîñåëè âåñòòà çà ãîëÿìî ñáîðèùå íà îðêè è 
äðóãè çëè òâàðè èç Ñèðèîíñêèÿ ïðîõîä è â ïîäíîæèåòî íà Åðåä Âåòðèí; 
ðàçêàçâàëè îùå, ÷å Óëìî áèë äîøúë ïðè Êèðäàí äà ãî ïðåäóïðåäè çà 
ãîëÿìà çàïëàõà, íàäâèñíàëà íàä Íàðãîòðîíä.
- ×óé ùî ðå÷å Âëàäåòåëÿò íà âîäèòå! - êàçàëè òå íà êðàëÿ. - Òèÿ ñëîâà 
å ïðåäàë ïî Êèðäàí Êîðàáîñòðîèòåëÿ: "Çëîòî îò Ñåâåðà îñêâåðíè 
èçâîðèòå íà Ñèðèîí è ìîÿòà ìîù ñå îòäðúïíà îò áåçáðîéíèòå ïðúñòè íà 
ïëàíèíñêèòå ïîòîöè. Àëà îùå ïî-ëîøî ùå ñòàâà òåïúðâà. Çàòóé êàæåòå íà 
âëàäåòåëÿ íà Íàðãîòðîíä: çàòâîðè ïîðòèòå íà êðåïîñòòà è íå èçëèçàé 
íàâúí. Çàõâúðëè êàìúíèòå íà ñâîÿòà ãîðäîñò â øóìíàòà ðåêà, òà 
ïúëçÿùîòî çëî äà íå îòêðèå ïúò êúì âðàòàòà."
Ñìóòèë ñå Îðîäðåò îò ìðà÷íèòå ñëîâà íà âåñòîíîñöèòå, àëà Òóðèí çà 
íèùî íà ñâåòà íå èñêàë äà ÷óå òèÿ ñúâåòè, à íàé-ìàëêî æåëàåë äà 
ðàçðóøàò ãîëåìèÿ ìîñò; âëàñòåí è ãîðäåëèâ áèë ïî íðàâ, òà äúðæàë 
âñè÷êî äà ñòàâà ñïîðåä íåãîâàòà âîëÿ.
Ñêîðî ïîäèð òóé Áðåòèëñêèÿò âëàäåòåë Õàíäèð çàãèíàë â áèòêà, êîãàòî 
îðêèòå íàïàäíàëè çåìèòå ìó; íå óñòîÿëè íà óäàðà õîðàòà îò Áðåòèë è 
ïàê ñå óêðèëè èç ãîðèòå. À ïðåç åñåíòà íà òàÿ ãîäèíà Ìîðãîò ðåøèë, ÷å 
å íàñòàíàë ÷àñúò è ïðàòèë ñðåùó Íàðîã îãðîìíàòà âîéñêà, êîÿòî 
ïîäãîòâÿë îòäàâíà; è äðàêîíúò Ãëàóðóíã ìèíàë ïðåç Àíôàóãëèò, à îòòàì 
ñëÿçúë êúì ñåâåðíèòå äîëèíè íà Ñèðèîí, îïóñòîøàâàéêè âñè÷êî ïî ïúòÿ 
ñè. Â ïîäíîæèåòî íà Åðåä Âåòðèí îñêâåðíèë Åéòåë Èâðèí, ïîäèð òóé ñå 
ïðåõâúðëèë â Íàðãîòðîíäñêîòî êðàëñòâî è èçïåïåëèë öÿëàòà Îõðàíÿâàíà 
ðàâíèíà Òàëàò Äèðíåí ìåæäó Íàðîã è Òåèãëèí.
Òîãàâà áîéöèòå îò Íàðãîòðîíä èçëåçëè íà áîé; âèñîê è ñòðàøåí áèë 
Òóðèí ïðåç îíçè äåí è âñè÷êè ñúðöà ñå âúçðàäâàëè êàòî ãî âèäåëè êàê 
ÿçäè îòäÿñíî íà Îðîäðåò. Àëà Ìîðãîòîâàòà âîéñêà áèëà äàëå÷ ïî-ìîùíà, 
îòêîëêîòî ðàçêðèëè íàðîãòðîíäñêèòå ðàçóçíàâà÷è, à ïðîòèâ âðúõëèòàùèÿ 
Ãëàóðóíã íå ìîæåë äà óñòîè íèêîé, îñâåí Òóðèí, çàùèòåí îò ñâîÿòà 
äæóäæåøêà ìàñêà; è åëôèòå òðÿáâàëî äà îòñòúïÿò, à îðêèòå ãè 
ïðèòèñíàëè â îáðú÷ èç ïîëÿòà ìåæäó Ãèíãëèò è Íàðîã. Ïðåç îíçè äåí 
ïîñúðíàëà áîéíàòà ãîðäîñò íà Íàðãîòðîíä; è Îðîäðåò ïàäíàë ñúñå÷åí â 
÷åëíèòå ðåäèöè, à Ãâèíäîð, ñèí Ãóèëèíîâ, áèë ñìúðòíî ðàíåí. Íî Òóðèí 
ìó ñå ïðèòåêúë íà ïîìîù è âñè÷êè ïîáÿãíàëè ïðåä íåãî; è êàòî èçíåñúë 
Ãâèíäîð îò îáðú÷à, òîé èçáÿãàë êúì ãîðñêèòå äåáðè è òàì ãî ïîëîæèë 
âúðõó òðåâàòà.
Òîãàâà Ãâèíäîð ïðîäóìàë:
- Íîñèõ òå íÿêîãà, åòî ÷å ñúñ ñúùîòî ìè ñå îòïëàùàø. Íî çà çëà ó÷àñò 
áå ìîåòî íîñåíå, à íàïðàçíî å òâîåòî; çàùîòî íÿìà âå÷å ëåê çà 
ïîñå÷åíîòî ìè òÿëî, òà ùå òðÿáâà äà íàïóñíà Ñðåäíàòà çåìÿ. È ìàêàð äà 
òå îáè÷àì, ñèíå Õóðèíîâ, îò äóøà ïðîêëèíàì äåíÿ, â êîéòî òå èçòðúãíàõ 
îò îðêèòå. Àêî íå áåøå òâîÿòà õðàáðîñò è ãîðäîñò, îùå ùÿõ äà ñå 
ðàäâàì íà æèâîò è îáè÷, à Íàðãîòðîíä ùåøå äà óñòîè îùå ìàëêî. À ñåãà, 
àêî ìå îáè÷àø, âúðâè ñè! Áúðçàé êúì Íàðãîòðîíä äà ñïàñèø Ôèíäóèëàñ. È 
òîâà ùå òè êàæà íàêðàÿ: ñàìî òÿ å ïðåãðàäàòà ìåæäó òåá è æåñòîêàòà 
ó÷àñò. Èçîñòàâèø ëè ÿ, ñúäáàòà íå ùå òå èçîñòàâè. Ñáîãîì!
Òîãàâà Òóðèí ñå âòóðíàë êúì Íàðãîòðîíä, ñáèðàéêè ïî ïúòÿ âñè÷êè 
ðàçïèëåíè áîéöè, êîèòî ñðåùàë; è äîêàòî âúðâåëè, âèõúð ðîíåë ëèñòà îò 
äúðâåòàòà, çàùîòî ïîäèð åñåíòà ñå çàäàâàëà ëþòà çèìà. Íî äðàêîíúò 
Ãëàóðóíã è àðìèÿòà íà îðêèòå ãè èçïðåâàðèëè è íàïàäíàëè èçíåâèäåëèöà, 
ïðåäè ñòðàæàòà äà áèëà óçíàëà êàêâî ñå å ñëó÷èëî ñðåä ïîëÿòà íà 
Òóìõàëàä. Ïàãóáåí ñå îêàçàë ïðåç îíçè äåí ìîñòúò íàä Íàðîã; çàùîòî 
áèë ãîëÿì è êðåïêî èçãðàäåí, òà íå óñïåëè íàáúðçî äà ãî ðàçðóøàò, òà 
âðàãúò ñïîêîéíî ïðåêîñèë äúëáîêàòà ðåêà, à Ãëàóðóíã îáãúðíàò îò îãúí 
íàëåòÿë ñðåùó Ôåëàãóíäîâàòà ïîðòà, ïîâàëèë ÿ è íàõëóë â êðåïîñòòà.
Êîãàòî ñå çàäàë Òóðèí, ñòðàõîâèòîòî îïóñòîøåíèå íà Íàðãîòðîíä âå÷å 
îòèâàëî êúì êðàÿ ñè. Îðêèòå áèëè èçêëàëè èëè ïðîãîíèëè âñè÷êè 
çàùèòíèöè è òúêìî ïëÿ÷êîñâàëè ïðîñòîðíèòå çàëè, óíèùîæàâàéêè âñè÷êî, 
êîåòî íå ìîæåëî äà ñå îòíåñå; à íà òåðàñàòà ïðåä ïîðòàòà ñúáðàëè îíèÿ 
æåíè è äåâîéêè, êîèòî îùå íå áèëè èçãîðåíè èëè ñúñå÷åíè, çà äà ãè 
îòâåäàò â ðîáñòâî ïðè Ìîðãîò. Ñðåä òàçè ñêðúáíà ðàçðóõà èçâåäíúæ 
íàëåòÿë Òóðèí è íèêîé íå ìîæåë äà óñòîè ïðåä íåãî; à è íèêîé íå 
äðúçíàë, çàùîòî òîé ïîêîñèë âñè÷êî æèâî ïðåä ñåáå ñè, ìèíàë ïî ìîñòà 
è ñ ìå÷ ñè ïðîïðàâèë ïúò êúì ïëåííè÷êèòå.
Ñòèãíàë äîòàì ñúâñåì ñàìè÷úê, çàùîòî ìàëîáðîéíèÿò ìó îòðÿä ñå áèë 
ðàçáÿãàë. Â òîçè ìèã Ãëàóðóíã èçëÿçúë îò çåéíàëàòà ïîðòà è ëåãíàë 
îòçàä, ìåæäó Òóðèí è ìîñòà. Ñåòíå èçâåäíúæ çëèÿò äóõ â íåãî 
ïðîãîâîðèë:
- Çäðàâåé, ñèíå Õóðèíîâ. Äîáðà ñðåùà!
Çàâúðòÿë ñå Òóðèí è äðúçêî òðúãíàë íàñðåùà ìó, à îñòðèåòî íà Ãóðòàíã 
ïëàìíàëî êàòî íàæåæåíî; íî Ãëàóðóíã íå óäàðèë ñ îãíåí äúõ, à ñàìî 
îòâîðèë øèðîêî çìèéñêèòå ñè î÷è ñå âòðåí÷èë â õðàáðåöà. Áåç ñòðàõ 
ïîãëåäíàë Òóðèí ïðàâî â òÿõ, âäèãàéêè ìå÷à çà óäàð; è òóòàêñè ãî 
íàäâèëà çëàòà ìàãèÿ íà äðàêîíîâèÿ âçîð, òà çàñòèíàë íà ìÿñòî. Äúëãî 
ñòîÿë êàòî âêàìåíåí; è äâàìàòà áèëè ñàìè â áåçìúëâèåòî ïðåä ïîðòèòå 
íà Íàðãîòðîíä. Àëà íàêðàÿ Ãëàóðóíã ïðîãîâîðèë è ñå ïîäèãðàë íà Òóðèí 
ñ òàêèâà ñëîâà:
- Çëî áåøå âñè÷êî, ùî ñòîðè, ñèíå Õóðèíîâ. Íåáëàãîäàðåí õðàíåíèê, 
ðàçáîéíèê, óáèåö íà ñâîÿ ïðèÿòåë, êðàäåö íà ÷óæäà îáè÷, íàòðàïíèê â 
Íàðãîòðîíä, áåçðàçñúäåí âîåíà÷àëíèê è èçìåííèê íà ñâîÿ ðîä. Â Äîð-
ëîìèí ìàéêà òè è ñåñòðà òè æèâåÿò ïîä ðîáñòâî â ìèçåðèÿ è íèùåòà. Òè 
ñå ãèçäèø ñ êðàëñêè îäåæäè, à òå õîäÿò â äðèïè; îòêîëå æàäóâàò äà òå 
çúðíàò, àëà òè íåõàåø. ×åñòèò ùå å áàùà òè äà ÷óå êàêúâ ñèí å 
îòãëåäàë; è ñêîðî ùå ãî óçíàå.
À Òóðèí êàêòî áèë îêîâàí îò ìàãèÿòà íà Ãëàóðóíã, èçñëóøàë òèÿ ñëîâà, 
ñÿêàø ñå çúðíàë â èçêðèâåíî îò çëîáà îãëåäàëî è ãî îáçåëà íåíàâèñò 
êúì îíóé, ùî âèæäàë.
Äîêàòî ñå òåðçàåë òúé â ïëåí íà äðàêîíîâèÿ ïîãëåä, áåç ñèëà äà 
ïîìðúäíå, îðêèòå ïîâåëè ñâîèòå ïëåííè÷êè, ìèíàëè ïîêðàé Òóðèí è ïîåëè 
ïî ìîñòà. Ôèíäóèëàñ áèëà ìåæäó òèÿ êëåòè æåíè è çîâÿëà Òóðèí; àëà 
Ãëàóðóíã ãî äúðæàë ïðèêîâàí ÷àê äîäåòî ïèñúöèòå è ðèäàíèÿòà íà 
ðîáèíèòå çàãëúõíàëè äàëå÷å ïî ñåâåðíèÿ ïúò è Òóðèí íå ìîæåë äîðè äà 
çàïóøè óøè, òà äà íå ÷óâà òîçè ãëàñ, êîéòî ñåòíå ãî ïðåñëåäâàë íàñúí 
è íàÿâå.
Ïîñëå Ãëàóðóíã íåíàäåéíî èçâúðíàë ïîãëåä è çà÷àêàë; à Òóðèí áàâíî 
ïîìðúäíàë, ñÿêàø ñå ñúáóæäàë îò ãðîçåí êîøìàð. È êàòî ñå îïîìíèë, 
âðúõëåòÿë ñðåùó äðàêîíà ñ ÿðîñòåí âèê. Íî Ãëàóðóíã ñå èçñìÿë è êàçàë:
- Àêî ñè äèðèø ñìúðòòà, íà äðàãî ñúðöå ùå òå ïîãóáÿ. Íî òúé íàäàëè ùå 
ïîìîãíåø íà Ìîðâåí è Íèåíîð. Áåçîòâåòíè îñòàíàõà äíåñ âîïëèòå íà 
åëôè÷åñêàòà äåâîéêà. Ùå ïðåíåáðåãíåø ëè ñ ëåêà ðúêà è ãëàñà íà êðúâòà 
ñè?
À Òóðèí èçòåãëèë ìå÷à è çàìàõíàë äà ïðîíèæå î÷èòå íà äðàêîíà; íî 
Ãëàóðóíã ñå îòäðúïíàë ìúëíèåíîñíî, èçâèñèë ãëàâà íàä íåãî è ðåêúë:
- Íå! Òè ïîíå ñè äàëå÷ ïî-õðàáúð îò âñè÷êè äðóãè, êîèòî ñúì ñðåùàë. 
Ëúæàò îíèÿ, ùî êàçâàò, ÷å íèå, äðàêîíèòå, íå ïî÷èòàìå äîáëåñòòà íà 
âðàãîâåòå. Âèæ! Ïðåäëàãàì òè ñâîáîäà. Èäè ïðè ñâîÿ ðîä, àêî ìîæåø. 
Âúðâè ñè! È àêî îöåëåÿò åëôè èëè õîðà, òà äà ðàçêàçâàò ëåãåíäè çà 
äíåøíèòå äíè, ñ ãíÿâ ùå èçðè÷àò òâîåòî èìå, îòõâúðëèø ëè òîçè äàð.
Òîãàâà Òóðèí, îùå çàìàÿí îò äðàêîíîâèÿ ïîãëåä, ïîâÿðâàë â ñëîâàòà íà 
Ãëàóðóíã, ñÿêàø íàèñòèíà èìàë ðàáîòà ñ âðàã, êîéòî çíàå ùî å æàëîñò; 
îáúðíàë ñå è ïîáÿãíàë ïî ìîñòà. Íî äîêàòî ñå îòäàëå÷àâàë, Ãëàóðóíã 
çëîðàäî ïîäõâúðëèë çàä ãúðáà ìó:
- Áúðçàé ñåãà êúì Äîð-ëîìèí, ñèíå Õóðèíîâ! Èíà÷å òîêó-âèæ îðêèòå ïàê 
òå èçïðåâàðèëè. Òðúãíåø ëè äà äèðèø Ôèíäóèëàñ, âå÷å íå ùå çúðíåø íè 
Ìîðâåí, íè ñåñòðà ñè Íèåíîð; è òå ùå òå ïðîêëèíàò äîäåòî ñà æèâè.
Íå îòãîâîðèë Òóðèí è ïðîäúëæèë äà òè÷à íà ñåâåð, à Ãëàóðóíã ïàê ñå 
ðàçñìÿë, çàùîòî áèë èçïúëíèë ïîâåëÿòà íà ñâîÿ ãîñïîäàð. Ïîñëå ðåøèë 
äà ñå çàáàâëÿâà è ñ îãíåíèÿ ñè äúõ èçïåïåëèë âñè÷êî íàîêîëî. Âñè÷êè 
ïëÿ÷êîñâàùè îðêè ïðîïúäèë íàäàëå÷, êàòî èì çàáðàíèë äà âçåìàò äîðè è 
íàé-äðåáíèÿ íàêèò. Ñëåä òóé ðàçáèë ìîñòà è ãî ñúáîðèë â ïåíåñòèòå 
âîäè íà Íàðîã; è êàòî ñè îñèãóðèë áåçîïàñíî óáåæèùå, ñúáðàë âñè÷êè 
áîãàòñòâà îò õàçíàòà íà Ôåëàãóíä, ñòðóïàë ãè â íàé-äúëáîêàòà çàëà è 
ëåãíàë îòãîðå èì äà ïî÷èâà.
À Òóðèí áúðçàë íà ñåâåð ïðåç îïóñòîøåíèòå çåìè ìåæäó Íàðîã è Òåèãëèí, 
è Ëþòàòà çèìà èäâàëà íàñðåùà ìó; çàùîòî ïðåç îíàÿ ãîäèíà ïàäíàë ñíÿã 
îùå â êðàÿ íà åñåíòà, à ïðîëåòòà áèëà êúñíà è ìðàçîâèòà. È äîêàòî 
âúðâÿë, âñå ìó ñå ñòðóâàëî, ÷å ÷óâà êàê Ôèíäóèëàñ ãî âèêà ïî èìå ïðåç 
ãîðè è áúðäà; íåèìîâåðíà áèëà íåãîâàòà áîëêà, íî â ñúðöåòî ìó òëååëè 
ëúæèòå íà Ñàóðîí è êàòî ñè ïðåäñòàâÿë êàê îðêèòå îïîæàðÿâàò äîìà íà 
Õóðèí èëè èçìú÷âàò Ìîðâåí è Íèåíîð, ñòèñêàë çúáè è ïðîäúëæàâàë ïî 
ïúòÿ, áåç äà ïîãëåæäà íàçàä.


Íàêðàÿ, èçíóðåí îò áúðçàíåòî è äúëãèÿ ïúò (çàùîòî áèë ìèíàë 
÷åòèðèéñåò ëåâãè áåç íèòî ìèã îòäèõ), ñ ïúðâèòå çèìíè ñëàíè ñòèãíàë 
äî Èâðèíñêèòå åçåðà, ùî íÿêîãà ìó äàðèëè èçöåëåíèå. Àëà ñåãà òå áèëè 
ïðîñòî çàìðúçíàëî ìî÷óðèùå è âå÷å íå ìîæåë äà ïèå îò òÿõ.
Òúé ñëåä äúëãà è ìú÷èòåëíà áîðáà ñðåùó ñåâåðíèòå ñíåãîâå Òóðèí ìèíàë 
ïðåç ïðîõîäèòå íà Äîð-ëîìèí è îòíîâî âèäÿë ñòðàíàòà íà ñâîåòî 
äåòñòâî. Áåçðàäîñòíà è ïóñòà áèëà òÿ ñåãà, à îò Ìîðâåí íÿìàëî è 
ñëåäà. Êúùàòà ñòîÿëà ïîðóòåíà, ïðàçíà è ñòóäåíà; íàîêîëî íå ñå 
ìÿðêàëà æèâà òâàð. Òóðèí ïîñòîÿë ìàëêî è ñå îòïðàâèë êúì äîìà íà 
èçòî÷íèÿ ïðèøúëåö Áðîäà, ÷èÿòî æåíà Àåðèí áèëà ñðîäíèöà íà Õóðèí; è 
òàì îò åäèí ñòàð ñëóãà íàó÷èë, ÷å Ìîðâåí è Íèåíîð îòäàâíà ñà èçáÿãàëè 
îò Äîð-ëîìèí, àëà ñàìî Àåðèí çíàå íàêúäå.
Òîãàâà Òóðèí íàõúëòàë â ñòîëîâàòà íà Áðîäà, ñãðàá÷èë ãî çà ãúðëîòî è 
êàòî èçòåãëèë ìå÷à, çàïèòàë êúäå å îòèøëà Ìîðâåí; è Àåðèí ìó êàçàëà, 
÷å å òðúãíàëà çà Äîðèàò äà òúðñè ñèíà ñè.
- Çàùîòî ïî îíîâà âðåìå - ðåêëà òÿ - ×åðíèÿ ìå÷ îò Þãà áåøå îñâîáîäèë 
òàìîøíèòå çåìè îò çëîòî, àëà ñåãà ñå ãîâîðè, ÷å áèë çàãèíàë.
Íàé-ñåòíå ïðîãëåäíàë Òóðèí è îòúðñèë óìà ñè îò ñåòíèòå ïðèìêè íà 
äðàêîíîâàòà ìàãèÿ; è îò áîëêà, ãíÿâ ñðåùó êîâàðíèòå ëúæè è íåíàâèñò 
êúì ïîòèñíèöèòå íà Ìîðâåí ãî îáçåëà òúé ÷åðíà ÿðîñò, ÷å ñúñÿêúë Áðîäà 
è âñè÷êè íåãîâè ãîñòè. À ïîñëå èçáÿãàë ñðåä çèìíèòå âèåëèöè êàòî 
ïîäãîíåí çâÿð; íî ìàëöèíàòà îöåëåëè îò Õàäîðîâèÿ ðîä ìó ïîìîãíàëè, à 
è òîé áèë ñâèêíàë ñ æèâîòà ñðåä ïóùèíàöèòå, òà óñïÿë äà ñå äîáåðå 
ïðåç ñíåãîâåòå äî åäíî ðàçáîéíè÷åñêî óáåæèùå ïî þæíèòå ÷óêàðè íà Äîð-
ëîìèí. Îòòàì Òóðèí îòíîâî íàïóñíàë çåìÿòà íà ñâîåòî äåòñòâî è ñå 
çàâúðíàë â Ñèðèîíñêàòà äîëèíà. Ãîð÷èëêà íîñåë â ñúðöåòî ñè, çàùîòî 
áèë íàâëÿêúë ñàìî îùå ïî-òåæêà ó÷àñò íà ñâîèòå áëèçêè â Äîð-ëîìèí è 
âñè÷êè ñå ðàäâàëè íà çàìèíàâàíåòî ìó; åäíè÷êà óòåõà ìó îñòàâàëà: ÷å 
÷ðåç ïîäâèçèòå íà ×åðíèÿ ìå÷ áèë îòâîðåí íÿêîãà çà Ìîðâåí ïúòÿò êúì 
Äîðèàò. È ÷åñòî ñè êàçâàë íà óì: "Çíà÷è íå çà âñè÷êè ñà äîíåñëè çëî 
òèÿ äåëà. À è äà áÿõ äîøúë ïî-ðàíî, íèìà íÿìàøå äà å ïî-çëå çà ìîèòå 
áëèçêè? Òà íàëè àêî Ïîÿñúò íà Ìåëèàí áúäå ðàçêúñàí, ùå çàãóáÿò è 
ïîñëåäíàòà ñè íàäåæäà. Íå, ïî-âñè÷êî ëè÷è, ÷å òúé å áèëî íàé-äîáðå; 
çàùîòî ñÿíêà õâúðëÿì ïîäèðå ñè, êúäåòî è äà îòèäà. Íåêà Ìåëèàí ñå 
ãðèæè çà òÿõ. À àç çàñåãà ùå ãè îñòàâÿ äà æèâåÿò â ïîêîé, äàëå÷å îò 
ñÿíêàòà."
È êàòî ñëÿçúë îò Åðåä Âåòðèí, òîé íàïðàçíî òúðñèë Ôèíäóèëàñ, áðîäåéêè 
ïîäèâÿë è áîÿçëèâ êàòî çâÿð èç ãîðèòå â ïëàíèíñêîòî ïîäíîæèå; äúëãî 
äåáíàë â çàñàäà îêîëî ïúòèùàòà íà ñåâåð îò Ñèðèîíñêèÿ ïðîõîä. Àëà áèë 
çàêúñíÿë, çàùîòî çèìàòà èçëè÷èëà âñè÷êè äèðè è àêî âñå ïàê íàìèðàë 
ñëåäè, òå ñå îêàçâàëè ñòàðè. Íàêðàÿ Òóðèí òðúãíàë íà þã ïîêðàé 
Òåèãëèí è ñå íàòúêíàë íà îòðÿä áîéöè îò Áðåòèë, îáêðúæåíè îò 
ìíîæåñòâî îðêè; âòóðíàë ñå íàïðåä è ãè èçáàâèë, çàùîòî âñè÷êè îðêè 
áÿãàëè îò Ãóðòàíã. Ïðåäñòàâèë ñå çà áåçäîìåí ãîðÿíèí è áðåòèëöèòå ìó 
ïðåäëîæèëè äà äîéäå ïðè òÿõ; òîé îáà÷å îòãîâîðèë ÷å å òðúãíàë äà 
òúðñè äúùåðÿòà íà Îðîäðåò, Ôèíäóèëàñ îò Íàðãîòðîíä. Òîãàâà 
ïðåäâîäèòåëÿò íà îòðÿäà Äîðëàñ ìó ñúîáùèë ñêðúáíàòà âåñò çà íåéíàòà 
ãèáåë. Çàùîòî ñëåä ïàäàíåòî íà Íàðãîòðîíä áðåòèëöèòå áèëè óñòðîèëè 
çàñàäà íà âðàæåñêàòà âîéñêà êðàé Òåèãëèíñêèòå áðîäîâå ñ íàäåæäàòà äà 
èçáàâÿò ðîáèíèòå; àëà îðêèòå íåçàáàâíî ñúñåêëè âñè÷êè ïëåííè÷êè, à 
Ôèíäóèëàñ ïðèêîâàëè ñ êîïèå çà åäíî ñóõî äúðâî. Òúé çàãèíàëà òÿ è ñ 
ïîñëåäåí äúõ ïðîìúëâèëà:
- Êàæåòå íà Ìîðìåãèë, ÷å Ôèíäóèëàñ å òóê.
Çàòóé ñëåä áèòêàòà ÿ ïîãðåáàëè áëèçî äî îíîâà ìÿñòî è íàðåêëè 
ìîãèëàòà íàä íåéíèÿ ãðîá Õàóä-åí-Åëåò, ùî îçíà÷àâà ìîãèëà íà 
åëôè÷åñêàòà äåâîéêà.
Òóðèí ïîìîëèë äà ãî çàâåäàò òàì è ùîì äîñòèãíàë ãðîáà, îò ñêðúá 
ðóõíàë â íåñâÿñò ñàìî íà êîñúì îò ñìúðòòà. Òîãàâà Äîðëàñ ðàçáðàë ïî 
÷åðíèÿ ìå÷, ÷èÿòî ñëàâà ñå íîñåëà äàæå èç äåáðèòå íà Áðåòèëñêèÿ ëåñ, 
êàêòî è ïî ñêðúáòà çà êðàëñêàòà äúùåðÿ, ÷å òîçè ãîðÿíèí âñúùíîñò å 
Ìîðìåãèë îò Íàðãîòðîíä, çà êîãîòî ñå ãîâîðåëî, ÷å å ñèíúò íà Õóðèí îò 
Äîð-ëîìèí. Çàòîâà ãîðñêèòå ëþäå ãî âäèãíàëè è ãî îòíåñëè â ñâîåòî 
ñåëèùå. Òî ñå íàìèðàëî çàä îãðàäà âúðõó åäíî âúçâèøåíèå ñðåä ãîðàòà è 
ãî íàðè÷àëè Åôåë Áðàíäèð âúðõó Àìîí Îáåë; çàùîòî âîéíàòà áèëà 
ïîêîñèëà ìíîçèíà îò íàðîäà íà Õàëåò, à òîãàâàøíèÿò âîæä Áðàíäèð, ñèí 
Õàíäèðîâ, áèë êóö ïî ðîæäåíèå è èìàë êðîòêà äóøà, òà ñìÿòàë, ÷å íå ñ 
ðàòíè ïîäâèçè, à ñ òúðïåíèå è ïîòàéíîñò ùå ñå ñïàñÿò îò ìîãúùåñòâîòî 
íà Ñåâåðà. Èçïëàøèë ñå òîé îò âåñòèòå, ùî ìó äîíåñúë Äîðëàñ, à êàòî 
ñúçðÿë Òóðèí âúðõó íîñèëêà îò êëîíè, ìðà÷åí îáëàê ñå çàãíåçäèë â 
ñúðöåòî ìó. Âñå ïàê, çàòðîãíàò îò ñòðàäàíèåòî íà êëåòíèêà, Áðàíäèð ãî 
ïðèåë â ñîáñòâåíèÿ ñè äîì è ñå ïîãðèæèë çà íåãî, ïîíåæå áèë èçêóñåí 
öåëèòåë. Ñ íàáëèæàâàíåòî íà ïðîëåòòà Òóðèí ñå èçòðúãíàë îò ìðàêà è 
îçäðàâÿë îòíîâî; èçïðàâèë ñå íà íîçå è ïîâÿðâàë, ÷å êàòî å óêðèò â 
Áðåòèëñêèÿ ëåñ, ùå ìîæå äà ñå îòúðñè îò ñÿíêàòà è äà ñêúñà ñ 
ìèíàëîòî. Çàòîâà ñè èçáðàë íîâîòî èìå Òóðàìáàð, êîåòî íà åçèêà íà 
Âúðõîâíèòå åëôè îçíà÷àâà Ïîâåëèòåë íà ñúäáàòà; ïîìîëèë ãîðñêèòå 
æèòåëè äà çàáðàâÿò, ÷å å ÷óæäåíåö è ÷å íÿêîãà å íîñèë äðóãî èìå. 
Îáà÷å íå ñå îòêàçàë äîêðàé îò áèòêèòå; íå ïîçâîëÿâàë íà îðêèòå äà ñå 
ïðèáëèæàâàò äî Òåèãëèíñêèòå áðîäîâå èëè Õàóä-åí-Åëåò è èì âäúõíàë 
òàêúâ óæàñ îò òèÿ çåìè, ÷å ãè çàîáèêàëÿëè îòäàëå÷å. Àëà ÷åðíèÿ ìå÷ 
ñêúòàë íà òàéíî ìÿñòî è ïðåäïî÷èòàë äà áîðàâè ñ ëúê è êîïèå.


Íàïðîëåò â Äîðèàò íàé-ñåòíå ïîëó÷èëè íîâè âåñòè îò Íàðãîòðîíä, òúé 
êàòî ïðè Òèíãîë äîøëè äà òúðñÿò ïîäñëîí íåêîëöèíà, êîèòî áèëè óñïåëè 
äà èçáÿãàò îò ïîðàæåíèåòî è äà ïðåæèâåÿò íÿêàê Ëþòàòà çèìà; è 
ãðàíè÷íèòå áðàíèòåëè ãè îòâåëè ïðàâî ïðè êðàëÿ. Åäíè îò íîâîäîøëèòå 
êàçâàëè, ÷å âñè÷êè âðàãîâå ñà ñå îòòåãëèëè íà ñåâåð, äðóãè 
âúçðàçÿâàëè, ÷å Ãëàóðóíã îùå ñå ñïîòàéâà â ÷åðòîçèòå íà Ôåëàãóíä; 
òðåòè òâúðäåëè, ÷å Ìîðìåãèë å çàãèíàë, ÷åòâúðòè - ÷å å îìàãüîñàí îò 
äðàêîíà è ñòîè êàòî âêàìåíåí ïðåä ïîðòèòå íà Íàðãîòðîíä. Ñàìî çà åäíî 
íÿìàëî ñïîð: îùå ïðåäè äà ðóõíå êðåïîñòòà ìíîçèíà â Íàðãîòðîíä 
çíàåëè, ÷å Ìîðìåãèë íå å íèêîé äðóã îñâåí Òóðèí, ñèí íà Õóðèí îò Äîð-
ëîìèí.
Òîãàâà Ìîðâåí ñÿêàø çàãóáèëà ðàçñúäúê è áåç äà ñëóøà ñúâåòèòå íà 
Ìåëèàí, ïðåïóñíàëà ñàìà èç ïóùèíàêà äà äèðè ñèíà ñè èëè ïîíå âåñòè çà 
íåãî. Òèíãîë âåäíàãà èçïðàòèë Ìàáëóíã ñ îòðÿä îïèòíè ñëåäîòúðñà÷è äà 
ÿ ïàçÿò è äà é ïîìàãàò; íà Íèåíîð îáà÷å íàðåäèë äà îñòàíå â äâîðåöà. 
Àëà äåâîéêàòà áèëà íàñëåäèëà áåçñòðàøèåòî íà ìàé÷èíèÿ ñè ðîä; è çà 
çëà ó÷àñò ðåøèëà, ÷å Ìîðâåí ìîæå äà ñå çàâúðíå, êàòî âèäè äúùåðÿ ñè 
äà ÿ ïðèäðóæàâà â ïðåìåæäèÿòà, òà ñå ïðåîáëÿêëà êàòî áîåö îò âîéñêàòà 
íà Òèíãîë è òðúãíàëà ñ îíçè îáðå÷åí îòðÿä.
Íàñòèãíàëè Ìîðâåí áëèçî äî áðåãîâåòå íà Ñèðèîí è Ìàáëóíã ÿ ïîìîëèë äà 
ñå çàâúðíå â Ìåíåãðîò; íî òÿ áèëà îáåçóìÿëà è íå èñêàëà äà ÷óå. 
Òîãàâà ñå ðàçêðèëî èäâàíåòî íà Íèåíîð è âúïðåêè ìàé÷èíàòà ïîâåëÿ 
äåâîéêàòà îòêàçàëà äà òðúãíå íàçàä; âîëþ-íåâîëþ Ìàáëóíã ãè îòâåë ïðè 
Çäðà÷íèòå åçåðà, êúäåòî èìàëî óêðèòè ëîäêè è òúé ìèíàëè ïðåç Ñèðèîí. 
Ñëåä òðè äíè ïúò ñå äîáðàëè äî Õúëìà íà ñúãëåäâà÷èòå Àìîí Åòèð, êîéòî 
íÿêîãà ïî çàïîâåä íà Ôåëàãóíä áèë èçäèãíàò ñ ìíîãî òðóä íà åäíà ëåâãà 
îò ïîðòèòå íà Íàðãîòðîíä. Òàì Ìàáëóíã îñòàâèë êîííà îõðàíà ïðè æåíèòå 
è èì çàáðàíèë äà ïðîäúëæàâàò íàïðåä. À ñàì òîé êàòî íå âèäÿë îò õúëìà 
íèêàêâè ïðèçíàöè çà áëèçîñòòà íà íåïðèÿòåë, ñëÿçúë ïðåäïàçëèâî ñ 
ãðóïà ðàçóçíàâà÷è êúì Íàðîã.
Íî Ãëàóðóíã âèæäàë âñÿêà òÿõíà ñòúïêà è ñâèðåïî íàëåòÿë ïðàâî â 
ðåêàòà; âäèãíàëè ñå îãðîìíè îáëàöè îò çëîâîííè èçïàðåíèÿ è ñðåä òÿõ 
îòðÿäúò íà Ìàáëóíã ñå ëóòàë çàñëåïåí è îáúðêàí. À Ãëàóðóíã ìèíàë íà 
èçòîê îò Íàðîã.
Êàòî âèäåëè íàáåãà íà ñâèðåïèÿ äðàêîí, ïàçà÷èòå âúðõó Àìîí Åòèð ñå 
îïèòàëè äà îòâåäàò æåíèòå è ÷àñ ïî-ñêîðî äà èçáÿãàò íà èçòîê; àëà 
âÿòúðúò äîâÿë êúì òÿõ íåïðîãëåäíàòà ìúãëà è êîíåòå îáåçóìåëè îò 
äðàêîíîâîòî çëîâîíèå, òà âìåñòî äà ñëóøàò ãîñïîäàðèòå ñè, ïðåïóñêàëè 
ñëåïåøêîì íàñàì-íàòàì, äîêàòî åäíè çàãèíàëè îò áëúñêàíå â äúðâåòàòà, 
à äðóãè èçáÿãàëè íàäàëå÷. Òúé èç÷åçíàëè äâåòå æåíè è â Äîðèàò âå÷å 
íèêîãà íå óçíàëè ùî å ñïîëåòÿëî Ìîðâåí. À Íèåíîð ïàäíàëà îò æðåáåöà 
ñè, íî íå ïîñòðàäàëà è òðúãíàëà îáðàòíî êúì Àìîí Åòèð äà èç÷àêà 
Ìàáëóíã; íàé-ñåòíå ñå èçêà÷èëà íàä ãíóñíàòà ìúãëà è êàòî ñå îáúðíàëà 
íà çàïàä, ïîãëåäíàëà ïðàâî â î÷èòå íà äðàêîíà, êîéòî áèë ïîëîæèë 
ãëàâà âúðõó õúëìà.
Èçïúðâîì âîëÿòà é óñòîÿëà íà ñòðàõîâèòèÿ ìó âçîð, àëà Ãëàóðóíã 
íàïðåãíàë öÿëàòà ñè ìîù è êàòî ðàçáðàë êîÿ å, çàñòàâèë ÿ äà ãî ãëåäà 
ïðàâî â î÷èòå, à ïîñëå õâúðëèë íàä íåÿ ìàãèÿòà íà íåïðîãëåäåí ìðàê è 
ïúëíà çàáðàâà, òà äà íå ïîìíè íèòî êàêâî å ïðåæèâÿëà, íèòî 
ñîáñòâåíîòî ñè èìå, íèòî íàçâàíèåòî íà êàêâîòî è äà áèëî; è äúëãè äíè 
Íèåíîð íå âèæäàëà, íå ÷óâàëà è íÿìàëà ñèëè äà ïîìðúäíå ïî ñâîÿ âîëÿ. 
Íàêðàÿ Ãëàóðóíã ÿ îñòàâèë äà ñòîè ñàìà âúðõó Àìîí Åòèð è ñå ïðèáðàë â 
Íàðãîòðîíä.
À Ìàáëóíã, êîéòî ñ áåçóìíà õðàáðîñò áèë âëÿçúë äà ðàçóçíàå èç 
Ôåëàãóíäîâèòå ÷åðòîçè, óñåòèë èäâàíåòî íà äðàêîíà è èçáÿãàë îáðàòíî 
êúì Àìîí Åòèð. Äîêàòî ñå èçêà÷âàë ïî õúëìà, ñëúíöåòî çàëÿçëî è 
íàñòàíàëà íîù, à ãîðå íå çàâàðèë íèêîãî, îñâåí Íèåíîð, èçïðàâåíà ñàìà 
ïîä çâåçäèòå êàòî êàìåííî èçâàÿíèå. Íå èçðè÷àëà íèòî äóìà è íå 
ïîêàçâàëà, ÷å ãî ÷óâà, àëà êîãàòî ÿ õâàíàë çà ðúêà, òðúãíàëà ïîêîðíî 
ñëåä íåãî. Ñ áåçìåðíà ñêðúá ÿ âîäåë íàïðåä Ìàáëóíã, ìàêàð äà ìó ñå 
ñòðóâàëî áåçñìèñëåíî; çàùîòî áåç ïîìîù è äâàìàòà ñêîðî ùåëè äà 
çàãèíàò ñðåä ïóùèíàêà.
Íî íå ñëåä äúëãî ñðåùíàëè îùå òðèìà îò áîéöèòå íà Ìàáëóíã è çàåäíî ñå 
îòïðàâèëè áàâíî íà ñåâåðîèçòîê êúì ãðàíèöèòå íà Äîðèàò è îõðàíÿâàíèÿ 
ìîñò áëèçî äî ìÿñòîòî, êúäåòî Åñãàëäóèí ñå âëèâàë â Ñèðèîí. Ñ 
íàáëèæàâàíåòî êúì Äîðèàò ñèëèòå íà Íèåíîð ïîñòåïåííî ñå âúçâðúùàëè; 
íî âñå îùå íèòî âèæäàëà, íèòî ÷óâàëà è âúðâÿëà êàòî ñëåïåö íàêúäåòî ÿ 
ïîâåäàò. Àëà êîãàòî äîñòèãíàëè ãðàíèöàòà, èçöúêëåíèòå é î÷è íàé-ñåòíå 
ñå çàòâîðèëè è òÿ çàñïàëà; ñïúòíèöèòå é ÿ ïîëîæèëè âúðõó òðåâàòà è 
òúé êàòî áèëè èçòîùåíè äî ñìúðò, ñúùî íàëÿãàëè äà ïî÷èâàò, áåç äà 
ïîìèñëÿò êàêâè çàïëàõè ãè äåáíàò. Çà áåäà ñêîðî ãè íàïàäíàëà áàíäà 
îðêè - åäíà îò ìíîãîòî, êîèòî íàïîñëåäúê ÷åñòî âúðëóâàëè äîñàìè 
ãðàíèöèòå íà Äîðèàò. Íî â òîçè ìèã Íèåíîð ñè âúçâúðíàëà ñëóõà è 
çðåíèåòî, ñúáóäèëà ñå îò êðÿñúöèòå íà îðêèòå è ñ óæàñ ïîáÿãíàëà, çà 
äà íå ÿ çàëîâÿò.
Òîãàâà îðêèòå ÿ ïîäãîíèëè, à åëôèòå ñå âòóðíàëè ïîäèð òÿõ è ãè 
ñúñåêëè ïðåäè äà é ñòîðÿò çëî. Íèåíîð îáà÷å áèëà îáåçóìÿëà îò ñòðàõ è 
áÿãàëà ïî-áúðçî îò ñúðíà, ðàçäèðàéêè òè÷åøêîì îäåæäèòå ñè, äîäåòî 
îñòàíàëà ñúâñåì ãîëà; òúé ÿ âèäåëè çà ñåòåí ïúò äà òè÷à íà ñåâåð è 
ìàêàð ÷å äúëãî äèðèëè èç ïóùèíàêà, ïîâå÷å íå îòêðèëè ñëåäà îò íåÿ. 
Íàêðàÿ îò÷àÿíèÿò Ìàáëóíã ñå çàâúðíàë â Ìåíåãðîò äà ðàçêàæå êàêâî å 
ñòàíàëî. Îïå÷àëèëè ñå îò òàÿ âåñò ñúðöàòà íà Òèíãîë è Ìåëèàí; ïîäèð 
òóé Ìàáëóíã ïîòåãëèë îòíîâî è äúëãî òúðñèë âåñòè çà Ìîðâåí è Íèåíîð, 
íî âñè÷êî áèëî íàïðàçíî.
À Íèåíîð áÿãàëà èç ãîðèòå äîäåòî çàãóáèëà ñåòíè ñèëè, ïîñëå ïàäíàëà è 
çàñïàëà; êàòî ñå ñúáóäèëà, áèëî íàñòàíàëî ÿñíî óòðî è ñëúí÷åâèòå ëú÷è 
ÿ çàðàäâàëè íåèìîâåðíî, ñÿêàø ãè âèæäàëà çà ïðúâ ïúò, à è âñè÷êè 
äðóãè íåùà é ñå ñòðóâàëè íîâè è íåïîçíàòè, çàùîòî íå çíàåëà êàê ñå 
íàðè÷àò. Íå ïîìíåëà íèùî, îñâåí ìðàêà çàä ñåáå ñè è íåÿñíàòà ñÿíêà íà 
óæàñà; çàòîâà ñå ïðîêðàäâàëà áîÿçëèâî êàòî ïîäãîíåí çâÿð è ñêîðî 
îãëàäíÿëà, ïîíåæå íÿìàëà õðàíà è íå çíàåëà êàê äà ñè íàáàâè. Íàêðàÿ 
ñòèãíàëà äî Òåèãëèíñêèòå áðîäîâå, ïðåêîñèëà ðåêàòà è ïîäèðèëà óáåæèùå 
ïîä âåêîâíèòå äúðâåòà íà Áðåòèëñêèÿ ëåñ, òúé êàòî ñå ñòðàõóâàëà äà íå 
ÿ íàñòèãíå îòíîâî ìðàêúò, îò êîéòî áÿãàëà.
Àëà îò þã íàëåòÿëà ñòðàøíà ãðúìîòåâè÷íà áóðÿ è óæàñåíàòà Íèåíîð ñå 
ïðîñíàëà âúðõó ìîãèëàòà Õàóä-åí-Åëåò, ïðèòèñêàéêè óøèòå ñè ñ äëàíè; à 
äúæäúò ñå ëååë íåìèëîñúðäíî è òÿ ëåæàëà ïîä íåãî ìîêðà è ðàçòðåïåðàíà 
êàòî ñìúðòíî ðàíåíî çâåð÷å. Òàì ÿ íàìåðèë Òóðàìáàð, êîéòî îòèâàë êúì 
Òåèãëèíñêèòå áðîäîâå, çàùîòî áèë ÷óë, ÷å íàîêîëî ñå íàâúðòàëè îðêè; è 
ñúðöåòî ìó ñå ñâèëî, êàòî ñè ïîìèñëèë, ÷å â áëÿñúêà íà ìúëíèèòå âèæäà 
âúðõó ãðîáà íà Ôèíäóèëàñ òÿëîòî íà ïîãóáåíà äåâîéêà. Íî ãîðÿíèòå îò 
íåãîâèÿ îòðÿä âäèãíàëè êëåòíèöàòà, à Òóðàìáàð ìåòíàë ïëàùà ñè âúðõó 
íåÿ è ÿ îòíåñëè â åäíà êîëèáà íàáëèçî, êúäåòî íàêëàëè îãúí è 
íàõðàíèëè Íèåíîð. Ùîì âèäÿëà Òóðàìáàð, òÿ âåäíàãà ñå óñïîêîèëà, 
çàùîòî é ñå ñòîðèëî, ÷å íàé-ñåòíå å íàìåðèëà íåùî äúëãî òúðñåíî â 
ìðàêà è âå÷å íèêîãà íå ùå ãî çàãóáè. Íî êîãàòî òîé ÿ çàïèòàë êîÿ å, 
îòêúäå èäâà è êàêâî å ïðåæèâÿëà, Íèåíîð ñå ñìóòèëà è çàïëàêàëà êàòî 
íåâðúñòíî äåòå, êîåòî ðàçáèðà, ÷å íåùî ãî ïèòàò, àëà íÿìà ïðåäñòàâà 
êàêâî ìîæå äà å òî. Òîãàâà Òóðàìáàð êàçàë:
- Íå ñå òðåâîæè. Òîçè ðàçãîâîð ìîæå äà èç÷àêà. Íî òðÿáâà äà òè äàì 
èìå è ùå òå íàçîâà Íèíèåë, òîåñò Ïðîñúëçåíàòà.
Êàòî ÷óëà èìåòî, òÿ ïîêëàòèëà ãëàâà, íî ïîñëóøíî ïîâòîðèëà:
- Íèíèåë.
Òîâà áèëà ïúðâàòà äóìà, êîÿòî èçðåêëà ïîäèð ìðàêà è òúé ïîëó÷èëà 
èìåòî ñè ìåæäó ãîðÿíèòå.
Íà ñëåäâàùèÿ äåí ÿ ïîíåñëè êúì Åôåë Áðàíäèð, íî êîãàòî ñòèãíàëè äî 
Äèìðîñò, ñèðå÷ äúæäîâíàòà ñòúëáà - ìÿñòîòî, êúäåòî ïîòîêúò Êåëåáðîñ 
ïàäà ñòðåìãëàâî êúì Òåèãëèí - Íèíèåë ñå ðàçòðåïåðàëà öÿëàòà è çàòóé 
îòòîãàâà îíàçè ìåñòíîñò áèëà íàðå÷åíà Íåí Ãèðèò, ùî îçíà÷àâà 
òðåïåðåùàòà âîäà. Äîêàòî ñå äîáåðàò äî ñåëèùåòî âúðõó Àìîí Îáåë, 
êëåòàòà äåâîéêà ïëàìíàëà îò òðåñêà; äúëãî ëåæàëà áîëíà, à áðåòèëñêèòå 
æåíè ñå ãðèæåëè çà íåÿ è ÿ ó÷åëè äà ãîâîðè êàòî ìàëêî äåòå. Íî ïðåäè 
äà îòìèíå ëÿòîòî èçêóñíèÿò çíàõàð Áðàíäèð ÿ èçëåêóâàë è òÿ çàïî÷íàëà 
äà ðàçãîâàðÿ; íå ïîìíåëà îáà÷å íèùî çà âðåìåòî ïðåäè Òóðàìáàð äà ÿ 
íàìåðè âúðõó Õàóä-åí-Åëåò. È Áðàíäèð ÿ îáèêíàë; àëà íåéíîòî ñúðöå 
áèëî îòäàäåíî èçöÿëî íà Òóðàìáàð.
Ïî îíîâà âðåìå â Áðåòèë íàñòàíàë ïîêîé, òúé êàòî îðêèòå íå íàïàäàëè 
ãîðÿíèòå, à è Òóðàìáàð íå õîäåë äà ãè òúðñè. Çàêîïíÿë òîé ïî Íèíèåë è 
ÿ ïîìîëèë äà ìó ñòàíå æåíà; òÿ îáà÷å ñå êîëåáàåëà, ìàêàð è äà ãî 
îáè÷àëà. Çàùîòî Áðàíäèð ïðåäóñåùàë íÿêàêâà íåçíàéíà áåäà è ñå ìú÷åë 
äà ÿ óäúðæè - íå çàðàäè ñåáå ñè èëè îò ðåâíîñò êúì Òóðàìáàð, à çàðàäè 
ñàìàòà íåÿ; ðàçêðèë é, ÷å Òóðàìáàð âñúùíîñò å Òóðèí, ñèí Õóðèíîâ è 
âúïðåêè ÷å íå ðàçïîçíàëà òîâà èìå, íàä äóøàòà é ïàäíàëà ñÿíêà.
Íî êîãàòî ìèíàëè òðè ãîäèíè îò ïàäàíåòî íà Íàðãîòðîíä, Òóðàìáàð ïàê 
ïîìîëèë çà ðúêàòà íà Íèíèåë è ñå çàêëåë, ÷å àêî òÿ íå ìó ñòàíå æåíà, 
îòíîâî ùå òðúãíå äà âîþâà èç ïóùèíàêà. Òîçè ïúò Íèíèåë ñêëîíèëà íà 
äðàãî ñúðöå è áðåòèëñêèòå ãîðÿíè óñòðîèëè ãîëÿì ïðàçíèê, êîãàòî 
äâàìàòà ñå âåí÷àëè â ñðåäàòà íà ëÿòîòî. Àëà â êðàÿ íà ãîäèíàòà 
Ãëàóðóíã ïðàòèë êúì Áðåòèë ïúë÷èùà îðêè; à Òóðàìáàð ñè ñåäÿë âêúùè 
ñúñ ñêðúñòåíè ðúöå, çàùîòî áèë îáåùàë íà Íèíèåë, ÷å ùå òðúãíå íà áîé 
ñàìî àêî äîìúò èì áúäå íàïàäíàò. Ãîðÿíèòå îáà÷å ãóáåëè áèòêà ïîäèð 
áèòêà è Äîðëàñ ãîð÷èâî ãî óïðåêíàë, ÷å íå æåëàå äà ïîìîãíå íà îíèÿ, 
êîèòî ñà ãî ïðèåëè êàòî ñâîé. Òîãàâà Òóðàìáàð ñòàíàë, èçâàäèë îòíîâî 
ñêðèòèÿ ñè ìå÷ è êàòî ñúáðàë ìíîæåñòâî áðåòèëñêè ìúæå, ðàçãðîìèë 
ïðîêëåòèòå îðêè. Íî äî Ãëàóðóíã ñòèãíàëà âåñò, ÷å ×åðíèÿ ìå÷ å â 
Áðåòèë è òîé ñå çàìèñëèë äúëáîêî êàê äà ñúòâîðè íîâè çëèíè.
Ïðåç ïðîëåòòà íà ñëåäâàùàòà ãîäèíà Íèíèåë çà÷åíàëà è çàïî÷íàëà äà 
ëèíåå îò íåîáÿñíèìà ñêðúá; ïî ñúùîòî âðåìå äî Åôåë Áðàíäèð çà ïðúâ 
ïúò äîëåòÿëà ìúëâà, ÷å Ãëàóðóíã å èçëÿçúë îò Íàðãîòðîíä. Òîãàâà 
Òóðàìáàð ïðàòèë ñúãëåäâà÷è íàäàëå÷å èç ãîðè è ïîëÿ, çàùîòî âå÷å ñàì 
çàïîâÿäâàë êàêâîòî ñè ïîæåëàå è ìàëöèíà ñëóøàëè âîëÿòà íà Áðàíäèð. 
Êîãàòî ëÿòîòî íàáëèæèëî, Ãëàóðóíã äîñòèãíàë ïîêðàéíèíèòå íà 
Áðåòèëñêèÿ ëåñ è ñå ñïîòàèë êðàé çàïàäíèÿ áðÿã íà Òåèãëèí; ãîëÿì 
ñòðàõ íàñòàíàë ñðåä ãîðñêèòå ëþäå, çàùîòî âå÷å áèëî ÿñíî ÷å Âåëèêèÿ 
÷åðâåé ñå êàíè äà íàïàäíå çåìèòå èì è äà ãè îïóñòîøè, à íå ñàìî äà 
ìèíå îòòàì íà âðúùàíå êúì Àíãáàíä, êàêòî ñå íàäÿâàëè äîòîãàâà. Çàòóé 
ïîäèðèëè ñúâåò îò Òóðàìáàð; è òîé èì îòãîâîðèë, ÷å ùå å áåçïîëåçíî äà 
èçëèçàò â îòêðèòà ñõâàòêà, ïîíåæå ñàìî ñ õèòðîñò è êúñìåò ìîæå äà 
áúäå ïîáåäåí Ãëàóðóíã. Ðåøèë ñàì äà ïîòúðñè äðàêîíà ïî ãðàíèöèòå íà 
Áðåòèëñêèÿ ëåñ, à íà âñè÷êè äðóãè çàðú÷àë äà îñòàíàò â Åôåë Áðàíäèð, 
íî äà ñå ãîòâÿò çà áèòêà. Çàùîòî àêî è òîçè ïúò Ãëàóðóíã ñïå÷åëåë 
ïîáåäà, íàé-íàïðåä ùÿë äà äîéäå äà óíèùîæè äîìîâåòå íà ãîðÿíèòå è 
íÿìàëî êàïêà íàäåæäà äà ãî îòáëúñíàò; íî àêî óñïååëè äà ñå ðàçïðúñíàò 
èç ãîðèòå, ìíîçèíà ìîæåëè äà îöåëåÿò, òúé êàòî Ãëàóðóíã íÿìàëî äà ñå 
çàñåëè â Áðåòèë, à ñêîðî ùÿë äà ñå âúðíå â Íàðãîòðîíä.
Ïîñëå Òóðàìáàð çàïèòàë æåëàå ëè íÿêîé äà ãî ïðèäðóæè â îïàñíèÿ ïîõîä; 
è Äîðëàñ çàñòàíàë äî íåãî, íî âñè÷êè äðóãè ìúë÷àëè. Òîãàâà Äîðëàñ ñå 
ðàçãíåâèë è ëþòî óïðåêíàë ìúæåòå, à íàé-âå÷å Áðàíäèð, ÷å å íåäîñòîåí 
äà áúäå íàñëåäíèê íà ñëàâíàòà Õàëåò; çàñðàìèë ñå Áðàíäèð ïðåä ñâîÿ 
íàðîä è ãîð÷èëêà íàòåãíàëà â äóøàòà ìó. Íî åäèí îò Áðàíäèðîâèòå 
ñðîäíèöè íà èìå Õóíòîð ïðåäëîæèë äà òðúãíå âìåñòî íåãî. Ñáîãóâàë ñå 
Òóðàìáàð ñ Íèíèåë, à òÿ òðúïíåëà îò ñòðàõ è ïðåä÷óâñòâèå çà áåäà, 
çàòóé ðàçäÿëàòà èì áèëà ïå÷àëíà; Òóðàìáàð îáà÷å íåïðåêëîííî ïîâåë 
äâàìàòà ñè äðóãàðè êúì Íåí Ãèðèò.
Êëåòàòà Íèíèåë íÿìàëà âå÷å ñèëè íèòî äà ñå áîðè ñúñ ñòðàõà, íèòî äà 
÷àêà â Åôåë Áðàíäèð âåñòè çà ñúäáàòà íà Òóðàìáàð; íàêðàÿ íå èçäúðæàëà 
è òðúãíàëà ïîäèð íåãî, à ìíîçèíà ãîðÿíè ðåøèëè äà ÿ ïðèäðóæàò. Êàòî 
âèäÿë òîâà, Áðàíäèð ñå ðàçòðåâîæèë îùå ïîâå÷å è îïèòàë äà ðàçóáåäè 
Íèíèåë è íåéíèòå ñïúòíèöè îò ïðèáúðçàíîòî ðåøåíèå, àëà íèêîé íå ãî 
ïîñëóøàë. Òîãàâà òîé ñå îòðåêúë îò âëàñò è îáè÷ êúì òèÿ ëþäå, êîéòî 
ãî óíèçèëè è ïîíåæå íå ìó îñòàâàëî íèùî äðóãî îñâåí êîïíåæà ïî 
Íèíèåë, ïðåïàñàë ìå÷ è òðúãíàë ïîäèð íåÿ; íî òúé êàòî áèë êóö, ñêîðî 
èçîñòàíàë.
À Òóðàìáàð ñòèãíàë äî Íåí Ãèðèò ïî çàëåç ñëúíöå è òàì ðàçáðàë, ÷å 
Ãëàóðóíã ñå ñïîòàéâà ïî ñêàëèñòèÿ áðÿã íà Òåèãëèí è íàâÿðíî ùå èçëåçå 
îòòàì ùîì ïàäíå íîù. Äîáðà ìó ñå ñòîðèëà òàçè âåñò; çàùîòî äðàêîíúò 
ñå óêðèâàë â Êàáåä-åí-Àðàñ, êúäåòî ðåêàòà ìèíàâàëà ïî äúëáîêà è òÿñíà 
êëèñóðà, íàä êîÿòî ëåñíî ìîæåë äà ñêî÷è ïîäãîíåí åëåí è Òóðàìáàð 
ðåøèë, ÷å ÷óäîâèùåòî íÿìà äà îáèêàëÿ, à ùå îïèòà äà ìèíå íàä 
êëèñóðàòà. Çàòóé ðåøèë äà ñå ïðîìúêíàò íàïðåä ùîì ïàäíå çäðà÷, à ïðåç 
íîùòà äà ñëÿçàò â êëèñóðàòà è äà ïðåêîñÿò áóéíàòà ðåêà; ïîñëå äà ñå 
èçêàòåðÿò ïî îòñðåùíèòå êàíàðè è äà íàïàäíàò äðàêîíà èçîòäîëó.
Òàêà çàìèñëÿë òîé, àëà êîãàòî ñòèãíàëè ñðåä ìðàêà äî áåñíèòå âîäè íà 
Òåèãëèí, Äîðëàñ çàãóáèë õðàáðîñò è íå ïîñìÿë äà ïðåäïðèåìå îïàñíîòî 
ïðåêîñÿâàíå, à òðúãíàë íàçàä è ïðåãúðáåí îò ñðàì ñå ñïîòàèë â ãîðàòà. 
Òóðàìáàð è Õóíòîð îáà÷å ìèíàëè îòâúä ðåêàòà áåç ïðåìåæäèÿ, òúé êàòî 
ãðîõîòúò íà òå÷åíèåòî çàãëóøàâàë âñè÷êè äðóãè çâóöè è Ãëàóðóíã ñïÿë 
íåïðîáóäíî. Íî ïðåäè ïîëóíîù äðàêîíúò ñå ñúáóäèë è ñðåä îãëóøèòåëåí 
òðÿñúê è ïëàìúöè ïðåõâúðëèë øèÿ íàä áåçäíàòà è áàâíî ïîâëÿêúë íàïðåä 
îãðîìíîòî ñè òóëîâèùå. Åäâà èçäúðæàéêè íà æåãàòà è âîíÿòà, Òóðàìáàð è 
Õóíòîð òðåñêàâî òúðñåëè ïúò íàãîðå êúì Ãëàóðóíã; è Õóíòîð çàãèíàë îò 
åäèí ãðàìàäåí êàìúê, êîéòî áèë èçêúðòåí ãîðå îò äðàêîíîâàòà òåæåñò, 
òà ïàäíàë è ãî çàïîêèòèë â ðåêàòà ñ ðàçáèòà ãëàâà. Òúé íàìåðèë ñâîÿ 
ãîð÷èâ êðàé åäèí îò íàé-õðàáðèòå áîéöè â ñëàâíèÿ ðîä íà Õàëåò.
Òîãàâà Òóðàìáàð íàïðåãíàë ñìåëîñò è âîëÿ è êàòî ñå èçêàòåðèë ñàìè÷úê 
ïî êàíàðèòå, èçëÿçúë òî÷íî ïîä äðàêîíà. Èçòåãëèë Ãóðòàíã è ñ öÿëàòà 
ìîù íà îìðàçàòà ãî çàáèë ÷àê äî äðúæêàòà â ìåêèÿ êîðåì íà ×åðâåÿ. Àëà 
êîãàòî óñåòèë ñìúðòîíîñíîòî ïðîáîæäàíå, Ãëàóðóíã íàäàë îãëóøèòåëåí 
ïèñúê, ïðåìåòíàë â óæàñåí ãúð÷ òóëîâèùåòî ñè îòâúä êëèñóðàòà è 
îñòàíàë òàì äà ñå ìÿòà â àãîíèÿ. Âñè÷êî íàîêîëî ïëàìíàëî è ñòðàõîâèòè 
óäàðè äúëãî ðàçáèâàëè ñêàëèòå, äîêàòî íàé-ñåòíå îãúíÿò ñòèõíàë è 
÷óäîâèùåòî ñå îòïóñíàëî íåïîäâèæíî.
À Ãóðòàíã ñå áèë èçòðúãíàë îò äåñíèöàòà íà Òóðàìáàð ïðè ñòðàøíèÿ ãúð÷ 
íà Ãëàóðóíã è îñòàíàë çàáèò â êîðåìà íà äðàêîíà. Çàòîâà Òóðàìáàð 
îòíîâî ïðåêîñèë ðåêàòà äà ïðèáåðå ìå÷à ñè è äà ïîãëåäà ðàíåíèÿ âðàã; 
îòêðèë ãî èçïúíàò íà åäíà ñòðàíà, à äðúæêàòà íà Ãóðòàíã ñòúð÷àëà îò 
êîðåìà ìó. Õâàíàë ÿ Òóðàìáàð, ïîëîæèë êðàê âúðõó òúðáóõà íà äðàêîíà è 
âèêíàë ïðèñìåõóëíî, íàïîìíÿéêè çà ñëîâàòà, èçðå÷åíè ïðåä ïîðòèòå íà 
Íàðãîòðîíä:
- Çäðàâåé, ×åðâåé íà Ìîðãîò! Äîáðà ñðåùà îòíîâî! Óìðè ñåãà è äàíî 
ìðàêúò òå ïîãúëíå íàâåêè! Òúé ìúñòè Òóðèí, ñèí Õóðèíîâ.
Ïîñëå èçòåãëèë ìå÷à, íî ñòðóÿ ÷åðíà êðúâ ïëèñíàëà âúðõó ðúêàòà ìó è 
îòðîâàòà ãî èçãîðèëà æåñòîêî. Òîãàâà Ãëàóðóíã îòâîðèë î÷è è ïîãëåäíàë 
Òóðàìáàð ñ òúé ëþòà çëîáà, ÷å áèëà êàòî óáèéñòâåí óäàð; è çàåäíî ñ 
íåïîíîñèìàòà áîëêà îò îòðîâàòà òîçè óäàð ãî ïîâàëèë â íåñâÿñò êàòî 
ìúðòúâ, à ìå÷úò îñòàíàë çàòèñíàò ïîä òÿëîòî ìó.
Ïèñúêúò íà Ãëàóðóíã îòåêíàë íàä ãîðàòà è ñòèãíàë äî õîðàòà, êîèòî 
÷àêàëè â Íåí Ãèðèò; è êàòî ãè ÷óëè è çúðíàëè â äàëå÷èíàòà îãíåíîòî 
îïóñòîøåíèå, òå ðåøèëè, ÷å äðàêîíúò å ïîáåäèë è óíèùîæàâà 
íàïàäàòåëèòå. Íèíèåë ñåäÿëà äî âîäîïàäà è òðåïåðåëà, à êàòî ÷óëà 
ãëàñà íà äðàêîíà, îòíîâî ÿ îáãúðíàë ìðàê è íÿìàëà âîëÿ äà ïîìðúäíå 
ñàìà îò òîâà ìÿñòî.
Òúé ÿ çàâàðèë èçìîðåíèÿò Áðàíäèð, êîãàòî íàé-ñåòíå äîêóöàë äî Íåí 
Ãèðèò; à êàòî óçíàë, ÷å äðàêîíúò å ïðåìèíàë ðåêàòà è óíèùîæèë 
âðàãîâåòå ñè, ñúðöåòî ìó ñå ñâèëî îò æàëîñò êúì Íèíèåë. Àëà ñè 
ïîìèñëèë òàêà: "Òóðàìáàð çàãèíà, íî Íèíèåë å æèâà. Ìîæå áè ñåãà ùå 
ñêëîíè äà äîéäå ñ ìåí è àç ùå ÿ îòâåäà íàäàëå÷, òà çàåäíî äà ñå 
ñïàñèì îò äðàêîíà." Çàòóé êàòî èç÷àêàë ìàëêî, òîé çàñòàíàë äî Íèíèåë 
è ðåêúë:
- Åëà! Âðåìå å äà âúðâèì.
Õâàíàë ÿ çà ðúêàòà, à òÿ áåçìúëâíî ñòàíàëà è ãî ïîñëåäâàëà; è â 
òúìíîòî íèêîé íå çàáåëÿçàë, ÷å ñè îòèâàò.
Íî äîêàòî ñëèçàëè ïî ïúòåêàòà êúì Áðîäîâåòå, ëóíàòà èçãðÿëà è 
õâúðëèëà áëåäè ëú÷è íàä çåìèòå, à Íèíèåë èçâåäíúæ çàïèòàëà:
- Òîâà ëè å ïúòÿò?
Áðàíäèð îòãîâîðèë, ÷å íå çíàå äðóã ïúò, îñâåí äà èçáÿãàò îò Ãëàóðóíã 
è äà òúðñÿò ñïàñåíèå ñðåä ãîðñêèòå äåáðè. Íî Íèíèåë êàçàëà:
- ×åðíèÿ ìå÷ áåøå ìîé ëþáèì è ñúïðóã. Òðúãíàëà ñúì ñàìî çà äà ãî 
äèðÿ. À òè êàêâî ñè ìèñëåøå?
È áúðçî ïîáÿãíàëà ïðåä íåãî. Òúé íàáëèæèëà Áðîäîâåòå è áåçìåðåí ñòðàõ 
ÿ îáçåë êàòî çúðíàëà Õàóä-åí-Åëåò ïîä ÿñíèÿ ëóíåí ñâåòëèê. Ñ ïèñúê ñå 
çàâúðòÿëà, çàõâúðëèëà ïëàùà ñè è õóêíàëà íà þã ïîêðàé ðåêàòà, à 
áÿëàòà é äðåõà èñêðÿëà ñðåä ïîëóìðàêà.
Çúðíàë ÿ Áðàíäèð îò õúëìà è ñå âòóðíàë äà é ïðåñå÷å ïúòÿ, àëà âñå îùå 
áèë äàëå÷å çàä íåÿ, êîãàòî ñòèãíàëà äî óìèðàùèÿ Ãëàóðóíã êðàé ðúáà íà 
Êàáåä-åí-Àðàñ. Íèíèåë âèäÿëà îãðîìíîòî òóëîâèùå, íî íå ìó îáúðíàëà 
âíèìàíèå, çàùîòî äî äðàêîíà ëåæàë ÷îâåê; õâúðëèëà ñå êúì Òóðàìáàð è 
ãî ïîâèêàëà ïî èìå, àëà íå ïîëó÷èëà îòãîâîð. À êàòî çàáåëÿçàëà, ÷å 
ðúêàòà ìó å èçãîðåíà, èçìèëà ÿ ñúñ ñúëçè è ïðåâúðçàëà ðàíàòà ñ ïàð÷å 
îò äðåõàòà ñè, ïîñëå ãî îáñèïàëà ñ öåëóâêè è ïðåç ðèäàíèÿ ãî çàìîëèëà 
äà ñå ñúáóäè. Â òîçè ìèã Ãëàóðóíã ñå ðàçìúðäàë çà ïîñëåäåí ïúò ïðåäè 
ñìúðòòà è ñúñ ñåòåí äúõ ïðîäóìàë:
- Çäðàâåé, Íèåíîð, äúùå Õóðèíîâà. Åòî ÷å ïàê ñå ñðåùàìå ïðåäè êðàÿ. 
Ðàäîñò òè íîñÿ - íàé-ñåòíå íàìåðè áðàò ñè. È ñåãà ùå ãî îïîçíàåø: 
óáèåö â íîùíèÿ ìðàê, êîâàðåí êúì âðàãîâåòå, íåâåðåí êúì ïðèÿòåëèòå è 
ïðîêëÿòèå çà ñâîÿ ðîä - òàêúâ å Òóðèí, ñèí Õóðèíîâ! Àëà íàé-ãðîçíîòî 
îò âñè÷êèòå ìó äåëà âå÷å óñåùàø â óòðîáàòà ñè.
Ïîñëå Ãëàóðóíã èçäúõíàë, ïåëåíàòà íà çëàòà ìó ìàãèÿ ïàäíàëà îò Íèíèåë 
è òÿ èçâåäíúæ ñè ïðèïîìíèëà âñåêè äåí îò ñâîÿ æèâîò. Ñâåëà âçîð êúì 
Òóðèí è ñå ïðîâèêíàëà:
- Ñáîãîì, î, äâàæäè ëþáèìè! À Òóðèí Òóðàìáàð òóðóí àìáàðòàíåí: 
ïîâåëèòåë íà ñúäáàòà îò ñúäáà ïîâàëåí! Áëàçå òè, ÷å ñè ìúðòúâ!
Òîãàâà Áðàíäèð, êîéòî ñòîÿë ïîðàçåí ñðåä îïóñòîøåíèåòî è ÷óë âñè÷êî 
èçðå÷åíî, ñå âòóðíàë êúì íåÿ; àëà îáåçóìÿëà îò óæàñ è îìåðçåíèå, òÿ 
ïîáÿãíàëà ïðåä íåãî ïî ðúáà íà Êàáåä-åí-Àðàñ, õâúðëèëà ñå â áåçäíàòà 
è èç÷åçíàëà ñðåä êèïíàëèòå âîäè.
Áðàíäèð ïðèñòúïèë íàòàì, ïîãëåäíàë íàäîëó è áîÿçëèâî èçâúðíàë ãëàâà; 
è ìàêàð ÷å âå÷å íÿìàë çà êàêâî äà æèâåå, íå ïîñìÿë äà ïîäèðè ñìúðòòà 
â ãðîõîòà íà âîäíàòà ñòèõèÿ. Îò îíàçè íîù íèòî åäèí ÷îâåê íå 
íàäíèêíàë â Êàáåä-åí-Àðàñ è âå÷å íèòî çâÿð ñå çàñåëèë òàì, íèòî äúðâî 
èçðàñëî; è õîðàòà íàðåêëè òàÿ êëèñóðà Êàáåä Íàåðàìàðò, ùî çíà÷è 
ñêîêúò íà ñòðàøíàòà ó÷àñò.
À Áðàíäèð ñå óïúòèë íàçàä êúì Íåí Ãèðèò äà îòíåñå ñêðúáíàòà âåñò íà 
ñâîÿ íàðîä; è â ãîðàòà ñðåùíàë Äîðëàñ, òà ãî ñúñÿêúë - òúé ïðîëÿë 
êðúâ çà ïðúâ è ïîñëåäåí ïúò ïðåç æèâîòà ñè. Ñòèãíàë íàêðàÿ äî Íåí 
Ãèðèò è õîðàòà ñå ïðîâèêíàëè:
- Íèíèåë å èç÷åçíàëà. Âèäÿ ëè ÿ?
À òîé îòãîâîðèë:
- Íèíèåë èç÷åçíà çàâèíàãè. Äðàêîíúò å ìúðòúâ, Òóðàìáàð ñúùî; è òîâà å 
äîáðà íîâèíà.
Ïðè òèÿ äóìè õîðàòà ïî÷íàëè äà ìúðìîðÿò, ÷å å ïîëóäÿë; Áðàíäèð îáà÷å 
èì ðåêúë:
- Èçñëóøàéòå ìå äî êðàÿ! Íàøàòà îáè÷íà Íèíèåë ñúùî å ìúðòâà. Íå 
æåëàåøå ïîâå÷å äà æèâåå è ñå õâúðëè â Òåèãëèí, ïîíåæå óçíà, ÷å ïðåäè 
äà ïîòúíå â çàáðàâà å áèëà Íèåíîð, ùåðêà íà Õóðèí îò Äîð-ëîìèí, à 
Òóðàìáàð å íåéíèÿò áðàò Òóðèí.
Íî òúêìî áèë êàçàë òîâà è õîðàòà çàðèäàëè, êîãàòî ñàìèÿò Òóðèí ñå 
çàäàë êúì òÿõ. Çàùîòî ñëåä ñìúðòòà íà äðàêîíà ïðèïàäúêúò ìó ïðåìèíàë 
â äúëáîê ñúí. Àëà íîùíèÿò ñòóä ãî èçìú÷âàë è äðúæêàòà íà Ãóðòàíã ãî 
ïîäïèðàëà â ðåáðàòà, òà ñå ñúáóäèë. Òîãàâà âèäÿë, ÷å ðúêàòà ìó å 
ïðåâúðçàíà è ìíîãî ñå çà÷óäèë çàùî ñà ãî èçîñòàâèëè äà ëåæè íà 
ñòóäåíèÿ êàìúê; ïðîâèêíàë ñå è êàòî íå ÷óë îòãîâîð, òðúãíàë äà äèðè 
ïîìîù, ïîíåæå áèë èçòîùåí è áîëíàâ.
Ùîì ãî çúðíàëè, õîðàòà áîÿçëèâî îòñòúïèëè íàçàä, ìèñëåéêè, ÷å âèæäàò 
íåïðèêàÿíèÿ ìó äóõ; à òîé èì ðåêúë:
- Íå, ðàäâàéòå ñå; çàùîòî äðàêîíúò èçäúõíà, à àç ñúì æèâ. Àëà çàùî 
ïðåíåáðåãíàõòå âîëÿòà ìè è ñå ïîäëîæèõòå íà îïàñíîñò? È êúäå å 
Íèíèåë, íåÿ èñêàì äà âèäÿ. Äà íå áè äà ñòå ÿ îñòàâèëè ó äîìà?
Òîãàâà Áðàíäèð ìó êàçàë, ÷å Íèíèåë å ìúðòâà. Íî ñúïðóãàòà íà Äîðëàñ 
èçâèêàëà:
- Íå, ãîñïîäàðþ, òîé å ïîëóäÿë. Çàùîòî ïðåäè ìàëêî äîéäå äà íè 
ðàçïðàâÿ, ÷å ñè ìúðòúâ è íàðè÷àøå òóé äîáðà íîâèíà. À òè ñè æèâ.
Ïëàìíàë îò ãíÿâ Òóðàìáàð è ðåøèë, ÷å Áðàíäèð âúðøè âñè÷êî òîâà îò 
çëîáà êúì íåãî è Íèíèåë, ïîíåæå çàâèæäà íà òÿõíàòà îáè÷; è íå ñå 
óäúðæàë, òà ãî îáñèïàë ñ ÿäíè ñëîâà è ãî íàðåêúë ñàêàò èçìàìíèê. 
Òîãàâà Áðàíäèð ðàçêàçàë âñè÷êî, êîåòî áèë ÷óë, ðàçêðèë ìó, ÷å Íèíèåë 
âñúùíîñò å Õóðèíîâàòà ùåðêà Íèåíîð è íàêðàÿ èçêðåùÿë ñðåùó Òóðàìáàð 
ïîñëåäíèòå äóìè íà Ãëàóðóíã - ÷å å ïðîêëÿòèå çà ñâîÿ ðîä è çà âñè÷êè, 
êîèòî ãî ïðèþòÿò.
À Òóðàìáàð îáåçóìÿë îò ÿðîñò, çàùîòî â òèÿ ñëîâà äî÷óë êàê ãî 
äîãîíâàò ñòúïêèòå íà ñúäáàòà; è îáâèíèë Áðàíäèð, ÷å å îòâåë Íèíèåë íà 
ñìúðò è ÷å ñ ðàäîñò ðàçíàñÿ ëúæèòå íà Ãëàóðóíã, èëè äîðè ñàì ãè å 
èçìèñëèë. Ïîñëå ïðîêëåë Áðàíäèð, ñúñÿêúë ãî è èçáÿãàë îò õîðàòà â 
ãîðñêèòå äåáðè. Íî ñêîðî áåçóìèåòî ãî íàïóñíàëî è òîé îòèøúë, òà 
ñåäíàë íà Õàóä-åí-Åëåò è äúëãî ðàçìèøëÿâàë íàä äåëàòà ñè. È ïðåç 
ñúëçè êðåùÿë íà Ôèíäóèëàñ äà ìó äàäå ñúâåò; çàùîòî íå çíàåë äàëè ùå 
ñòîðè ïîâå÷å çëî àêî èäå â Äîðèàò äà íàìåðè áëèçêèòå ñè èëè àêî ãè 
íàïóñíå íàâåêè è òðúãíå äà äèðè ñìúðòòà ïî áîéíèòå ïîëåòà.
Êàêòî ñåäÿë òàì, ïðåç Áðîäîâåòå íà Òåèãëèí ñå çàäàë Ìàáëóíã ñ îòðÿä 
Ñèâè åëôè, ðàçïîçíàë Òóðèí è ãî ïîçäðàâèë ñ èñêðåíà ðàäîñò, ÷å ãî 
íàìèðà æèâ; çàùîòî áèë ÷óë ìúëâà, ÷å ñåãà ×åðíèÿ ìå÷ îò Íàðãîòðîíä 
æèâåå â Áðåòèë. Èäâàë äà ïðåäóïðåäè Òóðèí çà îïàñíîñòòà è äà ìó 
ïîìîãíå, àêî ñå íàëîæè; íî Òóðèí ïðîìúëâèë:
- Êúñíî èäâàø. Äðàêîíúò å ìúðòúâ.
Ñìàÿëè ñå åëôèòå è ãî îáñèïàëè ñ õâàëåáñòâåíè ñëîâà; òîé îáà÷å íå ãè 
èçñëóøàë, à êàçàë:
- Ñàìî çà åäíî ìîëÿ: ðàçêàæåòå ìè çà ìîèòå áëèçêè, çàùîòî â Äîð-ëîìèí 
óçíàõ, ÷å ñà çàáÿãíàëè â Ïîòàéíîòî êðàëñòâî.
Ñòúïèñàë ñå Ìàáëóíã, íî íÿìàë äðóã èçõîä, îñâåí äà ðàçêàæå íà Òóðèí 
êàê Ìîðâåí èç÷åçíàëà, à Íèåíîð áèëà îìàãüîñàíà, òà çàãóáèëà ðå÷ è 
ðàçóì è èçáÿãàëà íà ñåâåð îò ãðàíèöèòå íà Äîðèàò. Òîãàâà Òóðèí íàé-
ñåòíå ðàçáðàë, ÷å ñúäáàòà ãî å íàñòèãíàëà è ÷å íåïðàâåäíî å ñúñÿêúë 
Áðàíäèð; òúé ñå ñáúäíàëè êîâàðíèòå ñëîâà íà Ãëàóðóíã. Ðàçñìÿë ñå òîé 
êàòî áåçóìåö è âèêíàë:
- Äà, ãîð÷èâà å òàÿ øåãà!
Ñåòíå çàðú÷àë íà Ìàáëóíã äà ñè âúðâè è äà îòíåñå â Äîðèàò ïðîêëÿòèå 
íàä öÿëîòî êðàëñòâî.
- È ïðîêëåò äà å ïúòÿò, ïî êîéòî ñòúïâàø! - ïðîâèêíàë ñå Òóðèí 
íàêðàÿ. - Âå÷å âñè÷êî ñâúðøè. Ñåãà èäâà íîùòà.
Ïîñëå èçáÿãàë ïî-áúðçî îò âÿòúðà, à òå ñìàÿíî ñå çà÷óäèëè ùî çà 
áåçóìñòâî ãî å îáçåëî; è òðúãíàëè ïîäèð íåãî. Íî Òóðèí ãè èçîñòàâèë 
äàëå÷å çàä ñåáå ñè; ñòèãíàë äî Êàáåä-åí-Àðàñ, ÷óë ãðîõîòà íà âîäîïàäà 
è âèäÿë, ÷å ëèñòàòà ñå ðîíÿò ñúñóõðåíè îò äúðâåòàòà, ñÿêàø áèëà 
íàñòàíàëà çèìà. Òàì èçòåãëèë ìå÷à, ùî åäèíñòâåí ìó áèë îñòàíàë è 
ðåêúë:
- Çäðàâåé, Ãóðòàíã! Íå çíàåø òè íè ãîñïîäàð, íè âÿðíîñò, îñâåí 
ðúêàòà, ùî òå ðàçìàõâà. Îò íè÷èÿ êðúâ íå ñå îòêàçâàø. Ùå ïðèåìåø ëè 
òîãàç è Òóðèí Òóðàìáàð, ùå ìå ïîãóáèø ëè áúðçî?
È â îòãîâîð îò îñòðèåòî äîëåòÿë ñòóäåí ãëàñ:
- Äà, ñ ðàäîñò ùå èçïèÿ êðúâòà òè, òà äàíî çàáðàâÿ êðúâòà íà ñâîÿ 
ãîñïîäàð Áåëåã è êðúâòà íà Áðàíäèð, êîãîòî ïîñå÷å íåñïðàâåäëèâî. 
Áúðçî ùå òå ïîãóáÿ.
Òîãàâà Òóðèí çàáîë â çåìÿòà äðúæêàòà íà ìå÷à, õâúðëèë ñå âúðõó 
Ãóðòàíã è ÷åðíîòî îñòðèå ìó îòíåëî æèâîòà. À Ìàáëóíã è äðóãèòå åëôè 
êàòî äîøëè, ïîãëåäíàëè òóëîâèùåòî íà ìúðòâèÿ Ãëàóðóíã, ïîñëå ñúçðåëè 
òðóïà íà Òóðèí è äúëáîêî ñå íàñêúðáèëè; à îùå ïîâå÷å ñå ñëèñàëè, 
êîãàòî áðåòèëöèòå äîøëè è èì ðàçêðèëè ïðè÷èíàòà çà áåçóìèåòî è 
ãèáåëòà íà Òóðèí; è Ìàáëóíã ïðîäóìàë ãîð÷èâî:
- Àç ñúùî áÿõ çàìåñåí â ó÷àñòòà íà Õóðèíîâèòå äåöà è òúé ñúñ 
ñîáñòâåíèòå ñè ñëîâà ïîãóáèõ îíîãîâà, êîãîòî îáè÷àõ.
Ïîñëå âäèãíàëè Òóðèí è îòêðèëè, ÷å Ãóðòàíã ñå å ñòðîøèë íà äâå. 
Çàåäíî åëôè è õîðà ñúáðàëè êóïèùà äúðâà è èçïåïåëèëè äðàêîíà âúðõó 
îãðîìíà êëàäà. Çà Òóðèí èçêîïàëè ãðîá è ìó èçäèãíàëè ìîãèëà òàì, 
êúäåòî áèë ïàäíàë, à äî íåãî ïîëîæèëè ñòðîøåíèÿ Ãóðòàíã. È êîãàòî 
âñè÷êî ñâúðøèëî, åëôèòå çàïåëè æàëåéíà ïåñåí çà Õóðèíîâèòå ÷åäà, à 
âúðõó ìîãèëàòà ñëîæèëè ãðàìàäåí ñèâ êàìúê è íà íåãî èçñåêëè ñ 
äîðèàòñêè ðóíè:

ÒÓÐÈÍ ÒÓÐÀÌÁÀÐ ÄÀÃÍÈÐ ÃËÀÓÐÓÍÃÀ

À ïî-äîëó èçïèñàëè ñúùî:

ÍÈÅÍÎÐ ÍÈÍÈÅË

Àëà òÿ íå áèëà òàì è íèêîé íèêîãà íå óçíàë íàêúäå ñà ÿ îòíåñëè 
õëàäíèòå âîäè íà Òåèãëèí.


Ãëàâà 22.

ÇÀ ÃÈÁÅËÒÀ ÍÀ ÄÎÐÈÀÒ

Òúé ñâúðøâà ëåãåíäàòà çà Òóðèí Òóðàìáàð; íî â ñòðåìåæà ñè êúì çëèíè 
Ìîðãîò íå çíàåë íè ñúí, íè îòäèõ è îùå íå áèë ïðèêëþ÷èë äîêðàé ñ 
Õàäîðîâèÿ ðîä. Íå ñå íàñèùàëà çëîáàòà ìó êúì òÿõ, ìàêàð ÷å äúðæàë 
Õóðèí ïîä áåçìèëîñòíèÿ ñè âçîð, à Ìîðâåí áðîäåëà áåçóìíà èç ïóùèíàêà.
Ïå÷àëíà áèëà ó÷àñòòà íà Õóðèí; çàùîòî êàêâîòî çíàåë Ìîðãîò çà 
îòðîâíèòå ïëîäîâå íà ñâîåòî êîâàðñòâî, çíàåë ãî è Õóðèí, àëà êúì 
èñòèíàòà ñå ïðèìåñâàëè ëúæè, à âñè÷êî äîáðî áèâàëî óêðèòî èëè 
èçîïà÷åíî. Ìîðãîò ïî âñÿêàêúâ íà÷èí ñå ìú÷åë äà îïåòíè äåëàòà íà 
Òèíãîë è Ìåëèàí, ïîíåæå ãè íåíàâèæäàë è ñå áîÿë îò òÿõ. Çàòóé êîãàòî 
ñìåòíàë, ÷å å äîøëî âðåìå, òîé îñâîáîäèë Õóðèí îò ðîáñòâî è ìó 
çàðú÷àë äà âúðâè íàêúäåòî ñè èñêà; è ñå ïðåñòîðèë, ÷å ãî âúðøè îò 
æàëîñò êúì ïîâàëåíèÿ âðàã. Íî ëúæåë, çàùîòî öåëòà ìó áèëà Õóðèí ïðåäè 
ñìúðòòà ñè äà çàäúëáî÷è îùå ïîâå÷å îìðàçàòà ìåæäó åëôè è ëþäå.
È òîãàâà, ìàêàð äà íå âÿðâàë â Ìîðãîòîâèòå ñëîâà, òúé êàòî çíàåë, ÷å 
òîé å áåçìèëîñòåí, Õóðèí ïðèåë ñâîáîäàòà è ãîðåñòíî ñè òðúãíàë, 
ñïîäèðÿí îò ïîäèãðàâêèòå íà Ìîðãîò; âå÷å áèëà îòìèíàëà ãîäèíà îò 
ãèáåëòà íà ñèíà ìó Òóðèí. Çàùîòî öåëè äâàéñåò è îñåì ãîäèíè áèë 
òúðïÿë ïëåíà â Àíãáàíä è èçãëåæäàë óæàñíî. Êîñàòà è áðàäàòà ìó áèëè 
ïîáåëåëè è äúëãè, àëà êðà÷åë ãîðäî èçïðàâåí, íîñåë ãîëÿì ÷åðåí æåçúë 
è íà ïîÿñà èìàë ïðåïàñàí ìå÷. Òúé íàâëÿçúë â Õèòëóì è äî âîæäà íà 
èçòî÷íèòå ïðèøúëöè äîñòèãíàëà âåñò, ÷å ïî ïÿñúöèòå íà Àíôàóãëèò 
ïðåïóñêàò áåçáðîé ïúëêîâîäöè è ÷åðíè âîéíèöè îò Àíãáàíä, à çàåäíî ñ 
òÿõ èäâà íÿêàêúâ ñòàðåö, êîãîòî ïî÷èòà öÿëàòà âîéñêà. Çàòóé íèêîé íå 
âäèãíàë ðúêà ñðåùó Õóðèí è ãî îñòàâèëè ñâîáîäíî äà ïðåáðîäè òàìîøíèòå 
çåìè; è ðàçóìíî ïîñòúïèëè, òúé êàòî îöåëåëèòå îò íåãîâèÿ ðîä áÿãàëè 
îò íåãî êàòî îò ÷óìà, ñìÿòàéêè, ÷å ùîì èäâà îò Àíãáàíä, òðÿáâà äà ñå 
å ñúþçèë ñ Ìîðãîò.
Òúé ñâîáîäàòà ñàìî ïîäêëàæäàëà îùå ïî-ñèëíî ãîðåñòòà â ñúðöåòî íà 
Õóðèí; è íàïóñíàë òîé çåìèòå íà Õèòëóì, òà ñå èçêà÷èë êúì ïëàíèíèòå. 
Îòòàì ñúçðÿë äàëå÷å ñðåä îáëàöèòå âúðõîâåòå íà Êðèñàåãðèì è ñè 
ïðèïîìíèë çà Òóðãîí; è âúçæåëàë äà îòèäå îòíîâî â ïîòàéíîòî êðàëñòâî 
Ãîíäîëèí. Ñëÿçúë òîãàâà îò Åðåä Âåòðèí, áåç äà çíàå, ÷å òâàðèòå íà 
Ìîðãîò äåáíàò âñÿêà íåãîâà ñòúïêà; ïðåêîñèë Áðèòèàõ, íàâëÿçúë â 
Äèìáàð è ñòèãíàë äî ìðà÷íîòî ïîäíîæèå íà Åõîðèàò. Ñòóäåíè è ïóñòè 
áèëè çåìèòå íàîêîëî è òîé ñå îãëåæäàë áåçíàäåæäíî, èçïðàâåí ïðåä 
îãðîìåí êàìåíåí êóï â ïîäíîæèåòî íà îòâåñíà ñêàëà; è íå çíàåë, ÷å 
ñàìî òóé å îñòàíàëî îò äðåâíèÿ Ñïàñèòåëåí ïúò - Ñóõàòà ðåêà è 
ñâîäåñòàòà ïîðòà áèëè îòäàâíà çàòðóïàíè. Òîãàâà Õóðèí âäèãíàë î÷è êúì 
ñèâîòî íåáå, ìèñëåéêè, ÷å ìîæå ïàê äà ñúçðå îðëèòå, êàêòî â äàëå÷íèòå 
äíè íà ñâîÿòà ìëàäîñò; àëà âèäÿë ñàìî ñåíêè, äîâåÿíè îòêúì Èçòîêà è 
âèõðåíè îáëàöè îêîëî íåäîñòúïíèòå âúðõîâå; è íå ÷óë íèùî îñâåí âîÿ íà 
âÿòúðà èç êàìúíàöèòå.
Íî ñòðàæàòà íà îðëèòå âå÷å áèëà óäâîåíà è â ãàñíåùèòå ëú÷è íà çàëåçà 
ìîãúùèòå ïòèöè äîáðå âèæäàëè Õóðèí äàëå÷å ïîä ñåáå ñè; è âåäíàãà ñàì 
Òîðîíäîð îòíåñúë âåñòòà íà Òóðãîí, òúé êàòî ìó ñå ñòîðèëà âàæíà. Àëà 
Òóðãîí îòâúðíàë:
- Íèìà Ìîðãîò å çàäðÿìàë? Ñãðåøèë ñè.
- Íå - ðåêúë Òîðîíäîð. - Àêî Îðëèòå íà Ìàíâå èìàõà îáè÷àé äà ïðàâÿò 
òàêèâà ãðåøêè, âëàäåòåëþ, òî îòäàâíà ùÿõà äà áúäàò íàïðàçíè âñè÷êèòå 
òè îïèòè äà ñå óêðèåø.
- Ùîì å òúé, çëî âåùàÿò ñëîâàòà òè - êàçàë Òóðãîí, - ïîíåæå ìîãàò äà 
îçíà÷àâàò ñàìî åäíî. Äîðè è Õóðèí Òàëèîí íå å óñòîÿë ïðåä Ìîðãîòîâàòà 
âîëÿ. Ñúðöåòî ìè å çàòâîðåíî.
Àëà êîãàòî Òîðîíäîð îòëåòÿë, Òóðãîí äúëãî ñåäÿë çàìèñëåí è ñ äúëáîê 
ñìóò ñè ïðèïîìíÿë ïîäâèçèòå íà Õóðèí îò Äîð-ëîìèí; è îòíîâî îòâîðèë 
ñúðöåòî ñè, òà ïðàòèë îðëèòå äà òúðñÿò Õóðèí è äà ãî äîâåäàò â 
Ãîíäîëèí. Íî áèëî òâúðäå êúñíî è ïîâå÷å íå ãî âèäåëè íè ïî èçãðåâ, íè 
ïî çàëåç.
Çàùîòî Õóðèí äúëãî ñòîÿë îò÷àÿí ïðåä áåçìúëâíèòå êàíàðè íà Åõîðèàò è 
ïðåç ðàçêúñàíèòå îáëàöè ãàñíåùîòî ñëúíöå îáàãðÿëî ïîáåëåëèòå ìó êîñè 
â ÷åðâåíî. Òîãàâà òîé ãðúìêî ñå ïðîâèêíàë ñðåä ïóùèíàêà áåç ñòðàõ îò 
âðàæåñêè ñúãëåäâà÷è è ïðîêëåë òàÿ íåìèëîñúðäíà çåìÿ; à íàêðàÿ 
çàñòàíàë âúðõó åäíà âèñîêà ñêàëà è ïðèçîâàë ñ ìîùåí ãëàñ:
- Òóðãîí, Òóðãîí, ïðèïîìíè ñè Ñåðåõñêîòî ìî÷óðèùå! Î, Òóðãîí, íÿìà ëè 
äà ìå ÷óåø â ïîòàéíèòå ñè ÷åðòîçè?
Íî íå ñå ÷óâàë íè çâóê, îñâåí òèõèÿ øåïîò íà âÿòúðà èç ñóõèòå òðåâè.
- Òúé øóìîëÿõà è òðåâèòå â Ñåðåõ ïî çàëåç ñëúíöå - ïðîìúëâèë òîé; è 
îùå ïðåäè äà äîâúðøè, ñëúíöåòî ïîòúíàëî çàä Ñåí÷åñòèòå ïëàíèíè, 
íàîêîëî ïàäíàë ìðàê, âÿòúðúò ñòèõíàë è íàä ïóùèíàêà ñå âúçöàðèëî 
áåçìúëâèå.
Àëà èìàëî óøè, ùî ÷óëè ñëîâàòà íà Õóðèí è ñêîðî âåñòòà ñòèãíàëà äî 
Ìðà÷íèÿ òðîí äàëå÷å íà ñåâåð; è Ìîðãîò ñå óñìèõíàë, çàùîòî âå÷å çíàåë 
ñúñ ñèãóðíîñò â êîÿ îáëàñò äà äèðè Òóðãîí, ìàêàð ÷å ïîðàäè çîðêàòà 
ñòðàæà íà îðëèòå âñå îùå íèòî åäèí îò íåãîâèòå ñúãëåäâà÷è íå óñïÿâàë 
äà ïðèïàðè äî çåìèòå îòâúä Ïðúñòåíîâèòå ïëàíèíè. Òúé äîøëî ïúðâîòî 
çëî îò ñâîáîäàòà íà Õóðèí.
Êîãàòî ïàäíàë ìðàê, Õóðèí ñëÿçúë ñëåïåøêîì îò ñêàëàòà è èçòîùåí îò 
ñêðúá ïîòúíàë â òåæêà äðÿìêà. Àëà â ñúíÿ ñè ÷óë ãëàñà íà Ìîðâåí äà 
ïîâòàðÿ íåãîâîòî èìå ñðåä ïîòîê îò æàëíè ñòåíàíèÿ è ìó ñå ñòîðèëî, ÷å 
òîçè ãëàñ äîëèòà îòêúì Áðåòèëñêèÿ ëåñ. Çàòóé ùîì ñå ñúáóäèë ïðèçîðè, 
ñòàíàë è ïîåë îáðàòíî êúì Áðèòèàõ; è êàòî òðúãíàë ïîêðàé Áðåòèë, ïî 
ìðúêíàëî ñòèãíàë äî Òåèãëèíñêèòå áðîäîâå. Íîùíèòå ïàçà÷è ãî 
çàáåëÿçàëè, àëà ãè îáçåë óæàñ, ïîíåæå ïîìèñëèëè, ÷å âèæäàò èç ìðàêà 
äà êðà÷è äðåâåí ïðèçðàê, èçëÿçúë îò íÿêîÿ ìîãèëà íà îòäàâíà çàãèíàëè 
áîéöè; íèêîé íå äðúçíàë äà ãî ñïðå è íàêðàÿ Õóðèí ñòèãíàë äî ëîáíîòî 
ìÿñòî íà Ãëàóðóíã, êúäåòî âèäÿë êðàé ñàìèÿ ðúá íà Êàáåä Íàåðàìàðò äà 
ñå èçâèñÿâà ãðàìàäåí êàìúê.
Õóðèí îáà÷å íå ãëåäàë êàìúêà, çàùîòî çíàåë êàêâî å èçñå÷åíî íà íåãî; 
î÷èòå ìó áèëè çàáåëÿçàëè, ÷å íå å ñàì. Â ñÿíêàòà íà êàìúêà áèëà 
êîëåíè÷èëà ïðåãúðáåíà ñòàðèöà; è äîêàòî Õóðèí ñòîÿë áåçìúëâåí, òÿ 
îòìåòíàëà äðèïàâàòà ñè êà÷óëêà è âäèãíàëà ãëàâà. Ñòàðà áèëà è 
ïîáåëÿëà, àëà èçâåäíúæ îòïðàâèëà âçîð êúì íåãî è òîé ÿ ïîçíàë; çàùîòî 
ìàêàð î÷èòå é äà áèëè áåçóìíè è ïúëíè ñúñ ñòðàõ, îùå áëåñòÿëà â òÿõ 
îíàÿ èñêðà, êîÿòî íÿêîãà é äîíåñëà èìåòî Åëåäâåí - íàé-ãîðäà è íàé-
ïðåêðàñíà îò âñè÷êè ïðîñòîñìúðòíè æåíè íà äðåâíèòå âðåìåíà.
- Íàé-ñåòíå èäâàø - ïðîìúëâèëà òÿ. - Òâúðäå äúëãî òå ÷àêàõ.
- Ìðà÷åí áå ïúòÿò - îòâúðíàë òîé. - Èäâàì êîãàòî ìîãà.
- Àëà âå÷å å êúñíî - ðåêëà òÿ. - Íÿìà ãè âå÷å.
- Çíàì - êàçàë òîé. - Íî òè îùå ñè òóê.
Àëà Ìîðâåí âúçðàçèëà:
- Íå çàäúëãî. Âå÷å äîãàðÿì. Ùå ñè îòèäà ñúñ ñëúíöåòî. Ìàëêî âðåìå 
îñòàâà, çàòóé ìè êàæè, àêî çíàåø! Êàê ãî å íàìåðèëà?
Àëà Õóðèí íå îòãîâîðèë, ñàìî ñåäíàë êðàé íåÿ äî êàìúêà è ïîâå÷å íå 
èçðåêëè íèòî äóìà; à êîãàòî ñëúíöåòî çàëÿçëî, Ìîðâåí âúçäúõíàëà, 
ñòèñíàëà çäðàâî ðúêàòà ìó è ñå îòïóñíàëà íåïîäâèæíî; è Õóðèí ðàçáðàë, 
÷å å ìúðòâà. Ïîãëåäíàë ÿ ñðåä çäðà÷à è ìó ñå ñòîðèëî, ÷å îò ëèöåòî é 
ñà èç÷åçíàëè äúëáîêèòå áðú÷êè íà ñêðúá è òåæêè èçïèòàíèÿ.
- Òÿ íå áå ïîêîðåíà - ïðîìúëâèë òîé; ïîñëå é çàòâîðèë î÷èòå è îñòàíàë 
äà ñåäè íåïîäâèæíî äî íåÿ, äîêàòî íàîêîëî ïàäàëà íîù. Íàáëèçî âîäèòå 
íà Êàáåä Íàåðàìàðò ïðîäúëæàâàëè äà ñå ëåÿò ñ îãëóøèòåëåí ãðîõîò, àëà 
Õóðèí íå ÷óâàë, íå âèæäàë è íå óñåùàë íèùî, çàùîòî ñúðöåòî ìó ñå áèëî 
ïðåâúðíàëî â êàìúê. Íî íàëåòÿë ìðàçîâèò âÿòúð è çàïëèñêàë äúæä ïî 
ëèöåòî ìó; òîãàâà òîé ñå îïîìíèë è ãíÿâ ãî îáãúðíàë êàòî äèì îò 
ïîæàðèùå òà ïîìðà÷èë ðàçñúäúêà ìó è Õóðèí âå÷å íå æåëàåë íèùî, îñâåí 
îñâåí äà äèðè ìúñò çà áåäèòå ñè è áåäèòå íà öåëèÿ ñè ðîä, îáâèíÿâàéêè 
â ñâîÿòà áîëêà âñè÷êè, êîèòî íÿêîãà áèëè ñðåùàëè íåãîâèòå áëèçêè. 
Ïîñëå ñòàíàë è èçäúëáàë ãðîá çà Ìîðâåí íàä Êàáåä Íàåðàìàðò îòêúì 
çàïàäíàòà ñòðàíà íà êàìúêà; è íàä ãðîáà èçñÿêúë òèÿ ñëîâà: Òóê ëåæè è 
Ìîðâåä Åëåäâåí.
Ðàçïðàâÿò, ÷å åäèí ÿñíîâèäåö è ñâèðà÷ íà àðôà îò Áðåòèë íà èìå 
Ãëèðõóèí ñú÷èíèë ïåñåí, â êîÿòî ñå êàçâàëî, ÷å Êàìúêúò íà Êëåòíèöèòå 
íå ùå áúäå îñêâåðíåí îò Ìîðãîò èëè ïîâàëåí, äîðè àêî òèÿ çåìè áúäàò 
ïîãúëíàòè îò ìîðåòî, êàêòî íàèñòèíà ñòàíàëî ïîäèð âðåìå; è äî äíåñ 
Òîë Ìîðâåí ñå èçäèãà ñàìîòåí íàä âîäèòå êðàé íîâèòå áðåãîâå, 
ñúçäàäåíè â ãíåâíèòå äíè íà Âàëàðèòå. Àëà Õóðèí íå ëåæè òàì, çàùîòî 
ñúäáàòà ãî òëàñêàëà âñå íàïðåä, à Ñÿíêàòà ãî ñëåäâàëà ïî ïåòèòå.


Ñëåä êàòî ïðåêîñèë Òåèãëèí, Õóðèí ïîåë íà þã ïî äðåâíèÿ ïúò, êîéòî 
âîäåë êúì Íàðãîòðîíä; â íåáîñâîäà äàëå÷å íà èçòîê âèæäàë ñàìîòíèÿ 
âðúõ Àìîí Ðóä è çíàåë êàêâî ñå å ñëó÷èëî òàì. Íàêðàÿ äîñòèãíàë 
áðåãîâåòå íà Íàðîã è áåç ñòðàõ îò ñìúðòòà ïðåêîñèë áóéíàòà ðåêà ïî 
êóïèùàòà êàìúíè îò ïîâàëåíèÿ ìîñò, êàêòî íÿêîãà áèë ñòîðèë Ìàáëóíã îò 
Äîðèàò; è åòî ÷å çàñòàíàë ïðåä Ôåëàãóíäîâèòå ïîðòè, êàòî ñå ïîäïèðàë 
íà æåçúëà.
Òóê òðÿáâà äà êàæåì, ÷å ñëåä ãèáåëòà íà Ãëàóðóíã àë÷íèÿò Ìèì îòêðèë 
ïúòÿ êúì Íàðãîòðîíä è ñå ïðîêðàäíàë â ðàçðóøåíèòå ÷åðòîçè; çàñåëèë ñå 
â òÿõ êàòî ãîñïîäàð è äúëãî ñåäÿë íåîáåçïîêîÿâàí ñðåä ñòðóïàíèòå 
áîãàòñòâà, ïðåõâúðëÿéêè ïðåç øåïèòå ñè çëàòî è ñêúïîöåííè êàìúíè, òúé 
êàòî ïîðàäè ñòðàõ îò äóõà íà Ãëàóðóíã è îò ñàìèÿ ñïîìåí çà íåãî íèêîé 
íå èäâàë íàòàòúê. Àëà íàé-ñåòíå íÿêîé áèë äîøúë è ñòîÿë íà ïðàãà; è 
Ìèì èçëÿçúë äà ãî ïîïèòà êàêâî äèðè. À Õóðèí ìó ðåêúë:
- Êîé ñè òè, òà ìå âúçïèðàø äà âëÿçà â äîìà íà Ôèíðîä Ôåëàãóíä?
Òîãàâà äæóäæåòî îòâúðíàëî:
- Àç ñúì Ìèì; è ïðåäè äà äîéäàò ãîðäåëèâèòå çàäìîðñêè ïðèøúëöè 
ïðàäåäèòå ìè ñà èçñåêëè ñòåíèòå íà Íóëóêêèçäèí. Âúðíàõ ñå äà âçåìà 
îíóé, êîåòî å ìîå ïî ïðàâî; çàùîòî àç ñúì ïîñëåäåí îò ñâîÿ íàðîä.
- Ùîì å òúé, íå ùå ñå ðàäâàø äúëãî íà òîâà íàñëåäñòâî - ðåêúë Õóðèí; 
- ïîíåæå àç ïúê ñúì Õóðèí, ñèí Ãàëäîðîâ è ñå çàâðúùàì îò Àíãáàíä, à 
ñèíúò ìè áå Òóðèí Òóðàìáàð, êîãîòî ñèãóðíî íå ñè çàáðàâèë; òúêìî òîé 
ïîãóáè äðàêîíà Ãëàóðóíã, êîéòî ðàçðóøè òèÿ ÷åðòîçè; è íå å óêðèòî îò 
ìåí êîé ïðåäàäå Äðàêîíîâèÿ øëåì íà Äîð-ëîìèí.
Òîãàâà Ìèì ñå ðàçòðåïåðàë îò ñòðàõ è çàìîëèë Õóðèí äà âçåìå êàêâîòî 
æåëàå, ñòèãà ñàìî äà ìó ïîùàäè æèâîòà; Õóðèí îáà÷å íå ïîñëóøàë 
ìîëáèòå è ãî ñúñÿêúë ïðåä ïîðòèòå íà Íàðãîòðîíä. Ïîñëå âëÿçúë âúòðå è 
äúëãî ñòîÿë â òèÿ ñòðàõîâèòè ïîäçåìèÿ, êúäåòî ñúêðîâèùàòà îò Âàëèíîð 
ñå âàëÿëè ïî ïîäà ñðåä ìðàê è òëåí; àëà ðàçêàçâàò, ÷å êîãàòî èçëÿçúë 
îò ðàçðóøåíèÿ Íàðãîòðîíä è îòíîâî çúðíàë íåáåñíàòà ñèíåâà, íîñåë ñàìî 
åäíà îò áåçáðîéíèòå ñêúïîöåííîñòè.
Ñåòíå Õóðèí ñå îòïðàâèë íà èçòîê è ñòèãíàë äî Çäðà÷íèòå åçåðà íàä 
Ñèðèîíñêèòå âîäîïàäè; è òàì áèë çàëîâåí îò åëôèòå, êîèòî îõðàíÿâàëè 
çàïàäíèòå ïðåäåëè íà Äîðèàò. Îòâåëè ãî ïðè êðàë Òèíãîë â Õèëÿäàòà 
ïåùåðè è êðàëÿò ñå ñòúïèñàë îò ñêðúá, ùîì ðàçïîçíàë â òîçè ñúñèïàí è 
ïðåñòàðÿë ìúæ íÿêîãàøíèÿ Ìîðãîòîâ ïëåííèê Õóðèí Òàëèîí; ïðèåë ãî 
îáà÷å ñ ïî÷åñòè êàòî íàé-ñêúï ïðèÿòåë. Âìåñòî îòãîâîð Õóðèí èçìúêíàë 
èçïîä ïëàùà ñè îíàçè åäèíñòâåíà ñêúïîöåííîñò, êîÿòî áèë âçåë îò 
Íàðãîòðîíä; è òîâà íàèñòèíà ñå îêàçàëî áåçöåííî ñúêðîâèùå - 
Äæóäæåøêàòà îãúðëèöà Íàóãëàìèð, ñúòâîðåíà íÿêîãà çà Ôèíðîä Ôåëàãóíä 
îò èçêóñíèòå ìàéñòîðè íà Íîãðîä è Áåëåãîñò; íÿìàëî ïî-ïðîñëàâåíî 
òâîðåíèå íà äæóäæåòà â Äðåâíèòå äíè è ñàì Ôèíðîä äîäåòî áèë æèâ ÿ 
öåíÿë ïîâå÷å îò âñè÷êè äðóãè ñúêðîâèùà íà Íàðãîòðîíä. À Õóðèí ÿ 
çàõâúðëèë ïðåä íîçåòå íà Òèíãîë ñ ãîð÷èâè è ñòðàøíè ñëîâà.
- Âçåìè ñè ñåãà íàãðàäàòà - âèêíàë òîé - çàäåòî ñå ïîãðèæè òúé äîáðå 
çà ñúïðóãàòà è äåöàòà ìè! Åòî òè Íàóãëàìèð, ÷èåòî èìå ñå ñëàâè ñðåä 
åëôè è ëþäå; íîñÿ òè ãî îò ìðàêà íà Íàðãîòðîíä, êúäåòî ãî áå îñòàâèë 
òâîÿò ñðîäíèê Ôèíðîä, ïðåäè äà òðúãíå ñ Áåðåí, ñèí Áàðàõèðîâ, çà äà 
èçïúëíÿò çàðúêàòà íà Òèíãîë îò Äîðèàò.
Ïîãëåäíàë Òèíãîë áåçöåííîòî ñúêðîâèùå, ðàçïîçíàë íàèñòèíà Íàóãëàìèð è 
ïðîóìÿë çàùî ãî íîñè Õóðèí; àëà èçïúëíåí îò ñúñòðàäàíèå òîé óäúðæàë 
ãíåâà ñè è ïðåãëúòíàë ïðåçðåíèåòî íà Õóðèí. À ïîäèð òóé ïðîäóìàëà 
Ìåëèàí:
- Õóðèí Òàëèîí, Ìîðãîò òå å îìàãüîñàë; çàùîòî êîéòî ïîãëåäíå ïðåç 
Ìîðãîòîâèòå î÷è, âîëþ-íåâîëþ âèæäà âñè÷êî èçîïà÷åíî. Äúëãî æèâÿ ñèíúò 
òè Òóðèí â ÷åðòîçèòå íà Ìåíåãðîò êàòî íàøå ðîäíî ÷åäî ñðåä îáè÷ è 
ïî÷åñòè, êàêâèòî ñå ïîëàãàò íà êðàëñêèÿ íàñëåäíèê; è íå ïî êðàëñêà 
èëè ïî ìîÿ âîëÿ ñòàíà òúé, ÷å íå ñå çàâúðíà â Äîðèàò. Ñåòíå æåíà òè è 
äúùåðÿ òè áÿõà ïðèþòåíè òóê ñ ïî÷åñòè è äîáðîæåëàòåëñòâî; ñòîðèõìå 
âñè÷êî, êàêâîòî íè áåøå ïî ñèëèòå, çà äà ðàçóáåäèì Ìîðâåí îò 
ïúòåøåñòâèåòî êúì Íàðãîòðîíä. À åòî ÷å ñåãà óïðåêâàø ïðèÿòåëèòå ñè è 
îò óñòíèòå òè çâó÷è ãëàñúò íà Ìîðãîò.
Êàòî ÷óë òèÿ ñëîâà, Õóðèí çàñòèíàë íåïîäâèæíî è äúëãî ãëåäàë â î÷èòå 
íà êðàëèöàòà; è òàì, ñðåä Ìåíåãðîò, âñå îùå çàêðèëÿí ÷ðåç Ïîÿñà íà 
Ìåëèàí îò ÷åðíèòå çàìèñëè íà Âðàãà, òîé ïðîóìÿë âåðíîñòòà íà 
èçðå÷åíîòî è íàé-ñåòíå îòïèë äî äúíî ñêðúáòà, ùî ìó áèë îòìåðèë 
Ìîðãîò Áàóãëèð. È ïîâå÷å íå ãîâîðèë çà ìèíàëîòî, à ñå ïðèâåë ïðåä 
òðîíà, âäèãíàë Íàóãëàìèð è ãî ïîäàë íà Òèíãîë ñ äóìèòå:
- Ïðèåìè, ãîñïîäàðþ, Äæóäæåøêàòà îãúðëèöà êàòî äàð îò îíîãîâà, ùî 
âå÷å íÿìà íèùî è êàòî ñïîìåí çà Õóðèí îò Äîð-ëîìèí. Çàùîòî ñúäáàòà ìè 
ñå èçïúëíè äîêðàé è Ìîðãîò ïîñòèãíà öåëòà ñè; àëà âå÷å íå ñúì íåãîâ 
ðîá.
Ïîñëå ñå çàâúðòÿë, èçëÿçúë îò Õèëÿäàòà ïåùåðè è âñè÷êè ñå îòäðúïâàëè 
áîÿçëèâî, ùîì âèæäàëè ëèöåòî ìó; è íèêîé íå ïîñìÿë äà ãî âúçïðå èëè 
äà ïîïèòà íàêúäå å òðúãíàë. Ðàçêàçâàò îáà÷å, ÷å ëèøåí îò öåë è 
ñìèñúë, Õóðèí íå ïîæåëàë ïîâå÷å äà æèâåå è ñå õâúðëèë â çàïàäíîòî 
ìîðå; òúé ñâúðøèë íàé-âåëèêèÿò âîèí ñðåä ïðîñòîñìúðòíèòå ëþäå.


À êîãàòî Õóðèí íàïóñíàë Ìåíåãðîò, Òèíãîë äúëãî ñåäÿë ìúë÷àëèâî, ñâåë 
ïîãëåä êúì êîëåíåòå ñè, êúäåòî ëåæàëî áåçöåííîòî ñúêðîâèùå; äîøëî ìó 
íà óì, ÷å îãúðëèöàòà òðÿáâà äà ñå ïðåðàáîòè è â íåÿ äà ñå âãðàäè 
Ñèëìàðèëúò. Çàùîòî ïðåç èçìèíàëèòå ãîäèíè ìèñëèòå íà Òèíãîë 
íåïðåñòàííî ñå âúðòåëè îêîëî áåçñìúðòíîòî òâîðåíèå íà Ôåàíîð, äîêàòî 
íàêðàÿ âå÷å íå ìîæåëè äà ñå îòêúñíàò îò íåãî è êðàëÿò ìðàçåë äà ãî 
èçîñòàâÿ äîðè çàä âðàòèòå íà íàé-äúëáîêàòà ñè ñúêðîâèùíèöà; ñåãà 
ðåøèë äà ãî íîñè ñúñ ñåáå ñè äåí è íîù.
Ïî îíîâà âðåìå äæóäæåòàòà îùå èäâàëè íà ïúòåøåñòâèÿ èç Áåëåðèàíä îò 
ñâîèòå äîìîâå â Åðåä Ëèíäîí è êàòî ïðåêîñÿâàëè Êàìåííèÿ áðîä Ñàðí 
Àòðàä íà ðåêà Ãåëèîí, ïðîäúëæàâàëè ïî äðåâíèÿ ïúò êúì Äîðèàò; çàùîòî 
â îáðàáîòêàòà íà ìåòàë è êàìúê òå áèëè íåíàäìèíàòè ìàéñòîðè è â 
÷åðòîçèòå íà Ìåíåãðîò íåïðåñòàííî òúðñåëè òåõíèòå óìåíèÿ. Íî âå÷å íå 
èäâàëè íà ìàëêè ãðóïè÷êè êàêòî íÿêîãà, à ñå ñúáèðàëè â ìíîãîëþäíè è 
äîáðå âúîðúæåíè êåðâàíè, çà äà ñå ïàçÿò âçàèìíî èç îïàñíèòå çåìè 
ìåæäó Àðîñ è Ãåëèîí; è êîãàòî ðàáîòåëè â Ìåíåãðîò, íàñòàíÿâàëè ãè 
îòäåëíî, â ñïåöèàëíî ñúçäàäåíè çà òÿõ çàëè è êîâà÷íèöè. Òúêìî ïî 
îíîâà âðåìå íàé-èçêóñíèòå ìàéñòîðè îò Íîãðîä áèëè äîøëè â Äîðèàò; è 
êðàëÿò êàòî ãè ñâèêàë, îáÿâèë ïðåä òÿõ æåëàíèåòî ñè: àêî èìàò 
äîñòàòú÷íî ñèëè è óìåíèÿ, äà ïðåðàáîòÿò îãúðëèöàòà Íàóãëàìèð è äà 
âãðàäÿò â íåÿ Ñèëìàðèëà. Òîãàâà äæóäæåòàòà ïîãëåäíàëè òâîðåíèåòî íà 
ñâîèòå äåäè, à ïîäèð òóé ñìàÿíî âïèëè î÷è â ñèÿéíèÿ êàìúê íà Ôåàíîð; 
è ïëàìíàëè îò êîïíåæ äà ïðèñâîÿò òåçè ñúêðîâèùà è äà ãè îòíåñàò 
íàäàëå÷ â ñâîèòå äîìîâå ïîä ïëàíèíèòå. Àëà óìåëî ïðèêðèëè ìèñëèòå ñè 
è ïðèåëè ïîðú÷êàòà.
Äúëúã áèë òåõíèÿò òðóä; à Òèíãîë ÷åñòî ñëèçàë ñàìè÷úê â òåõíèòå 
êîâà÷íèöè è ñÿäàë ñðåä òÿõ, äîêàòî ðàáîòåëè. Íàé-ñåòíå âîëÿòà ìó áèëà 
èçïúëíåíà è íàé-âåëèêèòå òâîðåíèÿ íà åëôè è äæóäæåòà ñå ñëåëè â åäíî 
öÿëî; íåîïèñóåìà áèëà êðàñîòàòà íà òîçè íàêèò, çàùîòî ñåãà 
áåçáðîéíèòå ñêúïîöåííè êàìúíè ïî Íàóãëàìèð ïðå÷óïâàëè è îòðàçÿâàëè 
ñèÿíèåòî íà âãðàäåíèÿ ìåæäó òÿõ Ñèëìàðèë. Òîãàâà Òèíãîë, êîéòî îòíîâî 
áèë ñëÿçúë ñàì ïðè ìàéñòîðèòå, ïîñåãíàë äà âçåìå îãúðëèöàòà è äà ÿ 
ñëîæè íà øèÿòà ñè; íî â òîçè ìèã äæóäæåòàòà ÿ äðúïíàëè è íàñòîÿëè äà 
èì áúäå îòñòúïåíà ñ òàêèâà ñëîâà:
- Êàêâè ïðàâà ìîæå äà èìà åäèí åëôè÷åñêè êðàë íàä îãúðëèöàòà 
Íàóãëàìèð, ñúçäàäåíà îò íàøèòå äåäè çà Ôèíðîä Ôåëàãóíä, êîéòî îòäàâíà 
å ìúðòúâ? Òóê ÿ äîíåñå ÷îâåøêàòà äåñíèöà íà Õóðèí îò Äîð-ëîìèí, à òîé 
ñå å ïðîìúêíàë çà íåÿ êàòî êðàäåö â ìðàêà íà Íàðãîòðîíä.
Àëà Òèíãîë ïðîçðÿë â ñúðöàòà èì è ðàçáðàë, ÷å â ñâîåòî æåëàíèå äà 
ïðèñâîÿò Ñèëìàðèëà òå òúðñÿò ñàìî ïîâîä è ïî÷òåíî ïðèêðèòèå çà 
÷åðíèòå ñè çàìèñëè; ãîðäåëèâ ãíÿâ ãî îáçåë, òà íå ïîìèñëèë çà 
îïàñíîñòòà è èì îòâúðíàë ñ ïðåçðåíèå:
- Êàê ñìååòå âèå, ïîòîìöè íà íåäîäÿëàí íàðîä, äà èñêàòå êàêâîòî è äà 
áèëî îò ìåí, Åëó Òèíãîë, âëàäåòåë íà Áåëåðèàíä, ÷èéòî æèâîò å 
çàïî÷íàë êðàé âîäèòå íà Êóèâèåíåí áåçáðîé ãîäèíè ïðåäè äà ñå ñúáóäÿò 
íåäîðàñëèòå âè ïðàäåäè?
È êàòî ñå âúçïðàâèë âèñîê è ãîðäåëèâ ñðåä òÿõ, çàïîâÿäàë èì ñ íàé-
îáèäíè ñëîâà äà ñå ìàõàò îò Äîðèàò, áåç äà ÷àêàò âúçíàãðàæäåíèå çà 
òðóäà ñè.
Ïðè òèÿ ñëîâà íà êðàëÿ àë÷íîñòòà íà äæóäæåòàòà ïðåðàñíàëà â îãíåíà 
ÿðîñò; âñè÷êè ñêî÷èëè íà íîçå, âäèãíàëè ðúöå ñðåùó íåãî è ãî 
ïîãóáèëè. Òúé çàãèíàë â êîâà÷íèöèòå ïîä Ìåíåãðîò êðàëÿò íà Äîðèàò 
Åëâå Ñèíãîëî, êîéòî åäèíñòâåí îò âñè÷êè ×åäà íà Èëóâàòàð ñïîäåëèë 
æèâîòà ñè ñúñ ñúïðóãà îò ðîäà íà Àéíóðèòå è êîéòî åäèíñòâåí ñðåä 
Èçîñòàâåíèòå åëôè áèë âèæäàë ñâåòëèíàòà íà Äâåòå äúðâåòà; è 
ïîñëåäíèÿò ìó ïîãëåä áèë ïðèêîâàí â Ñèëìàðèëà.
Òîãàâà äæóäæåòàòà âçåëè Íàóãëàìèð, èçìúêíàëè ñå îò Ìåíåãðîò è 
ïîáÿãíàëè íà èçòîê ïðåç Ðåãèîí. Àëà âåñòòà áúðçî ñå ðàçíåñëà èç 
ãîðèòå è ìàëöèíà îò òàçè ãðóïà óñïåëè äà ïðåêîñÿò Àðîñ, çàùîòî áèëè 
ïðåñëåäâàíè äî ñìúðò ïî èçòî÷íèÿ ïúò; ïðåñëåäâà÷èòå èì îòíåëè 
îãúðëèöàòà è ñ äúëáîêà ñêðúá ÿ âúðíàëè íà êðàëèöà Ìåëèàí. È âñå ïàê 
äâàìèíà îò óáèéöèòå íà Òèíãîë ñå èçïëúçíàëè îò ïîòåðÿòà ïî èçòî÷íèòå 
ãðàíèöè è ïîäèð âðåìå ñå äîáðàëè äî ñâîÿ äàëå÷åí ãðàä â Ñèíèòå 
ïëàíèíè; è â Íîãðîä ðàçïðàâèëè êàêâî ñå å ñëó÷èëî, íî èçîïà÷èëè 
âñè÷êî, êàòî òâúðäåëè, ÷å äæóäæåòàòà áèëè èçêëàíè â Äîðèàò ïî çàïîâåä 
íà åëôè÷åñêèÿ êðàë, êîéòî èñêàë ïî òîçè íà÷èí äà ãè ëèøè îò 
âúçíàãðàæäåíèå.
Ñ íåîïèñóåìà ìúêà è ãíÿâ ïîñðåùíàëè äæóäæåòàòà îò Íîãðîä ãèáåëòà íà 
íàé-âåëèêèòå ìàéñòîðè èçìåæäó òåõíèòå ñúáðàòÿ; äúëãî ñè ñêóáàëè 
áðàäèòå ñ æàëíè ñòåíàíèÿ, à íàêðàÿ ñåäíàëè äà ðàçìèñëÿò êàê äà 
îòìúñòÿò. Ðàçêàçâàò, ÷å ïîòúðñèëè ïîìîù îò Áåëåãîñò, íî òàìîøíèòå 
äæóäæåòà îòêàçàëè è ñå îïèòàëè äà ãè ðàçóáåäÿò îò âîéíñòâåíèòå 
ïëàíîâå; àëà ñúâåòèòå èì áèëè íàïðàçíè è íå ñëåä äúëãî ìíîãîáðîéíà 
âîéñêà ïîòåãëèëà îò Íîãðîä, ïðåêîñèëà Ãåëèîí è ñå îòïðàâèëà íà çàïàä 
ïðåç Áåëåðèàíä.


Òåæêà ñêðúá îáõâàíàëà öÿë Áåëåðèàíä. Ìåëèàí äúëãî ñåäÿëà áåçìúëâíà äî 
êðàë Òèíãîë è â ìèñëèòå ñè ñå âðúùàëà êúì çâåçäíèòå ãîäèíè è ïúðâàòà 
èì ñðåùà ñðåä ñëàâåèòå íà Íàí Åëìîò â îòäàâíà îòìèíàëè âðåìåíà; 
çíàåëà, ÷å ðàçäÿëàòà é ñ Òèíãîë âåùàå äðóãà, ïî-æåñòîêà ðàçäÿëà è ÷å 
ñúäáîâíèÿò ÷àñ íà Äîðèàò íàáëèæàâà. Çàùîòî Ìåëèàí áèëà îò áîæåñòâåíèÿ 
íàðîä íà Âàëàðèòå è Ìàÿðèòå, íàäàðåíà ñ íåçåìíà ñèëà è ìúäðîñò; àëà 
îò ëþáîâ êúì Åëâå Ñèíãîëî ïðèåëà îáëèêà íà Ïúðâîðîäíèòå ×åäà íà 
Èëóâàòàð è ÷ðåç òîçè ñúþç îêîâèòå íà ïëúòòà ÿ îáâúðçàëè ñ Àðäà. Â 
òîçè îáëèê ðîäèëà Ëóòèåí Òèíóâèåë; ïàê ÷ðåç íåãî ïðèäîáèëà âëàñò íàä 
ñàìàòà ñúùèíà íà Àðäà è Ïîÿñúò íà Ìåëèàí äúëãè ãîäèíè îïàçâàë Äîðèàò 
îò âñÿêî çëî ïî ñâåòà. Íî ñåãà Òèíãîë ëåæàë ìúðòúâ è äóõúò ìó áèë 
îòëåòÿë êúì ÷åðòîçèòå íà Ìàíäîñ; è ñ íåãîâàòà ñìúðò ñå ïðîìåíèëà è 
Ìåëèàí. Òúé ïðåç îíèÿ äíè íåéíàòà ìîù èç÷åçíàëà îò ãîðèòå Íåëäîðåò è 
Ðåãèîí, à îìàãüîñàíàòà ðåêà Åñãàëäóèí çàïÿëà ñ ðàçëè÷åí ãëàñ è Äîðèàò 
îñòàíàë áåççàùèòåí ïðåä âðàãîâåòå.
Îò îíçè ÷àñ Ìåëèàí íå ðàçãîâàðÿëà ñ íèêîãî, îñâåí ñ Ìàáëóíã, êîìóòî 
çàðú÷àëà äà ñå ïîãðèæè çà Ñèëìàðèëà è áúðçî äà ïðàòè âåñò íà Áåðåí è 
Ëóòèåí â Îñèðèàíä; ñåòíå èç÷åçíàëà îò Ñðåäíàòà çåìÿ è îòëåòÿëà êúì 
ñòðàíàòà íà Âàëàðèòå îòâúä çàïàäíîòî ìîðå, äà ðàçìèøëÿâà ãîð÷èâî íàä 
ñâîèòå áîëêè ñðåä ãðàäèíèòå íà Ëîðèåí è ëåãåíäèòå ïîâå÷å íå 
ñïîìåíàâàò çà íåÿ.
Òúé àðìèÿòà íà Íàóãðèìèòå ñëåä êàòî ïðåêîñèëà Àðîñ, íàâëÿçëà 
áåçïðåïÿòñòâåíî â ãîðèòå íà Äîðèàò; è íèêîé íå ìîæåë äà èì óñòîè, 
çàùîòî áèëè ìíîãîáðîéíè è ñâèðåïè, à âîåíà÷àëíèöèòå íà Ñèâèòå åëôè 
èçïàäíàëè â óíèíèå è êîëåáàíèå, òà ñå ùóðàëè áåçöåëíî òó íàñàì, òó 
íàòàì. À äæóäæåòàòà íåïðåêëîííî ïðîäúëæèëè íàïðåä, ìèíàëè ïî ãîëåìèÿ 
ìîñò è íàõëóëè â Ìåíåãðîò; è òàì ñå ñëó÷èëî íàé-ñêðúáíîòî ñúáèòèå 
ñðåä ìíîãîòî ñêúðáè íà Äðåâíèòå äíè. Çàùîòî â Õèëÿäàòà ïåùåðè 
èçáóõíàëà áèòêà è ìíîæåñòâî åëôè è äæóäæåòà ïàäíàëè ñúñå÷åíè; è òîâà 
íèêîãà íå ñå çàáðàâèëî. Íî íàêðàÿ äæóäæåòàòà ïîáåäèëè è ðàçãðàáèëè 
àë÷íî ÷åðòîçèòå íà Òèíãîë. Òàì ïàäíàë Ìàáëóíã Òåæêîðúêè ïðåä âðàòèòå 
íà ñúêðîâèùíèöàòà, â êîÿòî ëåæàë Íàóãëàìèð; è Ñèëìàðèëúò áèë îòíåñåí.


Ïî îíîâà âðåìå Áåðåí è Ëóòèåí îùå æèâååëè íà Çåëåíèÿ îñòðîâ Òîë Ãàëåí 
ñðåä âîäèòå íà Àäóðàíò, íàé-þæíàòà îò âñè÷êè ðåêè, ñëèçàùè îò Åðåä 
Ëèíäîí, çà äà ñå âëåÿò â Ãåëèîí; à ñèíúò èì Äèîð Åëóõèë ñè âçåë çà 
ñúïðóãà Íèìëîò, ñðîäíèöà íà äîðèàòñêèÿ ïðèíö Êåëåáîðí, êîéòî ñå áèë 
îæåíèë çà áëàãîðîäíàòà Ãàëàäðèåë. Ñèíîâåòå íà Äèîð è Íèìëîò áèëè 
Åëóðåä è Åëóðèí; ðîäèëà èì ñå è äúùåðÿ è ÿ íàðåêëè Åëâèíã, ùî 
îçíà÷àâà çâåçäíà ïÿíà, ïîíåæå ñå ðîäèëà â ÿñíà íîù ïîä áåçáðîé 
çâåçäè, ÷èèòî ëú÷è áëåñòåëè ïî ïÿíàòà íà âîäîïàäà Ëàíòèð Ëàìàò êðàé 
áàùèíèÿ é äîì.
À ñðåä åëôèòå â Îñèðèàíä áúðçî ñå ðàçíåñëà âåñòòà, ÷å îãðîìíà àðìèÿ 
îò âúîðúæåíè äæóäæåòà å ñëÿçëà îò ïëàíèíèòå è ïðåêîñèëà Ãåëèîí ïðåç 
Êàìåííèÿ áðîä. Ñêîðî òàÿ íîâèíà ñòèãíàëà äî Áåðåí è Ëóòèåí; è ïî 
ñúùîòî âðåìå ïðèñòèãíàë ïðàòåíèê îò Äîðèàò äà èì ðàçêàæå êàêâî ñå 
ñëó÷èëî òàì. Òîãàâà Áåðåí íàïóñíàë Òîë Ãàëåí è çàåäíî ñúñ ñèíà ñè 
Äèîð ïîåë íà ñåâåð êúì ðåêà Àñêàð; çàåäíî ñ òÿõ òðúãíàëè ìíîæåñòâî 
Çåëåíè åëôè îò Îñèðèàíä.
È òúé ñå ñëó÷èëî, ÷å êîãàòî íîãðîäñêèòå äæóäæåòà ñå çàâðúùàëè îò 
Ìåíåãðîò ñ íàìàëÿëà âîéñêà è îòíîâî íàáëèæèëè Ñàðí Àòðàä, èçâåäíúæ ãè 
íàïàäíàëè íåâèäèìè âðàãîâå; çàùîòî äîêàòî ñå êàòåðåëè ïî áðåãîâåòå íà 
Ãåëèîí, åäâà ìúêíåéêè áîãàòàòà ïëÿ÷êà, íåíàäåéíî ãîðèòå íàîêîëî 
ïðîêúíòåëè îò ïåñåíòà íà åëôè÷åñêè ðîãîâå è îò âñè÷êè ñòðàíè ñå 
ïîñèïàëè êîïèÿ. Ìíîãî äæóäæåòà çàãèíàëè îùå ïðè ïúðâèÿ óäàð; àëà 
íÿêîè óñïåëè äà ñå èçìúêíàò îò çàñàäàòà, è çàåäíî èçáÿãàëè êúì 
ïëàíèíèòå íà èçòîê. È äîêàòî ñå èçêà÷âàëè ïî ñòðúìíèòå ñêëîíîâå ïîä 
âðúõ Äîëìåä, íàñðåùà ñå çàäàëè Ïàñòèðèòå íà äúðâåòàòà è èçòëàñêàëè 
äæóäæåòàòà êúì ìðà÷íèòå äåáðè íà Åðåä Ëèíäîí; ðàçêàçâàò, ÷å âå÷å íèòî 
åäíî îò òÿõ íå ñå äîáðàëî äî ïëàíèíñêèòå ïðîõîäè, âîäåùè êúì ðîäíèÿ 
èì êðàé.
Â îíàçè áèòêà êðàé Ñàðí Àòðàä Áåðåí ñå ñðàæàâàë çà ñåòåí ïúò è ñàì 
ñúñÿêúë âëàäåòåëÿ íà Íîãðîä, à ïîñëå ñìúêíàë îò øèÿòà ìó Äæóäæåøêàòà 
îãúðëèöà; íî ïðåäè äà óìðå äæóäæåòî ïðîêëåëî öÿëîòî ñúêðîâèùå. Òîãàâà 
Áåðåí ñìàÿíî ñå âãëåäàë âúâ âúëøåáíèÿ êàìúê íà Ôåàíîð, êîéòî íÿêîãà 
áèë îòñÿêúë îò Ìîðãîòîâàòà æåëÿçíà êîðîíà, à ñåãà ãî âèæäàë äà èñêðè 
ñðåä çëàòî è ñêúïîöåííîñòè, èçðàáîòåíè îò èçêóñíèòå ðúöå íà 
äæóäæåòàòà; íàâåë ñå è ãî èçìèë îò êðúâòà â ÷èñòèòå ðå÷íè âîäè. À 
êîãàòî âñè÷êî ñâúðøèëî, öÿëîòî ñúêðîâèùå íà Äîðèàò áèëî ïîòîïåíî â 
Àñêàð è îò òîãàâà ðåêàòà ïîëó÷èëî íîâîòî èìå Ðàòëîðèåë, ùî îçíà÷àâà 
çëàòíî äúíî; Áåðåí âçåë åäèíñòâåíî îãúðëèöàòà Íàóãëàìèð è ñå çàâúðíàë 
íà Òîë Ãàëåí. Íå ñòèõíàëà ñêðúáòà íà Ëóòèåí îò íîâèíàòà, ÷å 
âëàäåòåëÿò íà Íîãðîä å ñúñå÷åí çàåäíî ñ îùå ìíîãî äæóäæåòà; íî â 
ëåãåíäè è ïåñíè ñå ðàçêàçâà, ÷å ñ îíàçè îãúðëèöà è áåçñìúðòíèÿ êàìúê 
âúðõó íåÿ Ëóòèåí áèëà æèâî âèäåíèå íà íàé-âåëèêàòà ïðåëåñò è 
âúçâèøåíîñò, ùî íÿêîãà ñà ñúùåñòâóâàëè èçâúí Âàëèíîð; çà êðàòêî âðåìå 
Ñòðàíàòà íà æèâèòå ìúðòúâöè ñòàíàëà êàòî çåìèòå íà Âàëàðèòå è íèêîÿ 
îáëàñò ïîäèð òóé íå å áèëà òúé ïðåêðàñíà, ïëîäîðîäíà è ñâåòëà.
Êàòî íàñëåäíèê íà Òèíãîë, Äèîð ñå ñáîãóâàë ñ Áåðåí è Ëóòèåí, íàïóñíàë 
Ëàíòèð Ëàìàò çàåäíî ñúñ ñúïðóãàòà ñè Íèìëîò è ñå çàñåëèë â Ìåíåãðîò; 
îòâåëè è íåâðúñòíèòå ñè äåöà Åëóðåä, Åëóðèí è Åëâèíã. Ñèíäàðèòå ãè 
ïîñðåùíàëè ñ ðàäîñò è ñå èçòðúãíàëè îò ìðà÷íàòà ñêðúá çà çàãèíàëèÿ ñè 
êðàë è èç÷åçíàëàòà Ìåëèàí; è Äèîð Åëóõèë ñè ïîñòàâèë çà öåë îòíîâî äà 
èçãðàäè ñëàâàòà íà Äîðèàòñêîòî êðàëñòâî.


Â íàé-ïîòàéíèÿ ÷àñ íà åäíà åñåííà íîù íÿêîé ïîòðîïàë íà ïîðòèòå íà 
Ìåíåãðîò è íàñòîÿë äà âèäè êðàëÿ. Ãîñòúò, áëàãîðîäíèê îò Çåëåíèòå 
åëôè, áèë ïðåïóñêàë ïî öåëèÿ ïúò îò Îñèðèàíä è ñòðàæèòå íåçàáàâíî ãî 
îòâåëè â çàëàòà, êúäåòî ñåäÿë ñàìîòåí Äèîð; ïðàòåíèêúò áåçìúëâíî ìó 
ïîäàë ìàëêî êîâ÷åæå è ñè òðúãíàë. À â òîâà êîâ÷åæå ëåæàëà Äæóäæåøêàòà 
îãúðëèöà ñ âãðàäåíèÿ Ñèëìàðèë; è êàòî ÿ ïîãëåäíàë, Äèîð ðàçáðàë, ÷å 
òîâà å çíàê çà ñìúðòòà íà Áåðåí Åðõàìèîí è Ëóòèåí Òèíóâèåë, ùî 
íàïóñíàëè ñâåòà è çàìèíàëè êúì íåçíàéíàòà ñúäáà íà ÷îâåøêèÿ ðîä.
Äúëãî ñå âçèðàë Äèîð â Ñèëìàðèëà, êîéòî áàùà ìó è ìàéêà ìó èçòðúãíàëè 
ñ áåçóìíà õðàáðîñò îò óæàñíèòå âëàäåíèÿ íà Ìîðãîò; è âåëèêà áèëà 
ñêðúáòà ìó, ÷å ñìúðòòà ãè å ñïîõîäèëà òîëêîâà ñêîðî. Íî ìúäðåöèòå 
êàçâàò, ÷å Ñèëìàðèëúò óñêîðèë òåõíèÿ êðàé; çàùîòî êîãàòî ãî íîñåëà 
Ëóòèåí, ïëàìúêúò íà íåéíàòà õóáîñò áèë ïðåêàëåíî ÿðúê çà òóêàøíèòå 
çåìè.
Íàêðàÿ Äèîð ñå èçïðàâèë è ñëîæèë íà øèÿòà ñè Íàóãëàìèð; è ñ òàçè 
îãúðëèöà áèë íàé-ïðåêðàñåí ñðåä âñè÷êè íà òîçè ñâÿò, ðîæáà íà òðèòå 
íàðîäà: Åäàèíèòå, Åëäàðèòå è Ìàÿðèòå îò Áëàæåíîòî öàðñòâî.
À ñðåä ðàçïðúñíàòèòå åëôè èç Áåëåðèàíä ñêîðî ïëúçíàëà ìúëâà, ÷å 
Òèíãîëîâèÿò íàñëåäíèê íîñè Íàóãëàìèð è òå ñè ðåêëè: "Ñèëìàðèëúò íà 
Ôåàíîð ïàê ïëàìòè ñðåä ãîðèòå íà Äîðèàò"; è òîç÷àñ ñå ðàçáóäèëà 
îòíîâî òåæêàòà êëåòâà íà Ôåàíîðîâèòå ñèíîâå. Çàùîòî äîêàòî Ëóòèåí 
íîñåëà Äæóäæåøêàòà îãúðëèöà, íèêîé îò òÿõ íå ïîñìÿë äà ïîñåãíå êúì 
íåÿ; àëà ñåãà, èçïëàøåíè îò âúçðàæäàíåòî íà Äîðèàò è ãîðäîñòòà íà 
Äèîð, ñåäìèíàòà ñå çàâúðíàëè îò èçãíàíèå è ìó ïðàòèëè âåñò, ÷å èñêàò 
îíóé, ùî èì ñå ïîëàãà ïî ïðàâî.
Íî Äèîð íå îòãîâîðèë íà Ôåàíîðîâèòå ñèíîâå; è Êåëåãîðì íàãîâîðèë 
áðàòÿòà ñè äà ïîäãîòâÿò óäàð ñðåùó Äîðèàò. Ïîñðåä çèìà òå ïðèñòèãíàëè 
íåíàäåéíî ñ âîéñêàòà ñè è íàïàäíàëè Äèîð â Õèëÿäàòà ïåùåðè; òúé çà 
âòîðè ïúò åëô âäèãíàë ìå÷ ñðåùó åëôà. Òàì ïàäíàë Êåëåãîðì îò ðúêàòà 
íà Äèîð, òàì çàãèíàëè îùå Êóðóôèí è ìðà÷íèÿò Êàðàíòèð; àëà Äèîð ñúùî 
áèë ñúñå÷åí çàåäíî ñúñ ñúïðóãàòà ñè Íèìëîò, à æåñòîêèòå ñëóãè íà 
Êåëåãîðì çàëîâèëè íåâðúñòíèòå ìó ñèíîâå è ãè èçîñòàâèëè äà óìðàò îò 
ãëàä â ãîðñêèòå äåáðè. Íàèñòèíà, ñêîðî Ìàåäðîñ ñå ðàçêàÿë è äúëãî ãè 
òúðñèë èç ãîðèòå íà Äîðèàò; íî âñè÷êî áèëî íàïðàçíî è íèòî åäíà 
ëåãåíäà íå ðàçêàçâà çà ó÷àñòòà íà Åëóðåä è Åëóðèí.
Òúé áèë ñúñèïàí Äîðèàò è ïîâå÷å íå ñå âúçñòàíîâèë. Àëà Ôåàíîðîâèòå 
ñèíîâå íå èçâîþâàëè îíóé, ùî äèðåëè; çàùîòî øåïà îöåëåëè óñïåëè äà 
èçáÿãàò è ñðåä òÿõ áèëà Äèîðîâàòà ùåðêà Åëâèíã; è íîñåéêè ñúñ ñåáå ñè 
Ñèëìàðèëà, ñëåä âðåìå òå ñå äîáðàëè äî ìîðåòî êðàé óñòèåòî íà ðåêà 
Ñèðèîí.


Ãëàâà 23.

ÇÀ ÒÓÎÐ È ÏÀÄÀÍÅÒÎ ÍÀ ÃÎÍÄÎËÈÍ

Ðàçêàçâàò, ÷å Õóîð, áðàòúò íà Õóðèí, çàãèíàë â Áèòêàòà íà 
íåèçáðîèìèòå ñúëçè; è ïðåç çèìàòà íà îíàçè ãîäèíà ñúïðóãàòà ìó Ðèàí 
ðîäèëà äåòå ñðåä ïóùèíàöèòå íà Ìèòðèì è ãî íàðåêëà Òóîð, à ñðåä îíèÿ 
õúëìîâå îùå ñå ñðåùàëè Ñèâè åëôè è åäèí îò òÿõ íà èìå Àíàåë îñèíîâèë 
äåòåòî. Êîãàòî Òóîð íàâúðøèë øåñòíàéñåò ãîäèíè, åëôèòå ðåøèëè äà 
íàïóñíàò Àíäðîòñêèòå ïåùåðè, êúäåòî æèâååëè è òàéíî äà ñå îòïðàâÿò 
äàëå÷å íà þã êúì Ñèðèîíñêèòå çàëèâè; àëà ñêîðî ïî ïúòÿ ãè íàïàäíàëè 
îðêè è çëè ÷îâåöè, òà Òóîð áèë ïëåíåí è çàðîáåí îò Ëîðãàí, âîæä íà 
èçòî÷íèòå ïðèøúëöè â Õèòëóì. Òðè ãîäèíè ðîáóâàë, íî íàêðàÿ óñïÿë äà 
èçáÿãà; çàâúðíàë ñå äà æèâåå ñàì â Àíäðîòñêèòå ïåùåðè è òîëêîâà ÷åñòî 
íàïàäàë ïðèøúëöèòå, ÷å Ëîðãàí îáÿâèë íàãðàäà çà ãëàâàòà ìó.
Íî ïîäèð ÷åòèðè ãîäèíè æèâîò â ñàìîòà è èçãíàíèå Óëìî ðàçïàëèë â 
äóøàòà ìó êîïíåæ äà íàïóñíå çåìÿòà íà ñâîèòå äåäè, òúé êàòî áèë 
èçáðàë Òóîð çà èçïúëíèòåë íà çàìèñëèòå ñè; è êàòî èçîñòàâèë îòíîâî 
Àíäðîòñêèòå ïåùåðè, Òóîð ïîåë íà çàïàä ïðåç Äîð-ëîìèí è îòêðèë 
Íîëäîðñêàòà ïîðòà Àíîí-èí-Ãåëèä, êîÿòî ïðåäè ìíîãî ãîäèíè áèë 
ïîñòðîèë íàðîäúò íà Òóðãîí, äîêàòî æèâååë â Íåâðàñò. Îò íåÿ çàïî÷âàë 
ìðà÷åí òóíåë ïîä ïëàíèíèòå, âîäåù êúì Äúãîöâåòíàòà êëèñóðà Êèðèò 
Íèíèàõ, ïðåç êîÿòî áóéíèòå ïëàíèíñêè âîäè ñå ñïóñêàëè êúì çàïàäíîòî 
ìîðå. Òúé íèòî ÷îâåê, íèòî îðê çàáåëÿçàë áÿãñòâîòî íà Òóîð îò Õèòëóì 
è âåñòòà íå äîñòèãíàëà äî ñëóõà íà Ìîðãîò.
À Òóîð ñå äîáðàë äî Íåâðàñò è ùîì ñúçðÿë Âåëèêîòî ìîðå Áåëåãàåð, 
âåäíàãà ñå âëþáèë â íåãî è çàâèíàãè îñòàíàë â äóøàòà ìó îíçè êîïíåæ 
ïî ïåñåíòà íà ìîðñêèòå òàëàçè, êîéòî íàêðàÿ ãî îòâåë â öàðñòâîòî íà 
Óëìî ñðåä äúëáèíèòå. Çàæèâÿë ñàìîòåí ñðåä Íåâðàñò è ñ îòìèíàâàíåòî íà 
ëÿòîòî íàáëèæèë ñúäáîâíèÿò ÷àñ çà Íàðãîòðîíä; à êîãàòî äîøëà åñåíòà, 
Òóîð âèäÿë ñåäåì îãðîìíè ëåáåäà äà ëåòÿò íà þã, ðàçáðàë, ÷å òîâà å 
ïîëè÷áà è ãè ïîñëåäâàë ïî ìîðñêèÿ áðÿã. Òúé íàêðàÿ ñòèãíàë äî 
èçîñòàâåíèòå ÷åðòîçè íà Âèíÿìàð ïîä âðúõ Òàðàñ, âëÿçúë âúòðå è îòêðèë 
ùèòà, ðèçíèöàòà, ìå÷à è øëåìà, îñòàâåíè íÿêîãà îò Òóðãîí ïî çàðúêà íà 
Óëìî; îáëÿêúë òåçè äîñïåõè è ñëÿçúë êúì áðåãà. Èçâåäíúæ îò çàïàä 
íàëåòÿëà ìîãúùà áóðÿ, à ñðåä íåÿ ñå âúçïðàâèë ñ öÿëîòî ñè âåëè÷èå 
Âëàñòåëèíúò íà âîäèòå Óëìî è çàãîâîðèë íà Òóîð. Ïîâåëèë ìó äà íàïóñíå 
òîâà ìÿñòî è äà òúðñè ïîòàéíîòî êðàëñòâî Ãîíäîëèí; è äàë íà Òóîð 
âúëøåáåí ïëàù, ñ êîéòî äà ñå îáãðúùà â ñÿíêà ïðåä î÷èòå íà âðàãîâåòå.
À íà ñóòðèíòà, êîãàòî áóðÿòà îòìèíàëà, Òóîð çúðíàë ñàìîòåí åëô äà 
ñòîè êðàé ñòåíèòå íà Âèíÿìàð; è òîâà áèë Âîðîíâå, ñèí íà Àðàíâå îò 
Ãîíäîëèí - ìîðÿê îò ïîñëåäíèÿ êîðàá, êîéòî Òóðãîí èçïðàòèë êúì 
Çàïàäà. Êîãàòî íà âðúùàíå îò äúëáîêèÿ îêåàí îíçè êîðàá ïîïàäíàë â 
ñòðàõîòíàòà áóðÿ ïðåä ñàìèòå áðåãîâå íà Ñðåäíàòà çåìÿ, Óëìî ïîåë 
Âîðîíâå è åäèíñòâåíî íåãî ñïàñèë îò ñòèõèÿòà, êàòî ãî èçõâúðëèë íà 
áðåãà êðàé Âèíÿìàð; à ùîì ÷óë êàêâî å ïîèñêàë Âëàñòåëèíúò íà âîäèòå 
îò Òóîð, Âîðîíâå ñå ñìàÿë è íå îòêàçàë äà ãî îòâåäå äî òàéíèòå ïîðòè 
íà Ãîíäîëèí. Çàåäíî ïîòåãëèëè îò îíîâà ìÿñòî è äîêàòî íàñðåùà èì 
îòêúì ñåâåð ñå çàäàâàëà Ëþòàòà çèìà, äâàìàòà ïðåäïàçëèâî ñå îòïðàâèëè 
íà èçòîê ïîêðàé ïîäíîæèåòî íà Ñåí÷åñòèòå ïëàíèíè.
Ñëåä âðåìå ïúòÿò èì ãè îòâåë äî Èâðèíñêèòå åçåðà è òå ñêðúáíî 
îãëåäàëè òèÿ ïðåêðàñíè ìåñòà, îñêâåðíåíè îò ìèíàâàíåòî íà äðàêîíà 
Ãëàóðóíã; è äîêàòî ñòîÿëè òàêà, çúðíàëè íà ñåâåð äà áúðçà âèñîê ìúæ ñ 
÷åðíè îäåæäè è ÷åðåí ìå÷. Àëà íå çíàåëè êîé å òîé è êàêâî ñå å 
ñëó÷èëî èç þæíèòå îáëàñòè; à ÷îâåêúò îòìèíàë êðàé òÿõ, áåç äà èçðå÷å 
íèòî äóìà.
Íàé-ñåòíå, ïîäêðåïÿíè îò íåâèäèìàòà ìîù íà Óëìî, äâàìàòà ñòèãíàëè äî 
ïîòàéíàòà ïîðòà íà Ãîíäîëèí è áèëè çàëîâåíè îò ñòðàæàòà. Ïîä ñòðîãà 
îõðàíà ìèíàëè ïðåç òÿñíàòà êëèñóðà Îðôàëõ Åõîð, ïðåãðàäåíà ñúñ ñåäåì 
âðàòè è çàñòàíàëè ïðåä Åêòåëèîí Áèñòðîñòðóéíè, êîéòî îõðàíÿâàë 
ìîãúùàòà ïîðòà â êðàÿ íà ñòðúìíèÿ ïúò; òàì Òóîð ñìúêíàë ïëàùà ñè è ïî 
äîñïåõèòå, ùî íîñåë îò Âèíÿìàð, âñè÷êè ðàçáðàëè, ÷å íàèñòèíà ãî 
èçïðàùà Óëìî. Ñåòíå Òóîð ïîãëåäíàë íàäîëó êúì ïðåêðàñíàòà äîëèíà 
Òóìëàäåí, ñãóøåíà êàòî çåëåí ñêúïîöåíåí êàìúê ñðåä ïëàíèíñêèÿ 
ïðúñòåí; è äàëå÷å âúðõó ñêàëèñòîòî âúçâèøåíèå Àìîí Ãâàðåò ñúçðÿë 
ìîãúùèÿ Ãîíäîëèí, ãðàäà ñúñ ñåäåìòå èìåíà, âúçïÿâàí è äî äíåñ êàòî 
íàé-ñëàâåí è âåëè÷àâ îò âñè÷êè åëôè÷åñêè ãðàäîâå â Îòâúäíèòå çåìè. Ïî 
çàïîâåä íà Åêòåëèîí òðúáà÷èòå çàñâèðèëè îò êóëèòå íà âèñîêàòà ïîðòà è 
ïåñåíòà íà òðúáèòå îòåêíàëà ìåæäó õúëìîâåòå; è â îòãîâîð ïðèãëóøåíè, 
íî ÿñíè, äîëåòåëè çâóöèòå íà ôàíôàðè îòêúì áåëèòå ñòåíè íà ãðàäà, 
îáàãðåíè â ðîçîâî îò èçãðÿâàùàòà çîðà.
Òúé ñèíúò íà Õóîð ïðåêîñèë Òóìëàäåí è ñòèãíàë äî ïîðòèòå íà Ãîíäîëèí; 
è êàòî ñå èçêà÷èë ïî øèðîêèòå ñòúëáèùà íà ãðàäà, íàé-ñåòíå çàñòàíàë 
ïðåä Êðàëñêàòà êóëà è âèäÿë èçîáðàæåíèÿòà íà Äâåòå äúðâåòà îò 
Âàëèíîð. Ïîñëå ãî âúâåëè â ïîêîèòå íà âúðõîâíèÿ íîëäîðñêè êðàë 
Òóðãîí, ñèí Ôèíãîëôèíîâ è îòäÿñíî íà êðàëÿ ñòîÿë ñåñòðèíèÿò ìó ñèí 
Ìàåãëèí, à îòëÿâî áèëà ïðèíöåñà Èäðèë Êåëåáðèíäàë; è âñè÷êè, ùî ÷óëè 
ãëàñà íà Òóîð, ñå çà÷óäèëè äàëè íàèñòèíà å ïðîñòîñìúðòåí ÷îâåê, 
ïîíåæå íå ñâîè ñëîâà èçðè÷àë, à ñëîâàòà íà ñàìèÿ Óëìî, êîéòî ñå áèë 
âñåëèë â íåãî. Ïðåäóïðåäèë òîé Òóðãîí, ÷å Ïðîêîáàòà íà Ìàíäîñ áúðçî 
îòèâà êúì ñâîÿ êðàé, êîãàòî âñè÷êè òâîðåíèÿ íà Íîëäîðèòå ùå ñå 
ïðåâúðíàò â ïðàõ; çàðú÷àë ìó îùå äà èçîñòàâè ñâîÿ ïðåêðàñåí, ìîãúù 
ãðàä è äà ñëåçå ïîêðàé Ñèðèîí êúì ìîðåòî.
Äúëãî ðàçìèøëÿâàë Òóðãîí íàä ñúâåòà íà Óëìî è â ïàìåòòà ìó îòíîâî 
îòåêíàëè ñëîâàòà, ÷óòè âúâ Âèíÿìàð: "Íåäåé äà âúçëþáâàø ïðåêîìåðíî 
îíóé, ùî ñå ðîäè îò êîïíåæà ñúðäå÷åí è òðóäà íà ðúöåòå òè; ïîìíè, ÷å 
èñòèíñêàòà íàäåæäà íà Íîëäîðèòå ëåæè íà Çàïàä è èäâà îòêúì Ìîðåòî." 
Àëà Òóðãîí ñå áèë âúçãîðäÿë, à Ãîíäîëèí èçãëåæäàë ïðåêðàñåí êàòî 
ñïîìåí çà åëôè÷åñêèÿ Òèðèîí è êðàëÿò âñå îùå ñå óïîâàâàë íà íåãîâàòà 
ïîòàéíîñò è íåïðèñòúïíîñò, òà âÿðâàë, ÷å äîðè è Âàëàð íå ùå ìîæå äà 
ãî ïðåâçåìå; îñâåí òóé ñëåä Íèðíàåò Àðíîåäèàä íàðîäúò íà Ãîíäîëèí 
âå÷å íå æåëàåë íèòî äà ñå ìåñè â ñêúðáèòå íà åëôè è ëþäå îò âúíøíèÿ 
ñâÿò, íèòî äà òðúãâà ïðåç óæàñè è îïàñíîñòè îáðàòíî êúì Çàïàäà. 
Ñïîòàåíè çàä ñâîèòå íåïðîõîäèìè è îìàãüîñàíè ïëàíèíè, ãîíäîëèíöèòå íå 
ïîçâîëÿâàëè íèêîé äà âëèçà ïðè òÿõ, òà äîðè è äà ãî ïðåñëåäâàë ãíåâúò 
íà ñàìèÿ Ìîðãîò; ñìúòíè è íåïîíÿòíè äîñòèãàëè äî òÿõ âåñòèòå îò 
äàëå÷íè çåìè, à òå íå èì îáðúùàëè âíèìàíèå. Íàïðàçíî ãè òúðñåëè 
ñúãëåäâà÷èòå íà Àíãáàíä; ìÿñòîòî íà ãðàäà èì áèëî ñàìî ìúëâà è 
íåðàçãàäàåìà òàéíà. Ïðåä êðàëñêèòå ñúâåòíèöè Ìàåãëèí âèíàãè ãîâîðåë 
ïðîòèâ Òóîð è ðå÷òà ìó èçãëåæäàëà îùå ïî-óáåäèòåëíà, òúé êàòî 
ñúâïàäàëà ñ íåèçðå÷åíîòî æåëàíèå íà êðàëÿ; íàêðàÿ Òóðãîí îòõâúðëèë 
çàðúêàòà íà Óëìî è îòêàçàë äà ñå âñëóøà â ñúâåòà ìó. Íî â 
ïðåäóïðåæäåíèåòî íà ìîãúùèÿ Âàëàð ÷óë îòíîâî ñëîâàòà, èçðå÷åíè íÿêîãà 
ïðåä çàìèíàâàùèòå Íîëäîðè âúðõó áðåãà íà Àðàìàí; è ñòðàõúò îò èçìÿíà 
ñå ðàçáóäèë â ñúðöåòî íà êðàëÿ. Çàòóé ïî îíîâà âðåìå áèëî çàïîâÿäàíî 
äà ñå ïðåãðàäè ñàìèÿò äîñòúï äî òàéíàòà âðàòà â Ïðúñòåíîâèòå ïëàíèíè; 
è çàíàïðåä, äîêàòî ñúùåñòâóâàë Ãîíäîëèí, íèêîé íå ãî íàïóñíàë, áèëî 
òî ïî ìèðíè èëè âîåííè äåëà. Ñàìî Òîðîíäîð, ãîñïîäàðÿò íà Îðëèòå, 
äîíåñúë âåñòè çà ïàäàíåòî íà Íàðãîòðîíä, à ïî-êúñíî çà ãèáåëòà íà 
Òèíãîë è íåãîâèÿ íàñëåäíèê Äèîð è ðàçðóõàòà íà Äîðèàò; àëà Òóðãîí íå 
æåëàåë äà ñëóøà ñêðúáíèòå ñëîâà îò âúíøíèÿ ñâÿò è ñå çàêëåë âå÷å 
íèêîãà äà íå çàñòàâà ðàìî äî ðàìî ñ êîãîòî è äà áèëî îò Ôåàíîðîâèòå 
ñèíîâå; à íà ñâîèòå ïîäàíèöè çàáðàíèë äà ïðèñòúïâàò îòâúä ïëàíèíèòå.
È Òóîð îñòàíàë â Ãîíäîëèí, çàùîòî áèë î÷àðîâàí îò áëàæåíàòà êðàñîòà 
íà òîçè ãðàä è ìúäðîñòòà íà íåãîâèÿ íàðîä; ñòàíàë ìîãúù ïî ðúñò è ïî 
ìúäðîñò è äúëáîêî èçó÷èë äðåâíèòå ïîçíàíèÿ íà åëôèòå-èçãíàíèöè. 
Òîãàâà â ñúðöåòî íà Èäðèë ïëàìíàëà îáè÷ êúì íåãî, à è òîé èçïèòâàë 
ñúùîòî; è òàéíàòà íåíàâèñò íà Ìàåãëèí ñå ðàçãîðÿëà îùå ïî-ñèëíî, 
çàùîòî íàä âñè÷êî äðóãî æåëàåë äà ïðèòåæàâà íåÿ - åäèíñòâåíàòà 
íàñëåäíèöà íà ãîíäîëèíñêèÿ êðàë. Íî òúé áëàãîñêëîíåí áèë êðàëÿò êúì 
Òóîð, ÷å ñëåä êàòî ìèíàëè ñåäåì ãîäèíè, íå ìó îòêàçàë äîðè ðúêàòà íà 
äúùåðÿ ñè; çàùîòî ìàêàð äà íå ïîñëóøàë ñúâåòà íà Óëìî, ïðåä÷óâñòâàë, 
÷å ñúäáàòà íà íîëäîðèòå å îáâúðçàíà ñ íåãîâèÿ ïðàòåíèê; à è íå 
çàáðàâÿë ñëîâàòà, ùî èçðåêúë Õóîð, ïðåäè âîéñêàòà íà Ãîíäîëèí äà ñå 
îòòåãëè îò Áèòêàòà íà íåèçáðîèìèòå ñúëçè.
Ñëàâíà è ðàäîñòíà áèëà òàçè ñâàòáà, çàùîòî Òóîð áèë ñïå÷åëèë ñúðöàòà 
íà âñè÷êè â Ãîíäîëèí, îñâåí Ìàåãëèí è òàéíèòå ìó ïîääðúæíèöè; òúé çà 
âòîðè ïúò ñå îáåäèíèëè ðîäîâåòå íà åëôè è õîðà.


Ïðåç ïðîëåòòà íà ñëåäâàùàòà ãîäèíà â Ãîíäîëèí ñå ðîäèë Åàðåíäèë 
Ïîëóåëô, ñèí íà Òóîð è Èäðèë Êåëåáðèíäàë; à òîâà ñòàíàëî òî÷íî 
ïåòñòîòèí è òðè ãîäèíè ñëåä èäâàíåòî íà Íîëäîðèòå â Ñðåäíàòà çåìÿ. 
Íåîïèñóåìî êðàñèâ áèë Åàðåíäèë, ëèêúò ìó ñèÿåë êàòî ÿñåí íåáîñâîä è 
îò Åëäàðèòå íàñëåäèë õóáîñò è ìúäðîñò, à îò äðåâíèòå ëþäå - ñèëà è 
õðàáðîñò; è ñúùî êàêòî ñå ñëó÷âàëî ñ íåãîâèÿ áàùà Òóîð, â äóøàòà ìó 
÷åñòî çâó÷àëà ïåñåíòà íà Ìîðåòî.
Âñå îùå äíèòå íà Ãîíäîëèí áèëè èçïúëíåíè ñ ïîêîé è ðàäîñò; è íèêîé íå 
ïîäîçèðàë, ÷å Ìîðãîò íàé-ñåòíå å óçíàë ìÿñòîòî íà Ïîòàéíîòî êðàëñòâî 
ïî îíîâà âðåìå, êîãàòî Õóðèí ñòîÿë ñðåä ïóùèíàêà îòâúä Ïðúñòåíîâèòå 
ïëàíèíè è êàòî íå íàìåðèë âõîäà, â îò÷àÿíèåòî ñè ñå ïðîâèêíàë êúì 
Òóðãîí. Îò òîãàâà ìèñëèòå íà Ìîðãîò ñå íàñî÷èëè íåîòêëîííî êúì 
ïëàíèíñêèòå çåìè ìåæäó Àíàõ è ãîðíîòî ïîðå÷èå íà Ñèðèîí, êúäåòî 
ñëóãèòå ìó íèêîãà íå áèëè ñòúïâàëè; àëà âñå îùå íè ñúãëåäâà÷, íè 
êàêâàòî è äà áèëî òâàð îò Àíãáàíä íå óñïÿâàëà äà ñå äîáåðå äîòàì 
ïîðàäè çîðêàòà ñòðàæà íà îðëèòå è òîâà îñóåòÿâàëî âñè÷êè çàìèñëè íà 
Ìîðãîò. Íî Èäðèë Êåëåáðèíäàë áèëà ìúäðà è ïðîçîðëèâà, à ñúðöåòî é ñå 
ñâèâàëî è â äóøàòà é êàòî ìðà÷åí îáëàê ïëúçíàëî ëîøî ïðåä÷óâñòâèå. 
Çàòóé ïî îíîâà âðåìå çàðú÷àëà äà èçäúëáàÿò ïîòàåí èçõîä, êîéòî äà 
ìèíàâà ïîä ãðàäà è ðàâíèíàòà è äà èçëèçà äàëå÷å îòâúä ñòåíèòå, 
ñåâåðíî îò Àìîí Ãâàðåò; è ñòîðèëà òúé, ÷å ñàìî ìàëöèíà äà çíàÿò çà 
òîâà è íèòî äóìèöà äà íå ñòèãíå äî óøèòå íà Ìàåãëèí.
Ïî âðåìåòî, êîãàòî Åàðåíäèë îùå áèë ìàëúê, Ìàåãëèí íåíàäåéíî 
èç÷åçíàë. Çàùîòî, êàêòî ðàçêàçâàò, îò âñè÷êè ïðåìúäðîñòè òîé íàé-
ìíîãî îáè÷àë ìèíüîðñêîòî äåëî è èçäèðâàíåòî íà ìåòàëíè ðóäè; áèë 
ìàéñòîð è âîäà÷ íà îíèÿ åëôè, êîèòî ðàáîòåëè â ïëàíèíèòå äàëå÷å îò 
ãðàäà, òúðñåéêè ìåòàëè, çà äà êîâàò êàêòî îðúæèÿ, òúé è èíñòðóìåíòè 
çà ìèðíèòå çàíàÿòè. Àëà ÷åñòî Ìàåãëèí çàåäíî ñ íåêîëöèíà ïîìîùíèöè 
ìèíàâàë òàéíî îòâúä ïëàíèíèòå è êðàëÿò íå çíàåë, ÷å çàïîâåäòà ìó ñå 
íàðóøàâà; è òúé ïî âîëÿòà íà çëàòà ñúäáà Ìàåãëèí áèë ïëåíåí îò îðêèòå 
è îòâåäåí â Àíãáàíä. Òîé íå áèë íèòî ñëàá, íèòî ñòðàõëèâ, àëà 
ìú÷åíèÿòà, ñ êîèòî ãî çàïëàøèëè â ñòðàøíàòà êðåïîñò, ïîäêîïàëè äóõà 
ìó è íàêðàÿ îòêóïèë æèâîòà è ñâîáîäàòà ñè êàòî ðàçêðèë ïðåä Ìîðãîò 
òî÷íîòî ìÿñòî íà Ãîíäîëèí è ïúòèùàòà, ïî êîèòî ìîæå äà áúäå íàïàäíàò. 
Â äèâà ðàäîñò èçïàäíàë Ìîðãîò è îáåùàë íà Ìàåãëèí íå ñàìî äà ãî 
íàïðàâè ñâîé íàìåñòíèê â Ãîíäîëèí, íî è äà ìó äàäå Èäðèë Êåëåáðèíäàë, 
êîãàòî ïðåâçåìå ãðàäà; è íàèñòèíà, îò êîïíåæ ïî Èäðèë è îìðàçà êúì 
Òóîð, Ìàåãëèí ëåñíî ñå ñúãëàñèë íà ïðåäàòåëñòâî - íàé-ãíóñíîòî â 
öÿëàòà èñòîðèÿ íà Äðåâíèòå äíè. Ìîðãîò îáà÷å ãî ïðàòèë îáðàòíî â 
Ãîíäîëèí, çà äà íå çàïîäîçðå íÿêîé èçìÿíàòà è çà äà ïîäïîìîãíå 
íàïàäàòåëèòå, êîãàòî ìó äîéäå âðåìåòî; è Ìàåãëèí ïðîäúëæèë äà æèâåå â 
êðàëñêèòå ÷åðòîçè ñ óñìèâêà íà ëèöå è ÷åðíè çàìèñëè â ñúðöåòî, äîêàòî 
â äóøàòà íà Èäðèë ñå ñáèðàëè âñå ïî-ìðà÷íè ïðåä÷óâñòâèÿ.
Íàé-ñåòíå, êîãàòî Åàðåíäèë íàâúðøèë ñåäåì ãîäèíè, Ìîðãîò áèë ãîòîâ è 
ïðàòèë ñðåùó Ãîíäîëèí ñâîèòå ïúë÷èùà îò Áàëðîçè, îðêè è âúëöè; çàåäíî 
ñ òÿõ òðúãíàëè äðàêîíè îò ÷åëÿäòà íà Ãëàóðóíã, à ïî îíîâà âðåìå òå 
áèëè ìíîãîáðîéíè è ñòðàõîâèòè. Â åäíà ïðàçíè÷íà íîù Ìîðãîòîâàòà àðìèÿ 
ñå ïðåõâúðëèëà ïðåç ñåâåðíèòå ïëàíèíè, êîèòî áèëè íàé-âèñîêè è ïîðàäè 
òóé íàé-çëå îõðàíÿâàíè, äîêàòî âñè÷êè â Ãîíäîëèí î÷àêâàëè ïî 
ãðàäñêèòå ñòåíè èçãðåâà íà ñëúíöåòî, çà äà ãî ïîñðåùíàò ñ 
ïðèâåòñòâåíà ïåñåí; çàùîòî èäâàùèÿò äåí áèë òåõíèÿò íàé-ãîëÿì 
ïðàçíèê, íàðå÷åí Âðàòà íà ëÿòîòî. Àëà íå íà èçòîê èçãðÿëî ÷åðâåíîòî 
çàðåâî, à íàä ïëàíèíèòå íà ñåâåð; è íèùî íå ñïðÿëî âðàæàòà âúëíà, 
äîäåòî íå ñòèãíàëà ïîä ñòåíèòå íà Ãîíäîëèí è ãðàäúò ñå îêàçàë õâàíàò 
â æåëåçåí îáðú÷. Ìíîãî å ðàçêàçàíî â ïåñåíòà "Ïàäàíåòî íà Ãîíäîëèí" 
çà îò÷àÿíèòå è õðàáðè ïîäâèçè íà ïúëêîâîäöèòå îò çíàòíèòå ðîäîâå è 
òåõíèòå áîéöè, ñðåä êîèòî ñå îòëè÷èë ñ äîáëåñòòà ñè Òóîð - ïåå ñå â 
íåÿ çà ñõâàòêàòà íà Åêòåëèîí Áèñòðîñòðóéíè ñ ïðåäâîäèòåëÿ íà 
Áàëðîçèòå Ãîòìîã íàñðåä ïëîùàäà ïðåä êðàëñêèÿ äâîðåö, êúäåòî äâàìàòà 
ñå ñúñåêëè äî ñìúðò; ïåå ñå è çà äîáëåñòíàòà êðàëñêà ñâèòà, êîÿòî 
îòáðàíÿâàëà êóëàòà íà Òóðãîí äîêàòî íå îñòàíàë êàìúê âúðõó êàìúê; 
ñòðàøíî áèëî ðóõâàíåòî íà òàÿ êóëà è çàåäíî ñ íåÿ çàãèíàë Òóðãîí.
Òóîð ñå îïèòàë äà ñïàñè Èäðèë îò íàïàäàòåëèòå, àëà Ìàåãëèí âå÷å áèë 
ñëîæèë ðúêà âúðõó íåÿ è Åàðåíäèë; òîãàâà Òóîð âëÿçúë â ñõâàòêà ñ íåãî 
âúðõó ãðàäñêèòå ñòåíè è ìó íàíåñúë òàêúâ óäàð, ÷å òÿëîòî íà ïðåäàòåëÿ 
òðè ïúòè îòñêî÷èëî îò ñêàëèñòèòå ñêëîíîâå íà Àìîí Ãâàðåò, ïðåäè äà ñå 
ñãðîìîëÿñà â ïëàìúöèòå äàëå÷å äîëó. Ïîñëå Òóîð è Èäðèë ñúáðàëè âñè÷êè 
îöåëåëè îò Ãîíäîëèí, êîèòî óñïåëè äà îòêðèÿò ñðåä ïîæàðèùåòî è ãè 
ïîâåëè ïî òàéíèÿ ïðîõîä; à âîåíà÷àëíèöèòå îò Àíãáàíä íèòî çíàåëè çà 
òîçè òóíåë, íèòî ïúê ïîäîçèðàëè, ÷å íÿêîé îò áåãúëöèòå ùå äðúçíå äà 
ñå îòïðàâè òúêìî íà ñåâåð, êúäåòî ïëàíèíèòå áèëè íàé-âèñîêè è íàé-
áëèçêè äî êðåïîñòòà íà Âðàãà. Äèìúò îò ïîæàðà è èçïàðåíèÿòà íàä 
ïðåêðàñíèòå ôîíòàíè íà Ãîíäîëèí, ïðåñóøåíè îò ïëàìúöèòå íà ñåâåðíèòå 
äðàêîíè, îáãúðíàëè â ñêðúáíè ìúãëè öÿëàòà äîëèíà Òóìëàäåí; è òóé 
ïîäïîìîãíàëî áÿãñòâîòî íà Òóîð è íåãîâèòå ñïúòíèöè, ïîíåæå âñå îùå èì 
ïðåäñòîÿë äúëúã ïúò ïðåç îòêðèòî ïîëå ÷àê äî ïîäíîæèåòî íà ïëàíèíèòå. 
Âúïðåêè âñè÷êî òå ñå äîáðàëè äîòàì è ïî÷òè áåç íàäåæäà ïî÷íàëè äà ñå 
êàòåðÿò íàãîðå ñ ìíîãî ñòðàäàíèÿ è ìúêè, çàùîòî ïëàíèíñêèòå âèñèíè 
áèëè ìðàçîâèòè è ñòðàøíè, à â ãðóïàòà èìàëî æåíè, äåöà è ìíîçèíà 
ðàíåíè.
Èìàëî åäèí ñòðàõîâèò ïðîõîä, íàðå÷åí Êèðèò Òîðîíàò èëè Îðëîâà 
êëèñóðà, êúäåòî òÿñíà ïúòåêà ñå âèåëà ïîä ñÿíêàòà íà íàé-âèñîêèòå 
âúðõîâå; îòäÿñíî ñå èçäèãàëà îòâåñíà ñòåíà, à îòëÿâî çååëà áåçäúííà 
ïðîïàñò. Ïî òîçè òåñåí ïúò áàâíî ñå âëà÷åëà òÿõíàòà êîëîíà, êîãàòî 
îðêèòå ãè íàïàäíàëè îò çàñàäà, çàùîòî Ìîðãîò áèë ðàçïîëîæèë ñòðàæà 
íàâñÿêúäå èç Ïðúñòåíîâèòå ïëàíèíè; è ïîäèð îðêèòå ñå çàäàë Áàëðîã. 
Óæàñ îáçåë áåãúëöèòå è íàäàëè ùÿëà äà ãè ñïàñè äîðè õðàáðîñòòà íà 
ðóñîêîñèÿ Ãëîðôèíäåë îò çíàòíèÿ ãîíäîëèíñêè ðîä Çëàòîöâåò, àêî 
Òîðîíäîð íå èì ñå áèë ïðèòåêúë íà ïîìîù.
Ìíîãî ïåñíè ñà èçïåòè çà äâóáîÿ íà Ãëîðôèíäåë è Áàëðîãà âúðõó åäèí 
ñêàëåí çúáåð ñðåä âèñîêèòå ïëàíèíè; íàêðàÿ è äâàìàòà íàìåðèëè ãèáåëòà 
ñè â áåçäíàòà. Íî òîãàâà îðëèòå âðúõëåòåëè íàä ïðîõîäà è íàïàäàòåëèòå 
ñ ïèñúöè èçáÿãàëè îáðàòíî; è âñè÷êè îðêè áèëè ðàçêúñàíè èëè ïîâàëåíè 
â ïðîïàñòòà, òúé ÷å åäâà ïîäèð ìíîãî âðåìå ñòèãíàëà äî Ìîðãîò âåñòòà 
çà áÿãñòâîòî îò Ãîíäîëèí. Ïîñëå Òîðîíäîð èçíåñúë îò áåçäíàòà òÿëîòî 
íà Ãëîðôèíäåë è ñïúòíèöèòå ìó ãî ïîãðåáàëè ïîä êàìåííà ìîãèëà áëèçî 
äî ïðîõîäà; çåëåíà òðåâà èçíèêíàëà òàì, æúëòè öâåòÿ ðàçöúôíàëè ñðåä 
áåçïëîäíèòå ñêàëè è ùå ïðîäúëæàâàò äà öúôòÿò ÷àê äî ñâúðøåêà íà 
ñâåòà.
Òúé Òóîð, ñèí Õóîðîâ, ïðåâåë îöåëåëèòå îò Ãîíäîëèí ïðåç ïëàíèíèòå è 
íàäîëó êúì Ñèðèîíñêàòà äîëèíà; è áÿãàéêè íà þã ïî òðóäíè è îïàñíè 
ïúòèùà, íàé-ñåòíå ñå äîáðàëè äî Âúðáîâàòà ñòðàíà Íàí-òàòðåí, çàùîòî 
ìîãúùåñòâîòî íà Óëìî îùå ñå ñúõðàíÿâàëî âúâ âåëèêàòà ðåêà è èì 
ïîìàãàëî. Òàì ñè îòïî÷èíàëè è ñå èçöåëèëè îò ðàíè è óìîðà; íî çà 
ñêðúáòà èì íÿìàëî èçöåëåíèå. È óñòðîèëè òúæåí ïèð â ïàìåò íà Ãîíäîëèí 
è âñè÷êè çàãèíàëè åëôè - äåâîéêè, ñúïðóãè è êðàëñêè áîéöè; à çà 
ìíîãîîáè÷íèÿ Ãëîðôèíäåë èçïåëè áåçáðîé ïåñíè ïîä åñåííèòå âúðáè íà 
Íàí-òàòðåí. Òàì Òóîð ñú÷èíèë çà ñèíà ñè Åàðåíäèë ïåñåí, â êîÿòî 
ðàçêàçâàë êàê íÿêîãà Âëàñòåëèíúò íà âîäèòå Óëìî èçëÿçúë êðàé áðåãà íà 
Íåâðàñò; è îòíîâî ñå ðàçáóäèë â ãúðäèòå ìó êîïíåæúò ïî ìîðåòî, òà 
îáçåë è íåãîâèÿ ñèí. Çàòîâà Èäðèë è Òóîð íàïóñíàëè Íàí-òàòðåí è 
ñëåçëè ïîêðàé ðåêàòà íà þã ÷àê äî ìîðñêèÿ áðÿã; çàñåëèëè ñå áëèçî äî 
óñòèåòî íà Ñèðèîí è íàðîäúò èì ñå ñëÿë ñúñ ñïúòíèöèòå íà Äèîðîâàòà 
ùåðêà Åëâèíã, êîÿòî ñúùî íàñêîðî áèëà èçáÿãàëà íàòàì. À êîãàòî â 
Áàëàð ïðèñòèãíàëà âåñòòà çà ïàäàíåòî íà Ãîíäîëèí è ãèáåëòà íà Òóðãîí, 
Ôèíãîíîâèÿò ñèí Åðåéíèîí Ãèë-ãàëàä áèë îáÿâåí çà âúðõîâåí êðàë íà 
âñè÷êè Íîëäîðè â Ñðåäíàòà çåìÿ.
Ìîðãîò îáà÷å ñìÿòàë ïîáåäàòà çà ïîñòèãíàòà, áåç äà ñè ïðàâè ñìåòêà çà 
Ôåàíîðîâèòå ñèíîâå è òÿõíàòà êëåòâà, êîÿòî äîñåãà íèòî âåäíúæ íå ìó 
áèëà íàâðåäèëà, à íàïðîòèâ - âèíàãè ñå îêàçâàëà íåãîâ íàé-ìîãúù 
ñúþçíèê; ñìååëà ñå ÷åðíàòà ìó äóøà è íå æàëåëà çà åäèíñòâåíèÿ çàãóáåí 
Ñèëìàðèë, çàùîòî èçãëåæäàëî, ÷å íà òàçè öåíà ïîñëåäíèòå îñòàíêè îò 
íàðîäà íà Åëäàðèòå ùå èç÷åçíàò îò Ñðåäíàòà çåìÿ è ïîâå÷å íå ùå ãî 
áåçïîêîÿò. Äîðè è äà çíàåë çà ñåëèùåòî êðàé óñòèåòî íà Ñèðèîí, òîé 
òúðïåëèâî èç÷àêâàë äà ñúçðåÿò îòðîâíèòå ïëîäîâå íà ëúæèòå è ïàãóáíàòà 
êëåòâà. Àëà îò ñëèâàíåòî íà Äîðèàò è Ãîíäîëèí ìåæäó Ñèðèîí è ìîðåòî 
èçðàñúë íîâ åëôè÷åñêè íàðîä; à îò Áàëàð êúì òÿõ ñå ïðèñúåäèíèëè 
ìîðÿöèòå íà Êèðäàí è âñè÷êè çàåäíî ñå ïîñâåòèëè íà ìîðñêèòå âúëíè è 
ñòðîåæà íà êîðàáè, êàòî ïðîäúëæèëè äà æèâåÿò ïî áðåãîâåòå íà 
Àðâåðíèåí, ïîä ìîãúùàòà ñÿíêà íà Óëìî.
Ðàçêàçâàò îùå, ÷å ïî îíîâà âðåìå Óëìî íàïóñíàë äúëáèíèòå è îòèøúë âúâ 
Âàëèíîð äà ðàçêàæå íà Âàëàðèòå çà ñòðàäàíèÿòà íà åëôèòå; ïðèçîâàë äà 
èì ïðîñòÿò, äà ãè ñïàñÿò îò âñåìîãúùàòà âëàñò íà Ìîðãîò è äà ñè 
âúçâúðíàò Ñèëìàðèëèòå, â êîèòî åäèíñòâåíî ñå ñúõðàíÿâàëà âñå îùå 
çàðíèöàòà íà Áëàæåíèòå äíè, êîãàòî Äâåòå äúðâåòà ñèÿåëè íàä Âàëèíîð. 
Íî Ìàíâå íå ñòîðèë íèùî; è êîÿ ëè ëåãåíäà ìîæå äà êàæå ùî å áèëî â 
ñúðöåòî ìó? Ìúäðåöèòå òâúðäÿò, ÷å ÷àñúò îùå íå áèë íàñòúïèë è äóøèòå 
íà Âñåìîãúùèòå ìîæåë äà çàòðîãíå ñàìî ïðàòåíèê, äîøúë äà ãîâîðè 
åäíîâðåìåííî îò èìåòî íà åëôè è õîðà, çà äà èçìîëè ïðîøêà çà ìèíàëàòà 
âèíà è æàëîñò êúì äíåøíàòà ñêðúá; à Ôåàíîðîâàòà êëåòâà íàâÿðíî äàæå è 
Ìàíâå íå ìîæåë äà îòìåíè ïðåäè äà å ñòèãíàëà äî ñâîÿ êðàé è ñèíîâåòå 
ìó äà èçâîþâàò Ñèëìàðèëèòå, çà êîèòî áèëè äàëè îáåò äà ñå áîðÿò 
áåçìèëîñòíî. Çàùîòî ñâåòëèíàòà â Ñèëìàðèëèòå áèëà ñúòâîðåíà îò ñàìèòå 
Âàëàðè.


Ïî îíîâà âðåìå Òóîð óñåòèë áàâíèòå ñòúïêè íà ñòàðîñòòà, à êîïíåæúò ïî 
ìîðñêèòå äúëáèíè ñå ðàçãîðÿë îùå ïî-ñèëíî â ñúðöåòî ìó. Çàòîâà 
èçãðàäèë ìîãúù êîðàá è ãî íàðåêúë Åàððàìå, ùî îçíà÷àâà ìîðñêî êðèëî; 
åäèí äåí ïî çàëåç ñëúíöå äâàìàòà ñ Èäðèë Êåëåáðèíäàë âäèãíàëè ïëàòíà 
è îòïëàâàëè êúì äàëå÷íèÿ Çàïàä, îòêúäåòî âå÷å íå ñå çàâúðíàëè íè â 
ëåãåíäà, íè â ïåñåí. Íî â ïî-êúñíè äíè ñå ðàçêàçâàëî, ÷å Òóîð 
åäèíñòâåí îò âñè÷êè ïðîñòîñìúðòíè ëþäå áèë ïðèåò ñðåä äðåâíèÿ íàðîä è 
ñå îáåäèíèë ñ Íîëäîðèòå, êîèòî îáè÷àë âñåîòäàéíî; è ñúäáàòà ìó 
çàâèíàãè ñå îòäåëèëà îò ó÷àñòòà ÷îâåøêà.


Ãëàâà 24.

ÇÀ ÏÚÒÅØÅÑÒÂÈÅÒÎ ÍÀ ÅÀÐÅÍÄÈË È ÂÎÉÍÀÒÀ ÍÀ ÃÍÅÂÀ

Â îíèÿ äíè ïðåñâåòëèÿò Åàðåíäèë áèë âëàäåòåë íà íàðîäà îêîëî óñòèåòî 
íà Ñèðèîí; çà ñúïðóãà âçåë ïðåëåñòíàòà Åëâèíã è òÿ ìó ðîäèëà äâàìàòà 
ñèíîâå Åëðîíä è Åëðîñ, íàðå÷åíè îùå Ïîëóåëôè. Íî Åàðåíäèë íå ìîæåë äà 
óñòîè íà åäíî ìÿñòî, à ïúòåøåñòâèÿòà ïîêðàé áðåãîâåòå íà Òóêàøíèòå 
çåìè íå óñìèðÿâàëè áåçïîêîéñòâîòî ìó. Äâå ñòðàñòíè æåëàíèÿ èçãàðÿëè 
ñúðöåòî ìó, ïðåïëåòåíè ñ êîïíåæà ïî íåîáÿòíîòî Ìîðå: èñêàë äà îòïëàâà 
íàäàëå÷ â òúðñåíå íà Òóîð è Èäðèë, êîèòî âå÷å íå ñå çàâúðíàëè; à 
îñâåí òóé ñå íàäÿâàë äà îòêðèå ïîñëåäíèÿ áðÿã è ïðåäè ñìúðòòà ñè äà 
îòíåñå äî Âàëàðèòå îáùàòà ìîëáà íà åëôè è õîðà, òà òúé äà ñúáóäè â 
ñúðöàòà èì æàëîñò êúì ñòðàäàíèÿòà íà Ñðåäíàòà çåìÿ.
Êðåïêà äðóæáà ñâúðçâàëà Åàðåíäèë è Êèðäàí Êîðàáîñòðîèòåëÿ, êîéòî 
æèâååë íà Áàëàðñêèÿ îñòðîâ çàåäíî ñ ìàëöèíàòà îöåëåëè îò ñâîÿ íàðîä 
ñëåä ïàäàíåòî íà ïðèñòàíèùàòà Áðèòîìáàð è Åãëàðåñò. Ñ íåãîâà ïîìîù 
Åàðåíäèë ïîñòðîèë íàé-ïðåêðàñíèÿ êîðàá, çà êîéòî íÿêîãà å ÷óâàë 
ñâåòúò è ãî íàðåêúë Âèíãèëîò, ùî îçíà÷àâà öâåòå íà ïÿíàòà; çëàòíè 
áèëè ãðåáëàòà ìó, äúðâîòî çà áåëèÿ êîðïóñ èäâàëî ÷àê îò áðåçîâèòå 
ãîðè â Íèìáðåòèë, à ïëàòíàòà ñèÿåëè êàòî ñðåáúðíàòà ëóíà. Â "Áàëàäà 
çà Åàðåíäèë" ñå ïåå ìíîãî çà íåãîâèòå ïúòåøåñòâèÿ ïî áåçäúííèÿ îêåàí, 
ïî íåïîçíàòè çåìè è áåçáðîé ìîðåòà è îñòðîâè; Åëâèíã îáà÷å íå 
òðúãíàëà ñúñ ñâîÿ ñúïðóã, à îñòàíàëà äà ãî ÷àêà ñêðúáíî êðàé óñòèåòî 
íà Ñèðèîí.
Â òèÿ ïúòåøåñòâèÿ Åàðåíäèë íèòî íàìåðèë Òóîð è Èäðèë, íèòî äîñòèãíàë 
áðåãîâåòå íà Âàëèíîð, çàùîòî íàïðàçíî ñå áîðèë ñúñ ñåíêè, ìàãèè è 
íàñðåùíè âåòðîâå, äîêàòî íàêðàÿ â êîïíåæà ñè ïî Åëâèíã âúçâèë îáðàòíî 
êúì ðîäíèòå áðåãîâå íà Áåëåðèàíä. È íåùî â ñúðöåòî ìó ãî ïîäêàíâàëî 
äà áúðçà, çàùîòî âíåçàïåí ñòðàõ áèë íàõëóë â íåãîâèòå ñúíèùà; à 
âåòðîâåòå, ñ êîèòî äîñêîðî ñå áîðèë, ñåãà ñÿêàø íå äóõàëè òîëêîâà 
áúðçî, êîëêîòî ìó ñå èñêàëî.
Êîãàòî Ìàåäðîñ çà ïðúâ ïúò óçíàë, ÷å Åëâèíã îùå å æèâà è Ñèëìàðèëúò å 
ïðè íåÿ êðàé óñòèåòî íà Ñèðèîí, îáçåëî ãî ðàçêàÿíèå çà ñòîðåíîòî â 
Äîðèàò, òà íå ïîæåëàë äà âäèãíå ðúêà. Àëà ñëåä âðåìå ìèñëèòå çà 
íåèçïúëíåíàòà êëåòâà îòíîâî âçåëè äà ìú÷àò êàêòî íåãî, òàêà è áðàòÿòà 
ìó; ñáðàëè ñå òîãàâà çàåäíî îò ëúêàòóøíèòå ñè ëîâíè ïúòåêè è ïðàòèëè 
äî Çàëèâèòå ïîñëàíèå, êàòî êúì äðóæåñêèòå ñëîâà ïðèìåñèëè ñóðîâà 
çàïëàõà. Íî Åëâèíã è íåéíèòå ñèðèîíñêè ïîäàíèöè íå ïîæåëàëè äà 
îòñòúïÿò áåçöåííèÿ êàìúê, êîéòî áèë èçâîþâàí îò Áåðåí, à ñåòíå 
óêðàñèë øèÿòà íà íåæíàòà Ëóòèåí è ñòàíàë ïðè÷èíà çà ãèáåëòà íà 
äîáëåñòíèÿ Äèîð; îùå ïî-ìàëêî áèëè ñêëîííè äà ãî ñòîðÿò äîêàòî 
òåõíèÿò âëàäåòåë Åàðåíäèë ïëàâà ïî äàëå÷íè ìîðåòà, çàùîòî ñìÿòàëè, ÷å 
èìåííî íà Ñèëìàðèëà äúëæàò ùàñòèåòî è áëàãîñëîâèÿòà íàä ñâîèòå êîðàáè 
è äîìîâå. Òúé ñå ñòèãíàëî äî ïîñëåäíîòî è íàé-æåñòîêî ïîãóáâàíå íà 
åëô îò åëôà; è òîâà áèëà òðåòàòà âåëèêà çëèíà, ïîðîäåíà îò ïàãóáíàòà 
êëåòâà.
Çàùîòî Ôåàíîðîâèòå ñèíîâå âíåçàïíî íàïàäíàëè è èçòðåáèëè ïîñëåäíèòå 
èçãíàíèöè îò Ãîíäîëèí è Äîðèàò. Â îíàçè ñõâàòêà ìíîçèíà òåõíè áîéöè 
îñòàíàëè íàñòðàíè, à íåêîëöèíà äàæå ñå ðàçáóíòóâàëè è çàãèíàëè, 
çàùèòàâàéêè Åëâèíã îò ñîáñòâåíèòå ñè âëàäåòåëè (äîòîëêîâà áèëè 
ñêðúáíè è îáúðêàíè ñúðöàòà íà Åëäàðèòå ïðåç îíèÿ äíè); àëà Ìàåäðîñ è 
Ìàãëîð óäúðæàëè ïîáåäà, ìàêàð ÷å ñàìî òå îñòàíàëè îò âñè÷êèòå 
Ôåàíîðîâè ñèíîâå, ïîíåæå Àìðîä è Àìðàñ ïàäíàëè â áèòêàòà. Ïðåêàëåíî 
êúñíî ñå ïðèòåêëè êîðàáèòå íà Êèðäàí è âúðõîâíèÿ êðàë Ãèë-ãàëàä äà 
ïîìîãíàò íà åëôèòå îò Ñèðèîí; âå÷å íÿìàëî è ñëåäà îò Åëâèíã è íåéíèòå 
ñèíîâå. Òîãàâà øåïàòà îöåëåëè ñëåä íàïàäåíèåòî ñå ïðèñúåäèíèëè êúì 
Ãèë-ãàëàä è çàìèíàëè ñ íåãî çà Áàëàð; è ðàçêàçâàëè, ÷å Åëðîñ è Åëðîíä 
áèëè âçåòè â ïëåí, à Åëâèíã ñúñ Ñèëìàðèëà âúðõó ãúðäèòå ñå õâúðëèëà â 
ìîðñêàòà áåçäíà.
Òúé Ìàåäðîñ è Ìàãëîð íå óñïåëè äà èçâîþâàò áåçöåííèÿ êàìúê; àëà òîé 
íå áèë èçãóáåí. Çàùîòî Óëìî èçíåñúë Åëâèíã îò âúëíèòå è ÿ ïðåîáðàçèë 
â áÿëà ïòèöà, à Ñèëìàðèëúò ñèÿåë íà íåéíàòà ãðúä, äîêàòî ëåòÿëà íàä 
âîäèòå äà äèðè ñâîÿ âúçëþáåí Åàðåíäèë. È â åäíà áóðíà íîù èçïðàâåíèÿò 
íà êîðìèëîòî Åàðåíäèë ÿ âèäÿë äà ñå çàäàâà êàòî ñòðåìèòåëåí áÿë îáëàê 
ïîä ëóíàòà, êàòî îæèâÿëà çâåçäà íàä ìîðåòî, êàòî áëåä ïëàìúê, ïîíåñåí 
îò êðèëåòå íà áóðÿòà. Äðåâíèòå ïåñíè ðàçêàçâàò, ÷å òÿ ðóõíàëà â 
íåñâÿñò âúðõó ïàëóáàòà íà Âèíãèëîò, ïîëóìúðòâà îò áúðçàíå è 
èçòîùåíèå, à Åàðåíäèë ÿ ãðàáíàë â ïðåãðúäêèòå ñè; è íà ñóòðèíòà ñ 
ïî÷óäà ÿ ñúçðÿë äî ñåáå ñè ïàê â ïðåäèøíèÿ îáëèê äà ñïè ñ ðàçïèëåíè 
ïî ëèöåòî êîñè.
Äúëáîêà ñêðúá îáçåëà Åàðåíäèë è Åëâèíã çà ãèáåëòà íà Ñèðèîíñêèòå 
çàëèâè, à íàé-âå÷å çà ïëåííè÷åñòâîòî íà ñèíîâåòå èì, çàùîòî ñå áîÿëè, 
÷å ìîæå âå÷å äà ñà ïîãóáåíè; àëà íå áèëî òúé. Ìàãëîð ñúæàëèë Åëðîíä è 
Åëðîñ è áàùèíñêè ñå ïîãðèæèë çà òÿõ, à ñëåä âðåìå ïîìåæäó èì ñå 
çàðîäèëà íåïîäîçèðàíî ñèëíà îáè÷; íî ñòðàõîâèòàòà êëåòâà ïðîäúëæàâàëà 
äà ìú÷è è èçòîùàâà ñúðöåòî ìó.
Åàðåíäèë îáà÷å íå âèæäàë âå÷å íèòî êàïêà íàäåæäà â Ñðåäíàòà çåìÿ è ñ 
îò÷àÿíà òâúðäîñò ðåøèë äà íå ñå çàâðúùà, à çàåäíî ñ Åëâèíã îòíîâî äà 
ïîäèðè Âàëèíîð. Ñåãà òîé ïî÷òè íåïðåñòàííî ñòîÿë äî êîðìèëîòî íà 
Âèíãèëîò, à Ñèëìàðèëúò áèë ïðèêðåïåí âúðõó ÷åëîòî ìó; è êîëêîòî 
ïîâå÷å íàáëèæàâàëè Çàïàäà, òîëêîâà ïî-ÿðêî ñòàâàëî íåãîâîòî ñèÿíèå. 
Ìúäðåöèòå ðàçêàçâàò, ÷å èìåííî çàðàäè ìîãúùåñòâîòî íà òîçè ñâåùåí 
êàìúê íàé-ñåòíå óñïåëè äà äîñòèãíàò âîäè, ùî íå áèëè âèæäàëè äðóãè 
êîðàáè, îñâåí òèÿ íà Òåëåðèòå; ìèíàëè ïîêðàé Îìàãüîñàíèòå îñòðîâè è 
óñòîÿëè íà òåõíèòå âúëøåáñòâà; ïîñëå íàâëåçëè â Ñåí÷åñòèòå ìîðåòà, 
ïðåêîñèëè òåõíèòå ñåíêè è ñúçðåëè Ñàìîòíèÿ îñòðîâ Òîë Åðåñåà, íî íå 
ñå çàäúðæàëè êðàé íåãî; à íàêðàÿ õâúðëèëè êîòâà â çàëèâà Åëäàìàð è 
êàòî çúðíàëè òîçè êîðàá äà ñå çàäàâà îò Èçòîêà, Òåëåðèòå ñå èçóìèëè, 
ãëåäàéêè îòäàëå÷å íåñðàâíèìîòî ñèÿíèå íà Ñèëìàðèëà. Òúé Åàðåíäèë ïðúâ 
îò âñè÷êè æèâè äîñòèãíàë áåçñìúðòíèòå áðåãîâå; à îñâåí Åëâèíã èìàë 
îùå òðèìà ìîðÿöè, êîèòî áèëè ïðåáðîäèëè çàåäíî ñ íåãî âñè÷êè ìîðåòà - 
Ôàëàòàð, Åðåëîíò è Àåðàíäèð áèëè òåõíèòå èìåíà. È Åàðåíäèë èì êàçàë:
- Îñâåí ìåí íèêîé íå ùå ñòúïè íà òîçè áðÿã, òà äà íå ñè íàâëå÷åì 
ãíåâà íà Âàëàðèòå. Âúðõó ñåáå ñè ñàìî ùå ïîåìà òàçè çàïëàõà è äàíî 
òúé ïîìîãíà íà Äâàòà íàðîäà.
Íî Åëâèíã ìó îòâúðíàëà:
- Òîãàâà ïúòèùàòà íè ùå ñå ðàçäåëÿò íàâåêè; à êàêâîòî è äà òå 
çàïëàøâà, æåëàÿ äà ãî ñïîäåëèì çàåäíî.
Ïîñëå ñêî÷èëà â áÿëàòà ïÿíà è èçòè÷àëà ïîäèð íåãî; íî Åàðåíäèë ñå 
íàòúæèë, çàùîòî î÷àêâàë ãíåâúò íà Âàëàðèòå äà ñå ñòîâàðè âúðõó âñåêè 
ïðîñòîñìúðòåí îò Ñðåäíàòà çåìÿ, êîéòî äðúçíå äà ïðåêîñè ïðåãðàäèòå 
îêîëî Àìàí. Òàì ñå ñáîãóâàëè ñúñ ñâîèòå ñïúòíèöè è ïîâå÷å íèêîãà íå 
ãè âèäåëè.
Ñåòíå Åàðåíäèë ðåêúë íà Åëâèíã:
- Ïî÷àêàé ìå òóê; ïîíåæå ñàìî åäèí ìîæå äà îòíåñå ïîñëàíèåòî, ùî ìè å 
ïîâåðèëà ñúäáàòà.
Ñëåä òèÿ äóìè òðúãíàë ñàì íàïðåä ïî áðåãà, íàâëÿçúë â Êàëàêèðèÿ è 
êëèñóðàòà ìó ñå ñòîðèëà ïóñòà è áåçìúëâíà; çàùîòî ñúùî êàêòî íÿêîãà 
áèëè ñòîðèëè Ìîðãîò è Óíãîëèàíò, Åàðåíäèë èäâàë â ïðàçíè÷åí äåí è 
ïî÷òè âñè÷êè Åëôè ñå áèëè ñáðàëè âúâ Âàëèìàð èëè â ÷åðòîçèòå íà Ìàíâå 
âúðõó Òàíèêâåòèë, òà ñàìî ìàëöèíà îñòàíàëè íà ñòðàæà ïî ñòåíèòå íà 
Òèðèîí.
Àëà âñå ïàê òèÿ ìàëöèíà ãî ñúãëåäàëè îòäàëå÷å çàðàäè ÿðêàòà ñâåòëèíà, 
êîÿòî íîñåë è òîç÷àñ ñå îòïðàâèëè êúì Âàëèìàð. À Åàðåíäèë ñå èçêà÷èë 
ïî çåëåíàòà ìîãèëà Òóíà è íå âèäÿë æèâà äóøà; ñåòíå òðúãíàë èç 
óëèöèòå íà Òèðèîí è ãè çàâàðèë ïóñòè; è ñúðöåòî ìó ñå ñâèëî îò ñòðàõ 
äà íå áè íÿêàêâà áåäà äà å ñïîëåòÿëà Áëàæåíîòî öàðñòâî. Âúðâÿë ïî 
áåçëþäíèòå äðóìèùà íà Òèðèîí, à ïî äðåõèòå è îáóâêèòå ìó ñå òðóïàë 
åëìàçåí ïðàõ, òúé ÷å öåëèÿò çàáëåñòÿë, äîêàòî èçêà÷âàë áåçêðàéíèòå 
áåëè ñòúëáèùà. Ãðúìêî çîâÿë íà âñè÷êè ÷îâåøêè è åëôè÷åñêè åçèöè, àëà 
íÿìàëî êîé äà îòãîâîðè. Çàòóé íàêðàÿ ñå îáúðíàë è ïîåë ïàê êúì 
ìîðåòî; íî ùîì ñòúïèë âúðõó îáðàòíèÿ ïúò, íÿêîé ìó èçâèêàë ñ ìîãúù 
ãëàñ îòêúì ìîãèëàòà:
- Çäðàâåé, Åàðåíäèë, íàé-ïðîñëàâåí îò âñè÷êè ìîðÿöè è íàé-î÷àêâàí 
ñðåä âñè÷êè ñêúïè ãîñòè, ùî èäâà íàêðàÿ íåçàáåëÿçàí! Çäðàâåé, 
Åàðåíäèë, íîñèòåë íà ñâåòëèíà îòïðåäè Ñëúíöåòî è Ëóíàòà! Áëÿñúê íà 
Çåìíèòå ÷åäà, çâåçäà â íîùíèÿ ìðàê, áåçöåííà èñêðà ñðåä çàëåçà è 
ïðåäâåñòíèê íà ÿñíîòî óòðî!
Òóé áèë ãëàñúò íà Åîíâå, âåñòèòåëÿ íà Ìàíâå, êîéòî èäâàë îò Âàëèìàð 
äà ïðèçîâå Åàðåíäèë ïðåä Âëàñòåëèíèòå íà Àðäà. È Åàðåíäèë òðúãíàë 
ïðåç Âàëèíîð, âëÿçúë â ÷åðòîçèòå íà Âàëèìàð è êðàêúò ìó âå÷å íå 
ñòúïèë âúðõó çåìèòå íà ïðîñòîñìúðòíèòå ëþäå. Òîãàâà Âàëàðèòå ñå 
ñáðàëè íà ñúâåò è ïîâèêàëè Óëìî îò ìîðñêèòå äúëáèíè; à Åàðåíäèë ñå 
èçïðàâèë ïðåä âåëè÷àâèòå èì ëèöà è ïðåäàë ïîñëàíèåòî íà Äâàòà ðîäà. 
Ïîìîëèë ãè äà ïðîñòÿò íà Íîëäîðèòå, äà ñå ñìèëÿò íàä òåõíèòå ñêúðáè è 
âåëèêîäóøíî äà ïîìîãíàò íà èçïàäíàëèòå â áåäà åëôè è õîðà. È ìîëáàòà 
ìó áèëà ïðèåòà.
Åëôè÷åñêèòå ëåãåíäè ðàçêàçâàò, ÷å ñëåä êàòî Åàðåíäèë òðúãíàë äà 
ïîòúðñè Åëâèíã, Ìàíäîñ çàãîâîðèë çà íåãîâàòà ó÷àñò è ðåêúë:
- Íèìà ïðîñòîñìúðòåí ÷îâåê ùå ñòúïè âúðõó íåòëåííèòå çåìè, áåç äà 
ïëàòè ñ æèâîòà ñè?
Íî Óëìî âúçðàçèë:
- Òà íàëè çà òîâà ñå å ïîÿâèë íà áÿë ñâÿò. Êàæè ìè, àêî ìîæåø: äàëè 
Åàðåíäèë å ñèí íà Òóîð îò Õàäîðîâèÿ ðîä èëè ÷åäî íà Òóðãîíîâàòà ùåðêà 
Èäðèë îò åëôè÷åñêèÿ ðîä íà Ôèíâå?
À Ìàíäîñ îòâúðíàë:
- Âñå åäíî, Íîëäîðèòå äîáðîâîëíî çàìèíàõà â èçãíàíèå è íå ìîãàò äà ñå 
çàâúðíàò òóê.
Íî êîãàòî âñè÷êè Âàëàðè èçðåêëè ñâîÿòà äóìà, äîøúë ðåä íà Ìàíâå äà 
ðåøè è òîé ïðîäóìàë:
- Íà ìåí ñå ïàäà ñúäáîâíàòà âëàñò â òèÿ äåëà. Îò îáè÷ êúì Äâàòà ðîäà 
å ïðèåë çàïëàõàòà Åàðåíäèë, çàòóé íå áèâà äà ÿ ñòîâàðâàìå íèòî âúðõó 
íåãî, íèòî âúðõó ñúïðóãàòà ìó Åëâèíã, êîÿòî ãî ïîñëåäâà ñúùî îò îáè÷; 
àëà âå÷å íå ùå ñòúïÿò íîçåòå èì ìåæäó åëôè è ëþäå â Îòâúäíèòå çåìè. È 
åòî ùî ïîâåëÿâàì çà òÿõ: íà Åàðåíäèë, Åëâèíã è òåõíèòå ñèíîâå äàâàì 
âîëÿ ñàìè äà èçáèðàò ñ êîé íàðîä äà ïðåïëåòàò ñúäáèíèòå ñè è ïî ÷èè 
çàêîíè äà áúäàò ñúäåíè.
À ïîíåæå Åàðåíäèë âñå íå ñå çàâðúùàë, ñòðàõ èçïúëíèë äóøàòà íà 
ñàìîòíàòà Åëâèíã; è áðîäåéêè ïîêðàé ìîðåòî, òÿ íàáëèæèëà äî 
Àëêâàëîíäå, êúäåòî áèëè âñè÷êè ëàäèè íà Òåëåðèòå. Ìîðñêèòå ÷åäà ÿ 
ïîñðåùíàëè äðóæåëþáíî, à êàòî èçñëóøàëè íåéíèÿ ðàçêàç çà Äîðèàò, 
Ãîíäîëèí è áåäèòå íà Áåëåðèàíä, ñúðöàòà èì ñå ñâèëè îò æàëîñò; è òàì, 
íà Ëåáåäîâèÿ ïðèñòàí ÿ çàâàðèë Åàðåíäèë, êîãàòî íàé-ñåòíå ñå âúðíàë. 
Àëà íå ñëåä äúëãî äâàìàòà áèëè ïðèçîâàíè âúâ Âàëèìàð äà ÷óÿò 
ïðèñúäàòà íà Âúðõîâíèÿ âëàäåòåë.
Òîãàâà Åàðåíäèë êàçàë íà Åëâèíã:
- Èçáèðàé ñàìà, çàùîòî àç âå÷å ñå èçìîðèõ îò òîçè ñâÿò.
È çàðàäè Ëóòèåí Åëâèíã èçáðàëà äà áúäå ñðåä Ïúðâîðîäíèòå ×åäà íà 
Èëóâàòàð; à Åàðåíäèë îò îáè÷ êúì íåÿ ïðèåë ñúùèÿ èçáîð, ìàêàð ÷å 
ñúðöåòî ãî òåãëåëî êúì ïðîñòîñìúðòíèòå ëþäå îò áàùèíèÿ ìó ðîä. Ñåòíå 
ïî âîëÿòà íà âñè÷êè Âàëàðè Åîíâå ñëÿçúë êúì áðåãà íà Àìàí, êúäåòî 
ñïúòíèöèòå íà Åàðåíäèë âñå îùå î÷àêâàëè âåñòè; äàë èì äðóã êîðàá è 
Âàëàðèòå ãè îòïðàòèëè êúì Èçòîêà ñ ìîãúùè âåòðîâå. À áåëèÿ Âèíãèëîò 
áëàãîñëîâèëè è ãî ïðåíåñëè ïðåç Âàëèíîð äî ñàìèÿ êðàé íà ñâåòà; òàì 
êîðàáúò ïðåêîñèë Ïîðòèòå íà íîùòà è ñå èçäèãíàë â íåáåñíèÿ îêåàí.
Ïðèêàçíî êðàñèâ áèë ñòàíàë Âèíãèëîò, öÿë èçïúëíåí ñ òðåïåòíîòî ñèÿíèå 
íà ÷èñò è ÿðúê ïëàì; à ìîðåïëàâàòåëÿò Åàðåíäèë, îáñèïàí â èñêðÿù ïðàõ 
îò åëôè÷åñêè åëìàçè, îòíîâî ñòîÿë íà êîðìèëîòî ñúñ Ñèëìàðèëà âúðõó 
÷åëîòî. Íàäàëå÷å ïúòóâàë òîé ñ òîçè êîðàá è äîñòèãàë ÷àê äî 
ìåæäóçâåçäíàòà ïóñòîòà; àëà íàé-÷åñòî ãî âèæäàëè ïðèâå÷åð èëè íà 
çàçîðÿâàíå äà áëåñòè ñðåä èçãðåâà èëè çàëåçà, äîêàòî ñå çàâðúùà êúì 
Âàëèíîð îò ñâîèòå ïúòåøåñòâèÿ îòâúä ïðåäåëèòå íà ìèðîçäàíèåòî.
Åëâèíã íå ãî ïðèäðóæàâàëà â òèÿ ñòðàíñòâèÿ, ïîíåæå íå ìîæåëà äà óñòîè 
íà ñòóäà è áåçáðåæíàòà ïóñòîòà; ïîâå÷å îáè÷àëà çåìíèòå íåùà è íåæíèòå 
âåòðîâå, ùî âåÿò íàä âîäè è õúëìîâå. Çàòîâà é èçãðàäèëè áÿëà êóëà íà 
ñåâåð, êðàé áðåãà íà Ðàçëú÷íîòî ìîðå; è íàòàì ñå îòïðàâÿëè âñÿêà 
ãîäèíà ìîðñêèòå ïòèöè îò öåëèÿ ñâÿò. Ðàçêàçâàò, ÷å òúé êàòî íÿêîãà 
áèëà ïðèåëà òåõíèÿ îáëèê, Åëâèíã ñêîðî ïî÷íàëà äà ðàçáèðà åçèêà èì; à 
òå ÿ íàó÷èëè íà èçêóñòâîòî äà ëåòè è êðèëåòå é áèëè ñíåæíîáåëè ñúñ 
ñðåáðèñòî ñèâî ïî êðàÿ. È ïîíÿêîãà, äîêàòî Åàðåíäèë íà âðúùàíå ñå 
ïðèáëèæàâàë êúì Àðäà, òÿ èçëèòàëà äà ãî ïîñðåùíå êàêòî â îòäàâíà 
îòìèíàëèòå èì çåìíè äíè. Òîãàâà íàé-çîðêèòå åëôè îò Ñàìîòíèÿ îñòðîâ ÿ 
ñúçèðàëè êàê ñ ðàäîñò ñå èçâèñÿâà äà ïîçäðàâè çàâðúùàíåòî íà Âèíãèëîò 
êàòî ñèÿéíà áÿëà ïòèöà, îáàãðåíà â ðîçîâî îò çàëåçà.
Êîãàòî çà ïðúâ ïúò ñå èçäèãíàë äà ïëàâà èç íåáåñíèÿ îêåàí, Âèíãèëîò 
èçãðÿë íàä ñâåòà íåíàäåéíî, îáãúðíàò â èñêðÿùî ñèÿíèå; à â Ñðåäíàòà 
çåìÿ ãî ñúçðåëè îòäàëå÷å ñúñ ñìàÿíè î÷è è ðåøèëè, ÷å òðÿáâà äà å 
ïîëè÷áà, òà ãî íàðåêëè Ãèë-Åñòåë, ùî îçíà÷àâà çâåçäà íà âúðõîâíàòà 
íàäåæäà. È êàòî âèäÿë òàçè íîâà çâåçäà ñðåä âå÷åðíèÿ íåáîñêëîí, 
Ìàåäðîñ çàïèòàë áðàò ñè Ìàãëîð:
- Íå å ëè Ñèëìàðèë îíîâà, ùî áëåñòè ñåãà äàëå÷å íà çàïàä?
À Ìàãëîð îòãîâîðèë:
- Àêî íàèñòèíà ìîùòà íà Âàëàðèòå âúçäèãà îòíîâî îíçè Ñèëìàðèë, ùî 
âèäÿõìå äà ïîòúâà â ìîðñêàòà áåçäíà, íåêà áúäåì äîâîëíè; çàùîòî ñåãà 
âåëè÷èåòî ìó ñå ðàçêðèâà çà âñè÷êè, àëà âúïðåêè òóé å íåäîñòúïíî çà 
çëîòî.
Òîãàâà åëôèòå âäèãíàëè âçîð êúì íåáåòî è îò÷àÿíèåòî íàïóñíàëî ñúðöàòà 
èì; à â Ìîðãîòîâàòà äóøà ñå çàãíåçäèëè òåæêè ñúìíåíèÿ.
È âñå ïàê ðàçêàçâàò, ÷å Ìîðãîò íå î÷àêâàë óäàðà, ùî âðúõëåòÿë îòêúì 
Çàïàäà; òúé âåëèêà ãîðäîñò ãî áèëà îáçåëà, ÷å íå âÿðâàë íÿêîé äà 
èçëåçå íà îòêðèòî ñðàæåíèå ñðåùó íåãî. Îñâåí òîâà ñìÿòàë, ÷å íàâåêè å 
îò÷óæäèë Íîëäîðèòå îò Âëàñòåëèíèòå íà Çàïàäà è ÷å ñðåä äîâîëñòâîòî íà 
ñâîåòî áëàæåíî öàðñòâî Âàëàðèòå ùå îáúðíàò íàâåêè ãðúá íà îòâúäíèÿ 
ñâÿò; çàùîòî çà áåçìèëîñòíèÿ âèíàãè ñà çàãàäú÷íè è íåïîñòèæèìè 
äåÿíèÿòà íà æàëîñòèâîòî ñúðöå. Íî âîéñêàòà íà Âàëàðèòå ñå ãîòâåëà çà 
áèòêà; è ïîä áåëèòå èì çíàìåíà çàñòàíàëè Âàíèÿðèòå íà Èíãâå, à ñúùî è 
îíèÿ Íîëäîðè, êîèòî íèêîãà íå íàïóñíàëè Âàëèíîð è îñòàíàëè âåðíè íà 
ñâîÿ âëàäåòåë Ôèíàðôèí. Ìàëöèíà îò Òåëåðèòå ïîæåëàëè äà òðúãíàò íà 
áîé, çàùîòî ïîìíåëè êëàíåòî êðàé Ëåáåäîâèÿ ïðèñòàí è îòâëè÷àíåòî íà 
áåëèòå êîðàáè; àëà ïîñëóøàëè Åëâèíã, êîÿòî ÷ðåç áàùà ñè Äèîð Åëóõèë 
ïðîèçõîæäàëà îò òåõíèÿ ðîä è ïðàòèëè ìíîæåñòâî ìîðÿöè äà ïðåõâúðëÿò 
àðìèÿòà íà Âàëèíîð êúì îòâúäíèÿ áðÿã. Òå ñàìèòå îáà÷å îñòàíàëè âúðõó 
êîðàáèòå è íèòî åäèí îò òÿõ íå äîêîñíàë ñ íîçå Ñðåäíàòà çåìÿ.


Ìàëêî å êàçàíî â ëåãåíäèòå çà ïîõîäà íà Âàëàðèòå êúì ñåâåðíèòå 
îáëàñòè íà Ñðåäíàòà çåìÿ; çàùîòî ñðåä òÿõ íÿìàëî íèòî åäèí îò îíèÿ 
åëôè, ùî æèâåëè è ñòðàäàëè ïî òóêàøíèòå çåìè, à ñåòíå ñú÷èíèëè 
ñúõðàíåíèòå è äî äíåñ ðàçêàçè çà îíèÿ âðåìåíà; åäâà ïî-êúñíî óçíàëè 
òå çà âåëèêèòå ñúáèòèÿ îò ñâîèòå ñðîäíèöè â Àìàí. Àëà òàêà èëè èíà÷å, 
íàé-ñåòíå ìîãúùåñòâîòî íà Âàëèíîð ñå íàäèãíàëî îòêúì Çàïàäà è ãîðäèÿò 
òðúáåí çîâ íà Åîíâå ïðîêúíòÿë ïîä íåáîñâîäà; ñëàâíèÿò áëÿñúê íà 
îðúæèÿòà èì îãðÿë öåëèÿ Áåëåðèàíä, çàùîòî Âàëàðèòå ñå ÿâÿâàëè â íîâ 
îáëèê - ìëàä, âåëè÷àâ è ñòðàøåí, òà ïëàíèíèòå òðåïåðåëè ïîä íîçåòå 
èì.
Ñáëúñúêúò ìåæäó àðìèèòå íà Çàïàäà è Ñåâåðà å íàðå÷åí Âåëèêàòà áèòêà 
èëè Âîéíà íà ãíåâà. Òàì ñå ñáðàëè âñè÷êè Ìîðãîòîâè ïúë÷èùà, à òå áèëè 
âå÷å íåèçáðîèìè, òà è Àíôàóãëèò íå ìîæåë äà ãè ïîáåðå; è âîéíàòà 
ïëàìíàëà èç öåëèÿ Ñåâåð.
Íî íèùî íå ìó ïîìîãíàëî. Áàëðîçèòå áèëè óíèùîæåíè, ñàìî íåêîëöèíà 
èçáÿãàëè è ñå óêðèëè èç íàé-íåäîñòúïíèòå ïåùåðè äúëáîêî â çåìíèòå 
íåäðà; áåçáðîéíè ëåãèîíè îò îðêè çàãèíàëè êàòî íàðú÷ ñëàìà â ïîæàðèùå 
èëè áèëè ïîìåòåíè êàòî ñúñóõðåíè ëèñòà ïðåä îãíåí âèõúð. Ñàìî øåïà îò 
òÿõ ñå îòúðâàëè è äúëãè ãîäèíè ïîäèð âîéíàòà íå äðúçíàëè äà íàðóøàò 
ïîêîÿ íà ñâåòà. À ìàëöèíàòà îöåëåëè ÷îâåøêè ïðàäåäè îò òðèòå ðîäà íà 
åëôè÷åñêèòå ïðèÿòåëè ñå ñðàæàâàëè íà ñòðàíàòà íà Âàëàðèòå; è ëþòî 
îòìúñòèëè â îíèÿ äíè çà Áàðàãóíä è Áàðàõèð, Ãàëäîð è Ãóíäîð, Õóîð è 
Õóðèí è îùå ìíîçèíà ñâîè âëàäåòåëè. Àëà íåìàëêî ñèíîâå ÷îâåøêè, êàêòî 
îò ïëåìåòî íà Óëäîð, òúé è îò íîâèòå èçòî÷íè ïðèøúëöè, ñå ñúþçèëè ñ 
Âðàãà; è åëôèòå íèêîãà íå ùå ãî çàáðàâÿò.
Òîãàâà, êàòî âèäÿë àðìèèòå ñè ïîâàëåíè è ìîùòà ñè ðàçïðúñíàòà, Ìîðãîò 
ñå èçïëàøèë ïîçîðíî è íå ïîñìÿë ñàì äà èçëåçå íà áîé. Âìåñòî òîâà 
ïðàòèë ñðåùó âðàãîâåòå ñè îòäàâíà ïîäãîòâÿíàòà ïîñëåäíà, îò÷àÿíà 
àòàêà è îò ÿìèòå íà Àíãáàíä èçëåòåëè êðèëàòè äðàêîíè, ùî íå ñå áèëè 
ïîêàçâàëè íà áÿë ñâÿò äî îíçè ÷àñ; òúé âíåçàïåí è ãèáåëåí áèë óäàðúò 
íà òÿõíîòî ñòðàõîâèòî ÿòî, ÷å âîéñêàòà íà Âàëàðèòå îòñòúïèëà íàçàä, 
çàùîòî äðàêîíèòå âðúõëèòàëè ñðåä òúòåí, ìúëíèè è îãíåíà áóðÿ.
Íî åòî ÷å ñå çàäàë Åàðåíäèë, öÿë îáãúðíàò â ñèÿíèåòî íà áåëè ïëàìúöè, 
à îêîëî Âèíãèëîò ñå ñúáðàëè âñè÷êè ìîãúùè íåáåñíè ïòèöè ïîä êîìàíäàòà 
íà Òîðîíäîð è áèòêàòà âúâ âèñèíåòî ïðîäúëæèëà öÿë äåí è öÿëà åäíà 
ìðà÷íà íîù, èçïúëíåíà ñ òðåâîãè è êîëåáàíèÿ. Ïðåäè èçãðåâ ñëúíöå 
Åàðåíäèë ñúñÿêúë è íèçâåðãíàë îò íåáîñâîäà íàé-ñòðàõîâèòèÿ äðàêîí, 
íàðå÷åí Àíêàëàãîí ×åðíèÿ; è òóëîâèùåòî ìó ñå ñãðîìîëÿñàëî âúðõó 
êóëèòå íà Òàíãîðîäðèì, òà ãè ñðóòèëî â ñâîÿòà ãèáåë. Ïðèçîðè àðìèÿòà 
íà Âàëàðèòå óäúðæàëà ïîáåäà è ïî÷òè âñè÷êè äðàêîíè áèëè óíèùîæåíè; 
ðóõíàëè ïîêðèâèòå íàä ðàçáèòèòå Ìîðãîòîâè ÿìè è ìîùòà íà Âàëàðèòå 
ñëÿçëà êúì çåìíèòå äúëáèíè. Òàì Ìîðãîò íàé-ñåòíå îïèòàë äà ñå 
ñðàæàâà, àëà íå ìó äîñòèãíàëà õðàáðîñò. Èçáÿãàë â íàé-äúëáîêèòå ìèíè 
è æàëíî çàìîëèë çà ìèð è ïðîøêà; íî Âàëàðèòå ñúñåêëè íîçåòå ìó, òà 
ïàäíàë ïðåä òÿõ ïî î÷è. Ñåòíå ãî îêîâàëè ñ âåðèãàòà Àíãàèíîð, êîÿòî 
áèë íîñèë íÿêîãà, à æåëÿçíàòà êîðîíà íàáèëè êàòî íàøèéíèê íàä 
ðàìåíåòå ìó è ãî ïðåâèëè äîäåòî îïðÿë ëèöå â êîëåíåòå ñè. Äâàòà 
Ñèëìàðèëà, ùî ìó îñòàâàëè, áèëè èçòðúãíàòè îò êîðîíàòà è ïàê çàñèÿëè 
íåîñêâåðíåíè ïîä íåáîñâîäà; è Åîíâå ãè âçåë ïîä ñâîÿ îõðàíà.
Òúé ðóõíàëî ìîãúùåñòâîòî íà Àíãáàíä èç ñåâåðíèòå çåìè è îò çëîêîáíîòî 
öàðñòâî íå îñòàíàë êàìúê âúðõó êàìúê; è îò ïîäçåìíèòå òúìíèöè èçëåçëè 
áåçáðîéíè ðîáè, îòäàâíà çàãóáèëè âñÿêà íàäåæäà äà çúðíàò äíåâíà 
ñâåòëèíà, à êîãàòî ñå îãëåäàëè, ñâåòúò âå÷å áèë ïðîìåíåí. Çàùîòî òúé 
âåëèêà áèëà ÿðîñòòà íà ïðîòèâíèöèòå, ÷å íà ìíîãî ìåñòà ñåâåðíèòå 
îáëàñòè íà çàïàäíèÿ ñâÿò áèëè ðàçáèòè èç îñíîâà è ìîðåòî íàõëóëî ïî 
òÿõ ïðåç áåçáðîé áåçäúííè ïðîëîìè ñðåä õàîñ è îãëóøèòåëåí òúòåí; 
ðåêèòå áèëè ïðåñóøåíè èëè ïðåõâúðëåíè â íîâè êîðèòà, äîëèíè ñå 
èçðàâíèëè è õúëìîâå ðóõíàëè, à Ñèðèîí âå÷å íå ñúùåñòâóâàë.
Òîãàâà Åîíâå îò èìåòî íà Âúðõîâíèÿ âëàäåòåë ïðèçîâàë åëôèòå îò 
Áåëåðèàíä äà íàïóñíàò Ñðåäíàòà çåìÿ. Íî Ìàåäðîñ è Ìàãëîð íå ïîæåëàëè 
äà ãî ïîñëóøàò è ìàêàð âå÷å äà áèëè èçìîðåíè è îòâðàòåíè îò òîëêîâà 
ìíîãî íàñèëèå, ïîäãîòâèëè ñåòåí îò÷àÿí îïèò äà èçïúëíÿò ñâîÿòà 
êëåòâà; ïîíåæå áèëè ãîòîâè, àêî èì îòêàæàò Ñèëìàðèëèòå, äà ñå 
ñðàæàâàò ñàìè äîðè ñðåùó ïîáåäîíîñíàòà àðìèÿ íà Âàëèíîð è 
ìîãúùåñòâîòî íà öåëèÿ ñâÿò. Çàòóé èçïðàòèëè ïðè Åîíâå âåñòîíîñöè ñ 
ìîëáà äà èì îòñòúïè áåçöåííèòå êàìúíè, ñúòâîðåíè íÿêîãà îò áàùà èì 
Ôåàíîð è êîâàðíî ïîõèòåíè îò Ìîðãîò.
Àëà Åîíâå îòãîâîðèë, ÷å àêî è íÿêîãà Ôåàíîðîâèòå ñèíîâå äà ñà èìàëè 
ïðàâî âúðõó òâîðåíèåòî íà ñâîÿ áàùà, òî òîâà ïðàâî îòäàâíà å 
îáåçñèëåíî çàðàäè ìíîæåñòâîòî áåçìèëîñòíè çëîäåÿíèÿ, ùî èçâúðøèëè â 
çàñëåïåíèåòî íà áåçóìíàòà êëåòâà, à íàé-âå÷å çàðàäè óáèéñòâîòî íà 
Äèîð è íàïàäåíèåòî ñðåùó Çàëèâèòå. Ñâåòëèíàòà íà Ñèëìàðèëèòå ùÿëà äà 
çàìèíå íà Çàïàä, îòêúäåòî èäâàëà ïúðâîíà÷àëíî; à Ìàåäðîñ è Ìàãëîð 
òðÿáâàëî äà ñå çàâúðíàò âúâ Âàëèíîð, çà äà èçñëóøàò ïðèñúäàòà íà 
Âàëàðèòå, áåç ÷èÿòî ïîâåëÿ Åîíâå íÿìàëî äà îòñòúïè ïîâåðåíîòî ìó 
áîãàòñòâî. Òîãàâà Ìàãëîð èñêðåíî ïîæåëàë äà ñå ïîä÷èíè, çàùîòî 
ñúðöåòî ìó ñå ðàçäèðàëî îò ñêðúá è ðåêúë:
- Íèêúäå â êëåòâàòà íå å êàçàíî äà ïîñòúïâàìå ïðèáúðçàíî, à ìîæå áè 
òúêìî âúâ Âàëèíîð âñè÷êî ùå áúäå íàé-ñåòíå ïðîñòåíî è çàáðàâåíî, òà 
äà ïîñòèãíåì äúëãîî÷àêâàíèÿ ïîêîé.
Ìàåäðîñ îáà÷å îòâúðíàë, ÷å àêî ñå çàâúðíàò â Àìàí, à Âàëàðèòå èì 
îòêàæàò áëàãîñêëîííîñò, êëåòâàòà ùå îñòàíå â ñèëà, íî âå÷å áåç êàïêà 
íàäåæäà äà áúäå èçïúëíåíà; ïîñëå äîáàâèë:
- Ìîæå ëè íÿêîé äà êàæå êàêâà óæàñíà ó÷àñò íè ÷àêà, àêî îñïîðèì 
âîëÿòà íà Âñåìîãúùèòå ñðåä òåõíèòå ñîáñòâåíè çåìè, èëè äðúçíåì îòíîâî 
äà âäèãíåì ìå÷ â ñâåùåíîòî èì êðàëñòâî?
Íî Ìàãëîð îùå ñå êîëåáàåë è âúçðàçèë:
- Àêî ñàìèòå Ìàíâå è Âàðäà îòêàæàò äà èçïúëíÿò êëåòâàòà, â êîÿòî ñìå 
ãè ïðèçîâàëè çà ñâèäåòåëè, òî íå ùå ëè å òàçè êëåòâà ñàìî áåçñìèñëåíî 
ñëîâî?
À Ìàåäðîñ îòâúðíàë:
- Àëà êàê ùå äîñòèãíàò ãëàñîâåòå íè è äî Èëóâàòàð îòâúä Êðúãîâåòå íà 
Ñâåòà? À íèå, áåçóìöè êëåòè, ñå çàêëåõìå â ñàìèÿ Èëóâàòàð è 
ïðèçîâàõìå íàä ñåáå ñè Âå÷íèÿ Ìðàê, àêî íå óäúðæèì äàäåíàòà äóìà. Êîé 
ùå íè îñâîáîäè îò íåÿ?
- Àêî íèêîé íå ìîæå äà íè îñâîáîäè - ðåêúë Ìàãëîð, - òîãàâà íàèñòèíà 
íà Âå÷íèÿ Ìðàê ñìå îáðå÷åíè, íåçàâèñèìî äàëè ùå èçïúëíèì êëåòâàòà èëè 
ùå ÿ íàðóøèì; íî ïî-ìàëêî çëî ùå å äà ïîãóáèì åäèíñòâåíî ñåáå ñè.
È âñå ïàê íàêðàÿ òîé îòñòúïèë ïðåä âîëÿòà íà Ìàåäðîñ è äâàìàòà äúëãî 
îáñúæäàëè êàê äà ñëîæàò ðúêà âúðõó Ñèëìàðèëèòå. Åäíà íîù òå íàâëåçëè 
ïðåîáëå÷åíè â ëàãåðà íà Ìàíâå è ñå ïðîìúêíàëè äî ìÿñòîòî, êúäåòî ñå 
ïàçåëè Ñèëìàðèëèòå; áåçìèëîñòíî ñúñåêëè ñòðàæàòà è ãðàáíàëè 
áåçöåííèòå êàìúíè. Òîãàâà öåëèÿò ëàãåð ñå íàäèãíàë íàñðåùà èì è 
äâàìàòà ñå ïðèãîòâèëè äà ïðîäàäàò ñêúïî æèâîòà ñè. Àëà Åîíâå íå 
ðàçðåøèë ñèíîâåòå íà Ôåàíîð äà áúäàò ïîãóáåíè; è íèêîé íå âäèãíàë 
ðúêà ñðåùó òÿõ, òà èçáÿãàëè áåçíàêàçàíî. Âñåêè îò äâàìàòà íîñåë ïî 
åäèí Ñèëìàðèë, çàùîòî ñè áèëè êàçàëè:
- Ñëåä êàòî åäèí å èçãóáåí íàâåêè çà íàñ è îñòàâàò ñàìî äâà, à è íèå 
ñìå åäèíñòâåíèòå æèâè îò âñè÷êè áðàòÿ, òî ÿâíî ñúäáàòà å ïîæåëàëà äà 
ñè ïîäåëèì áàùèíîòî íàñëåäñòâî.
Íî ñèÿéíèÿò êàìúê èçãîðèë äåñíèöàòà íà Ìàåäðîñ ñ íåïîíîñèìà áîëêà; è 
òîé îñúçíàë, ÷å ñëîâàòà íà Åîíâå ñà áèëè âåðíè è ïðàâîòî ìó å 
îáåçñèëåíî, à îò êëåòâàòà ñà îñòàíàëè ñàìî ïðàçíè ñëîâà. Ñìàçàí îò 
óæàñ è îò÷àÿíèå âçåë, òà ñå õâúðëèë â åäíà áåçäúííà îãíåíà ïðîïàñò è 
òúé ñëîæèë êðàé íà æèâîòà ñè; è Ñèëìàðèëúò, êîéòî íîñåë, èç÷åçíàë â 
çåìíèòå íåäðà.
À çà Ìàãëîð ðàçêàçâàò, ÷å íå óñòîÿë íà áîëêèòå, ùî ìó ïðè÷èíèë 
Ñèëìàðèëúò; õâúðëèë ñå íàêðàÿ â Ìîðåòî è îòòîãàâà äóõúò ìó áðîäè ïî 
áðåãîâåòå, ïååéêè ïåñíè íà ñêðúá è áîëêà ñðåä øóìà íà âúëíèòå. Çàùîòî 
Ìàãëîð áèë ñðåä íàé-ïðîñëàâåíèòå ïåâöè íà Äðåâíèòå äíè è ïî äàðáà 
îòñòúïâàë åäèíñòâåíî íà Äàåðîí îò Äîðèàò; àëà âå÷å íèêîãà íå ñå 
çàâúðíàë ïðè íàðîäà íà åëôèòå. È òúé Ñèëìàðèëèòå äîñòèãíàëè âå÷íèòå 
ñè äîìîâå: åäèíèÿò ñðåä íåáåñíèòå ïðîñòîðè, âòîðèÿò â îãíåíîòî ñúðöå 
íà ñâåòà, à òðåòèÿò äúëáîêî ïîä ìîðñêèòå òàëàçè.
Â îíèÿ äíè ïî áðåãîâåòå íà Çàïàäíîòî ìîðå çàêèïÿë ñòðîåæ íà êîðàáè; è 
îò òàì íåèçáðîèìèÿò ôëîò íà Åëäàðèòå âäèãíàë ïëàòíà êúì Çàïàäà è 
ïîâå÷å íå ñå çàâúðíàë â òèÿ çåìè íà ðèäàíèÿ è âîéíè. À Âàíèÿðèòå ñå 
çàâúðíàëè ñ ðàçâåíè çíàìåíà è áèëè ïîñðåùíàòè ïîáåäîíîñíî âúâ 
Âàëèíîð; íî ãîð÷èâà áèëà òÿõíàòà ðàäîñò, çàùîòî ñå çàâðúùàëè áåç 
Ñèëìàðèëèòå îò Ìîðãîòîâàòà êîðîíà è çíàåëè, ÷å âå÷å íèêîé íå ùå 
íàìåðè è ñáåðå çàåäíî òèÿ ñâåùåíè êàìúíè, äîäåòî ñâåòúò íå áúäå 
ðàçáèò è ïðåñúòâîðåí.
À êîãàòî ñå äîáðàëè äî Çàïàäà, åëôèòå îò Áåëåðèàíä ñå çàñåëèëè íà 
Ñàìîòíèÿ îñòðîâ Òîë Åðåñåà, ùî ãëåäà êàêòî íà çàïàä, òúé è íà èçòîê; 
îòòàì ìîæåëè äà äîñòèãíàò è Âàëèíîð. Íàé-ñåòíå îòíîâî áèëè çàñëóæèëè 
îáè÷òà íà Ìàíâå è ïðîøêàòà íà Âàëàðèòå; Òåëåðèòå ïúê çàáðàâèëè 
íÿêîãàøíèòå îáèäè è òúé ïðîêîáàòà ïîòúíàëà â çàáâåíèå.
Àëà íå âñè÷êè Åëäàðè ïîæåëàëè äà íàïóñíàò Îòâúäíèòå çåìè, êúäåòî òúé 
äúëãî áèëè æèâåëè, ìàêàð è â ñòðàäàíèÿ; ìíîçèíà ñå çàáàâèëè îùå äúëãè 
âåêîâå â Ñðåäíàòà çåìÿ. Ñðåä òÿõ áèëè Êèðäàí Êîðàáîñòðîèòåëÿ, 
Êåëåáîðí îò Äîðèàò è ñúïðóãàòà ìó Ãàëàäðèåë - åäèíñòâåíî òÿ îñòàíàëà 
îò îíèÿ, ùî íÿêîãà ïîâåëè åëôè÷åñêèòå èçãíàíèöè êúì Áåëåðèàíä. Â 
Ñðåäíàòà çåìÿ ïðîäúëæèë äà æèâåå è âúðõîâíèÿò êðàë Ãèë-ãàëàä, à 
çàåäíî ñ íåãî áèë Åëðîíä Ïîëóåëô, êîéòî ñòîðèë ñâîÿ èçáîð è ðåøèë äà 
ñå ÷èñëè êúì Åëäàðèòå; íî áðàò ìó Åëðîñ ïðåäïî÷åë ÷îâåøêèÿ ðîä. È 
åäèíñòâåíî îò òèÿ äâàìèíà áðàòÿ å äîøëà ñðåä ëþäåòå êðúâòà íà 
Ïúðâîðîäíèòå, à çàåäíî ñ íåÿ è ÷àñòèöà îò áîæåñòâåíèÿ äóõ, êîéòî 
ñúùåñòâóâàë ïðåäè ñúòâîðåíèåòî íà Àðäà; çàùîòî òå áèëè ñèíîâå íà 
Åëâèíã, äúùåðÿ íà Äèîð, à òîé íà ñâîé ðåä - ñèí íà Ëóòèåí, ðîæáàòà íà 
Òèíãîë è Ìåëèàí; áàùà èì Åàðåíäèë ïúê áèë ñèí íà Èäðèë Êåëåáðèíäàë, 
ùåðêà íà Òóðãîí îò Ãîíäîëèí.
Êîëêîòî äî Ìîðãîò, Âàëàðèòå ãî èçõâúðëèëè ïðåç Ïîðòèòå íà íîùòà â 
Áåçâðåìåííàòà Ïóñòîòà îòâúä Ñòåíèòå íà Ñâåòà; è âå÷íà ñòðàæà ïàçè òèÿ 
ñòåíè, à Åàðåíäèë çîðêî áäè íàä íåáåñíèòå áàñòèîíè. Àëà ëúæèòå íà 
Ìåëêîð, ìîãúùèÿ è ïðîêúëíàò Ìîðãîò Áàóãëèð, Âëàñòåëèí íà Óæàñà è 
Îìðàçàòà, òèÿ ëúæè, çàñåÿíè â ñúðöàòà íà åëôè è ëþäå, ñà êàòî ñåìå, 
ùî íå óìèðà è íå ìîæå äà áúäå óíèùîæåíî; è âî âåêè âåêîâ òî ùå 
ïîêúëâà îòíîâî è îòíîâî, çà äà ðàæäà çëîêîáíè ïëîäîâå ÷àê äî ñâúðøåêà 
íà ñâåòà.


Òúé çàâúðøâà ÑÈËÌÀÐÈËÈÎÍÚÒ. Àêî ðàçêàçúò ïðåìèíàâà îò âúçâèøåíîòî è 
ïðåêðàñíîòî êúì ìðàêà è ðàçðóõàòà, òî å çàùîòî òàêàâà áèëà â äðåâíèòå 
äíè ñúäáàòà íà Îñêâåðíåíàòà Àðäà; è àêî å ïèñàíî íåùî äà ñå ïðîìåíè è 
îñêâåðíåíèåòî äà áúäå èçöåëåíî, ñàìî Ìàíâå è Âàðäà ìîæå áè çíàÿò 
òîâà; àëà íèòî òå ãî ðàçêðèâàò, íèòî å ñïîìåíàòî â ïðîðî÷åñòâàòà íà 
Ìàíäîñ.





À Ê À Ë À Á Å Ò

ÈËÈ ÏÀÄÅÍÈÅÒÎ ÍÀ ÍÓÌÅÍÎÐ


Ðàçêàçâàò Åëäàðèòå, ÷å õîðàòà ñå ïîÿâèëè íà òîçè ñâÿò êîãàòî íàä íåãî 
òåãíåëà ñÿíêàòà íà Ìîðãîò è áúðçî ïîïàäíàëè ïîä âëàñòòà íà çëîòî; 
çàùîòî Âðàãúò ïðàòèë ñðåä òÿõ ñâîè äîâåðåíèöè è ëþäåòå ñå âñëóøâàëè â 
íåãîâèòå çëè è êîâàðíè ñëîâà, òà ïî÷íàëè äà ñå ïðåêëàíÿò ïðåä Ìðàêà, 
ìàêàð è äà òðúïíåëè â ñòðàõ îò íåãî. Íî íÿêîè îáúðíàëè ãðúá íà çëîòî, 
íàïóñíàëè çåìèòå íà ñâîÿ íàðîä è ïîåëè äúëãèÿ ïúò êúì Çàïàäà; ïîíåæå 
áèëè ÷óëè ìúëâà, ÷å äàëå÷å íà çàïàä ãðåå ñâåòëèíà, íåïîäâëàñòíà íà 
Ñÿíêàòà. Ìîðãîòîâèòå ñëóãè ãè ïðåñëåäâàëè ñ ëþòà îìðàçà, à ïúòèùàòà 
áèëè äúëãè è òðóäíè; àëà íàêðàÿ âñå ïàê äîñòèãíàëè çåìèòå, îòêúäåòî 
ñå âèæäàëî Ìîðåòî è òúé íàâëåçëè â Áåëåðèàíä ïî âðåìå íà Âîéíàòà çà 
Ñèëìàðèëèòå. Íà ñèíäàðèíñêè åçèê ãè íàðåêëè Åäàèíè; ñòàíàëè òå 
ïðèÿòåëè è ñúþçíèöè íà Åëäàðèòå è ñå ïðîñëàâèëè ñ ïîäâèçè â áèòêèòå 
ñðåùó Ìîðãîò.
Îò òÿõ òðúãíàë ïî áàùèíà ëèíèÿ ðîäúò íà Ïðåñâåòëèÿ Åàðåíäèë; è â 
"Áàëàäà çà Åàðåíäèë" ñå ðàçêàçâà êàê íàêðàÿ, êîãàòî Ìîðãîò áèë ñàìî 
íà êðà÷êà îò ïîáåäàòà, òîé ïîñòðîèë ñâîÿ êîðàá Âèíãèëîò, íàðè÷àí íà 
÷îâåøêè åçèê Ðîòèíçèë è îòïëàâàë ïî íåèçáðîäåíè ìîðåòà äà òúðñè 
Âàëèíîð; çàùîòî æåëàåë äà ãîâîðè ïðåä Âñåìîãúùèòå îò èìåòî íà Äâàòà 
íàðîäà è äà ïîìîëè Âàëàðèòå çà ìèëîñúðäèå è ïîìîù â òåæúê ÷àñ. Çàòóé 
è åëôè, è ëþäå ãî íàçîâàëè Åàðåíäèë Áëàãîñëîâåíè, òúé êàòî ñëåä 
áåçáðîé ìúêè è ïðåìåæäèÿ íàé-ñåòíå äîñòèãíàë ñâîÿòà öåë è îò Âàëèíîð 
äîøëà àðìèÿòà íà Çàïàäíèòå Âëàñòåëèíè. Íî Åàðåíäèë âå÷å íå ñå 
çàâúðíàë â çåìèòå, êîèòî îáè÷àë.
Âúâ Âåëèêàòà áèòêà, êîãàòî áèë íèçâåðãíàò Ìîðãîò è ðóõíàëè êóëèòå íà 
Òàíãîðîäðèì, îò âñè÷êè ÷îâåøêè ðîäîâå ñàìî Åäàèíèòå ñå ñðàæàâàëè íà 
ñòðàíàòà íà Âàëàðèòå, äîêàòî ðåäèöà äðóãè ïëåìåíà ñå ïðèñúåäèíèëè êúì 
Âðàãà. À ñëåä ïîáåäàòà íà Çàïàäíèòå Âëàñòåëèíè îíèÿ îò çëèòå õîðà, 
êîèòî íå áèëè óíèùîæåíè, èçáÿãàëè îáðàòíî êúì èçòî÷íèòå çåìè, êúäåòî 
ìíîæåñòâî òåõíè ñúáðàòÿ áðîäåëè äèâè è íåïîêîðíè èç öåëèíèòå, 
îòêàçâàéêè äà ñå âñëóøàò êàêòî â ïðèçèâà íà Âàëàðèòå, òúé è â 
æåñòîêèòå ïîâåëè íà Ìîðãîò. Íî êàòî äîøëè ñðåä òÿõ, çëèòå ëþäå 
äîíåñëè ñúñ ñåáå ñè ñÿíêàòà íà ñòðàõà, òà ïðîñòîäóøíèòå ïëåìåíà ãè 
èçáðàëè çà êðàëå. Òîãàâà Âàëàðèòå èçîñòàâèëè îíèÿ ÷îâåøêè íàðîäè, 
êîèòî îòõâúðëèëè òåõíèÿ ïðèçèâ è ïðåäïî÷åëè âëàñòòà íà Ìîðãîòîâèòå 
ïðèÿòåëè; â ìðàê çàæèâåëè òèÿ õîðà è ñòðàäàëè òåæêî îò áåçáðîéíèòå 
çëèíè, ùî Ìîðãîò áèë ñúòâîðèë â äíèòå íà ñâîÿòà âëàñò: äåìîíè, 
äðàêîíè, áåçôîðìåíè òâàðè è ñêâåðíè îðêè, ñúçäàäåíè êàòî çëîðàäà 
ïîäèãðàâêà ñðåùó Èëóâàòàðîâèòå ÷åäà. È ïå÷àëíà áèëà ó÷àñòòà ÷îâåøêà.
Àëà Ìàíâå ïðîêóäèë Ìîðãîò íàâåêè â Ïóñòîòàòà îòâúä Ñâåòà; è Âðàãúò 
âå÷å íÿìà âëàñò äà ñå çàâúðíå â îáëèê çðèì è òåëåñåí äîêàòî Çàïàäíèòå 
Âëàñòåëèíè öàðóâàò íà ñâîèòå òðîíîâå. È âñå ïàê ñåìåíàòà, ùî áèë 
çàñåÿë, ïðîäúëæàâàëè äà ïîêúëâàò è ðàæäàò îòðîâíè ïëîäîâå, ñòèãà ñàìî 
íÿêîé äà ñå ïîãðèæåë çà òÿõ. Çàùîòî âîëÿòà ìó ñå ñúõðàíèëà è âå÷íî 
òëàñêàëà íåãîâèòå ñëóãè äà îñóåòÿâàò äåëàòà íà Âàëàðèòå è äà ïîãóáâàò 
âñè÷êè, êîèòî ãè òà÷àò. Âëàäåòåëèòå íà Çàïàäà äîáðå ðàçáèðàëè òîâà. 
Çàòóé ñëåä êàòî ïðîêóäèëè Ìîðãîò, òå ñå ñáðàëè íà ñúâåò äà îáñúäÿò 
áúäíèòå åïîõè. Ïðèçîâàëè Åëäàðèòå äà ñå çàâúðíàò íà çàïàä è îíèÿ, 
êîèòî ïîñëóøàëè âîëÿòà èì, ñå çàñåëèëè íà îñòðîâ Åðåñåà; è òàìîøíîòî 
ïðèñòàíèùå áèëî íàðå÷åíî Àâàëîíå, çàùîòî îò âñè÷êè ãðàäîâå òúêìî òî 
ñå íàìèðàëî íàé-áëèçêî äî Âàëèíîð è Àâàëîíñêàòà êóëà å ïúðâîòî, ùî 
ñúçèðà ìîðÿêúò, êîãàòî ïðåêîñè íåîáÿòíàòà ìîðñêà øèð è íàé-ñåòíå 
íàáëèæè Áåçñìúðòíèòå çåìè. Íà ïðàäåäèòå ÷îâåøêè îò òðèòå âåðíè ðîäà 
ñúùî áèëà îòðåäåíà ùåäðà íàãðàäà. Åîíâå äîøúë ñðåä òÿõ äà ãè ó÷è; è 
ïîëó÷èëè òå ìúäðîñò, ñèëà è äúëãîëåòèå äàëå÷ íàä âñè÷êè äðóãè 
ïðîñòîñìúðòíè íàðîäè. Çà äîì íà Åäàèíèòå áèëà ñúòâîðåíà íîâà çåìÿ - 
íèòî ñâúðçàíà ñúñ Ñðåäíàòà, íèòî ÷àñò îò Âàëèíîð, çàùîòî îòâñÿêúäå ÿ 
îáêðúæàâàëà ìîðñêàòà øèð; è âñå ïàê ñå íàìèðàëà ïî-áëèçî äî Âàëèíîð. 
Îñå èçäèãíàë òàÿ çåìÿ îò äúëáèíèòå íà Âåëèêîòî ìîðå, Àóëå ÿ óêðåïèë, 
à ßâàíà ïðúñíàëà íàä íåÿ áîãàòñòâîòî íà æèâîòà; Åëäàðèòå ïúê äîíåñëè 
öâåòÿ îò Åðåñåà è èçãðàäèëè ïðåêðàñíè ôîíòàíè. Âàëàðèòå ÿ íàðåêëè 
Àíäîð, ùî îçíà÷àâà ïîäàðåíà çåìÿ; è â çíàê, ÷å âñè÷êî å ãîòîâî, 
çâåçäàòà íà Åàðåíäèë çàñèÿëà ÿðêî íàä Çàïàäà, çà äà ïîâåäå ïúòíèöèòå 
îòâúä ìîðåòî; à õîðàòà ñå ñìàÿëè, êàòî âèäåëè íåéíèÿ ñðåáúðåí ïëàìúê 
ïî íåáåñíèòå ïúòèùà íà Ñëúíöåòî.
Òîãàâà Åäàèíèòå âäèãíàëè ïëàòíà è ïîåëè ïðåç îêåàíà ïîäèð çâåçäàòà; à 
Âàëàðèòå óñìèðèëè ìîðåòî çà äúëãè äíè è ïðàòèëè ñëúí÷åâî âðåìå è 
ïîïúòåí âÿòúð, òà ìîðåòî èñêðÿëî ïðåä âçîðà íà Åäàèíèòå êàòî òðúïíåù 
êðèñòàë, à ïÿíàòà ñå áåëååëà êàòî ñíÿã êðàé âúëíîðåçèòå íà òåõíèòå 
ëàäèè. Òîëêîâà ÿðúê áèë Ðîòèíçèë, ÷å äîðè â ÿñíî óòðî õîðàòà ãî 
âèæäàëè äà ñèÿå íà çàïàä, à â áåçîáëà÷íèòå íîùè ãðååë ñàìîòåí ñðåä 
íåáîñêëîíà, òúé êàòî íèêîÿ äðóãà çâåçäà íå óñòîÿâàëà íà íåãîâèÿ 
áëÿñúê. È ïëàâàéêè âñå ïîäèð íåãî, Åäàèíèòå íàé-ñåòíå ïðåêîñèëè 
ìîðñêàòà øèð è çúðíàëè â äàëå÷èíàòà ñðåä çëàòíà îìàðà äà ãè î÷àêâà 
Àíäîð, Ïîäàðåíàòà çåìÿ. Ñåòíå ñëåçëè îò êîðàáèòå è ñ ðàäîñò â ñúðöàòà 
îòêðèëè ïðåêðàñíà è ïëîäîðîäíà ñòðàíà. Íàçîâàëè ÿ Åëåíà, ùî îçíà÷àâà 
ïúòåâîäíà çâåçäà; íî ÿ íàðè÷àëè è Àíàäóíå, êîåòî îçíà÷àâà Çàïàäíà 
çåìÿ èëè Çàäìîðèÿ, à íà åçèêà íà Âúðõîâíèòå åëôè ñå ïðîèçíàñÿ 
Íóìåíîðå.
Òúé ñå ïîÿâèë îíçè íàðîä, íàðè÷àí â åçèêà íà Ñèâèòå åëôè Äóíåäàèíè 
èëè Äóíåäàíöè - Íóìåíîðñêèòå êðàëå îò ÷îâåøêî ïîòåêëî. Íî è çà òÿõ 
îñòàâàëà â ñèëà ñìúðòíàòà ó÷àñò, ùî ñàì Èëóâàòàð å îòðåäèë íà 
÷îâåøêèÿ ðîä; ïðîäúëæàâàëè äà ñà ñìúðòíè, ìàêàð ÷å âå÷å áèëè 
äúëãîëåòíè è ÷àê äîäåòî ãè ñïîõîäåëà âå÷íàòà ñÿíêà íå çíàåëè ùî å 
áîëåñò. Ñ ìúäðîñò è ñëàâà ñå óâåí÷àëè è îò âñè÷êè äðóãè ÷îâåøêè 
íàðîäè ñòàíàëè íàé-áëèçêè äî Ïúðâîðîäíèòå; áèëè ïî-ñíàæíè îò íàé-
ñíàæíèòå ñèíîâå íà Ñðåäíàòà çåìÿ, à î÷èòå èì ãðååëè êàòî ÿñíè çâåçäè. 
Àëà áàâíî ðàñòÿë òåõíèÿò áðîé ïî îíàçè çåìÿ, çàùîòî ìàêàð è äà ñå 
ðàæäàëè âñå ïî-êðàñèâè äúùåðè è ñèíîâå, äåöàòà áèëè òâúðäå ìàëêî.
Â äðåâíè âðåìåíà ñòîëèöàòà íà Íóìåíîð áèëà ðàçïîëîæåíà êðàé íàé-
ãîëåìèÿ çàëèâ ïî çàïàäíèÿ áðÿã è íîñåëà èìåòî Àíäóíèå, òúé êàòî 
ãëåäàëà êúì çàëåçà. À íàñðåä ñóøàòà ñå èçâèñÿâàë ñòðúìåí âðúõ, 
íàðå÷åí Ìåíåëòàðìà, ñèðå÷ Íåáåñíà êîëîíà è âèñîêî âúðõó ñêëîíà ìó 
èìàëî ñâåòèëèùå íà Åðó Èëóâàòàð - áåç ñòåíè è áåç ïîêðèâ, èçöÿëî 
îòêðèòî êúì øèðîêèÿ ñâÿò; è íÿìàëî äðóã õðàì â ñòðàíàòà íà 
Íóìåíîðöèòå. Â ïîäíîæèåòî íà ïëàíèíàòà áèëè èçãðàäåíè ãðîáíèöè çà 
êðàëåòå, à âúðõó áëèçêèÿ õúëì ñå áåëååë ïðåêðàñíèÿò ãðàä Àðìåíåëîñ è 
òàìîøíàòà êðåïîñòíà êóëà áèëà èçäèãíàòà îò Åëðîñ, ñèí Åàðåíäèëîâ, 
êîãîòî Âàëàðèòå ïîñî÷èëè çà ïðúâ êðàë íà Äóíåäàíöèòå.
Ïîòåêëîòî íà Åëðîñ è áðàò ìó Åëðîíä èäâàëî îò Òðèòå ðîäà íà Åäàèíèòå, 
àëà äîíÿêúäå ñúùî îò Åëäàðèòå è Ìàÿðèòå; çàùîòî ïî ìàé÷èíà ëèíèÿ 
ðîäúò èì ìèíàâàë ïðåç Èäðèë îò Ãîíäîëèí è Ëóòèåí, äúùåðÿòà íà Ìåëèàí. 
Íàèñòèíà, Âàëàðèòå íå ìîæåëè äà îòìåíÿò ñìúðòòà, ùî ñàì Èëóâàòàð å 
äàðèë íà õîðàòà, íî çà ñúäáàòà íà ïîëóåëôèòå Èëóâàòàð èì äàë ïðàâîòî 
äà ðåøàâàò ñàìè; à òå ðàçðåøèëè íà Åàðåíäèëîâèòå ñèíîâå ñâîáîäíî äà 
èçáèðàò ñâîÿòà ó÷àñò. Åëðîíä èçáðàë äà îñòàíå ñðåä Ïúðâîðîäíèòå è áèë 
íàäàðåí ñ âå÷åí æèâîò êàòî åëô. À íà Åëðîñ, êîéòî ïðåäïî÷åë äà áúäå 
÷îâåøêè êðàë, Âàëàðèòå âñå ïàê îòðåäèëè äúëãîëåòèå, íàäõâúðëÿùî 
ìíîãîêðàòíî æèçíåíèÿ ñðîê íà õîðàòà îò Ñðåäíàòà çåìÿ; è âñè÷êèòå ìó 
ïîòîìöè, êðàëå è çíàòíè âåëìîæè îò êðàëñêè ðîäîâå, ñå ñëàâåëè ñ 
íåáèâàëî äúëúã æèâîò äîðè ñðåä Íóìåíîðöèòå. Ñàìèÿò Åëðîñ æèâÿë 
ïåòñòîòèí ãîäèíè, îò êîèòî ÷åòèðèñòîòèí è äåñåò êàòî âëàäåòåë íà 
Íóìåíîð.
Òúé ìèíàëè ìíîãî ãîäèíè è äîêàòî â Ñðåäíàòà çåìÿ áàâíî ãàñíåëà 
ñâåòëèíàòà íà ìúäðîñòòà, Äóíåäàíöèòå æèâååëè ïîä çàêðèëàòà íà 
Âàëàðèòå, äðóæàëè ñ Åëäàðèòå è ïðîäúëæàâàëè äà èçðàñòâàò òåëîì è 
äóõîì. Çàùîòî ìàêàð ÷å òåõíèÿò íàðîä âñå îùå èçïîëçâàë ñîáñòâåíàòà ñè 
ðå÷, âåëìîæèòå è êðàëåòå ãîâîðåëè è íà åëôè÷åñêè åçèê, êîéòî áèëè 
íàó÷èëè â íÿêîãàøíèòå äíè íà áîéíî ñúðàòíè÷åñòâî, òà ñâîáîäíî 
îáùóâàëè ñ åëôèòå îò Åðåñåà è çàïàäíèòå îáëàñòè íà Ñðåäíàòà çåìÿ. À 
íàé-ìúäðèòå ñðåä òÿõ èçó÷èëè è åçèêà íà Âúðõîâíèòå åëôè îò Áëàæåíîòî 
öàðñòâî, ÷ðåç êîéòî ñå ñúõðàíÿâàëè ìíîæåñòâî ïðåäàíèÿ è ïåñíè çà 
ñúòâîðåíèåòî íà ñâåòà; è â íàé-ñëàâíèòå äíè íà ñâîåòî êðàëñòâî 
ñúçäàëè áóêâè, ñâèòúöè è êíèãè, çà äà çàïèøàò áåçáðîé ïðåìúäðè è 
ñòðàííè íåùà, ùî äíåñ ñà ïîòúíàëè íàâåêè â çàáðàâà. Òúé ñå ðîäèë 
îáè÷àÿò âñè÷êè íóìåíîðñêè âëàäåòåëè äà èìàò è åëôè÷åñêè èìåíà; ñúùîòî 
ñòàíàëî ñ ãðàäîâåòå è ïðåêðàñíèòå ìåñòà, êîèòî òå ñúòâîðèëè èç 
Íóìåíîð è ïî áðåãîâåòå íà Îòâúäíèòå çåìè.
Çàùîòî Äóíåäàíöèòå ïðåóñïåëè âúâ âñè÷êè èçêóñòâà è çàíàÿòè, òúé ÷å 
àêî ïîæåëàåëè, ëåñíî ìîæåëè äà íàäìèíàò çëèòå êðàëå îò Ñðåäíàòà çåìÿ 
âúâ âîåííîòî äåëî è èçêîâàâàíåòî íà îðúæèÿ; àëà òå áèëè ìèðîëþáèâè. 
Íàé-âèñîêî öåíåëè êîðàáîñòðîåíåòî è ìîðåïëàâàòåëñêèòå óìåíèÿ, à 
ìîðÿöè êàòî òåõíèòå ñâåòúò âå÷å íèêîãà íå ùå âèäè; è ïúòåøåñòâèÿòà ïî 
áåçáðåæíèòå îêåàíè áèëè ñìÿòàíè çà íàé-õðàáðè è äîñòîéíè äåëà íà 
äîáëåñòíèòå èì ìúæå â áóéíèòå äíè íà òÿõíàòà ìëàäîñò.
Íî Âëàñòåëèíèòå íà Âàëèíîð èì çàáðàíèëè äà ïëàâàò êúì Çàïàäà ïî-äàëå÷ 
îò êðàéáðåæèåòî íà Íóìåíîð; è äúëãî âðåìå Äóíåäàíöèòå ñå ïðèìèðÿâàëè 
ñ òîâà, ïîíåæå íå ðàçáèðàëè íàïúëíî ñìèñúëà íà çàáðàíàòà. À Ìàíâå 
÷ðåç òóé èì ñïåñòÿâàë èçêóøåíèåòî äà äèðÿò Áëàæåíîòî öàðñòâî è 
ïàãóáíîòî æåëàíèå äà íàäõâúðëÿò ãðàíèöèòå íà ñâîÿòà ùàñòëèâà ó÷àñò, 
êîåòî íåìèíóåìî ùÿëî äà ñå ðîäè, ùîì âåäíúæ îïîçíàåëè áåçñìúðòèåòî íà 
Âàëàðèòå è Åëäàðèòå ñðåä çåìèòå íà âå÷íîñòòà.
Çàùîòî ïî îíîâà âðåìå Âàëèíîð âñå îùå ñå íàìèðàë âúâ âèäèìèÿ ñâÿò è 
Èëóâàòàð ðàçðåøèë íà Âàëàðèòå äà çàïàçÿò òîçè ñâîé äîì âúðõó Çåìÿòà 
êàòî ñïîìåí êàêâà áè ìîãëà äà áúäå öÿëàòà Àðäà, àêî íå ÿ áèë 
îñêâåðíèë Ìîðãîò ñúñ ñâîÿòà ñÿíêà. Íóìåíîðöèòå äîáðå ãî çíàåëè; è ïî 
èçãðåâ ñëúíöå â íàé-ÿñíèòå äíè òå ñúçèðàëè äàëå÷å íà çàïàä äà ñå 
ìåðæåëåå áðÿã ñ ëú÷åçàðåí áÿë ãðàä, ïðîñòîðíî ïðèñòàíèùå è ìîãúùà 
êóëà. Çàùîòî â îíèÿ äíè òå áèëè íàäàðåíè ñ ïðîíèöàòåëåí ïîãëåä; àëà 
äîðè è òîãàâà ñàìî íàé-çîðêèòå ñðåä òÿõ óñïÿâàëè äà ðàçëè÷àò 
ïðåëåñòíîòî âèäåíèå îò ñêëîíîâåòå íà Ìåíåëòàðìà èëè îò ìà÷òèòå íà 
íÿêîé êîðàá, ïëàâàù ïîêðàé çàïàäíèÿ áðÿã äîêúäåòî èì áèëî ïîçâîëåíî. 
Âñå îùå íå ñìååëè äà íàðóøàò çàáðàíàòà íà Çàïàäíèòå Âëàñòåëèíè. Àëà 
íàé-ìúäðèòå ñðåä òÿõ çíàåëè, ÷å òîâà âñúùíîñò íå å Áëàæåíîòî öàðñòâî 
Âàëèíîð, à åëôè÷åñêîòî ïðèñòàíèùå Àâàëîíå íà îñòðîâ Åðåñåà, íàé-
èçòî÷íàòà îò Áåçñìúðòíèòå çåìè. È îòòàì ïîíÿêîãà Ïúðâîðîäíèòå ñå 
çàäàâàëè êúì Íóìåíîð ñúñ ñâîèòå áåëè êîðàáè áåç ãðåáëà êàòî ìîðñêè 
ïòèöè, ðîäåíè îò çàëåçà. Ìíîãî äàðîâå íîñåëè òå: ïîéíè ïòèöè, 
áëàãîóõàííè öâåòÿ è öåëåáíè áèëêè. Äîíåñëè è ñåìå îò Áÿëîòî äúðâî 
Êåëåáîðí, ùî ðàñòÿëî íàñðåä Åðåñåà; à òî ïúê áèëî ïîòîìúê íà 
Ãàëàñèëèîí îò Òóíà - óìàëåíèÿò îáðàç íà Òåëïåðèîí, êîéòî ßâàíà 
ñúòâîðèëà çà Åëäàðèòå îò Áëàæåíîòî öàðñòâî. Èçðàñëî è ðàçöúôòÿëî 
äúðâîòî ñðåä äâîðà íà êðàëñêèÿ äâîðåö â Àðìåíåëîñ; Íèìëîò ãî íàðåêëè 
è ðàçöúôâàëî òî âñÿêà âå÷åð, ïðúñêàéêè íåæíî óõàíèå â íîùíèòå ñåíêè.
Òúé ïîðàäè çàáðàíàòà íà Âàëàðèòå ïðåç îíàçè åïîõà Äóíåäàíöèòå íå 
ïëàâàëè íà çàïàä, àëà ñ êîðàáèòå ñè ïðåáðîäèëè âñè÷êè èçòî÷íè îêåàíè 
îò ìðàêà íà Ñåâåðà äî íåïîíîñèìèòå æåãè íà Þãà è îùå ïî-þæíî, ÷àê äî 
Îòâúäíèÿ Ìðàê; âñå ïî-äàëå÷å äîñòèãàëè òå, îáèêîëèëè Ñðåäíàòà çåìÿ è 
îò êîðàáèòå ñè çúðíàëè íà èçòîê Ïîðòèòå íà Çîðàòà. Ïîíÿêîãà 
Äóíåäàíöèòå ñå çàäúðæàëè êðàé Ñðåäíàòà çåìÿ è ãè îáçåìàëà æàëîñò êúì 
òàìîøíèòå çàáðàâåíè ëþäå; è êîãàòî â íàé-ìðà÷íèòå âðåìåíà íà ÷îâåøêèÿ 
ðîä íóìåíîðñêèòå âëàäåòåëè îòíîâî ñòúïèëè âúðõó çàïàäíèòå áðåãîâå íà 
Îòâúäíèòå çåìè, íèêîé íå äðúçíàë äà èì ñå ïðîòèâîïîñòàâè. Çàùîòî ïî 
îíîâà âðåìå ïîâå÷åòî íàðîäè, êîèòî æèâååëè ïîä âëàñòòà íà Ñÿíêàòà, 
áèëè íåìîùíè è ïëàøëèâè. È êàòî äîøëè ñðåä òÿõ, Íóìåíîðöèòå ãè 
íàó÷èëè íà ìíîãî íåùà. Äàëè èì âèíî, õëÿá è ïîçíàíèÿ çà çåìåäåëñêèÿ 
òðóä, ìåëíè÷àðñòâîòî, äúðâîäåëñòâîòî è çèäàðñêîòî ìàéñòîðñòâî, à 
îñâåí òóé èì ïîêàçàëè êàê äà çàæèâåÿò ðàçóìíî è ÷åñòèòî, äîêîëêîòî 
áèëî âúçìîæíî â îíèÿ ñòðàíè íà ïå÷àë è ðàííà ñìúðò.
Âúçðàäâàëè ñå ëþäåòå îò Ñðåäíàòà çåìÿ è òóê-òàì ïî çàïàäíèòå áðåãîâå 
ãîðñêèòå äåáðè îòñòúïèëè ìÿñòî íà ïëîäîðîäíè íèâè, à ëþäåòå ñå 
îòúðñèëè îò èãîòî íà Ìîðãîòîâèòå ñëóãè è çàáðàâèëè ñòðàõà ñè ïðåä 
ìðàêà. Ïî÷èòàëè ñïîìåíà çà ñíàæíèòå Ìîðñêè êðàëå è ñëåä òÿõíîòî 
îòïúòóâàíå ãè íàðåêëè áîãîâå ñ íàäåæäàòà íÿêîé äåí ïàê äà ñå âúðíàò; 
çàùîòî ïî îíîâà âðåìå Íóìåíîðöèòå íèêîãà íå îñòàâàëè çàäúëãî â 
Ñðåäíàòà çåìÿ è çàòóé íå ñè èçãðàæäàëè æèëèùà. Íà èçòîê ïëàâàëè 
òåõíèòå êîðàáè, àëà ñúðöàòà âå÷íî ãè òåãëåëè îáðàòíî êúì Çàïàäà.
Ñ ãîäèíèòå òîçè ñòðåìåæ ñòàâàë âñå ïî-ñèëåí; è Íóìåíîðöèòå çàêîïíåëè 
çà âå÷íèÿ ãðàä, êîéòî âèæäàëè îòäàëå÷å, à æàæäàòà çà ñïàñåíèå îò 
ñìúðòòà è âå÷íè íàñëàäè âå÷å íå ãè íàïóñêàëà; è êîëêîòî ïîâå÷å 
íàðàñòâàëà òÿõíàòà ìîù è ñëàâà, òîëêîç ïî-ìàëêî ïîêîé íàìèðàëè â 
äóøèòå ñè. Çàùîòî ìàêàð äà ãè áèëè íàäàðèëè ñ äúëãîëåòèå, Âàëàðèòå íå 
ìîæåëè äà èì îòíåìàò óìîðàòà îò ñâåòà, ùî èäâà ðàíî èëè êúñíî, òúé ÷å 
âñè÷êè Äóíåäàíöè óìèðàëè - äîðè è êðàëåòå îò ðîäà íà Åàðåíäèë; à ïî 
ìåðêèòå íà Åëäàðèòå æèçíåíèÿò èì ïúò áèë ïî-êðàòúê è îò çèìåí äåí. 
Òúé ïîñòåïåííî íàä ñúðöàòà èì ïàäíàëà ñÿíêà, ìîæå áè ïîðîäåíà îò 
âîëÿòà íà Ìîðãîò, êîÿòî âñå îùå òâîðÿëà çëî ïî ñâåòà. È îòíà÷àëî â 
äóøèòå ñè, à ïîäèð òóé è íà ãëàñ ïî÷íàëè Íóìåíîðöèòå äà ðîïòàÿò 
ïðîòèâ ó÷àñòòà ÷îâåøêà è íàé-âå÷å ïðîòèâ çàáðàíàòà äà ïëàâàò êúì 
Çàïàäà.
È ÷åñòî ñè êàçâàëè: "Çàùî Çàïàäíèòå Âëàñòåëèíè æèâåÿò òàì â 
áåçêîíå÷åí ïîêîé, à íèå òðÿáâà äà ìðåì è äà íàïóñêàìå ðîäíèÿ äîì, 
óñòðåìåíè íåçíàéíî íàêúäå? Åòî, Åëäàðèòå íå óìèðàò, äîðè è îíèÿ, ùî 
ñà ñå îïúë÷èëè ñðåùó Âñåìîãúùèòå. È ñëåä êàòî îâëàäÿõìå âñè÷êè 
ìîðåòà, ñëåä êàòî íèêîå îò òÿõ íå å òúé áóðíî èëè íåîáÿòíî, ÷å äà 
âúçïðå íàøèòå êîðàáè, òî çàùî äà íå îòèäåì â Àâàëîíå ïðè ñêúïèòå ñè 
ïðèÿòåëè?"
À íÿêîè êàçâàëè îùå: "Çàùî äà íå îòèäåì äîðè è â Àìàí, òà äà âêóñèì 
òàì, ìàêàð è ñàìî çà äåí, áëàæåíñòâîòî íà Âñåìîãúùèòå? Íèìà íå ñìå 
íàé-ñëàâíè ñðåä íàðîäèòå íà Àðäà?"
Ïðåäàëè Åëäàðèòå òèÿ ñëîâà íà Âàëàðèòå è Ìàíâå ñå íàñêúðáèë, òúé êàòî 
âèæäàë êàê íàä çëàòíîòî ïëàäíå íà Íóìåíîð áàâíî ïðèèæäà ÷åðåí îáëàê. 
È ïðàòèë âåñòîíîñöè ïðè Äóíåäàíöèòå äà ïîãîâîðÿò îòêðîâåíî çà 
ñúäáèíèòå è çàêîíèòå íà ñâåòà ñ òåõíèÿ êðàë è âñè÷êè, ùî ïîæåëàÿò äà 
ñëóøàò.
- Ñúäáèíèòå íà òîçè ñâÿò - êàçàëè ïðàòåíèöèòå - ìîæå äà ïðîìåíè ñàìî 
îíçè Åäèíñòâåí, ùî ãî å ñúòâîðèë. È äîðè àêî ïúòóâàòå òúé óìåëî, ÷å 
ïðåç âñè÷êè ïðåïÿòñòâèÿ è çàáëóäè íàé-ñåòíå ñå äîáåðåòå äî Áëàæåíîòî 
öàðñòâî Àìàí, íå ùå èìàòå ïîëçà îò òóé. Çàùîòî íå ñòðàíàòà íà Ìàíâå 
ïðàâè ñâîèòå îáèòàòåëè áåçñìúðòíè, à òî÷íî íàïðîòèâ - Áåçñìúðòíèòå 
ðàçïðúñêâàò áëàãîäàò íàä îíèÿ çåìè; è òàì ñàìî ùå ïîâåõíåòå îò 
óìîðàòà íà æèâîòà îùå ïî-áúðçî êàòî ìóøèöè â ÿðêèÿ ïëàì íà 
ñâåòèëíèêà.
Íî êðàëÿò âúçðàçèë:
- À íèìà íå å îùå æèâ Åàðåíäèë, ÷èéòî ïîòîìúê ñúì àç? È íå æèâåå ëè 
òúêìî â Àìàí?
Íà òóé âåñòîíîñöèòå ìó îòâúðíàëè:
- Çíàåø, ÷å íåãîâàòà ó÷àñò íå å êàòî íà äðóãèòå è ìó å äàäåíî ïðàâîòî 
äà ñå ïðè÷èñëè êúì Ïúðâîðîäíèòå, ùî íå óìèðàò; àëà è äðóãî ìó 
ïîâåëÿâà ñúäáàòà - âå÷å íèêîãà äà íå ñå çàâðúùà êúì çåìèòå íà 
ïðîñòîñìúðòíèòå. Äîêàòî òè è òâîÿò íàðîä íå ñòå Ïúðâîðîäíè, à 
ïðîñòîñìúðòíè ëþäå, êàêòî âè å ñúòâîðèë Èëóâàòàð. Îáà÷å èçãëåæäà, ÷å 
ñåãà íàñòîÿâàòå äà ïîëó÷èòå íàé-äîáðèÿ äÿë îò ñúäáàòà è íà äâàòà 
íàðîäà - êîãàòî âè ñå ïðèèñêà, äà îòèâàòå âúâ Âàëèíîð, à ùîì âè 
îìðúçíå, äà ñå ïðèáèðàòå ó äîìà. Òîâà å íåâúçìîæíî. À è Âàëàðèòå 
íÿìàò òîëêîâà âëàñò, òà äà âè îòíåìàò ïîäàðúêà íà Èëóâàòàð. Åëäàðèòå, 
êàçâàòå, íå ñà íàêàçàíè ñúñ ñìúðòíà ó÷àñò - äîðè è îíèÿ, ùî ñà ñå 
îïúë÷èëè ñðåùó Âñåìîãúùèòå. Àëà çà òÿõ òîâà íå å íè íàãðàäà, íè 
íàêàçàíèå, à ïðîñòî ÷àñò îò áèòèåòî èì. Òå íÿìàò êúäå äà èçáÿãàò è ñà 
îáâúðçàíè ñ òîçè ñâÿò ÷àê äî ñàìèÿ ìó êðàé, çàùîòî íåãîâèÿò æèâîò å è 
òåõåí. Âèå òâúðäèòå, ÷å óìèðàòå, ïîíåæå ñòå íàêàçàíè çà áóíòà íà 
ëþäåòå, â êîéòî íÿìàòå íè íàé-ìàëúê äÿë. Íî îò ñàìîòî íà÷àëî ñìúðòòà 
íå å çàìèñëåíà êàòî íàêàçàíèå. ×ðåç íåÿ ìîæåòå äà èçáÿãàòå è äà 
íàïóñíåòå ñâåòà, áåç äà âè îáâúðçâàò âåðèãèòå íà íàäåæäà èëè óìîðà. 
Êàæåòå ñåãà, êîé îò íàñ òðÿáâà äà çàâèæäà íà äðóãèÿ?
À Íóìåíîðöèòå îòãîâîðèëè:
- Çàùî ïúê äà íå çàâèæäàìå íà Âàëàðèòå èëè ïîíå íà áåçñìúðòíèòå åëôè? 
Îò íàñ èçèñêâàòå ñëÿïà âÿðà è íàäåæäà áåç ÿñíà îïîðà, ñëåä êàòî íèêîé 
íå çíàå ùî íè ÷àêà ïîäèð íÿêîëêî êðàòêè ãîäèíè. À íèå ñúùî îáè÷àìå 
Çåìÿòà è íå èñêàìå äà ÿ çàãóáèì.
Òîãàâà ïðàòåíèöèòå êàçàëè:
- Íàèñòèíà, Âàëàðèòå íå çíàÿò ùî âè å îòðåäèë Èëóâàòàð, òúé êàòî òîé 
íå ðàçêðèâà äîêðàé ñâåòîâíèòå áúäíèíè. Íî â åäíî ñìå óâåðåíè: ÷å 
âàøèÿò èñòèíñêè äîì íå å íèòî òóê, íèòî â Àìàí, íèòî êúäåòî è äà áèëî 
â Êðúãîâåòå íà Ñâåòà. È ïîâåëÿòà ëþäåòå äà ñè îòèâàò å áèëà èçïúðâîì 
äàð îò Èëóâàòàð. Ïðåâúðíàëà ñå å â ñêðúá ñàìî çàùîòî ïîä ñÿíêàòà íà 
Ìîðãîò èì ñå ñòîðèëî, ÷å ãè îáêðúæàâà áåçáðåæåí ìðàê, îò êîéòî ñå 
áîÿëè; òîãàâà ìíîçèíà ñòàíàëè ñàìîíàäåÿíè è ãîðäåëèâè, òà íå 
îòñòúïâàëè äîäåòî æèâîòúò íå èì áúäåë îòíåò íàñèëà. Íèå, ùî íîñèì 
íåïðåñòàííî ðàñòÿùèÿ òîâàð íà ãîäèíèòå, òðóäíî ðàçáèðàìå òèÿ íåùà; íî 
ñå áîèì, ÷å àêî íàèñòèíà ñòàðàòà ñêðúá ïàê å äîøëà äà âè èçìú÷âà, 
êàêòî òâúðäèòå, òî çíà÷è Ñÿíêàòà îùå âåäíúæ ñå íàäèãà è ïóñêà êîðåíè 
â ñúðöàòà âè. Çàòóé, ìàêàð äà ñòå Äóíåäàíöè, íàé-ïðåêðàñíè ñðåä 
ëþäåòå è ïîòîìöè íà îíèÿ, ùî èçáÿãàõà îò Ñÿíêàòà è ñå ñðàæàâàõà 
äîáëåñòíî ñðåùó íåÿ, åäíî ùå âè êàæåì: ïàçåòå ñå! Âîëÿòà íà Åðó å 
íåîñïîðèìà; à Âàëàðèòå îò ñúðöå âè ìîëÿò äà íå îòõâúðëÿòå òåõíèÿ çîâ 
çà äîâåðèå, èíàê ñêîðî ñàìè ùå ñå îáâúðæåòå ñ îêîâèòå íà ïðèíóäàòà. 
Èìàéòå íàäåæäà, ÷å â êðàéíà ñìåòêà äàæå è íàé-äðåáíîòî âè æåëàíèå ùå 
äàäå ñâîÿ ïëîä. Ëþáîâòà êúì Àðäà å çàñÿòà â äóøèòå âè îò Èëóâàòàð, à 
òîé íå âúðøè íèùî áåç âèñøà öåë. Àëà âñå ïàê íàâÿðíî ùå îòìèíàò îùå 
áåçáðîé íåðîäåíè ïîêîëåíèÿ, äîêàòî òàçè öåë ñòàíå èçâåñòíà; è âàì ùå 
ÿ ðàçêðèå Èëóâàòàð, à íå íà Âàëàðèòå.
Âñè÷êî òîâà ñå ñëó÷èëî â äíèòå íà Òàð-Êèðÿòàí Êîðàáîñòðîèòåëÿ è 
íåãîâèÿ ñèí Òàð-Àòàíàìèð; à òå áèëè ãîðäåëèâè è æàäíè çà áîãàòñòâà, 
òà íàëàãàëè äàí âúðõó ïëåìåíàòà îò Ñðåäíàòà çåìÿ è ìíîãî ïîâå÷å 
âçèìàëè, îòêîëêîòî äàâàëè. Òúêìî ïðè Òàð-Àòàíàìèð äîøëè âåñòîíîñöèòå; 
òîé áèë òðèíàéñåòèÿò âëàäåòåë íà Íóìåíîðñêîòî êðàëñòâî, êîåòî ïî 
îíîâà âðåìå ñúùåñòâóâàëî âå÷å íàä äâå õèëÿäè ãîäèíè è ñå íàìèðàëî â 
çåíèòà íà ñâîåòî ùàñòèå, íî íå è íà ìîãúùåñòâîòî ñè. Àòàíàìèð îáà÷å 
îñòàíàë íåäîâîëåí îò ñúâåòèòå íà ïðàòåíèöèòå è íå ãè ïîñëóøàë, à 
ïîâå÷åòî ìó ïîäàíèöè ãî ïîäêðåïèëè; çàùîòî âñå îùå èñêàëè äà ñå 
ñïàñÿò îò ñìúðòòà íåçàáàâíî, à íå äà ÷àêàò ñúñ ñëÿïà íàäåæäà. È 
Àòàíàìèð æèâÿë ïðåäúëãî, êàòî ñå âêîï÷âàë â æèâîòà äàæå êîãàòî âå÷å 
íèùî íå ìó íîñåëî ðàäîñò; ïðúâ îò âñè÷êè Íóìåíîðöè òîé îòêàçàë äà ñè 
îòèäå ïðåäè äà å ãðîõíàë è îãëóïÿë, à ÷ðåç òóé ëèøèë ñâîÿ ñèí îò 
êðàëñêàòà âëàñò â íàé-çðåëèòå ìó ãîäèíè. Çàùîòî äúëãîëåòíèòå 
íóìåíîðñêè êðàëå èìàëè îáè÷àÿ äà ñå çàäîìÿâàò êúñíî è äà íàïóñêàò 
æèâîòà âåäíàãà, ùîì ñèíîâåòå èì âúçìúæàâàëè òåëîì è äóõîì.
Ñëåä íåãîâàòà ñìúðò íà ïðåñòîëà ñå âúçêà÷èë ñèíúò ìó Òàð-Àíêàëèìîí, 
êîéòî ìèñëåë ïî ñúùèÿ íà÷èí; è ïî íåãîâî âðåìå íàðîäúò íà Íóìåíîð ñå 
ðàçäåëèë. Ïîâå÷åòî ìó ïîäàíèöè ñå íàðåêëè êðàëñêè ëþäå, ñòàíàëè 
ãîðäåëèâè è îáúðíàëè ãðúá íà Åëäàðèòå è Âàëàðèòå. Äðóãè, ïî-
ìàëîáðîéíè, ïðèåëè èìåòî Åëåíäèëè, ùî îçíà÷àâà åëôè÷åñêè ïðèÿòåëè; 
ìàêàð ÷å îñòàâàëè âåðíè íà êðàëÿ è Åëðîñîâèÿ ðîä, òå æåëàåëè äà 
ñúõðàíÿò äðóæáàòà ñè ñ Åëäàðèòå è ñå âñëóøâàëè â ñúâåòèòå íà 
Çàïàäíèòå Âëàñòåëèíè. Àëà äîðè è òå, êîèòî ñàìè ñå íàðè÷àëè Âÿðâàùè, 
íå èçáåãíàëè äîêðàé áåçóìñòâîòî íà ñâîÿ íàðîä è òðúïíåëè ïðè ìèñúëòà 
çà ñìúðò.
Òúé ïîìðúêíàëà ðàäîñòòà íà Çàäìîðèÿ; íî ìîùòà è âåëè÷èåòî íà òàçè 
ñòðàíà ïðîäúëæàâàëè äà ðàñòàò. Çàùîòî êðàëåòå è òåõíèòå ïîäàíèöè íå 
îòõâúðëèëè èçöÿëî äðåâíàòà ìúäðîñò è ìàêàð âå÷å äà íå îáè÷àëè 
Âàëàðèòå, âñå îùå ñå ñòðàõóâàëè îò òÿõ. Íå ñìååëè îòêðèòî äà íàðóøàò 
çàáðàíàòà è äà ïðåêîñÿò îïðåäåëåíèòå ãðàíèöè. Ñàìî íà èçòîê íàñî÷âàëè 
ìîãúùèòå ñè êîðàáè. Àëà âñå ïî-ìðà÷åí ñòðàõ îò ñìúðòòà ãè îáçåìàë, òà 
ñå ìú÷åëè äà ÿ îòñðî÷àò ïî âñè÷êè âúçìîæíè íà÷èíè; è ïî÷íàëè äà 
ñòðîÿò êúùè è äâîðöè çà ïîêîéíèöèòå, à ìúäðåöèòå èì ñå òðóäåëè 
íåóìîðíî ñ íàäåæäàòà äà îòêðèÿò òàéíàòà íà âúçêðåñåíèåòî, èëè ïîíå 
ïúòèùà êúì ÷îâåøêîòî äúëãîëåòèå. Íî íå ïîñòèãíàëè íèùî, îñâåí 
èçêóñòâîòî äà ñúõðàíÿâàò íåòëåííà ïëúòòà íà ìúðòúâöèòå è ïîñòåïåííî 
çàïúëíèëè öÿëàòà ñòðàíà ñ áåçìúëâíè ãðîáíèöè, ïîä ÷èèòî ìðà÷íè 
ñâîäîâå öàðñòâàëà ìèñúëòà çà ñìúðòòà. À æèâèòå òðåñêàâî ñå óñòðåìèëè 
êúì ïèðøåñòâà è íàñëàäè, òðóïàéêè àë÷íî áîãàòñòâà è èìîòè; è ñëåä 
åïîõàòà íà Òàð-Àíêàëèìîí áèë çàáðàâåí îáè÷àÿò ïúðâèòå ïëîäîâå äà ñå 
ïîñâåùàâàò íà Åðó, à õîðàòà âñå ïî-ðÿäêî ñòúïâàëè â ñâåòèëèùåòî íà 
âðúõ Ìåíåëòàðìà.
Ïî îíîâà âðåìå Íóìåíîðöèòå ñúçäàëè ïúðâèòå ãîëåìè ñåëèùà ïî çàïàäíèòå 
áðåãîâå íà äðåâíàòà ñè ðîäèíà; ñîáñòâåíàòà èì ñòðàíà âå÷å èçãëåæäàëà 
ïðåêàëåíî òÿñíà è íå íàìèðàëè â íåÿ íè ïîêîé, íè çàäîâîëñòâî, òà 
æåëàåëè íîâè áîãàòñòâà è âëàñò íàä Ñðåäíàòà çåìÿ, ñëåä êàòî ïúòÿò íà 
çàïàä áèë çàáðàíåí. Èçãðàäèëè ãîëåìè ïðèñòàíèùà ñ ìîùíè êðåïîñòíè 
êóëè è ìíîçèíà îò òÿõ ñå çàñåëèëè òàì; àëà âå÷å èäâàëè íå êàòî 
ìúäðåöè è áëàãîäåòåëè, à êàòî ãîñïîäàðè, ïîâåëèòåëè è ñúáèðà÷è íà 
äàíúöè. Êúì Èçòîêà òðúãâàëè íóìåíîðñêèòå êîðàáè ñ ïîïúòíè âåòðîâå è 
ñå çàâðúùàëè ïúëíè ñ áîãàòñòâà çà ñëàâà íà ñâîèòå êðàëå; à êðàëåòå, 
öåëè îòðóïàíè â ñðåáðî è çëàòî, ñå îòäàëè íà íåïðåñòàííè ãóëÿè è 
ïèðøåñòâà.
Åëôè÷åñêèòå ïðèÿòåëè íÿìàëè äÿë âúâ âñè÷êî òîâà. Òå åäèíñòâåíè ñå 
îòïðàâèëè êúì ñåâåðíèòå çåìè è êúì âëàäåíèÿòà íà Ãèë-ãàëàä, êúäåòî ñå 
ñäðóæèëè ñ åëôèòå è èì ïîìîãíàëè â áîðáàòà ñðåùó Ñàóðîí; òÿõíîòî 
ïðèñòàíèùå Ïåëàðãèð ñå íàìèðàëî íàä óñòèåòî íà Àíäóèí Âåëèêè. À 
êðàëñêèòå ëþäå ïëàâàëè äàëå÷å íà þã è â ìíîãî ÷îâåøêè ëåãåíäè ñà 
îñòàíàëè ñìúòíè ñïîìåíè çà èçâîþâàíèòå òîãàâà çåìè è êðåïîñòèòå ïî 
òÿõ.


Ïðåç îíàçè åïîõà, êàêòî å ðàçêàçàíî äðóãàäå, Ñàóðîí îòíîâî ñå ïîÿâèë 
â Ñðåäíàòà çåìÿ, âúçâúðíàë ñè ïðåæíàòà ìîù è ïàê ñå îáúðíàë êúì 
çëîòî, óñâîåíî íÿêîãà îò Ìîðãîò, êîìóòî áèë íàé-óñúðäåí ïîìîùíèê. Îùå 
â äíèòå íà åäèíàéñåòèÿ íóìåíîðñêè êðàë Òàð-Ìèíàñòèð òîé óñïÿë äà 
óêðåïè ñòðàíàòà Ìîðäîð è èçãðàäèë òàì êóëàòà Áàðàä-äóð, à ïîñëå ïîâåë 
ñâèðåïà áîðáà äà çàâëàäåå öÿëàòà Ñðåäíà çåìÿ è äà ñòàíå êðàë íàä 
êðàëåòå è áîæåñòâî çà ïðîñòîñìúðòíèòå ëþäå. Ñàóðîí íåíàâèæäàë 
Íóìåíîðöèòå çàðàäè ïîäâèçèòå íà òåõíèòå äåäè, äðåâíèÿ èì ñúþç ñ 
åëôèòå è âåðíîñòòà êúì Âàëàðèòå; íå çàáðàâÿë è ïîìîùòà, êîÿòî íÿêîãà 
Òàð-Ìèíàñòèð îêàçàë íà Ãèë-ãàëàä ïî âðåìåòî, êîãàòî áèë èçêîâàí 
Åäèíñòâåíèÿò Ïðúñòåí è èçáóõíàëà âîéíà ìåæäó Ñàóðîí è åëôèòå îò 
Åðèàäîð. À êàòî óçíàë, ÷å êðàëåòå íà Íóìåíîð ñà ñòàíàëè îùå ïî-ìîãúùè 
è âåëè÷àâè, îìðàçàòà ìó íàðàñíàëà õèëÿäîêðàòíî; áîÿë ñå, ÷å ùå 
íàõëóÿò â íåãîâèòå çåìè è ùå ìó îòíåìàò ñúñ ñèëà âëàñòòà íàä Èçòîêà. 
Àëà îùå íå ñìååë äà ñïîðè ñ Ìîðñêèòå âëàäåòåëè è ñå îòòåãëèë îò 
êðàéáðåæèåòî.
Íî Ñàóðîí îòêðàé âðåìå áèë áåçìåðíî ëóêàâ è ëåãåíäèòå ðàçêàçâàò, ÷å 
ñðåä îíèÿ, êîèòî ïîðîáèë ÷ðåç Äåâåòòå Ïðúñòåíà, èìàëî òðèìà âåëèêè 
âëàäåòåëè îò íàðîäà íà Íóìåíîð. È êîãàòî ïî ñâåòà òðúãíàëè íåãîâèòå 
ìîãúùè ðîáè, íàðè÷àíè Óëàèðè èëè Äóõîâå íà Ïðúñòåíà, êîãàòî ÷ðåç 
óæàñè è æåñòîêîñò ïðèäîáèë íåèìîâåðíà âëàñò íàä õîðàòà, Ñàóðîí ïî÷íàë 
äà íàïàäà êðåïîñòèòå íà Íóìåíîðöèòå ïî ìîðñêèòå áðåãîâå.
Â îíèÿ äíè Ñÿíêàòà îùå ïî-ïëúòíî îáãúðíàëà Íóìåíîð; è çàðàäè áóíòà 
ñðåùó Âàëàðèòå êðàëåòå îò Åëðîñîâèÿ ðîä ïîñòåïåííî çàãóáèëè ñâîåòî 
äúëãîëåòèå, àëà òîâà ñàìî îùå ïîâå÷å îæåñòî÷èëî ñúðöàòà èì. È 
äåâåòíàéñåòèÿò êðàë âçåë ñêèïòúðà íà äåäèòå ñè è ñå âúçêà÷èë íà òðîíà 
ïîä èìåòî Àäóíàõîð, ùî îçíà÷àâà âëàäåòåë íà öåëèÿ Çàïàä, à ïúðâàòà ìó 
ïîâåëÿ áèëà äà çàáðàíè óïîòðåáàòà íà åëôè÷åñêèòå åçèöè â ñâîÿ äâîðåö. 
È âñå ïàê â Ñâèòúêà íà êðàëåòå òàçè òèòëà áèëà çàïèñàíà êàòî 
Õåðóíóìåí, êîåòî å íåéíèÿò ïðåâîä íà åçèêà íà Âúðõîâíèòå åëôè, ïîíåæå 
îò ñóåâåðåí ñòðàõ íèêîé íå äðúçâàë äà íàðóøè äîêðàé äðåâíèòå îáè÷àè. 
Ïðåêîìåðíà ãîðäîñò ñúçèðàëè â ïîäîáíà òèòëà ìàëöèíàòà Âåðíè, òúé êàòî 
òÿ ñå ïîëàãàëà åäèíñòâåíî íà Âàëàðèòå; è ñúðöàòà èì ñå ðàçêúñâàëè 
ìåæäó âåðíîñòòà êúì Åëðîñîâèÿ ðîä è ïðåêëîíåíèåòî ïðåä Âñåìîãúùèòå. 
Àëà íàé-ëîøîòî ïðåäñòîÿëî òåïúðâà. Çàùîòî äâàéñåò è ïúðâèÿò êðàë Àð-
Ãèìèëçîð áèë ñâèðåï ãîíèòåë íà Âåðíèòå. Ïî íåãîâî âðåìå ïðåêðàòèëè 
âñÿêàêâè ãðèæè çà Áÿëîòî äúðâî è ãî îñòàâèëè äà ëèíåå; êðàëÿò íàé-
ñòðîãî çàáðàíèë óïîòðåáàòà íà åëôè÷åñêè åçèöè â öÿëàòà ñòðàíà è 
æåñòîêî íàêàçâàë âñÿêà ñðåùà ñ åëôè îò êîðàáèòå, êîèòî âñå îùå èäâàëè 
òàéíî êúì çàïàäíèòå áðåãîâå íà Íóìåíîð.
À Åëåíäèëèòå æèâååëè ïðåäèìíî ïî çàïàäíèÿ êðàé íà Íóìåíîð; íî Àð-
Ãèìèëçîð çàïîâÿäàë íà âñè÷êè çàïîäîçðåíè â ïðèñòðàñòèå êúì åëôèòå äà 
ñå ïðåñåëÿò â èçòî÷íèòå îáëàñòè íà ñòðàíàòà, òà äà ãè äúðæè ïîä îêî. 
Ïîâå÷åòî îò òÿõ èçáðàëè äà æèâåÿò îêîëî ïðèñòàíèùåòî Ðîìåíà; îòòàì 
ìíîçèíà îòïëàâàëè êúì Ñðåäíàòà çåìÿ, äèðåéêè ñåâåðíèòå áðåãîâå, 
êúäåòî âñå îùå ìîæåëè äà ðàçãîâàðÿò ñ Åëäàðèòå â êðàëñòâîòî íà Ãèë-
ãàëàä. Êðàëåòå çíàåëè çà òîâà, íî íå ïðå÷åëè íà Åëåíäèëèòå, äàæå ãè 
íàñúð÷àâàëè äà íàïóñêàò ñòðàíàòà è ïîâå÷å äà íå ñå çàâðúùàò; çàùîòî 
æåëàåëè äà ïðåêúñíàò âñÿêàêâè âðúçêè ìåæäó ñâîÿ íàðîä è Åëäàðèòå îò 
Åðåñåà, êàòî ñå íàäÿâàëè ïî òîçè íà÷èí äà óêðèÿò äåëàòà è çàìèñëèòå 
ñè îò Âëàäåòåëèòå íà Çàïàäà. Àëà Ìàíâå çíàåë ùî âúðøàò è Âàëàðèòå ñå 
ðàçãíåâèëè íà Íóìåíîðñêèòå êðàëå, òà ãè ëèøèëè íàâåêè îò ñúâåò è 
çàêðèëà; íå èäâàëè âå÷å ñúñ çàëåçà êîðàáè îò Åðåñåà è ïðèñòàíèùàòà íà 
Àíäóíèå çàïóñòåëè.
Íàé-ïî÷èòàíè ñëåä êðàëñêèÿ ðîä áèëè âëàäåòåëèòå íà Àíäóíèå; â æèëèòå 
èì ñúùî òå÷àëà êðúâòà íà Åëðîñ, òúé êàòî òåõíèÿò ðîä òðúãâàë îò 
Ñèëìàðèåí, äúùåðÿ íà ÷åòâúðòèÿ íóìåíîðñêè êðàë Òàð-Åëåíäèë. Òèÿ 
âëàäåòåëè áèëè âåðíè íà êðàëåòå è ñå ïðåêëàíÿëè ïðåä òÿõ; è 
Íàìåñòíèêúò â Àíäóíèå âèíàãè áèë ïðúâ ñúâåòíèê íà òðîíà. Àëà îùå îò 
íàé-äðåâíè âðåìåíà âñè÷êè â ðîäà èì äúëáîêî îáè÷àëè Åëäàðèòå è òà÷åëè 
Âñåìîãúùèòå; è êîãàòî íàä Íóìåíîð ïàäíàëà Ñÿíêàòà, òå ñå ñòàðàåëè äà 
îáëåê÷àò ó÷àñòòà íà Âåðíèòå ñ êàêâîòî ìîãàò. Íî äúëãî íå äðúçâàëè äà 
ñå îïúë÷àò îòêðèòî ñðåùó êðàëåòå è ñå ìú÷åëè äà ãè âðàçóìÿò ñ ìúäðè 
ñúâåòè.
Â öÿë Íóìåíîð ñå ñëàâåëà õóáîñòòà íà Èíçèëáåò, äúùåðÿ íà Ëèíäîðèå, 
êîÿòî ïúê áèëà ñåñòðà íà Åàðåíäóð - âëàäåòåëÿò íà Àíäóíèå ïî âðåìåòî 
íà êðàë Àð-Ñàêàëòîð, áàùàòà íà Àð-Ãèìèëçîð. È Ãèìèëçîð âçåë Èíçèëáåò 
çà ñúïðóãà, ìàêàð ÷å òÿ íå ãî æåëàåëà, çàùîòî äúëáîêî â ñúðöåòî ñè 
ïî÷èòàëà Âàëàðèòå, êàêòî ÿ ó÷åëà íåéíàòà ìàéêà; àëà òîãàâàøíèòå êðàëå 
è òåõíèòå ñèíîâå áèëè ãîðäåëèâè è íå òúðïåëè äà îñïîðâàò æåëàíèÿòà 
èì. Íÿìàëî îáè÷ ìåæäó Àð-Ãèìèëçîð è íåãîâàòà êðàëèöà, êàêòî ïî-êúñíî 
è ìåæäó ñèíîâåòå èì. Ïî-ãîëåìèÿò, Èíçèëàäóí, áèë äîñóù êàòî ìàéêà ñè 
ïî íðàâ è ïî îáëèê; àëà ïî-ìàëêèÿò, Ãèìèëõàä, ñòàíàë îùå ïî-çúë è 
ãîðäåëèâ îò áàùà ñè. È àêî ìîæåë äà èçáèðà, Àð-Ãèìèëçîð ùÿë äà ãî 
èçáåðå çà íàñëåäíèê ïðåä ïúðâîðîäíèÿ ñè ñèí.
À êîãàòî ñå âúçêà÷èë íà ïðåñòîëà, Èíçèëàäóí ñè èçáðàë òèòëà îò 
åëôè÷åñêèÿ åçèê êàêòî â äðåâíèòå âðåìåíà è ñå íàðåêúë Òàð-Ïàëàíòèð, 
ïîíåæå áèë ïðîçîðëèâ íå ñàìî ñ î÷èòå, íî è ñ óìà ñè, òà äîðè è îíèÿ, 
ùî ãî íåíàâèæäàëè, ñå áîÿëè îò ìúäðèòå ìó ñëîâà. Òîé ïðåêðàòèë 
ãîíåíèÿòà íà Âåðíèòå è îòíîâî ïî÷íàë äà ïîñåùàâà ïî ïðàçíèöèòå 
ñâåòèëèùåòî íà Åðó âúðõó Ìåíåëòàðìà, êîåòî Àð-Ãèìèëçîð áèë çàíåìàðèë. 
Ïî÷èòàë Áÿëîòî äúðâî è âúçñòàíîâèë ãðèæèòå çà íåãî; è îò Òàð-Ïàëàíòèð 
òðúãíàëî ïðîðî÷åñòâîòî, ÷å êîãàòî Äúðâîòî èçñúõíå, òóé ùå å ïîëè÷áà 
çà êðàÿ íà êðàëñêèÿ ðîä. Íî òâúðäå êúñíî äîøëî íåãîâîòî ðàçêàÿíèå è 
íå ìîãëî äà óñìèðè ãíåâà íà Âàëàðèòå îò âèñîêîìåðèåòî íà ïðåäèøíèòå 
êðàëå, à è ìàëöèíà Íóìåíîðöè ñúæàëÿâàëè çà ñòîðåíàòà ãðåøêà. À 
Ãèìèëõàä áèë æåñòîê è ñèëåí, òà çàñòàíàë íà÷åëî íà îíèÿ, ùî ñå 
íàðè÷àëè êðàëñêè ëþäå è êúäå îòêðèòî, êúäå ïîòàéíî, íåóìîðíî îñïîðâàë 
âîëÿòà íà áðàò ñè. Òúé ïîìðúêíàëè â äúëáîêà ñêðúá äíèòå íà Òàð-
Ïàëàíòèð; è òîé ïðåäïî÷èòàë äà æèâåå ïî çàïàäíèÿ áðÿã, êúäåòî ÷åñòî 
ñå èçêà÷âàë íà äðåâíàòà êóëà, ïîñòðîåíà îò êðàë Ìèíàñòèð âúðõó õúëìà 
Îðîìåò êðàé Àíäóíèå è îòòàì ñå âãëåæäàë íà çàïàä ñ íàäåæäàòà äà ñúçðå 
ïëàòíî íàä õîðèçîíòà. Àëà íå èäâàëè âå÷å êîðàáè îò Çàïàäà êúì 
Íóìåíîð, à Àâàëîíå áèë îáãúðíàò â ìúãëà.
Ãèìèëõàä óìðÿë äâå ãîäèíè ïðåäè äà ïðèâúðøè âòîðèÿò âåê îò æèâîòà ìó 
(à çà ïîòîìúê íà Åëðîñ òîâà ñå ñìÿòàëî çà ðàííà êîí÷èíà, ìàêàð ÷å 
êðàëñêèÿò ðîä áèë çàïàäíàë), íî è ñëåä íåãîâàòà ñìúðò íÿìàëî ïîêîé çà 
êðàëÿ. Çàùîòî ñèíúò ìó Ôàðàçîí áèë ñòàíàë îùå ïî-àë÷åí è çúë îò áàùà 
ñè. ×åñòî ïîòåãëÿë íà÷åëî íà âîåííèòå ïîõîäè, êîèòî Íóìåíîðöèòå 
ïðàùàëè êúì êðàéáðåæèåòî íà Ñðåäíàòà çåìÿ, çà äà ðàçøèðÿò ñâîÿòà 
âëàñò íàä ÷îâåøêèÿ ðîä; òúé ñå ïðîñëàâèë êàòî óìåë ïúëêîâîäåö ïî ñóøà 
è ïî ìîðå. Çàòóé êîãàòî óçíàë çà ñìúðòòà íà áàùà ñè è ñå çàâúðíàë â 
Íóìåíîð, õîðàòà ãî ïðèåëè ñ îòêðèòè ñúðöà; çàùîòî íîñåë íåñìåòíè 
áîãàòñòâà è èçïúðâîì ãè ðàçäàâàë ñ ùåäðà ðúêà.
Íàé-ñåòíå Òàð-Ïàëàíòèð ñå èçòîùèë îò ñêðúá è íàïóñíàë æèâîòà. Íÿìàë 
äðóã íàñëåäíèê îñâåí åäíà äúùåðÿ, êîÿòî áèë íàðåêúë ñ åëôè÷åñêîòî èìå 
Ìèðèåë; è íà íåÿ ñå ïîëàãàë ïðåñòîëúò êàêòî ïî ïðàâî, òúé è ñïîðåä 
íóìåíîðñêèòå çàêîíè. Íî Ôàðàçîí ÿ âçåë çà ñúïðóãà, êàòî ïîãàçèë è 
íåéíàòà âîëÿ, è çàêîíèòå, êîèòî çàáðàíÿâàëè äîðè íà êðàëåòå äà 
ñêëþ÷âàò áðàê ìåæäó áðàòîâ÷åäè. È ñëåä ñâàòáàòà âåäíàãà ñå âúçêà÷èë 
íà òðîíà ñ òèòëàòà Àð-Ôàðàçîí (â ïðåâîä íà åëôè÷åñêè Òàð-Êàëèîí); à 
èìåòî íà êðàëèöàòà ñè ïðîìåíèë íà Àð-Çèìðàôåë.
Íàé-ìîãúù è íàé-ãîðäåëèâ áèë Àð-Ôàðàçîí Çëàòíè ñðåä âñè÷êè âëàäåòåëè, 
ùî äúðæàëè ñêèïòúðà íà Ìîðñêèòå êðàëå ñëåä ñúçäàâàíåòî íà Íóìåíîð; à 
ïî îíîâà âðåìå âå÷å äâàéñåò è òðè êðàëå è êðàëèöè áèëè âëàñòâàëè íà 
Íóìåíîðöèòå, ïðåäè äà ëåãíàò âúðõó çëàòíè ïîñòåëè â äúëáîêèòå ñè 
ãðîáíèöè ïîä âðúõ Ìåíåëòàðìà.
È êàòî ñåäíàë íà âèñîêèÿ ïðåñòîë â ãðàä Àðìåíåëîñ ïðåç íàé-ìîãúùèòå 
äíè íà êðàëñòâîòî, òîé ïî÷íàë äà êðîè ìðà÷íè ïëàíîâå çà âîéíà. Çàùîòî 
â Ñðåäíàòà çåìÿ áèë îïîçíàë ñèëàòà íà Ñàóðîí è îìðàçàòà ìó êúì 
Çàäìîðèÿ. À ñêîðî ìíîçèíà êîðàáîâëàäåëöè è êàïèòàíè, èäâàùè îò 
Èçòîêà, ìó äîíåñëè âåñòòà, ÷å îòêàêòî Àð-Ôàðàçîí íàïóñíàë Ñðåäíàòà 
çåìÿ, Ñàóðîí íàïðåäâàë ñ öÿëàòà ñè âîéñêà è îáãðàæäàë êðàéáðåæíèòå 
ãðàäîâå; îáÿâÿâàë ñå çà êðàë íà âñè÷êè ëþäå è íå êðèåë íàìåðåíèÿòà ñè 
äà èçòëàñêà Íóìåíîðöèòå îáðàòíî â ìîðåòî, à àêî ïîòðÿáâà, äà óíèùîæè 
è ñàìèÿ Íóìåíîð.
Ñâèðåïî ñå ðàçãíåâèë Àð-Ôàðàçîí îò òèÿ âåñòè, à ñåòíå äúëãî 
ðàçìèøëÿâàë â ñàìîòà è ñúðöåòî ìó ñå èçïúëíèëî ñ æàæäà çà áåçãðàíè÷íà 
âëàñò è âúðõîâíà âîëÿ. Ðåøèë òîãàâà íà ñâîÿ ãëàâà, áåç äà ñå 
ïîñúâåòâà ñ Âàëàðèòå èëè ïîíå ñ íÿêîé îò ìúäðåöèòå, ñàì äà ñå îáÿâè 
çà êðàë íà âñè÷êè ëþäå è äà ïðåâúðíå Ñàóðîí â ñâîé ïîêîðåí âàñàë; 
çàùîòî â áåçóìíàòà ñè ãîðäîñò ñìÿòàë, ÷å íèêîãà íå ùå ñå ÿâè íà òîçè 
ñâÿò ïî-ìîãúù âëàäåòåë îò íåãî, íàñëåäíèêà íà Åàðåíäèë. Ïî îíîâà 
âðåìå çàïî÷íàë äà òðóïà îãðîìíè çàïàñè îò îðúæèå è èçãðàäèë áåçáðîé 
âîåííè êîðàáè; à êîãàòî âñè÷êî áèëî ãîòîâî, ïîâåë ñâîÿòà àðìèÿ ïðåç 
ìîðåòî íà èçòîê.
È õîðàòà çúðíàëè ïëàòíàòà ìó äà èäâàò îòêúì çàëåçà, îáàãðåíè â ïóðïóð 
ñðåä çëàòèñòî-÷åðâåíî çàðåâî; ñòðàõ îáçåë êðàéáðåæíèòå ïëåìåíà, òà 
èçáÿãàëè íàäàëå÷. À ôëîòúò íàêðàÿ íàâëÿçúë â çàëèâà Óìáàð, êúäåòî 
áèëî íàé-ìîãúùîòî ïðèñòàíèùå íà Íóìåíîðöèòå. Ñðåä áåçìúëâèå è ïóñòîòà 
òðúãíàë Ìîðñêèÿò êðàë íàïðåä ïðåç Ñðåäíàòà çåìÿ. Ñåäåì äíè âîäèë 
âîéñêàòà ñè ñ ðàçâåíè ôëàãîâå è ïåñåíòà íà òðúáè, à íà îñìèÿ ñòèãíàë 
äî õúëì, èçêà÷èë ñå ïî íåãî è çàáèë íà âúðõà ñâîåòî çíàìå; òàì ñëîæèë 
òðîíà ñè è îãëåäàë çåìèòå íàîêîëî, à áåçáðîéíèòå øàòðè íà íåãîâàòà 
âîéñêà èçïúñòðèëè ðàâíèíàòà â ñèíüî, çëàòèñòî è áÿëî êàòî îãðîìíè 
öâåòÿ. Ñåòíå ïðàòèë âåñòîíîñöè ñ ïîâåëÿòà Ñàóðîí äà ñå èçïðàâè ïðåä 
íåãî è äà äàäå êëåòâà çà âÿðíîñò.
È Ñàóðîí äîøúë. Äîøúë ïðàâî îò ìîãúùàòà êóëà Áàðàä-äóð, áåç äîðè äà 
ïîìèñëè çà áîé. Çàùîòî óñåùàë, ÷å ñðåùó íåâúîáðàçèìàòà ìîù è âåëè÷èå 
íà Ìîðñêèÿ êðàë íå ùå óñòîÿò è íàé-ñèëíèòå ìó áîéöè; à è îùå íå áèëî 
äîøëî âðåìåòî äà íàëàãà ñâîÿòà âîëÿ íà Äóíåäàíöèòå. Íî Ñàóðîí áèë 
ëóêàâ è óìååë äà ïîñòèãà êàêâîòî æåëàå ÷ðåç õèòðèíè, êîãàòî ñèëàòà íå 
ïîìàãàëà. Çàòóé ñå ïðåêëîíèë ïðåä Àð-Ôàðàçîí è çàãîâîðèë ñ ìåäåí 
åçèê; à õîðàòà ñå ñìàÿëè, çàùîòî âñè÷êî èçðå÷åíî èì ñå ñòðóâàëî 
ïðåêðàñíî è ìúäðî.
Íî Àð-Ôàðàçîí âñå îùå íå ñå ïîääàâàë è ìó õðóìíàëî, ÷å âúïðåêè âñè÷êè 
êëåòâè çà âÿðíîñò ùå å íàé-äîáðå Ñàóðîí äà áúäå îòâåäåí â Íóìåíîð 
êàòî çàëîæíèê çà äåÿíèÿòà íà ñâîèòå ñëóãè â Ñðåäíàòà çåìÿ. Ñàóðîí 
ïðèåë òóé óæ ïî ïðèíóäà, àëà â äóøàòà ñè òàéíî ñå ðàäâàë, çàùîòî 
ñúâïàäàëî ñ íåãîâîòî æåëàíèå. Ïðåêîñèë ìîðåòî è ñå èçóìèë êàòî ñúçðÿë 
Íóìåíîð è âåëèêèÿ ãðàä Àðìåíåëîñ â äíèòå íà âúðõîâíà ñëàâà; àëà ñàìî 
îùå ïî-ëþòî ñå ðàçãîðÿë â ñúðöåòî ìó ïëàìúêúò íà îìðàçà è çàâèñò.
È âñå ïàê òúé ëóêàâ áèë òîé â ìèñëèòå è ñëîâàòà, òúé ìîãúùà áèëà 
íåãîâàòà ïðèêðèòà âîëÿ, ÷å ïðåäè äà îòìèíàò òðè ãîäèíè ñòàíàë ïðúâ 
ñðåä òàéíèòå ñúâåòíèöè íà êðàëÿ; çàùîòî ìåäåíè õâàëåáñòâèÿ ñå ëååëè 
íåïðåñòàííî îò åçèêà ìó è ïîçíàâàë ìíîæåñòâî òàéíè, íåèçâåñòíè çà 
÷îâåøêèÿ ðîä. È êàòî âèæäàëè êîëêî å áëàãîñêëîíåí êúì íåãî òåõíèÿò 
ãîñïîäàð, âñè÷êè ñúâåòíèöè ñå áîðåëè çà íåãîâîòî ïðèÿòåëñòâî, ñàìî 
Àìàíäèë îò Àíäóíèå ñòîÿë íàñòðàíè. Ïîñòåïåííî ñòðàíàòà ïî÷íàëà äà ñå 
ïðîìåíÿ è òåæêà òðåâîãà èçïúëíèëà ñúðöàòà íà åëôè÷åñêèòå ïðèÿòåëè, òà 
ìíîçèíà ñå èçïëàøèëè è èçáÿãàëè îò Íóìåíîð; à êîèòî îñòàíàëè, 
ïðîäúëæàâàëè äà ñå íàðè÷àò Âåðíè, íî âðàãîâåòå èì ãè îáÿâèëè çà 
áóíòîâíèöè. Çàùîòî ñëåä êàòî ñè ñïå÷åëèë äîâåðèåòî íà õîðàòà, Ñàóðîí 
îñïîðèë ñ áåçáðîé äîêàçàòåëñòâà âñè÷êî, íà êîåòî ãè ó÷åëè Âàëàðèòå; è 
êîâàðíî èì ïîäõâúðëÿë ìèñúëòà, ÷å â ñâåòà, êàêòî íà èçòîê, òúé äîðè è 
íà çàïàä èìà îùå ìíîãî ìîðåòà è íåñìåòíî áîãàòè ñòðàíè çà îâëàäÿâàíå. 
È àêî âñå ïàê íàé-ñåòíå äîñòèãíåëè êðàÿ íà òèÿ çåìè è ìîðåòà, òî 
îòâúä âñè÷êî äðóãî ëåæàë Äðåâíèÿò Ìðàê.
- À òúêìî îò íåãî - êàçâàë òîé - å ñúòâîðåí öåëèÿò ñâÿò. Çàùîòî 
Ìðàêúò åäèíñòâåí çàñëóæàâà âàøåòî ïðåêëîíåíèå è íåãîâèÿò Âëàñòåëèí 
ìîæå òåïúðâà äà ñúòâîðè íîâè ñâåòîâå êàòî äàð çà îíèÿ, ùî ìó ñëóæàò è 
òúé äà ìíîæè äî áåçêîíå÷íîñò òÿõíàòà ìîù.
À Àð-Ôàðàçîí çàïèòàë:
- Êîé å Âëàñòåëèíúò íà Ìðàêà?
È â ðàçãîâîð çàä çàêëþ÷åíè âðàòè Ñàóðîí èçëúãàë êðàëÿ ñ òàêèâà ñëîâà:
- Òîé å îíçè, ÷èåòî èìå äíåñ íå ñå ñïîìåíàâà; çàùîòî Âàëàðèòå âè 
çàáëóæäàâàò è èçòúêâàò èìåòî íà Åðó - áåçïëúòåí ïðèçðàê, èçìèñëåí îò 
ñàìèòå òÿõ â áåçóìíèÿ èì ñòðåìåæ äà ïîðîáÿò íàâåêè ÷îâåøêèÿ ðîä. Òà 
íàëè êàòî âåñòèòåëè íà Åðó ìîãàò äà ãîâîðÿò îò íåãîâî èìå êàêâîòî ñè 
èñêàò. Àëà åäèí äåí èñòèíñêèÿò âëàäåòåë ùå ïîáåäè è ùå âè èçáàâè îò 
òîçè ïðèçðàê; èìåòî ìó å Ìåëêîð, Âëàñòåëèí íà âñåìèðà, Äàðèòåë íà 
ñâîáîäàòà è òîé ùå âè íàïðàâè ïî-ñèëíè îò òÿõ.
Òîãàâà êðàë Àð-Ôàðàçîí ñå ïðåêëîíèë ïðåä Ìðàêà è íåãîâèÿ âëàäåòåë 
Ìåëêîð - èçïúðâîì òàéíî, àëà íå ñëåä äúëãî ðàçêðèë íîâàòà ñè âÿðà 
ïðåä öåëèÿ íàðîä; è ïîâå÷åòî Íóìåíîðöè ãî ïîäêðåïèëè. Íî êàêòî 
êàçàõìå âå÷å, â Ðîìåíà è îêîëíèòå îáëàñòè, êàêòî è òóê-òàì èç öÿëàòà 
ñòðàíà, âñå îùå èìàëî ïîòîìöè íà Âåðíèòå. Òåõíè âîäà÷è, îò êîèòî 
âñè÷êè îñòàíàëè ÷àêàëè ìúäðîñò è õðàáðîñò â îíèÿ òåæêè äíè, áèëè 
êðàëñêèÿò ñúâåòíèê Àìàíäèë è íåãîâèÿò ñèí Åëåíäèë, ÷èèòî ñèíîâå 
Èñèëäóð è Àíàðèîí ïî íóìåíîðñêà ìÿðêà îùå áèëè ñúâñåì ìëàäè. Àìàíäèë 
è Åëåíäèë ñå ñëàâåëè êàòî îïèòíè ìîðåïëàâàòåëè; ïîòåêëîòî èì èäâàëî 
îò Åëðîñ Òàð-Ìèíèàòóð, ìàêàð è íå îò êðàëñêèÿ ðîä, â êîéòî ñå 
ïðåäàâàëè ïî íàñëåäñòâî êîðîíàòà è ïðåñòîëúò â ñòîëèöàòà Àðìåíåëîñ. 
Íà ìëàäèíè Àìàíäèë áèë ïðúâ ïðèÿòåë ñ Ôàðàçîí è âúïðåêè îáè÷òà ñè êúì 
åëôèòå îñòàíàë íåãîâ ñúâåòíèê äî èäâàíåòî íà Ñàóðîí. Ïîäèð òóé îáà÷å 
áèë ïðîãîíåí îò äâîðåöà, çàùîòî Ñàóðîí ãî ìðàçåë ïîâå÷å îò âñè÷êè 
äðóãè Íóìåíîðöè. Íî çàðàäè áëàãîðîäíèÿ ïðîèçõîä è ñëàâàòà ìó íà 
ìîðåïëàâàòåë ñðåä íàðîäà ìíîçèíà ãî òà÷åëè, òà êðàëÿò è Ñàóðîí íå 
ïîñìåëè äà âäèãíàò ðúêà ñðåùó íåãî.
Òîãàâà Àìàíäèë ñå çàâúðíàë â Ðîìåíà è òàéíî ïðèçîâàë òàì îíèÿ, íà 
êîèòî âñå îùå ñå äîâåðÿâàë; çàùîòî ñå ñòðàõóâàë, ÷å âå÷å íÿìà êîé äà 
âúçïèðà çëîòî è âñè÷êè ïðèÿòåëè íà åëôèòå ñà â ñìúðòíà îïàñíîñò. Òàêà 
è ñòàíàëî íå ñëåä äúëãî. Ïî îíîâà âðåìå ñâåòèëèùåòî âúðõó Ìåíåëòàðìà 
áèëî èçîñòàâåíî îêîí÷àòåëíî è ìàêàð ÷å äàæå Ñàóðîí íå ñìååë äà 
îñêâåðíè òîâà ñâÿòî ìÿñòî, êðàëÿò ïîä ñòðàõ îò ñìúðòíî íàêàçàíèå 
çàáðàíèë äà ãî ïîñåùàâà êîéòî è äà áèëî, äîðè è îíåçè, ùî îùå ïàçåëè 
â ñúðöàòà ñè èìåòî íà Èëóâàòàð. À Ñàóðîí ïîäêàíâàë êðàëÿ äà îòñå÷å 
Áÿëîòî äúðâî Íèìëîò, çàùîòî òî áèëî ñïîìåí çà Åëäàðèòå è ñâåòëèíàòà 
íà Âàëèíîð.
Îòíà÷àëî êðàëÿò íå ñå ñúãëàñÿâàë, ïîíåæå âÿðâàë â ïðîðî÷åñòâîòî íà 
Òàð-Ïàëàíòèð, ÷å ñúäáàòà íà íåãîâèÿ ðîä å îáâúðçàíà ñ Äúðâîòî. È 
ìàêàð äà ìðàçåë Åëäàðèòå è Âàëàðèòå, âñå îùå ñå âêîï÷âàë êàòî áåçóìåö 
â ñÿíêàòà íà äðåâíàòà íóìåíîðñêà âÿðíîñò. À êîãàòî ÷óë ìúëâàòà çà 
çëèòå çàìèñëè íà Ñàóðîí, Àìàíäèë äúëáîêî ñå íàòúæèë, òúé êàòî çíàåë, 
÷å ðàíî èëè êúñíî Ñàóðîí ùå ïîñòèãíå ñâîåòî. Òîãàâà ðàçêàçàë íà 
Åëåíäèë è íåãîâèòå ñèíîâå ïðåäàíèåòî çà Äâåòå äúðâåòà âúâ Âàëèíîð; è 
Èñèëäóð íå ïðîäóìàë íèùî, àëà åäíà íîù èçâúðøèë ïîäâèã, ñ êîéòî ñå 
ïðîñëàâèë íàâåêè. Ïðåîáëå÷åí îòèøúë äî Àðìåíåëîñ è ñàì ñå ïðîìúêíàë â 
êðàëñêèÿ äâîðåö, êúäåòî íå äîïóñêàëè íèêîãî îò Âåðíèòå; è ñòèãíàë äî 
Áÿëîòî äúðâî, îêîëî êîåòî Ñàóðîí áèë ðàçïîëîæèë íàé-âåðíèòå ñè ñëóãè 
íà äåíîíîùíà ñòðàæà, òà íèòî åäèí ÷îâåê äà íå ïðèñòúïè íàòàì. Íÿìàëî 
öâÿò ïî ãîëèòå êëîíè íà Íèìëîò, òúé êàòî åñåíòà áèëà êúì êðàÿ ñè è 
íàáëèæàâàëà çèìàòà; Èñèëäóð ñå ïðîêðàäíàë ïîêðàé ñòðàæàòà è îòêúñíàë 
åäèí ñàìîòåí ïëîä îò Äúðâîòî, à ïîñëå îïèòàë äà ñå èçìúêíå ïî ñúùèÿ 
íà÷èí. Àëà ïàçà÷èòå óñåòèëè è ãî íàïàäíàëè, òà òðÿáâàëî äà ñå 
ñðàæàâà, äîêàòî íàé-ñåòíå èçáÿãàë, öÿë ïîêðèò â òåæêè ðàíè; è ïîíåæå 
áèë ïðåîáëå÷åí, òúé è íå ñå ðàçáðàëî êîé å ïîñåãíàë êúì Äúðâîòî. Ñ 
ïîñëåäíè ñèëè ñå äîáðàë Èñèëäóð äî Ðîìåíà, ïðåäàë áåçöåííèÿ ñè òîâàð 
â ðúöåòå íà Àìàíäèë è ïàäíàë â íåñâÿñò. Àìàíäèë áëàãîñëîâèë ïëîäà è 
òàéíî ãî çàñÿë; è íàïðîëåò ñåìåòî ïîêúëíàëî. À êîãàòî âúðõó íåæíèÿ 
ñòðúê ñå ðàçòâîðèë ïúðâèÿò ëèñò, òåæêî áîëíèÿò Èñèëäóð èçâåäíúæ ñå 
âäèãíàë íà íîçå è ðàíèòå ïîâå÷å íå ãî èçìú÷âàëè.
Òúêìî íàâðåìå áèëî ñòîðåíî âñè÷êî òîâà; çàùîòî ñëåä ïðîèçøåñòâèåòî 
êðàëÿò ïîñëóøàë Ñàóðîí, îòñÿêúë Áÿëîòî äúðâî è îêîí÷àòåëíî îòõâúðëèë 
âÿðàòà íà äåäèòå ñè. À Ñàóðîí çàïîâÿäàë âúðõó åäèí õúëì ñðåä 
Àðìåíåëîñ äà áúäå ïîñòðîåí õðàì; êðúãëà îñíîâà èìàë òîçè õðàì è 
ñòåíèòå ìó áèëè äåáåëè ïî äâàéñåò è ïåò êðà÷êè, øèðèíàòà íà îñíîâàòà 
äîñòèãàëà äâåñòà è ïåòäåñåò êðà÷êè, à ñòåíèòå ñå èçäèãàëè ñúùî íà 
äâåñòà è ïåòäåñåò êðà÷êè íàä çåìÿòà è çàâúðøâàëè ñ âåëè÷åñòâåí êóïîë. 
È òîçè êóïîë áèë ïîêðèò ñúñ ñðåáðî, òà áëåñòÿë ïîä ñëúí÷åâèòå ëú÷è è 
ñèÿíèåòî ìó ñå âèæäàëî îòäàëå÷å; íî ñêîðî áëÿñúêúò ïîìðúêíàë è 
ñðåáðîòî ïî÷åðíÿëî. Çàùîòî ñðåä õðàìà èìàëî îãíåí îëòàð, à âúðõó 
êóïîëà çååë îòäóøíèê, ïðåç êîéòî íåñïèðíî èçëèòàëè îáëàöè äèì. È 
Ñàóðîí ðàçïàëèë ïúðâèÿ îãúí âúðõó òîçè îëòàð ñ ïàð÷åòà îò îòñå÷åíîòî 
Áÿëî äúðâî Íèìëîò; êëîíèòå çàïðàùåëè ñðåä ïëàìúöèòå è ñå ïðåâúðíàëè â 
ïåïåë, àëà õîðàòà áèëè ñìàÿíè îò îãðîìíîòî âàëìî çëîâîíåí ïóøåê, 
êîåòî ïîäèð òóé öÿëà ñåäìèöà âèñÿëî íàä ãðàäà êàòî ÷åðåí îáëàê, 
äîäåòî âÿòúðúò áàâíî ãî îòíåñúë íà çàïàä.
Îò òîãàâà îãúíÿò íèêîãà íå çàãàñâàë; çàùîòî âëàñòòà íà Ìîðãîò ðàñòÿëà 
ñ âñåêè èçìèíàë äåí è â îíçè õðàì õîðàòà ñ áåçáðîé æåñòîêîñòè è 
íåîïèñóåìà çëîáà ïîäíàñÿëè êúðâàâè æåðòâîïðèíîøåíèÿ íà Ìåëêîð, êàòî 
ñå ìîëåëè äà ãè ñïàñè îò ñìúðòòà. Æåðòâèòå ñè íàé-÷åñòî èçáèðàëè 
èçìåæäó Âåðíèòå; àëà íèêîãà íå ãè îáâèíÿâàëè îòêðèòî, ÷å îòêàçâàò äà 
ñå ïðåêëàíÿò ïðåä Ìåëêîð, à òúðñåëè íàé-äðåáåí ïîâîä äà äîêàæàò, ÷å 
òå ìðàçÿò êðàëÿ è ñå áóíòóâàò, èëè ÷å ñúçàêëÿòíè÷àò ñðåùó ñâîÿ íàðîä 
è ðàçïðîñòðàíÿâàò çëîâðåäíè ñëóõîâå. Íàé-÷åñòî òèÿ îáâèíåíèÿ áèëè 
íåâåðíè; íî â òîãàâàøíèòå ìðà÷íè äíè îìðàçàòà ðàæäàëà íîâà îìðàçà.
Âúïðåêè âñè÷êî ñìúðòòà íå ñàìî ÷å íå íàïóñíàëà Íóìåíîð, à ïî÷íàëà äà 
èäâà ïî-ðàíî è ïî-÷åñòî ïî õèëÿäè ñòðàõîâèòè íà÷èíè. Íÿêîãà õîðàòà 
îñòàðÿâàëè áàâíî è êîãàòî íàé-ñåòíå ñå èçìîðÿâàëè îò ñâåòà, ëÿãàëè äà 
ïî÷èâàò íàâåêè; ñåãà îáà÷å îùå îòðàíî ãè îáçåìàëè áîëåñòè è 
áåçóìñòâà, à òå ïðîäúëæàâàëè äà òðåïåðÿò îò óæàñ, ÷å ùå òðÿáâà äà 
çàìèíàò êúì ìðàêà, â öàðñòâîòî íà ñâîÿ íîâ ïîâåëèòåë; è â ïðåäñìúðòíè 
ìúêè ñàìè ñå îáñèïâàëè ñ íàé-ñòðàøíè ïðîêëÿòèÿ. Ïðåç îíèÿ äíè õîðàòà 
ãðàáâàëè îðúæèÿ è ñå èçáèâàëè âçàèìíî ïî íàé-äðåáåí ïîâîä; çàùîòî 
áèëè ñòàíàëè ãíåâëèâè, à Ñàóðîí è íåãîâèòå íàé-âåðíè ñëóãè îáèêàëÿëè 
èç ñòðàíàòà äà íàñúñêâàò ÷îâåê ñðåùó ÷îâåêà, òúé ÷å õîðàòà ïî÷íàëè äà 
ðîïòàÿò ïðîòèâ êðàëÿ, âåëìîæèòå è âñè÷êè, êîèòî èìàëè ïîíå íåùè÷êî 
ïîâå÷å îò òÿõ; à ãîñïîäàðèòå çàãëóøàâàëè ðîïîòà ñ êðúâ è ñòîìàíà.
Íåçàâèñèìî îò òîâà Íóìåíîðöèòå ñè ìèñëåëè, ÷å æèâåÿò âúâ âðåìå íà 
áëàãîäåíñòâèå è ÷å ìàêàð äà íå ñà ñòàíàëè ïî-ùàñòëèâè, òî ïîíå 
ñèëíèòå âå÷å ñà ïî-ñèëíè, à áîãàòèòå - ïî-áîãàòè. Çàùîòî ñ ïîìîùòà è 
ñúâåòèòå íà Ñàóðîí òå ïðîäúëæàâàëè äà òðóïàò áîãàòñòâà, ñúçäàâàëè 
íîâè ìàøèíè è èçãðàæäàëè âñå ïî-ãîëåìè êîðàáè. Öåëè àðìèè ñ æåëåçíè 
äîñïåõè ïëàâàëè êúì Ñðåäíàòà çåìÿ è ïðèñòèãàëè òàì íå êàòî 
áëàãîäåòåëè, íå äîðè è êàòî ãîñïîäàðè, à êàòî êðúâîæàäíè çàâîåâàòåëè. 
Ïðåñëåäâàëè õîðàòà îò Ñðåäíàòà çåìÿ, îòíåìàëè èì âñè÷êî è ãè 
ïîðîáâàëè, à ìíîçèíà îò òÿõ èçáèâàëè æåñòîêî âúðõó ñâîèòå îëòàðè. 
Çàùîòî ïî îíîâà âðåìå Íóìåíîðöèòå èçäèãàëè â êðåïîñòèòå ñè õðàìîâå è 
âåëè÷àâè ãðîáíèöè; õîðàòà ñå ñòðàõóâàëè îò òÿõ è ñïîìåíúò çà 
ìèëîñòèâèòå äðåâíè êðàëå ìàëêî ïî ìàëêî ïîìðúêíàë â ñÿíêàòà íà 
áåçáðîé ðàçêàçè çà íåîïèñóåìà æåñòîêîñò.
Òúé Àð-Ôàðàçîí, êðàë íà Çâåçäíàòà ñòðàíà, ñå ïðåâúðíàë â íàé-æåñòîêèÿ 
òèðàíèí, êîéòî áèë âèæäàë ñâåòúò îòêàêòî èç÷åçíàë Ìîðãîò, ìàêàð ÷å 
âñúùíîñò Ñàóðîí äúðïàë êîíöèòå èççàä òðîíà. Íî ìèíàëè ãîäèíè è â êðàÿ 
íà æèçíåíèÿ ñè ïúò êðàëÿò óñåòèë, ÷å ñÿíêàòà íà ñìúðòòà ñå ïðîêðàäâà 
êúì íåãî; è ñòðàõúò ìó ïðåðàñíàë â ãíÿâ. Òúêìî òîçè ÷àñ îòäàâíà 
ïîäãîòâÿë è ÷àêàë Ñàóðîí. Çàãîâîðèë òîãàâà íà êðàëÿ, ÷å òîëêîâà 
âåëè÷àâ âëàäåòåë òðÿáâà äà èìà âëàñò íàä âñè÷êî â ñâåòà è äà íå 
ïðèçíàâà ÷óæäà ïîâåëÿ èëè çàáðàíà. À ïîäèð òóé äîáàâèë:
- Âàëàðèòå ñà ñè ïðèñâîèëè ñòðàíàòà, â êîÿòî íÿìà ñìúðò; è ñ ëúæè ñå 
îïèòâàò äà ÿ óêðèÿò îò âàñ, ïîíåæå ñà çàâèñòëèâè è ñå áîÿò, ÷å 
êðàëåòå ÷îâåøêè ùå èì îòíåìàò áåçñìúðòíèòå çåìè è âúðõîâíàòà âëàñò 
íàä ñâåòà. Íå ùå è äóìà, òîëêîç âåëèê äàð êàòî áåçñìúðòèåòî íå å çà 
âñåêèãî, à ñàìî çà íàé-äîñòîéíèòå è ìîãúùè ëþäå îò çíàòíî ïîòåêëî, 
àëà áåçêðàéíà íåñïðàâåäëèâîñò å äà ñå óêðèâà òîçè çàñëóæåí äàð îò 
êðàëÿ íà êðàëåòå Àð-Ôàðàçîí, íàé-âåëèê ñðåä ñèíîâåòå íà òàÿ çåìÿ, ñ 
êîãîòî åäèíñòâåí Ìàíâå (à êîé çíàå äàëè è òîé) áè ìîãúë äà ñå 
ñðàâíÿâà. Íî âåëèêèòå êðàëå íå ïðèçíàâàò çàáðàíè è âçèìàò êàêâîòî èì 
ñå ïîëàãà.
À Àð-Ôàðàçîí áèë îãëóïÿë è óñåùàë ñÿíêàòà íà ñìúðòòà, òúé êàòî 
æèâîòúò ìó îòèâàë êúì êðàÿ ñè, òà çàòóé ïîñëóøàë ñëîâàòà íà Ñàóðîí; è 
òàéíî ñå çàìèñëèë êàê äà çàïî÷íå âîéíà ñðåùó Âàëàðèòå. Äúëãî 
ïîäãîòâÿë òîé ñâîèòå ïëàíîâå è íå ãîâîðåë çà òÿõ, àëà íå âñè÷êî 
îñòàíàëî ñêðèòî. È Àìàíäèë êàòî óçíàë çàìèñëèòå íà êðàëÿ, èçòðúïíàë 
îò óæàñ, ïîíåæå çíàåë, ÷å ïðîñòîñìúðòíèòå ëþäå íå ìîãàò äà ïîáåäÿò 
Âàëàðèòå è öåëèÿò ñâÿò ùå áúäå ïîãóáåí, àêî íÿêîé íå ïðåäîòâðàòè 
âîéíàòà. Ïîâèêàë òîãàâà ñèíà ñè Åëåíäèë è ìó ðåêúë:
- Ìðà÷íè äíè íàñòàíàõà è íÿìà íàäåæäà çà ÷îâåøêèÿ ðîä, çàùîòî Âåðíèòå 
ñà ìàëöèíà. Çàòóé ñúì ðåøèë äà ïîñòúïÿ êàòî íàøèÿ äðåâåí ïðåäòå÷à 
Åàðåíäèë - äà îòïëàâàì íà çàïàä âúïðåêè çàáðàíàòà è äîäåòî îùå å 
âðåìå äà èçìîëÿ ïîìîù îò Âàëàðèòå, à àêî òðÿáâà, äîðè îò ñàìèÿ Ìàíâå.
- Çíà÷è ñè ðåøèë äà èçìåíèø íà êðàëÿ? - çàïèòàë Åëåíäèë. - Çàùîòî 
ìíîãî äîáðå çíàåø, ÷å íè îáÿâÿâàò çà ïðåäàòåëè è âðàæåñêè ñúãëåäâà÷è, 
àëà äî äíåñ òîâà áåøå ëúæà.
- Áèõ èçìåíèë íà êðàëÿ - îòâúðíàë Àìàíäèë, - àêî ìèñëåõ, ÷å Ìàíâå ñå 
íóæäàå îò ïîäîáíî ïîñëàíèå. Çàùîòî èìà ñàìî åäíà âÿðíîñò, íà êîÿòî 
÷îâåê íå ìîæå äà èçìåíè çà íèùî íà ñâåòà. Àëà àç ùå ìîëÿ Âñåìîãúùèòå 
äà ñå ñìèëÿò íàä ÷îâåøêèÿ ðîä è äà íè èçáàâÿò îò ëóêàâèÿ Ñàóðîí, òúé 
êàòî ïîíå íåêîëöèíà èçìåæäó íàñ èì îñòàíàõà âåðíè. Êîëêîòî äî 
çàáðàíàòà, ãîòîâ ñúì äà ïîåìà íàêàçàíèåòî, çà äà íå ïàäíå âèíà âúðõó 
ìîèòå áëèçêè.
- Íî êàêâà ùå å ñúäáàòà íà òâîèòå áëèçêè, òàòêî, êîãàòî äåÿíèåòî òè 
ñå ðàç÷óå?
- Íå áèâà äà ñå ðàç÷óå - êàçàë Àìàíäèë. - Ùå ñå ïîäãîòâÿ òàéíî è ùå 
ïîòåãëÿ íà èçòîê, êàêòî ïðàâÿò âñåêè äåí ìíîæåñòâî êîðàáè; à ñåòíå, 
äîêîëêîòî ìè ïîçâîëÿò âåòðîâåòå è ñúäáàòà, ùå çàîáèêîëÿ îò ñåâåð èëè 
îò þã äà äèðÿ çàïàäíèòå áðåãîâå. À òåáå è òâîèòå áëèçêè, ñèíå ìîé, ùå 
ïîñúâåòâàì äà ñè ïîäãîòâèòå êîðàáè è äà íàòîâàðèòå íà òÿõ âñè÷êî, ñ 
êîåòî ñúðöàòà âè íå èñêàò äà ñå ðàçäåëÿò; à êîãàòî êîðàáèòå áúäàò 
ãîòîâè, èçëåçòå ñ òÿõ â çàëèâà ïðåä Ðîìåíà è ïðúñíåòå ñðåä õîðàòà 
ìúëâà, ÷å èç÷àêâàòå óäîáíî âðåìå äà ìå ïîñëåäâàòå íà èçòîê. Âå÷å íå 
ñúì òîëêîâà ñêúï ïðèÿòåë íà íàøèÿ ñðîäíèê âúðõó òðîíà, ÷å äà ñêúðáè 
ïðåêàëåíî êàòî ìå âèäè äà îòïúòóâàì çà ãîäèíà èëè äîðè çàâèíàãè. Àëà 
íå ïîêàçâàéòå, ÷å ñìÿòàòå äà âçåìåòå íà áîðäà ìíîçèíà - òîâà ùå ãî 
ðàçòðåâîæè, çàùîòî òîé çàìèñëÿ âîéíà è ùå ñå íóæäàå îò âñåêè ìúæ, 
ãîäåí äà íîñè îðúæèå. Ïîòúðñåòå ñðåä Âåðíèòå îíèÿ, â êîèòî ñòå 
ñèãóðíè è èì ïðåäëîæåòå äà äîéäàò âàñ, àêî ñà ãîòîâè äà ñïîäåëÿò 
ñúäáàòà âè.
- È êàêâà ùå å òàçè ñúäáà? - çàïèòàë Åëåíäèë.
- Äà èç÷àêàòå, áåç äà ñå ìåñèòå âúâ âîéíàòà - îòâúðíàë Àìàíäèë. - 
Äðóãî íå áèõ ìîãúë äà âè êàæà ïðåäè äà ñå âúðíà. Íî íàâÿðíî ùå ñå 
íàëîæè äà áÿãàòå îò Çâåçäíàòà ñòðàíà áåç ïúòåâîäíà çâåçäà; çàùîòî 
òàçè çåìÿ å îñêâåðíåíà. Òîãàâà ùå çàãóáèòå âñè÷êî îáè÷àíî è êàòî æèâè 
ìúðòúâöè ùå ñå ñêèòàòå â èçãíàíèå äà òúðñèòå íîâà ðîäèíà. Íî äàëè ùå 
å íà çàïàä èëè íà èçòîê, ñàìî Âàëàðèòå çíàÿò.
Ðàçêàçâàò, ÷å åäíà íîù Àìàíäèë îòïëàâàë ñ ìàëúê êîðàá è îòíà÷àëî ïîåë 
íà èçòîê, à ñåòíå çàîáèêîëèë è ñå îòïðàâèë íà çàïàä. Âçåë ñúñ ñåáå ñè 
òðèìà íàé-âåðíè ñëóãè è ïîâå÷å íå äîøëà âåñò îò íåãî, òúé ÷å â íèòî 
åäíà ëåãåíäà íå ñå ñïîìåíàâà êàêâà å áèëà ñúäáàòà ìó. Õîðàòà íå 
ìîæåëè ïîâòîðíî äà áúäàò ñïàñåíè ïî òîçè íà÷èí, à è íÿìàëî ëåñíà 
ïðîøêà çà èçìÿíàòà íà Íóìåíîð.
Íî Åëåíäèë èçïúëíèë áàùèíàòà çàðúêà è èçâåë êîðàáèòå êðàé èçòî÷íèÿ 
áðÿã; è Âåðíèòå êà÷èëè íà áîðäà æåíèòå è äåöàòà ñè çàåäíî ñ âñè÷êèòå 
ñè èìóùåñòâà è áîãàòñòâà. Ñðåä òîçè òîâàð èìàëî áåçáðîé ïðåêðàñíè 
íåùà, ñúòâîðåíè îò Íóìåíîðöèòå â äíèòå íà òÿõíàòà ìúäðîñò: ñúäîâå, 
íàêèòè è ìíîæåñòâî ñâèòúöè, èçïèñàíè ñ ïóðïóðíî è ÷åðíî ìàñòèëî. 
Íîñåëè è Ñåäåìòå êàìúêà, ñêúïîöåíåí äàð îò Åëäàðèòå; à íà êîðàáà íà 
Èñèëäóð ñå ïàçåëî ìëàäîòî äúðâî, èçäúíêà îò ïðåêðàñíèÿ Íèìëîò. Òúé ñå 
ïîäãîòâèë Åëåíäèë è íå âçåë ó÷àñòèå â çëèòå äåëà ïðåç îíåçè äíè; 
âå÷íî ÷àêàë çíàê, àëà çíàêúò íå èäâàë. Òîãàâà òàéíî îòïúòóâàë äî 
çàïàäíèÿ áðÿã è ñ íàæàëåíî ñúðöå ñå çàãëåäàë êúì ìîðåòî, çàùîòî 
áåçêðàéíî îáè÷àë áàùà ñè. Íî íèùî íå ñúçðÿë îñâåí êîðàáèòå íà Àð-
Ôàðàçîí, ñòðóïàíè èç çàïàäíèòå ïðèñòàíèùà.
Äîòîãàâà íà îñòðîâà âðåìåòî âèíàãè ñúâïàäàëî ñ æåëàíèÿòà è 
ïîòðåáíîñòèòå íà õîðàòà: äúæä âàëÿë òî÷íî êîëêîòî òðÿáâàëî, ñëúíöåòî 
ãðååëî ÿðêî, íî íå ïðåêàëåíî, à ìîðñêèòå âåòðîâå èäâàëè äà ðàçõëàäÿò 
çåìÿòà. È êîãàòî âÿòúðúò âååë îòêúì çàïàä, íà ìíîçèíà èì ñå ñòðóâàëî, 
÷å ñ íåãî äîëèòà åäâà äîëîâèì àðîìàò, íåæåí ÷àê äî áîëêà â ñúðöåòî - 
óõàíèå íà öâåòÿ, ùî âå÷íî öúôòÿò èç áåçñìúðòíè ëèâàäè è íÿìàò 
íàçâàíèÿ ïî çåìèòå íà ïðîñòîñìúðòíèòå ëþäå. Íî âñè÷êî òîâà ñå 
ïðîìåíèëî; îò ïðèòúìíÿëîòî íåáå âðúõëèòàëè òó ïîðîèùà, òó ãðàäóøêè è 
ðàçðóøèòåëíè âåòðîâå; è íÿêîè îò ãîëåìèòå íóìåíîðñêè êîðàáè ïîòúâàëè, 
òà âå÷å íå ñå çàâðúùàëè â ïðèñòàíèùàòà, à ïîäîáíà áåäà íå ñå ïîìíåëà 
îùå îò äðåâíèòå âðåìåíà, êîãàòî èçãðÿëà Çâåçäàòà. È ïîíÿêîãà ïðèâå÷åð 
îò çàïàä ñå çàäàâàë îãðîìåí îáëàê âúâ ôîðìàòà íà îðåë ñ ðàçïåðåíè 
êðèëå; áàâíî çàêðèâàë ñëúíöåòî è íàä Íóìåíîð ïàäàë íåïðîãëåäåí ìðàê. 
À íÿêîè îò òèÿ îðëè íîñåëè ìúëíèè ïîä êðèëåòå ñè è òúòåíúò èì îòåêâàë 
íàä ìîðåòî.
Òîãàâà õîðàòà ñå èçïëàøèëè. "Ãëåäàéòå Îðëèòå íà Çàïàäíèòå Âëàñòåëèíè! 
- âèêàëè òå. - Îðëèòå íà Ìàíâå èäâàò íàä Íóìåíîð!" È ñå çàõëóïâàëè ïî 
î÷è íà çåìÿòà.
Íÿêîè ñå ðàçêàÿëè çà ñòîðåíîòî, íî ïîâå÷åòî Íóìåíîðöè ñå îæåñòî÷èëè è 
ðàçìàõâàëè þìðóöè êúì íåáåòî ñ äóìèòå: "Êîâàðíè ñà Çàïàäíèòå 
Âëàñòåëèíè. Òå íàíåñîõà ïúðâèÿ óäàð. Ñåãà èäâà íàø ðåä!" Êðàëÿò ïðúâ 
èçðåêúë òèÿ ñëîâà, íî òå áèëè èçìèñëåíè îò Ñàóðîí.
Âñå ïî-÷åñòî ñå ñèïåëè ìúëíèèòå è ïîãóáâàëè õîðà èç ãîðè, ïîëÿ è 
ãðàäîâå; îãíåí âèõúð ñå ñòîâàðèë âúðõó êóïîëà íà õðàìà è ãî ðàçöåïèë 
íà äâå ñðåä ìîðå îò ïëàìúöè. Àëà ñàìèÿò õðàì îñòàíàë íåçàñåãíàò, à 
Ñàóðîí ñòîÿë íà âúðõà ìó è ìúëíèèòå ñÿêàø íÿìàëè âëàñò íàä íåãî; ïî 
îíîâà âðåìå õîðàòà ãî îáÿâèëè çà áîã è âúðøåëè âñè÷êî, êîåòî èì 
çàïîâÿäâàë. Çàòóé íå îáúðíàëè âíèìàíèå è íà ïîñëåäíàòà ïîëè÷áà. 
Çàùîòî çåìÿòà ñå ðàçòðåñëà ïîä íîçåòå èì, òúòåí êàòî ïîäçåìíà 
ãðúìîòåâèöà ñå ñìåñèë ñ ðåâà íà ìîðåòî è íàä âðúõ Ìåíåëòàðìà èçðèãíàë 
îáëàê îò ÷åðåí ïóøåê. Àëà òóé ñàìî íàêàðàëî Àð-Ôàðàçîí äà ïîáúðçà îùå 
ïîâå÷å ñ ïðèãîòîâëåíèÿòà.
Ïî îíîâà âðåìå íóìåíîðñêèòå êîðàáè ïîêðèëè öÿëîòî ìîðå êðàé çàïàäíèòå 
áðåãîâå êàòî àðõèïåëàã îò õèëÿäè îñòðîâè; ìà÷òèòå èì ñå èçâèñÿâàëè 
êàòî ïëàíèíñêà ãîðà, à ïëàòíàòà ïðèëè÷àëè íà áóðåíîñåí îáëàê; è 
çíàìåíàòà èì áèëè â çëàòèñòî è ÷åðíî. Âñè÷êî áèëî ãîòîâî è ÷àêàëî 
ñàìî ïîâåëÿòà íà Àð-Ôàðàçîí; à Ñàóðîí ñå óåäèíèë â íàé-âúòðåøíèÿ êðúã 
íà õðàìà è çàïîâÿäàë òàì äà ìó âîäÿò æåðòâè çà èçãàðÿíå.
Òîãàâà Îðëèòå íà Çàïàäíèòå Âëàñòåëèíè äîëåòåëè ïî çàëåç ñëúíöå, 
ïîäðåäåíè â áîéíà êîëîíà, ÷èéòî êðàé ñå ãóáåë îòâúä õîðèçîíòà; è 
äîêàòî íàáëèæàâàëè, êðèëåòå èì ñå ðàçïåðâàëè âñå ïî-øèðîêî, òà 
îáãúðíàëè öÿëîòî íåáå. À çàä òÿõ Çàïàäúò ïëàìíàë â àëåíî çàðåâî è òå 
ñúùî ïëàìíàëè, ñÿêàø îáâèòè â îãúíÿ íà ïðàâåäåí ãíÿâ, òà íàä öÿë 
Íóìåíîð ñå ðàçëÿë êúðâàâ áëÿñúê êàòî îò áåçáðîéíè ïîæàðèùà; à õîðàòà 
ñå ñïîãëåæäàëè è èì ñå ñòðóâàëî, ÷å ëèöàòà íàîêîëî ñà çà÷åðâåíè îò 
ÿðîñò.
Òîãàâà Àð-Ôàðàçîí ñòèñíàë çúáè è ñå êà÷èë íà ñâîÿ âåëè÷åñòâåí êîðàá 
Àëêàðîíäàñ, ùî îçíà÷àâà ìîðñêè çàìúê. Ìíîãî ãðåáëà èìàë òîçè êîðàá è 
ìíîãî ìà÷òè ñ ÷åðíî-çëàòèñòè ôëàãîâå; è âúðõó íåãî áèë òðîíúò íà Àð-
Ôàðàçîí. Ñ êîðîíà âúðõó ãëàâàòà è ñêúïîöåííà ìàíòèÿ íà ðàìåíåòå 
êðàëÿò ðàçâÿë ñâîÿ ôëàã è äàë ñèãíàë çà âäèãàíå íà êîòâèòå; è òðúáèòå 
íà Íóìåíîðöèòå îòåêíàëè ïî-ìîùíî îò ãðúìîòåâèöà.
Òúé ïîåë íóìåíîðñêèÿò ôëîò ñðåùó Çàïàäà; è íàñòàíàëî áåçâåòðèå, àëà 
êîðàáèòå èìàëè ìíîãî ãðåáëà, ñèëíè ðîáè çà ãðåáëàòà è êàìøèöè çà 
ðîáèòå. Ñëúíöåòî çàëÿçëî è íàîêîëî ïàäíàëî ãëóõî áåçìúëâèå. Ìðàê 
îáãúðíàë çåìèòå, ìîðåòî ñòèõíàëî è ñâåòúò òðåïåòíî çà÷àêàë êàêâî ùå 
ñå ñëó÷è. Áàâíî èç÷åçíàëè êîðàáèòå îò ïîãëåäà íà íàáëþäàòåëèòå â 
ïðèñòàíèùàòà è íîùòà ïîãúëíàëà ñâåòëèíèòå èì; à íà ðàçñúìâàíå âå÷å 
íÿìàëî è ñëåäà îò òÿõ. Çàùîòî îòêúì èçòîê ñå íàäèãíàë âÿòúð è ãè 
ïîíåñúë íàïðåä; òúé íàðóøèëè çàáðàíàòà íà Âàëàðèòå è íàõëóëè â 
íåçíàéíè ìîðåòà äà ñå ñðàæàâàò ñ Áåçñìúðòíèòå è äà èçâîþâàò îò òÿõ 
ïðàâîòî íà âå÷åí æèâîò ñðåä Êðúãîâåòå íà Ñâåòà.


Ôëîòúò íà Àð-Ôàðàçîí ïðåêîñèë ìîðñêèòå áåçäíè è îáñàäèë Àâàëîíå è 
öåëèÿ îñòðîâ Åðåñåà, à Åëäàðèòå ãëåäàëè ñêðúáíî, çàùîòî ïëàòíàòà íà 
Íóìåíîðöèòå çàñåí÷èëè êàòî îáëàê ëú÷èòå íà çàëåçà. È íàêðàÿ Àð-
Ôàðàçîí ñòèãíàë ÷àê äî Áëàæåíîòî öàðñòâî Àìàí è áðåãîâåòå íà Âàëèíîð; 
àëà íàîêîëî âñå îùå òåãíåëà òèøèíà è ñúäáàòà âèñÿëà íà êîñúì. Çàùîòî 
íàêðàÿ Àð-Ôàðàçîí ñå ðàçêîëåáàë è áèë ãîòîâ äà ïîåìå îáðàòíî. Ñúðöåòî 
ìó ñå ñâèëî êàòî ïîãëåäíàë ñòèõíàëèòå áðåãîâå è âèäÿë òàì äà ñèÿå 
Òàíèêâåòèë - ïî-áÿë îò ñíÿã, ïî-ñòóäåí îò ñìúðòòà, áåçìúëâåí, 
íåïîêëàòèì è ñòðàøåí êàòî îòáëÿñúê îò ñâåòëèíàòà íà Èëóâàòàð. Àëà 
íàêðàÿ, îáçåò îò áåçìåðíà ãîðäîñò, òîé ñëÿçúë âúðõó áðåãà è îáÿâèë 
òèÿ çåìè çà ñâîè, àêî íèêîé íå èçëåçå äà ñå ñðàæàâà. È ìîãúùàòà 
íóìåíîðñêà àðìèÿ òðúãíàëà êúì âúðõà íà Òóíà, êúäåòî áèëè èçáÿãàëè 
âñè÷êè Åëäàðè.
Òîãàâà Ìàíâå îò Ïëàíèíàòà ïðèçîâàë Èëóâàòàð è Âàëàðèòå âðåìåííî ñå 
îòêàçàëè îò âëàñòòà ñè íàä Àðäà. À Èëóâàòàð ïîêàçàë ñâîÿòà ìîù è 
ïðîìåíèë ñàìàòà ñúùèíà íà ñâåòà; è çåéíàëà áåçäíà â ìîðåòî ìåæäó 
Íóìåíîð è Áåçñìúðòíèòå çåìè, òà âîäèòå íàõëóëè êúì íåÿ, ãðîõîòúò è 
ìúãëèòå îò áåçáðîé âîäîïàäè ñòèãíàëè ÷àê äî íåáåòî è öåëèÿò ñâÿò ñå 
ðàçòúðñèë. Âñè÷êè êîðàáè íà Íóìåíîðöèòå ðóõíàëè â áåçäíàòà è ìðà÷íèòå 
äúëáèíè ãè ïîãúëíàëè íàâåêè. À Àð-Ôàðàçîí è âîéñêàòà îò 
ïðîñòîñìúðòíè, ùî ñòúïèëè âúðõó Àìàí, áèëè ïîãðåáàíè ïîä ãðàìàäè îò 
ïàäàùè õúëìîâå; è ðàçêàçâàò, ÷å òàì ùå ëåæàò ïëåíåíè â Ïåùåðèòå íà 
çàáðàâàòà ÷àê äî Ïîñëåäíàòà áèòêà è Ñúäáîâíèÿ äåí.
Çåìèòå íà Àìàí è Åðåñåà ñòàíàëè íàâåêè íåäîñòúïíè çà õîðàòà. À 
Ïîäàðåíàòà çåìÿ Àíäîð, ñëàâíèÿò Íóìåíîð íà êðàëåòå, çâåçäíàòà Åëåíà 
íà Åàðåíäèë - òàçè ñòðàíà áèëà íàïúëíî óíèùîæåíà. Çàùîòî îñòðîâúò ñå 
íàìèðàë áëèçî äî ñòðàøíîòî áåäñòâèå è îñíîâèòå ìó ñå ñðóòèëè, òà 
ðóõíàë â ìðàêà è èç÷åçíàë çàâèíàãè. È äíåñ íà Çåìÿòà íå å îñòàíàëî 
íèòî åäíî êúò÷å, êîåòî äà ïîìíè äàëå÷íèòå âðåìåíà îòïðåäè ïîÿâàòà íà 
çëîòî. Çàùîòî Èëóâàòàð îòáëúñíàë Âåëèêèòå ìîðåòà çàïàäíî îò Ñðåäíàòà 
çåìÿ è Ïóñòèòå çåìè èçòî÷íî îò íåÿ, à ñåòíå ñúòâîðèë íîâè çåìè è 
ìîðåòà; è ñâåòúò ïîìðúêíàë, ïîíåæå Âàëèíîð è Åðåñåà ìó áèëè îòíåòè è 
ïðåíåñåíè â íåçðèìîòî öàðñòâî.
Â íåçíàåí çà õîðàòà ÷àñ âðúõëåòÿëà áåäàòà, òðèéñåò è äåâåò äíè ñëåä 
îòïëàâàíåòî íà êðàëñêèÿ ôëîò. Èçâåäíúæ îãúí áëèêíàë íàä Ìåíåëòàðìà, 
íàëåòÿë óðàãàíåí âÿòúð, íåáåòî è çåìÿòà ñå ðàçòðåñëè, õúëìîâåòå 
ðóõíàëè è Íóìåíîð ïîòúíàë â ìîðåòî çàåäíî ñ æåíèòå, äåöàòà, äåâîéêèòå 
è ãîðäåëèâèòå äàìè; è âñè÷êî â íåãî - ãðàäèíè, ÷åðòîçè, êóëè, 
ãðîáíèöè, áîãàòñòâà, íàêèòè, ãîáëåíè, êàðòèíè, ñêóëïòóðè, ñìÿõ, 
âåñåëèå, ìóçèêà, ìúäðîñò è çíàíèÿ - âñè÷êî òóé èç÷åçíàëî íàâåêè. Âñå 
ïî-âèñîêî ñå âäèãàëà íàä çåìèòå õëàäíàòà çåëåíà âúëíà, óâåí÷àíà ñ 
êîðîíà îò áÿëà ïÿíà è íàêðàÿ ïîãúëíàëà â ñâîÿòà ãðúä êðàëèöà Òàð-
Ìèðèåë, ïî-ïðåêðàñíà îò ñðåáðî, ñëîíîâà êîñò è ïåðëè. Òâúðäå êúñíî 
îïèòàëà òÿ äà èçáÿãà ïî ñòðúìíèòå ñòúëáè êúì ñâåùåíèÿ âðúõ 
Ìåíåëòàðìà; íàñòèãíàëè ÿ âîäèòå è ðåâÿùèÿò âÿòúð îòíåñúë ñåòíèÿ é 
âèê.
Íèêîé íå çíàå äàëè Àìàíäèë íàèñòèíà å ñòèãíàë äî Âàëèíîð è äàëè Ìàíâå 
å ÷óë ìîëáàòà ìó, íî òàêà èëè èíà÷å ìèëîñòòà íà Âàëàðèòå ñïàñèëà 
Åëåíäèë çàåäíî ñúñ ñèíîâåòå è ïðèâúðæåíèöèòå ìó îò ðàçðóõàòà íà îíçè 
äåí. Çàùîòî Åëåíäèë îñòàíàë â Ðîìåíà è ïðåíåáðåãíàë çàïîâåäòà äà 
òðúãíå ñ êðàëñêèÿ ôëîò; è êàòî èçáÿãàë îò âîéíèöèòå íà Ñàóðîí, êîèòî 
äîøëè äà ãî çàëîâÿò è îòìúêíàò êúì îãíåíèÿ îëòàð, òîé ñå êà÷èë íà 
êîðàáà è îòïëàâàë îò áðåãà. Òúé çåìèòå ãî çàùèòèëè îò ñòðàõîâèòèÿ 
âîäåí íàïîð êúì áåçäíàòà è ïúðâèÿ óäàð íà óðàãàíà. Àëà êîãàòî 
÷óäîâèùíàòà âúëíà ìèíàëà íàä Íóìåíîð è ãî ïîãúëíàëà, êîðàáèòå íà 
Åëåíäèë ñúùî áèëè îáðå÷åíè è òîé íàâÿðíî áè ñìåòíàë ãèáåëòà çà ïî-
ìàëêà ñêðúá, çàùîòî è íàé-ëþòàòà ñìúðò íå ìîæåëà äà å ïî-ñòðàøíà îò 
çàãóáàòà è ìúêèòå ïðåç îíçè äåí; íî ñâèðåïèÿò âÿòúð îò Çàïàäà íàëåòÿë 
ñ íåçàïîìíåíà ÿðîñò è ïîìåë êîðàáèòå êúì õîðèçîíòà; ñòèõèÿòà 
ðàçêúñàëà ïëàòíàòà, ïðå÷óïèëà ìà÷òèòå è ïîäìÿòàëà êëåòèòå õîðà êàòî 
ñëàìêè ïî êèïíàëèòå âîäè.
Äåâåò íà áðîé áèëè êîðàáèòå: ÷åòèðè çà Åëåíäèë, òðè çà Èñèëäóð è äâà 
çà Àíàðèîí; è ÷åðíèÿò óðàãàí ãè ïîäãîíèë îò çäðà÷à íà ñúäáàòà êúì 
íåïðîãëåäíèÿ ìðàê íà ñâåòà. Îò äúëáèíèòå ïîä òÿõ ñå íàäèãàë íåóêðîòèì 
ãíÿâ, âúëíèòå áèëè êàòî áÿãàùè ïëàíèíè ñ âåëè÷àâè ñíåæíè êîðîíè ñðåä 
ðàçïèëåíèòå îáëàöè è ïîäèð ìíîãî äíè áóðÿòà èçõâúðëèëà êîðàáèòå âúðõó 
áðåãîâåòå íà Ñðåäíàòà çåìÿ. À öÿëîòî êðàéáðåæèå è äîðè ïî-âúòðåøíèòå 
îáëàñòè íà çàïàäíèÿ ñâÿò áèëè ðàçðóøåíè è ïðîìåíåíè äî íåóçíàâàåìîñò 
ïî îíîâà âðåìå; çàùîòî ìîðåòàòà íàõëóëè êúì ñóøàòà è áðåãîâåòå 
ïîòúíàëè, ñòàðèòå îñòðîâè èç÷åçíàëè â áåçäíàòà è íîâè ñå ïîÿâèëè; 
õúëìîâå ñå ñãðîìîëÿñàëè è ðåêèòå ïîòåêëè ïî íîâè êîðèòà.


Ïî-êúñíî Åëåíäèë è íåãîâèòå ñèíîâå îñíîâàëè êðàëñòâà â Ñðåäíàòà çåìÿ; 
è ìàêàð òåõíèòå çíàíèÿ è óìåíèÿ äà áèëè ñàìî áëåä ñïîìåí çà îíóé, ùî 
ñúùåñòâóâàëî â Íóìåíîð ïðåäè èäâàíåòî íà Ñàóðîí, äèâèòå ïëåìåíà ïî 
ñâåòà ãè ïðèåëè êàòî âñåìîãúùè ìúäðåöè. Â äðóãè ïðåäàíèÿ å ðàçêàçàíî 
ìíîãî çà äåëàòà íà Åëåíäèëîâèòå ïîòîìöè ïðåç ñëåäâàùàòà åïîõà è 
áîðáàòà èì ñðåùó Ñàóðîí, êîÿòî îùå íå áèëà ïðèêëþ÷åíà.
Çàùîòî ñàìèÿò Ñàóðîí ñå ðàçòðåïåðèë îò áåçïðåäåëåí óæàñ ïðåä ãíåâà íà 
Âàëàðèòå è ñòðàõîâèòàòà ó÷àñò, õâúðëåíà îò Åðó íàä çåìè è ìîðåòà. Òóé 
íàäõâúðëÿëî äàæå íàé-ìðà÷íèòå ìó ïëàíîâå è íàäåæäè çà ãèáåë íà 
Íóìåíîðöèòå è òåõíèòå ãîðäè êðàëå. Ñåäíàë âúðõó ñâîÿ ÷åðåí òðîí 
íàñðåä õðàìà, Ñàóðîí ñå ðàçñìÿë çëîðàäî, êàòî ÷óë êàê ïðèçîâàâàò çà 
áèòêà òðúáèòå íà Àð-Ôàðàçîí; îùå âåäíúæ ñå ðàçñìÿë òîé, ùîì ÷óë 
òúòíåæà íà áóðÿòà; à êîãàòî çà òðåòè ïúò ñå ðàçñìÿë, ìèñëåéêè êàê ùå 
çàâëàäåå ñâåòà ñëåä ãèáåëòà íà Åäàèíèòå, èçâåäíúæ ñòèõèÿòà ãî 
âðúõëåòÿëà íàñðåä âåñåëèåòî è Ñàóðîí ïðîïàäíàë â áåçäíàòà çàåäíî ñ 
òðîíà è öåëèÿ õðàì. Àëà òîé íå áèë îò ïëúò è êðúâ êàòî 
ïðîñòîñìúðòíèòå ëþäå è ìàêàð ÷å çàãóáèë îíçè òåëåñåí îáëèê, â êîéòî 
èçâúðøèë òîëêîâà ìíîãî çëèíè, òà ïîäèð òóé âå÷å íèêîãà íå óñïÿë äà ñå 
ïðåäñòàâè çà êðàñèâ ïðåä ÷îâåøêèÿ âçîð, âñå ïàê äóõúò ìó ñå èçòðúãíàë 
îò äúëáèíèòå è ïîëåòÿë íàä ìîðåòî êàòî ñÿíêà è ÷åðåí âÿòúð, óñòðåìåí 
êúì Ìîðäîð â Ñðåäíàòà çåìÿ, êúäåòî áèë íåãîâèÿò äîì. Òàì âçåë îòíîâî 
âñåìîãúùèÿ ñè Ïðúñòåí è çàæèâÿë â êóëàòà Áàðàä-äóð ñðåä ìðàê è 
áåçìúëâèå, äîêàòî ñè ñúçäàë íîâ âèäèì îáðàç - èñòèíñêî âúïëúùåíèå íà 
ëóêàâñòâîòî è íåíàâèñòòà; è â òîçè ìó îáëèê ìàëöèíà èìàëè ñèëè äà 
óñòîÿò ïðåä Îêîòî íà Ñàóðîí Ñòðàøíè.
Àëà òîâà âå÷å íå âëèçà â ëåãåíäàòà çà ïîòúâàíåòî íà Íóìåíîð, êîÿòî 
ïðèâúðøâà äîòóê. Äàæå èìåòî íà îíàÿ çåìÿ å çàãèíàëî è ïîäèð âðåìå 
õîðàòà íå ãîâîðåëè íèòî çà Åëåíà, íèòî çà îòíåòèÿ äàð Àíäîð èëè çà 
ïðåêðàñíèÿ Íóìåíîð êðàé ïðåäåëèòå íà ñâåòà; íî êîë÷åì ïîãëåäíåëè êúì 
Çàïàäà ñ êîïíåæ â ñúðöàòà, èçãíàíèöèòå èçðè÷àëè èìåòî íà ïîòúíàëàòà 
ñòðàíà Ìàð-íó-Ôàëìàð èëè îùå Àêàëàáåò, ùî îçíà÷àâà íèçâåðãíàòà çåìÿ, 
à íà åëôè÷åñêè åçèê ñå ïðîèçíàñÿ Àòàëàíòå.

Ñðåä Èçãíàíèöèòå ìíîçèíà âÿðâàëè, ÷å âúðõúò íà Íåáåñíàòà êîëîíà 
Ìåíåëòàðìà íå ïîòúíàë çàâèíàãè, à îòíîâî ñå èçäèãíàë íàä âúëíèòå êàòî 
ñàìîòåí îñòðîâ ñðåä áåçêðàÿ; çàùîòî îíîâà ìÿñòî áèëî ñâåùåíî è äàæå 
ïî âðåìåòî íà Ñàóðîí íèêîé íå äðúçíàë äà ãî îñêâåðíè. À ñëåä âðåìå 
íÿêîè îò ïîòîìöèòå íà Åàðåíäèë ñå îïèòàëè äà ãî òúðñÿò, òúé êàòî 
ïîçíàâà÷èòå íà äðåâíè ïðåìúäðîñòè òâúðäåëè, ÷å íÿêîãà îò Ìåíåëòàðìà 
íàé çîðêèòå ëþäå ìîæåëè äà çúðíàò êàê â äàëå÷èíàòà ñå ìåðæåëåå 
Áåçñìúðòíàòà çåìÿ. Çàùîòî äîðè è ñëåä ñòðàøíàòà ãèáåë ñúðöàòà íà 
Äóíåäàíöèòå ïðîäúëæàâàëè äà ñå ñòðåìÿò íà çàïàä; è ìàêàð äà çíàåëè 
òâúðäî, ÷å ñâåòúò ñå å ïðîìåíèë, òå êàçâàëè: "Àâàëîíå å èç÷åçíàë îò 
ëèöåòî íà Çåìÿòà, îòíåò íè å ïðåêðàñíèÿò Àìàí è íå ìîãàò äà áúäàò 
îòêðèòè òèÿ çåìè ñðåä äíåøíèÿ ìðà÷åí ñâÿò. Àëà íÿêîãà ãè å èìàëî, 
çíà÷è âñå îùå ñúùåñòâóâàò â èñòèíñêîòî, öÿëîñòíî ìèðîçäàíèå, êàêòî å 
áèëî ñúòâîðåíî â ñàìîòî íà÷àëî."
Çàùîòî Äóíåäàíöèòå âÿðâàëè, ÷å äîðè è ïðîñòîñìúðòíèòå ëþäå, àêî áúäàò 
áëàãîñëîâåíè, ìîãàò äà çúðíàò äðóãè âðåìåíà îòâúä îíèÿ, êúì êîèòî ãè 
ïðèêîâàâà òëåííîòî òÿëî; è âå÷íî êîïíååëè äà èçáÿãàò îò ñÿíêàòà íà 
èçãíàíèåòî è äà âèäÿò ïîíå çà ìèã ñâåòëèíàòà, ùî íèêîãà íå ãàñíå; òúé 
áèëî, ïîíåæå ñêðúáíàòà ìèñúë çà ñìúðòòà ïðîäúëæèëà äà ãè ïðåñëåäâà è 
çàä ìîðåòî. Çàòîâà íàé-ïðîñëàâåíèòå ìîðÿöè ñðåä òÿõ âå÷íî òúðñåëè èç 
ïóñòèííèòå ìîðåòà ñ íàäåæäàòà äà äîñòèãíàò îñòðîâ Ìåíåëòàðìà è äà 
çúðíàò îòòàì äðåâíîòî âåëè÷èå. Íî òàêà è íå ãî îòêðèëè. Êîëêîòî è 
íàäàëå÷å äà ïëàâàëè, îòêðèâàëè ñàìî íîâè çåìè è âèæäàëè, ÷å ñà êàòî 
êàòî äðóãèòå, òîåñò ïîäâëàñòíè íà ñìúðòòà. À êîèòî ïðîäúëæàâàëè äà 
ïëàâàò îùå ïî-íàäàëå÷, íå ïîñòèãàëè íèùî äðóãî, îñâåí äà îáèêîëÿò 
Çåìÿòà è äà ñå çàâúðíàò èçòîùåíè ïàê òàì, îòêúäåòî ñà òðúãíàëè; è 
êàçâàëè: "Âñè÷êè ïúòèùà âå÷å ñà êðèâè."
Òúé â ïî-ñåòíåøíè äíè ÷ðåç êîðàáîïëàâàíå, ìúäðîñò è çâåçäîáðîéñòâî 
êðàëåòå ÷îâåøêè óçíàëè, ÷å ñâåòúò íàèñòèíà å ñòàíàë êðúãúë; àëà 
âúïðåêè òóé íà Åëäàðèòå âñå îùå áèëî ðàçðåøåíî àêî æåëàÿò, äà 
îòïëàâàò êúì Äðåâíèÿ Çàïàä è Àâàëîíå. Çàòîâà ìúäðåöèòå ñðåä ëþäåòå 
êàçâàëè, ÷å Ïðàâèÿò ïúò òðÿáâà íåéäå äà ñúùåñòâóâà çà îíèÿ, íà êîèòî 
å äàäåíî äà ãî îòêðèÿò. È ó÷åëè äðóãèòå, ÷å òàì, êúäåòî íîâèÿò ñâÿò 
ñå èçâèâà íàäîëó, äðåâíèÿò ïúò êúì ñïîìåíà çà èçãóáåíèÿ Çàïàä 
ïðîäúëæàâà ïðàâî íàïðåä êàòî âåëè÷àâ è íåâèäèì ìîñò, ïðåêîñÿâà 
æèâîòâîðíèÿ âúçäóõ (êîéòî äíåñ å èçêðèâåí êàêòî öåëèÿ ñâÿò) è ïðåñè÷à 
Èëìåí, êúäåòî íåçàùèòåíàòà ïëúò ìèãîì çàãèâà, çà äà ñòèãíå äî 
Ñàìîòíèÿ îñòðîâ Òîë Åðåñåà, à ìîæå áè è îòâúä íåãî - ÷àê äî Âàëèíîð, 
îòêúäåòî Âàëàðèòå ïðîäúëæàâàò òúðïåëèâî äà ãëåäàò êàê ñå ðàçâèâà 
èñòîðèÿòà íà òîçè ñâÿò. À ïî ìîðñêèòå áðåãîâå ñå ðàçíåñëè ñëóõîâå è 
ïðåäàíèÿ çà ìîðÿöè è ëþäå çàãóáåíè ñðåä áåçêðàÿ, êîèòî ïî âîëÿòà íà 
ñúäáàòà èëè ïî ìèëîñòòà íà Âàëàðèòå îòêðèâàëè Ïðàâèÿ ïúò è âèæäàëè 
êàê ëèöåòî íà ñâåòà ïîòúâà äàëå÷å ïîä òÿõ, à íàêðàÿ ñòèãàëè äî 
ãðåéíàëèÿ ïðèñòàí íà Àâàëîíå èëè äîðè äî ïîñëåäíèòå áðåãîâå íà Àìàí è 
òàì, ïðåäè äà óìðàò, ñúçèðàëè ñòðàõîâèòàòà è ïðåêðàñíà Áÿëà ïëàíèíà.





ÇÀ ÂÑÅÂËÀÑÒÍÈÒÅ ÏÐÚÑÒÅÍÈ
È ÒÐÅÒÀÒÀ ÅÏÎÕÀ

Â ÊÎßÒÎ ÈÄÂÀ ÊÐÀßÒ ÍÀ ÒÈß ËÅÃÅÍÄÈ


Â äðåâíè âðåìåíà ñðåä Ìàÿðèòå èìàëî åäèí íà èìå Ñàóðîí, êîãîòî 
Ñèíäàðèòå îò Áåëåðèàíä íàðåêëè Ãîðòàóð. Ñëåä ñúòâîðåíèåòî íà Àðäà 
Ìåëêîð ãî ïðèâëÿêúë íà ñâîÿ ñòðàíà è òîé-ñòàíàë íàé-ìîãúù, íàé-
äîâåðåí è íàé-îïàñåí îò âñè÷êèòå ñëóãè íà Âðàãà, ïîíåæå óìååë äà ñå 
ïðåîáðàçÿâà è äúëãî óñïÿâàë äà ñå ÿâÿâà ïðåä ëþäåòå â òúé ïðåêðàñåí è 
âåëè÷àâ îáëèê, ÷å íåðÿäêî ïîäëúãâàë è íàé-íåäîâåð÷èâèòå.
Êîãàòî Ìîðãîò áèë íèçâåðãíàò è ðóõíàëè êóëèòå íà Òàíãîðîäðèì, Ñàóðîí 
îòíîâî íàäÿíàë íàé-ïðåëåñòíèÿ ñè îáðàç, ïðåêëîíèë ñå ïðåä Åîíâå, 
ïðàòåíèêà íà Ìàíâå è ñ òúðæåñòâåíà êëåòâà îòõâúðëèë âñè÷êè ìèíàëè 
çëîäåÿíèÿ. È íÿêîè ñìÿòàò, ÷å èçïúðâîì òóé íå áèëî ïðèòâîðñòâî, à 
Ñàóðîí èñêðåíî ñå ðàçêàéâàë, ìàêàð è ñàìî îò ñòðàõ, ïîíåæå ñå áèë 
ñòúïèñàë îò ïàäåíèåòî íà Ìîðãîò è ñòðàõîâèòèÿ ãíÿâ íà Çàïàäíèòå 
Âëàñòåëèíè. Àëà Åîíâå íÿìàë âëàñò ñàì äà ïðîùàâà íà ðàâíèòå íåìó è 
ïîâåëèë íà Ñàóðîí äà ñå çàâúðíå â Àìàí, çà äà ÷óå ïðèñúäàòà ñè îò 
Ìàíâå. Çàñðàìèë ñå òîãàâà Ñàóðîí è íå ïîæåëàë äà ñå âðúùà ïîçîðíî, 
òàì êúäåòî ãî ÷àêàëà íåçíàéíà ïðèñúäà îò Âàëàðèòå - ìîæå áè 
ìíîãîâåêîâíî ðîáñòâî, çà äà äîêàæå äîáðàòà ñè âîëÿ; ãîðäåëèâ áèë òîé, 
çàùîòî ïîä âëàñòòà íà Ìîðãîò ñàì ïðèäîáèë íå÷óâàíà ìîù. Çàòóé êîãàòî 
Åîíâå ñè òðúãíàë, Ñàóðîí ñå óêðèë â Ñðåäíàòà çåìÿ; è ïàê ñå çàâúðíàë 
êúì çëîòî, ñ êîåòî Ìîðãîò ãî áèë îáâúðçàë êàòî ñ æåëåçíè îêîâè.


Ïî âðåìå íà Âåëèêàòà áèòêà è ïàäàíåòî íà Òàíãîðîäðèì öÿëàòà çåìÿ ñå 
ðàçòúðñèëà â ÷óäîâèùíè ãúð÷îâå, à Áåëåðèàíä áèë ðàçáèò è îïóñòîøåí; 
íà ñåâåð è çàïàä ãîëåìè ïàð÷åòà îò ñóøàòà èç÷åçíàëè ïîä âîäèòå íà 
Âåëèêîòî ìîðå. Íà èçòîê, â Îñèðèàíä, ñêàëíèòå ñòåíè íà Åðåä Ëóèí ñå 
ðàçöåïèëè è ñðåä òÿõ çåéíàë îãðîìåí ïðîëîì, ïî êîéòî îòêúì þã íàõëóëî 
ìîðåòî. Â òîçè çàëèâ ïî íîâîòî ñè êîðèòî ñå âëèâàëà ðåêàòà Ëóí è 
õîðàòà ãî íàðåêëè Ëóííèÿ çàëèâ. Íÿêîãà Íîëäîðèòå áèëè íàçîâàëè îíèÿ 
çåìè Ëèíäîí è èìåòî ñå ñúõðàíèëî; òàì ïðîäúëæèëè äà æèâåÿò ìíîçèíà 
Åëäàðè, êîèòî âñå îùå íå èñêàëè äà íàïóñíàò Áåëåðèàíä, íàñèòåí ñúñ 
ñïîìåíè çà äðåâíèòå èì ïîäâèçè. Ôèíãîíîâèÿò ñèí Ãèë-ãàëàä áèë òåõåí 
êðàë è ïðè íåãî æèâååë Åëðîíä Ïîëóåëô, ñèí íà Åàðåíäèë Ìîðåïëàâàòåëÿ 
è áðàò íà ïúðâèÿ íóìåíîðñêè êðàë Åëðîñ.
Ïî áðåãîâåòå íà Ëóííèÿ çàëèâ åëôèòå èçãðàäèëè ïðèñòàíèùà è ãè íàðåêëè 
ñ îáùîòî èìå Ìèòëîíä; òàì ïðèþòÿâàëè ñâîèòå êîðàáè, ïîíåæå çàëèâèòå 
áèëè óäîáíè è òèõè. Ïîíÿêîãà Åëäàðèòå âäèãàëè ïëàòíà îò Ñèâèòå çàëèâè 
è ñå óñòðåìÿâàëè íà çàïàä, çà äà èçáÿãàò îò ìðàêà íà çåìíèòå äíè; 
çàùîòî ïî áëàãîâîëåíèå íà Âàëàðèòå âñå îùå ìîæåëè Ïúðâîðîäíèòå äà 
îòêðèâàò Ïðàâèÿ ïúò è äà ñå çàâðúùàò ïðè ñâîèòå áëèçêè â Åðåñåà è 
Âàëèíîð îòâúä çàîáëåíèòå ìîðåòà.
Ïðåç îíàçè åïîõà äðóãè Åëäàðè ïðåêîñèëè õðåáåòà íà Åðåä Ëóèí è 
íàâëåçëè â çåìèòå çàä íåãî. Ñðåä òÿõ ïîâå÷åòî áèëè Òåëåðè, îöåëåëè îò 
ãèáåëòà íà Äîðèàò è Îñèðèàíä; è çàåäíî ñ Ãîðñêèòå åëôè îñíîâàëè 
êðàëñòâà èç ïëàíèíè è ãîðè íàäàëå÷ îò ìîðåòî, çà êîåòî îáà÷å 
ïðîäúëæàâàëè äà êîïíåÿò äúëáîêî â ñúðöàòà ñè. Íî ñàìî â Åðåãèîí, 
íàðè÷àí îò õîðàòà Çåëåíèêîâ êðàé, åëôèòå îò íîëäîðñêè ïðîèçõîä óñïåëè 
äà ñúçäàäàò òðàéíî êðàëñòâî îòâúä Åðåä Ëóèí. Åðåãèîí ñå íàìèðàë áëèçî 
äî ñëàâíèÿ ãðàä íà äæóäæåòàòà, íàðè÷àí îò òÿõ Õàçàä-äóì, à îò åëôèòå 
Õàäõîäðîíä è ïî-êúñíî Ìîðèÿ. Îò åëôè÷åñêèÿ ãðàä Îñò-èí-Åäèë ãëàäúê 
êàìåíåí ïúò âîäåë äî çàïàäíàòà ïîðòà íà Õàçàä-äóì, çàùîòî òàì ìåæäó 
åëôè è äæóäæåòà ñå çàðîäèëà íåçàïîìíåíî êðåïêà äðóæáà, êîÿòî 
îáîãàòèëà è äâàòà íàðîäà. Â Åðåãèîí ìàéñòîðèòå îò Ãâàèò-è-Ìèðäàèí 
(êîåòî îçíà÷àâà çàäðóãà íà çëàòàðèòå) íàäìèíàëè è íàé-èçêóñíèòå 
äðåâíè òâîðöè, îñâåí íåïîâòîðèìèÿ Ôåàíîð; à íàé-âåëèê ìàéñòîð ñðåä 
òÿõ áèë Êåëåáðèìáîð, ñèí Êóðóôèíîâ, êîéòî ñå îòðåêúë îò áàùà ñè è 
îñòàíàë â Íàðãîòðîíä ñëåä èçãîíâàíåòî íà Êåëåãîðì è Êóðóôèí, êàêòî å 
ðàçêàçàíî â "Êóåíòà Ñèëìàðèëèîí".


Äúëãè ãîäèíè â Ñðåäíàòà çåìÿ öàðóâàë ìèð; àëà ïîâå÷åòî çåìè áèëè äèâè 
è çàïóñòåëè. Ìíîçèíà åëôè ïðîäúëæàâàëè äà æèâåÿò òúé, êàêòî áèëè 
ïðèâèêíàëè îò íàé-äðåâíè âðåìåíà - ñêèòàëè âîëíî èç íåîáÿòíèòå 
îáëàñòè äàëå÷ îò ìîðåòî; àëà òå áèëè îò Àâàðèòå, çà êîèòî ïîäâèçèòå 
íà Áåëåðèàíä ñè îñòàâàëè ñàìî ìúëâà, à Âàëèíîð - èìå íà äàëå÷íà 
ñòðàíà. Íà þã è íà èçòîê ÷îâåøêèòå ïëåìåíà ñå ìíîæàëè; è ÷ðåç 
óñèëèÿòà íà Ñàóðîí ïîâå÷åòî îò òÿõ ñå ïðåêëîíèëè ïðåä çëîòî.
Êàòî âèäÿë çàïóñòåëèÿ ñâÿò, Ñàóðîí òàéíî ñè ðåêúë, ÷å Âàëàðèòå ñëåä 
ïîáåäàòà íà Ìîðãîò ïàê ñà çàáðàâèëè Ñðåäíàòà çåìÿ; è ãîðäîñòòà ìó 
îòíîâî ñå ðàçèãðàëà. Ãëåäàë ñ íåíàâèñò Åëäàðèòå è ñå áîÿë îò 
Íóìåíîðöèòå, êîèòî ïîíÿêîãà âîäåëè ñâîèòå êîðàáè êúì áðåãîâåòå íà 
Ñðåäíàòà çåìÿ; àëà äúëãî óêðèâàë òàÿ îìðàçà è ñàìî äúëáîêî â ñúðöåòî 
ñè êðîÿë ÷åðíè çàìèñëè.
Îòêðèë, ÷å îò âñè÷êè íàðîäè íà ñâåòà íàé-ïîäàòëèâè ñà õîðàòà; äúëãî 
îáà÷å ñå ìú÷èë äà ïðèâëå÷å åëôèòå íà ñâîÿ ñòðàíà, ïîíåæå çíàåë, ÷å 
Ïúðâîðîäíèòå ïðèòåæàâàò íàé-ãîëÿìà ìîù; áðîäåë ñðåä òÿõ íàäëúæ è 
íàøèð, à îáëèêúò ìó âñå îùå ïîäìàìâàë ñ ëúæîâíà ìúäðîñò è õóáîñò. 
Ñàìî â Ëèíäîí íèòî âåäíúæ íå ñòúïèë, çàùîòî êðàë Ãèë-ãàëàä è Åëðîíä 
íå ñå äîâåðÿâàëè íà ïðèâèäíàòà ìó êðàñîòà è ìàêàð ÷å íå çíàåëè êîé å 
âñúùíîñò, íå ãî äîïóñíàëè ïî ñâîèòå çåìè. Àëà äðóãàäå åëôèòå ãî 
ïîñðåùàëè ðàäóøíî è ìàëöèíà îò òÿõ ñå âñëóøâàëè â ïðåäóïðåæäåíèÿòà íà 
âåñòîíîñöèòå îò Ëèíäîí; çàùîòî Ñàóðîí ñè áèë èçáðàë íîâîòî èìå 
Àíàòàð, ùî çíà÷è ïîâåëèòåë íà äàðîâåòå è îòíà÷àëî âñè÷êè èìàëè ïîëçà 
îò äðóæáàòà ñ íåãî. À òîé èì êàçâàë:
- Óâè, ïå÷àëíà å ñëàáîñòòà íà âåëèêèòå! Ìîãúù êðàë å Ãèë-ãàëàä è 
ïðåìúäúð å ñëàâíèÿò Åëðîíä, àëà âúïðåêè òóé íå æåëàÿò äà ìè ïîìîãíàò 
â òåæêèÿ òðóä. Íèìà íå æåëàÿò äà âèäÿò è äðóãèòå çåìè òúé ÷åñòèòè, 
êàêòî å òÿõíîòî êðàëñòâî? Òà çàùî äà îñòàâà Ñðåäíàòà çåìÿ íàâåêè 
ïóñòà è ìðà÷íà, ùîì åëôèòå ìîãàò äà ÿ íàïðàâÿò ïðåêðàñíà êàòî Åðåñåà, 
à òîêó-âèæ è êàòî Âàëèíîð? À ùîì ñòå ìîãëè äà ñå âúðíåòå íàòàì, íî íå 
ñòå ãî ñòîðèëè, çíà÷è è âèå êàòî ìåí îáè÷àòå òàÿ ñòðàíà. Íå å ëè 
òîãàâà íàøà ïúðâà çàäà÷à äà ñå òðóäèì çàäðóæíî çà íåéíîòî îáîãàòÿâàíå 
è çà âúçõîäà íà âñè÷êè åëôè÷åñêè ðîäîâå, ùî ñå ñêèòàò áåçäîìíè, òà 
íàêðàÿ äà ñå èçðàâíèì ñúñ çàäìîðñêèòå âúðõîâå íà ìîãúùåñòâî è 
ïðåìúäðîñò?
Â Åðåãèîí ñå ïðèåìàëè íàé-îõîòíî ñúâåòèòå íà Ñàóðîí, òúé êàòî ïî îíèÿ 
ìåñòà åëôèòå íåïðåñòàííî æàäóâàëè äà ïîñòèãàò âñå íîâè è íîâè 
òúíêîñòè â ñâîÿ òðóä. À è ñúðöàòà èì áèëè íåñïîêîéíè îòêàêòî îòêàçàëè 
äà ñå çàâúðíàò êúì Çàïàäà, çàùîòî îáè÷àëè Ñðåäíàòà çåìÿ è æåëàåëè äà 
îñòàíàò íà íåÿ, àëà â ñúùîòî âðåìå áëåíóâàëè çà áëàæåíñòâîòî íà îíèÿ, 
êîèòî ÿ íàïóñíàëè. Çàòîâà ñå âñëóøàëè â ñëîâàòà íà Ñàóðîí è ìíîãî 
íåùà óçíàëè îò íåãî, ïîíåæå çíàíèÿòà ìó íàèñòèíà áèëè íåñðàâíèìè. Â 
îíèÿ äíè èçêóñíèòå êîâà÷è îò Îñò-èí-Åäèë íàäìèíàëè ñàìèòå ñåáå ñè; à 
íàêðàÿ çàìèñëèëè è ñúòâîðèëè Âñåâëàñòíèòå Ïðúñòåíè. Íî Ñàóðîí 
ðúêîâîäåë òåõíèÿ òðóä è ñëåäÿë âñè÷êî, ùî âúðøåëè; çàùîòî æåëàåë äà 
õâàíå åëôèòå â áåçìèëîñòíà ïðèìêà è äà ãè ïîä÷èíè íà ñâîÿòà âîëÿ.
Ìíîãî ïðúñòåíè ñúçäàëè åëôèòå; àëà Ñàóðîí òàéíî èçêîâàë Åäèíñòâåíèÿ 
Ïðúñòåí, êîéòî âëàäååë âñè÷êè îñòàíàëè è ìîùòà èì áèëà îáâúðçàíà ñ 
íåãîâàòà, ïîä÷èíÿâàëà ìó ñå èçöÿëî è ùÿëà äà òðàå ñàìî äîêàòî òîé 
ñúùåñòâóâà. È ãîëÿìà ÷àñò îò ñèëàòà è âîëÿòà íà Ñàóðîí ïðåìèíàëà â 
òîçè Åäèíñòâåí Ïðúñòåí; çàùîòî ìîãúùåñòâîòî íà åëôè÷åñêèòå ïðúñòåíè 
áèëî îãðîìíî, òà ñàìî îùå ïî-âåëèêî âúëøåáñòâî ìîæåëî äà ãè îâëàäåå; 
è Ñàóðîí èçêîâàë Ïðúñòåíà â ïëàìúöèòå íà Îãíåíàòà ïëàíèíà ñðåä 
Ñòðàíàòà íà Ñÿíêàòà. È äîêàòî íîñåë Åäèíñòâåíèÿ, òîé ìîæåë äà óñåùà 
âñè÷êî, êîåòî ñå âúðøè ÷ðåç îñòàíàëèòå ïðúñòåíè, äà âèæäà è óïðàâëÿâà 
äàæå ìèñëèòå íà îíèÿ, ùî ãè íîñÿò.
Íî åëôèòå íå áèëè ÷àê òîëêîâà ëåêîâåðíè. Ùîì Ñàóðîí íàäÿíàë 
Åäèíñòâåíèÿ íà ïðúñòà ñè, òå óñåòèëè; ðàçïîçíàëè ãî è ðàçáðàëè, ÷å 
èñêà äà ñòàíå ãîñïîäàð êàêòî íà òÿõ, òúé è íà âñè÷êî, êîåòî âúðøàò. 
Ãíåâíè è ðàçòðåâîæåíè, òå áúðçî ñâàëèëè ïðúñòåíèòå. À Ñàóðîí ñå 
ðàçÿðèë, êàòî âèäÿë, ÷å íå å óñïÿë äà èçìàìè åëôèòå; è îòêðèòî èì 
îáÿâèë âîéíà, íàñòîÿâàéêè âñè÷êè ïðúñòåíè äà ìó áúäàò ïðåäàäåíè, òúé 
êàòî åëôè÷åñêèòå êîâà÷è íå áèõà ìîãëè äà ãè ñúòâîðÿò áåç íåãîâèòå 
çíàíèÿ è ñúâåòè. Åëôèòå îáà÷å èçáÿãàëè è ñúõðàíèëè â äúëáîêà òàéíà 
òðè îò ñâîèòå ïðúñòåíè.
Òèÿ Òðè áèëè èçêîâàíè ïîñëåäíè è ïðèòåæàâàëè íàé-âåëèêî ìîãúùåñòâî. 
Íàðåêëè ãè Íàðèÿ, Íåíèÿ è Âèëèÿ, òîåñò Ïðúñòåíè íà Îãúíÿ, Âîäàòà è 
Âúçäóõà è áèëè óêðàñåíè ñ ðóáèí, åëìàç è ñàïôèð; è îò âñè÷êè 
åëôè÷åñêè ïðúñòåíè Ñàóðîí íàé-ìíîãî æàäóâàë äà ïðèòåæàâà òÿõ, çàùîòî 
íîñèòåëèòå èì ìîæåëè äà âúçïèðàò ðàçðóõàòà íà âðåìåòî è äà èçöåëÿâàò 
óìîðàòà íà ñâåòà. Íî íå ìîæåë äà ãè îòêðèå, ïîíåæå áèëè ïðåäàäåíè â 
ðúöåòå íà òðèìàòà íàé-ïðåìúäðè, êîèòî óêðèëè Ïðúñòåíèòå è âå÷å íèêîãà 
íå ãè óïîòðåáèëè îòêðèòî äîêàòî Åäèíñòâåíèÿ îñòàâàë ó Ñàóðîí. Çàòîâà 
Òðèòå ñå ñúõðàíèëè íåîñêâåðíåíè, òúé êàòî Êåëåáðèìáîð ãè áèë èçêîâàë 
ñàì è ðúêàòà íà Ñàóðîí íèòî âåäíúæ íå ãè äîêîñíàëà; àëà äîðè è òå 
áèëè ïîäâëàñòíè íà Åäèíñòâåíèÿ.
Îò îíîâà âðåìå íå ñòèõíàëà âîéíàòà ìåæäó åëôèòå è Ñàóðîí; Åðåãèîí ñå 
ïðåâúðíàë â ïóñòîø, Êåëåáðèìáîð çàãèíàë, à ïîðòèòå íà Ìîðèÿ ñå 
çàòâîðèëè íàâåêè. Ïàê òîãàâà Åëðîíä Ïîëóåëô èçãðàäèë ñâîÿ äîì-êðåïîñò 
Èìëàäðèñ, íàðè÷àí îò õîðàòà Ëîìèäîë; è äúëãî èçòðàÿë òîçè äîì. Íî 
Ñàóðîí ñáðàë â ñâîè ðúöå âñè÷êè äðóãè Ïðúñòåíè íà Âñåâëàñòèåòî; è ãè 
ïðåäëîæèë íà äðóãè íàðîäè îò Ñðåäíàòà çåìÿ, êàòî ñå íàäÿâàë ïî òîçè 
íà÷èí äà ïîêîðè îíèÿ, ùî ëàìòÿò çà òàéíî è çàáðàíåíî ìîãúùåñòâî. 
Ñåäåì ïðúñòåíà äàë íà äæóäæåòàòà; à íà õîðàòà äàë äåâåò, çàùîòî è 
òóê, êàêòî âúâ âñè÷êî äðóãî, òå ñå îêàçàëè íàé-ïîäàòëèâè íà âîëÿòà 
ìó. È âúâ âñè÷êè ïðúñòåíè îñâåí Òðèòå âñåëèë Ñàóðîí ñâîåòî òàéíî 
êîâàðñòâî (à òîâà íå áèëî òðóäíî, ïîíåæå èìàë äÿë â òÿõíîòî 
ñúçäàâàíå) è ïðîêëÿòèå ïàäíàëî íàä òÿõ, òà â êðàéíà ñìåòêà âèíàãè 
ïîãóáâàëè ñâîÿ íîñèòåë. Äæóäæåòàòà îáà÷å ñå îêàçàëè óïîðèòè è 
íåïîêîðíè; òå îòêðàé âðåìå íå òúðïÿò ÷óæäà âîëÿ è óìåëî óêðèâàò 
ñâîèòå ìèñëè, à êðåïêèòå èì òåëà íå ìîãàò äà áúäàò ïðåâúðíàòè â 
ñåíêè. Ñâîèòå ïðúñòåíè èçïîëçâàëè ñàìî çà ïðèäîáèâàíå íà áîãàòñòâà; 
àëà ñúðöàòà èì ñòàíàëè ãíåâëèâè è àë÷íè, à äîðè è ñàìî îò òóé  
ïðîèçòåêëè íàñåòíå ìíîãî áåäè â ïîëçà íà Ñàóðîí. Ðàçêàçâàò, ÷å â 
äðåâíè âðåìåíà âñÿêà îò ëåãåíäàðíèòå Ñåäåì ñúêðîâèùíèöè íà òåõíèòå 
êðàëå áèëà ñúòâîðåíà ñ ïîìîùòà íà çëàòåí ïðúñòåí; àëà òèÿ 
ñúêðîâèùíèöè îòäàâíà ñà ðàçãðàáåíè è äðàêîíèòå ãè ïîãúëíàëè, òà íÿêîè 
îò Ñåäåìòå Ïðúñòåíà èç÷åçíàëè â òåõíèÿ îãúí, à äðóãè Ñàóðîí óñïÿë äà 
ñè âúçâúðíå.
Õîðàòà ñå îêàçàëè íàé-óÿçâèìè çà õèòðèíèòå. Îíèÿ, ùî ñè ñëóæåëè ñ 
Äåâåòòå Ïðúñòåíà, ñòàíàëè íàé-ìîãúùè ñðåä äðåâíèòå êðàëå, ÷àðîäåè è 
ïúëêîâîäöè. Èçâîþâàëè ñëàâà è íåñìåòíè áîãàòñòâà, àëà âñè÷êî òóé ãè 
âîäåëî êúì ïîãèáåë. Èçãëåæäàëî, ÷å ñà íàäàðåíè ñ âå÷åí æèâîò, íî 
ñêîðî òîçè æèâîò ñå ïðåâðúùàë â íåïîñèëåí òîâàð. Êîãàòî æåëàåëè, 
ìîæåëè äà êðà÷àò íåâèäèìè îò ïðîñòîñìúðòíè î÷è èç òîçè íàø ñâÿò ïîä 
ñëúíöåòî, à ñàìè âèæäàëè íåùà îò íåäîñòúïíèÿ íàì îòâúäåí ìèð; àëà 
÷åñòî ñúçèðàëè ñàìî ïðèçðàöè è çàáëóäè, ïðàòåíè îò Ñàóðîí. È åäèí ïî 
åäèí, ðàíî èëè êúñíî, â çàâèñèìîñò îò âðîäåíàòà èì ñèëà è 
ïúðâîíà÷àëíèòå çëè èëè äîáðè íàìåðåíèÿ, òå ïîïàäàëè ïîä ÿðåìà íà ñâîÿ 
ïðúñòåí è ñòàâàëè ðîáè íà Åäèíñòâåíèÿ êîéòî áèë ó Ñàóðîí. Òîãàâà 
ïðåêðà÷âàëè â öàðñòâîòî íà ñåíêèòå è áðîäåëè ïî ñâåòà íåâèäèìè çà 
êîãîòî è äà áèëî, îñâåí çà îíçè, ùî íîñåë Ïðúñòåíà-ïîâåëèòåë. Òîâà 
áèëè Äóõîâåòå íà Ïðúñòåíà, íàðå÷åíè Íàçãóëè - íàé-ñòðàøíè ñðåä 
ñëóãèòå íà Âðàãà; ìðàê áðîäåë ïî òåõíèòå ñòúïêè è ãëàñîâåòå èì áèëè 
ãëàñîâå íà ñìúðòòà.
À ãîðäåëèâàòà àë÷íîñò íà Ñàóðîí ñå ðàçðàñíàëà íåèìîâåðíî, òà ðåøèë äà 
ñòàíå ïîâåëèòåë íà öÿëàòà Ñðåäíà çåìÿ, äà óíèùîæè åëôèòå è àêî å 
âúçìîæíî, äà òëàñíå Íóìåíîð êúì ãèáåë. Íå òúðïÿë âå÷å íè ñâîáîäà, íè 
÷óæäà âîëÿ è ñå îáÿâèë çà Âëàñòåëèí íà ñâåòà. Âñå îùå óìååë äà ñå 
ïðåîáðàçÿâà, òúé ÷å ïðè íóæäà çíàåë êàê äà çàáëóäè ÷îâåøêèÿ âçîð è äà 
ñå ïðåäñòàâè çà äîñòîëåïåí è ìúäúð. Àëà âèíàãè ïðåäïî÷èòàë äà âëàñòâà 
÷ðåç ñòðàõ è æåñòîêîñò; è îíèÿ, êîèòî ñúçðåëè êàê ñÿíêàòà ìó îáãðúùà 
ñâåòà, ãî íàðåêëè Ìðà÷åí âëàäåòåë èëè ïðîñòî Âðàã; ñáðàë òîé ïîä 
ñâîÿòà âëàñò âñè÷êè çëè òâàðè îò Ìîðãîòîâî âðåìå, êîèòî áèëè îöåëåëè 
ïî çåìÿòà èëè ïîä íåÿ, à îðêèòå ñòàíàëè íåãîâ ïîêîðåí íàðîä è ñå 
ìíîæàëè êàòî ìóõè. Òúé çàïî÷íàëè ×åðíèòå ãîäèíè, íàðè÷àíè îò åëôèòå 
Âðåìå íà áÿãñòâî. Ïðåç îíèÿ äíè ìíîçèíà åëôè îò Ñðåäíàòà çåìÿ 
èçáÿãàëè êúì Ëèíäîí, à îòòàì îòïúòóâàëè ïðåç ìîðåòî è ïîâå÷å íå ñå 
çàâúðíàëè; à ìíîçèíà áèëè ïîãóáåíè îò Ñàóðîí è íåãîâèòå ñëóãè. Íî â 
Ëèíäîí ìîùòà íà Ãèë-ãàëàä ïðîäúëæàâàëà äà ðàñòå, òà Ñàóðîí âñå îùå íå 
ñìååë äà ìèíå îòâúä ïëàíèíèòå Åðåä Ëóèí è äà íàïàäíå Çàëèâèòå; à 
Íóìåíîðöèòå ïîìàãàëè íà Ãèë-ãàëàä. Íàâñÿêúäå äðóãàäå ïëúçíàëà âëàñòòà 
íà Ñàóðîí è íåïîêîðíèòå òðÿáâàëî äà äèðÿò óáåæèùà èç ïëàíèíè è ãîðè, 
âå÷íî ãîíåíè îò ñòðàõà. Íà þã è íà èçòîê ïî÷òè âñè÷êè ÷îâåøêè ïëåìåíà 
ìó ñå ïîêîðèëè è â îíèÿ äíè ñòàíàëè ìîãúùè, èçäèãíàëè ìíîæåñòâî 
ãðàäîâå ñ êðåïêè êàìåííè ñòåíè è ñâèðåïè áèëè òåõíèòå àðìèè, 
âúîðúæåíè ñ ìå÷îâå îò æåëÿçî. Çà òÿõ Ñàóðîí áèë åäíîâðåìåííî êðàë è 
áîæåñòâî; è òðåïåðåëè îò ñòðàõ ïðåä íåãî, çàùîòî äâîðåöúò ìó áèë 
îáãúðíàò â ïëàìúöè.
Àëà íàé-ñåòíå äîøúë êðàé íà Ñàóðîíîâèòå íàáåçè êúì çàïàäíèòå çåìè. 
Çàùîòî, êàêòî ðàçêàçâà ëåãåíäàòà "Àêàëàáåò", íàñðåùà ìó ñå èçïðå÷èëî 
ìîãúùåñòâîòî íà Íóìåíîð. Òúé âåëèêà áèëà ñëàâíàòà ìîù íà Íóìåíîðöèòå 
â çëàòíèÿ âåê íà òÿõíîòî êðàëñòâî, ÷å ñëóãèòå íà Ñàóðîí íå óñòîÿëè è 
êàòî ñå íàäÿâàë äà ñòîðè ÷ðåç ëóêàâñòâî îíóé, ùî íå ìîæåë äà ïîñòèãíå 
ñúñ ñèëà, òîé âðåìåííî íàïóñíàë Ñðåäíàòà çåìÿ è îòèøúë â Íóìåíîð êàòî 
çàëîæíèê íà êðàë Òàð-Êàëèîí. Òàì æèâÿë, äîêàòî íàêðàÿ ÷ðåç ñâîèòå 
êîçíè ïîêâàðèë ñúðöàòà íà ïîâå÷åòî Íóìåíîðöè è ãè òëàñíàë êúì âîéíà 
ñðåùó Âàëàðèòå, òà òúé èì íàâëÿêúë ãèáåëòà, çà êîÿòî îòäàâíà ìå÷òàåë. 
Àëà òàçè ãèáåë ñå îêàçàëà ïî-ñòðàøíà, îòêîëêîòî ïðåäâèæäàë, çàùîòî 
Ñàóðîí áèë çàáðàâèë êîëêî ìîãúùè ñà â ñâîÿ ãíÿâ Ïîâåëèòåëèòå íà 
Çàïàäà. Öåëèÿò ñâÿò áèë ðàçáèò, ìíîãî çåìè èç÷åçíàëè ïîä áóøóâàùèòå 
ìîðåòà è ñàì Ñàóðîí ïðîïàäíàë â áåçäíàòà. Àëà äóõúò ìó ñå èçòðúãíàë 
îò ìîðñêèòå äúëáèíè è ïîëåòÿë êàòî ÷åðåí âÿòúð îáðàòíî êúì Ñðåäíàòà 
çåìÿ. Òàì îòêðèë, ÷å ïðåç ãîäèíèòå íà íåãîâîòî îòñúñòâèå ñèëàòà íà 
Ãèë-ãàëàä å íàðàñíàëà îùå ïîâå÷å, à âëàäåíèÿòà ìó âå÷å îáõâàùàò 
ãîëÿìà ÷àñò îò ñåâåðíèòå è çàïàäíè îáëàñòè è ñà ìèíàëè îòâúä 
Ìúãëèâèòå ïëàíèíè è Âåëèêàòà ðåêà ÷àê äî ãðàíèöèòå íà Çåëåíîãîð 
Âåëèêè - ñàìî íà êðà÷êà îò ìåñòàòà, ïî êîèòî íÿêîãà Ñàóðîí ñå 
÷óâñòâàë â áåçîïàñíîñò. Òîãàâà ñå îòòåãëèë â ñâîÿòà êðåïîñò ñðåä 
×åðíàòà ñòðàíà è ïî÷íàë äà êðîè ïëàíîâå çà âîéíà.
Ïî îíîâà âðåìå, êàêòî ðàçêàçâà "Àêàëàáåò", øåïà Íóìåíîðöè ñå ñïàñèëè 
îò ãèáåë è èçáÿãàëè íà èçòîê. Âîäåëè ãè Åëåíäèë Âèñîêè è íåãîâèòå 
ñèíîâå Èñèëäóð è Àíàðèîí. Òå áèëè ñðîäíèöè íà êðàëÿ è ïîòîìöè íà 
Åëðîñ, àëà íå ïîñëóøàëè Ñàóðîí è îòêàçàëè äà âîþâàò ñ Âëàñòåëèíèòå íà 
Çàïàäà. Çàòîâà êà÷èëè íà êîðàáè íàé-âåðíèòå ñè ïðèâúðæåíèöè è 
íàïóñíàëè çåìèòå íà Íóìåíîð ïðåäè äà å âðúõëåòÿëà ðàçðóõàòà. Òå áèëè 
ñèëíè ìúæå è èìàëè çäðàâè êîðàáè, íî áóðÿòà ãè íàñòèãíàëà è âîäíèòå 
ïëàíèíè ãè ïîäìÿòàëè ÷àê äî íåáåñàòà äîäåòî ñå ñïóñíàëè íàä Ñðåäíàòà 
çåìÿ êàòî áóðåâåñòíèöè ñðåä ñòèõèÿòà.
Åëåíäèë áèë èçõâúðëåí îò âúëíèòå â Ëèíäîí è òàì ñå ñïðèÿòåëèë ñ Ãèë-
ãàëàä. Ïîñëå ïîòåãëèë íàãîðå ïî òå÷åíèåòî íà Ëóííàòà ðåêà è îñíîâàë 
íîâî êðàëñòâî îòâúä Åðåä Ëóèí, à õîðàòà ìó ñå çàñåëèëè íà ìíîãî ìåñòà 
â Åðèàäîð ïî áðåãîâåòå íà Ëóííàòà ðåêà è Áàðàíäóèí; íî íàé-ãîëåìèÿò 
ãðàä íà êðàëñòâîòî áèë Àíóìèíàñ êðàé åçåðîòî Íåíóèàë. Äðóãè Íóìåíîðöè 
ñå çàñåëèëè âúâ Ôîðíîñò âúðõó Ñåâåðíèòå ðèäîâå, â Êàðäîëàí è ïî 
õúëìîâåòå íà Ðóäàóð; âèñîêè êóëè èçäèãíàëè íàä Åìèí Áåðàèä è Àìîí 
Ñóë; è ïî îíèÿ ìåñòà îñòàíàëè ïîäèð âåêîâå ìíîãî íàäãðîáíè ìîãèëè è 
ðóèíè îò êðåïîñòè, àëà êóëèòå âúðõó Åìèí Áåðàèä è äî äíåñ ãëåäàò êúì 
ìîðåòî.
Èñèëäóð è Àíàðèîí áèëè îòíåñåíè íà þã è íàêðàÿ ïîâåëè êîðàáèòå ñè ïî 
Âåëèêàòà ðåêà Àíäóèí, êîÿòî èçâèðà îò Ðîâàíèîí è ñå âëèâà â çàëèâà 
Áåëôàëàñ; è ïî îíèÿ ìåñòà îñíîâàëè êðàëñòâî, íàðå÷åíî ïî-êúñíî Ãîíäîð 
çà ðàçëèêà îò Ñåâåðíîòî êðàëñòâî Àðíîð. Ìíîãî ïðåäè òîâà, â äíèòå íà 
ñâîÿòà ñëàâà, íóìåíîðñêèòå ìîðåïëàâàòåëè áèëè èçãðàäèëè îêîëî óñòèåòî 
íà Àíäóèí ïðèñòàíèùå è êðåïîñò, çà äà âúçïèðàò íàáåçèòå íà Ñàóðîí îò 
×åðíàòà ñòðàíà, êîÿòî ñå íàìèðàëà íà èçòîê îò ðåêàòà. Â ïî-êúñíè 
âðåìåíà êúì òîçè çàëèâ èäâàëè ñàìî Âåðíèòå îò Íóìåíîð, çàòîâà 
ïîâå÷åòî êðàéáðåæíè ïëåìåíà áèëè áëàãîñêëîííè êúì åëôè÷åñêèòå 
ïðèÿòåëè è ïîñðåùíàëè ñ ðàäîñò ñèíîâåòå íà Åëåíäèë. Ñòîëèöà íà òîâà 
þæíî êðàëñòâî ñòàíàë Îñãèëèàò, ïîñòðîåí âúðõó äâàòà áðÿãà íà Âåëèêàòà 
ðåêà; è íóìåíîðöèòå èçãðàäèëè òàì âåëè÷åñòâåí ìîñò ñ èçóìèòåëíè êóëè 
è êàìåííè êúùè ïî íåãî, à îò ìîðåòî êúì ïðèñòàíèùàòà íà ãðàäà äåí 
ñëåä äåí èäâàëè ìîãúùè êîðàáè. Îùå äâå êðåïîñòè ïîñòðîèëè: îòêúì 
èçòîê Êóëàòà íà èçãðÿâàùàòà ëóíà Ìèíàñ Èòèë ñå èçäèãàëà êàòî çàïëàõà 
ñðåùó Ìîðäîð âúðõó åäèí èçäàäåí çúáåð îò Ïëàíèíèòå íà Ñÿíêàòà; à 
îòêúì çàïàä Êóëàòà íà çàëÿçâàùîòî ñëúíöå Ìèíàñ Àíîð ñòîÿëà â 
ïîäíîæèåòî íà âðúõ Ìèíäîëóèí êàòî ùèò ñðåùó äèâèòå ïëåìåíà îò 
íèçèíèòå. Â Ìèíàñ Èòèë áèë äâîðåöúò íà Èñèëäóð, à â Ìèíàñ Àíîð æèâååë 
Àíàðèîí, íî äâàìàòà ñè ïîäåëÿëè âëàñòòà íàä êðàëñòâîòî è òðîíîâåòå èì 
áèëè åäèí äî äðóã ñðåä Âåëèêàòà çàëà â Îñãèëèàò. Òîâà áèëè ãëàâíèòå 
ãðàäîâå íà Íóìåíîðöèòå â Ãîíäîð, íî îùå ìíîãî ïðåêðàñíè è ñèëíè 
êðåïîñòè ñúòâîðèëè òå èç îíèÿ çåìè ïðåç äíèòå íà ñâîåòî âåëè÷èå - â 
Àðãîíàò, Àãëàðîíä è Åðåõ; à ñðåä ïëàíèíñêèÿ ïðúñòåí Àíãðåíîñò, 
íàðè÷àí îò õîðàòà Èñåíãàðä, èçãðàäèëè îñòðàòà êóëà Îðòàíê îò áåçìåðíî 
çäðàâ êàìúê.
Ìíîãî ñúêðîâèùà è èçóìèòåëíè òâîðåíèÿ íà âåëèêîòî ñè èçêóñòâî äîíåñëè 
Èçãíàíèöèòå îò Íóìåíîð; à ñðåä òÿõ íàé-ïðîñëàâåíè áèëè Ñåäåìòå êàìúêà 
è Áÿëîòî äúðâî. Áÿëîòî äúðâî áèëî èçðàñëî îò ïëîäà íà ïðåêðàñíèÿ 
Íèìëîò, êîéòî ðàñòÿë ñðåä êðàëñêèÿ äâîðåö â íóìåíîðñêàòà ñòîëèöà 
Àðìåíåëîñ, ïðåäè Ñàóðîí äà ãî èçãîðè; à Íèìëîò íà ñâîé ðåä 
ïðîèçõîæäàë îò Òèðèîíñêîòî äúðâî, êîåòî áèëî ñúçäàäåíî îò ßâàíà âúâ 
Âàëèíîð ïî ïîäîáèå íà âåëè÷åñòâåíèÿ Òåëïåðèîí. Êàòî ñïîìåí çà 
Åëäàðèòå è ñâåòëèíàòà íà Âàëèíîð, Äúðâîòî áèëî çàñÿòî â Ìèíàñ Èòèë 
ïðåä äâîðåöà íà Èñèëäóð, òúé êàòî èìåííî òîé ñïàñèë íÿêîãà ïëîäà îò 
óíèùîæåíèå; Êàìúíèòå îáà÷å áèëè ïîäåëåíè.
Åëåíäèë âçåë òðè îò òÿõ, à ñèíîâåòå ìó ïî äâà. Åëåíäèë ðàçïîëîæèë 
ñâîèòå â ãðàä Àíóìèíàñ è â êóëèòå âúðõó Åìèí Áåðàèä è Àìîí Ñóë. À 
Êàìúíèòå íà ñèíîâåòå ìó áèëè â Ìèíàñ Èòèë, Ìèíàñ Àíîð, Îðòàíê è 
Îñãèëèàò. Âúëøåáñòâîòî íà òåçè Êàìúíè ïîçâîëÿâàëî íà îíçè, êîéòî 
íàäíèêíåë â òÿõ, äà ñúçèðà äàëå÷íè íåùà êàêòî ïî ìÿñòî, òúé è ïî 
âðåìå. Íàé-÷åñòî ïîêàçâàëè ñàìî îêîëíîñòèòå íà äðóãèòå Êàìúíè, çàùîòî 
ìàãèÿòà èì ãè êàðàëà äà ñå ñòðåìÿò åäèí êúì äðóã; íî ÷îâåê, íàäàðåí ñ 
êðåïêà âîëÿ è ìîãúù ðàçóì ìîæåë äà ñå íàó÷è äà ãè íàñî÷âà íàêúäåòî 
ïîæåëàå. Òúé Íóìåíîðöèòå ÷åñòî óçíàâàëè íàé-ñúêðîâåíèòå òàéíè íà 
ñâîèòå âðàãîâå è íèùî íå èì óáÿãâàëî â äíèòå íà òÿõíàòà ìîù.
Ðàçêàçâàò, ÷å êóëèòå âúðõó Åìèí Áåðàèä íå áèëè èçãðàäåíè îò 
Íóìåíîðñêèòå èçãíàíèöè, à ñàì Ãèë-ãàëàä ãè ïîñòðîèë çà ñâîÿ ïðèÿòåë 
Åëåíäèë; è òàì Âñåâèæäàùèÿò êàìúê áèë â íàé-âèñîêàòà êóëà, íàðå÷åíà 
Åëîñòèðèîí. Â òàçè êóëà ÷åñòî ñå óåäèíÿâàë Åëåíäèë è ãëåäàë îòâúä 
íåîáÿòíîòî ìîðå, êîãàòî ìúêà ïî èçãóáåíàòà ðîäèíà èçïúëâàëà äóøàòà 
ìó; è êàçâàò, ÷å ïîíÿêîãà âèæäàë â äàëå÷èíàòà êóëàòà íà Àâàëîíå äà ñå 
èçâèñÿâà íàä Åðåñåà, êúäåòî å áèë è ñè îñòàâà äî äíåñ Êàìúêúò-
ïîâåëèòåë. Òèÿ êàìúíè áèëè ïîäàðåíè îò Åëäàðèòå íà Àìàíäèë, áàùàòà íà 
Åëåíäèë, çà äà íîñÿò óòåõà íà Âåðíèòå îò Íóìåíîð â íàé-ìðà÷íèòå äíè, 
êîãàòî íàä îíàÿ ñòðàíà ïàäíàëà ñÿíêàòà íà Ñàóðîí è åëôèòå âå÷å íå 
ìîæåëè äà ÿ ïîñåùàâàò. Íàðè÷àëè ãè Ïàëàíòèðè, òîåñò âèæäàùè îòäàëå÷å; 
àëà îòäàâíà ñà èç÷åçíàëè âñè÷êè Êàìúíè, ùî íÿêîãà áèëè äîíåñåíè â 
Ñðåäíàòà çåìÿ.


Òúé Èçãíàíèöèòå îò Íóìåíîð îñíîâàëè ñâîèòå êðàëñòâà â Àðíîð è Ãîíäîð; 
íî íå ìèíàëè ìíîãî ãîäèíè è ñòàíàëî ÿñíî, ÷å òåõíèÿò âðàã Ñàóðîí ñúùî 
ñå å çàâúðíàë. Êàêòî êàçàõìå, òîé ñå ïðîìúêíàë ïîòàéíî â ñâîåòî 
äðåâíî êðàëñòâî Ìîðäîð çàä Ïëàíèíèòå íà Ñÿíêàòà Åôåë Äóàò, à òàçè 
ñòðàíà ãðàíè÷åëà ñ Ãîíäîð îòêúì èçòîê. Òàì, íàä äîëèíàòà Ãîðãîðîò, 
áèëà èçãðàäåíà îãðîìíàòà è ìîãúùà êðåïîñò Áàðàä-äóð, íàðè÷àíà îùå 
×åðíàòà êóëà; è â îíèÿ çåìè èìàëî îãíåíà ïëàíèíà, êîÿòî åëôèòå 
íàðè÷àëè Îðîäðóèí. Òúêìî çàòîâà íÿêîãà Ñàóðîí áèë èçáðàë òàìîøíèòå 
ìåñòà, ïîíåæå èçïîëçâàë çà ìàãèèòå è êîâàøêèòå ñè äåëà îãúíÿ, ùî 
áëèêàë îò çåìíèòå íåäðà; è â ñòðàíàòà Ìîðäîð áèë èçêîâàë Ïðúñòåíà-
ïîâåëèòåë. Äúëãî ñå ñïîòàéâàë èç ìðàêà, äîäåòî íàêðàÿ ñè ñúòâîðèë íîâ 
òåëåñåí îáëèê; è òîçè îáëèê áèë ñòðàøåí, ïîíåæå ïðèòâîðíàòà ìó 
êðàñîòà èç÷åçíàëà íàâåêè êîãàòî ðóõíàë â áåçäíàòà çàåäíî ñúñ çåìèòå 
íà Íóìåíîð. Òîãàâà ïàê âçåë Âñåâëàñòíèÿ Ïðúñòåí è ñå îáãúðíàë ñ 
ìîãúùåñòâî; è äîðè ñðåä íàé-âåëèêèòå åëôè è õîðà ìàëöèíà óñòîÿâàëè íà 
ëþòàòà çëîáà â Îêîòî íà Ñàóðîí.
Ñêîðî Ñàóðîí ïî÷íàë äà ñå ïîäãîòâÿ çà âîéíà ñðåùó Åëäàðèòå è õîðàòà 
îò Çàäìîðèÿ, à Îãíåíàòà ïëàíèíà îòíîâî çàïëàìòÿëà. Êàòî çúðíàëè 
îòäàëå÷å ïóøåêà íàä Îðîäðóèí è ðàçáðàëè, ÷å Ñàóðîí ñå å çàâúðíàë, 
Íóìåíîðöèòå äàëè íà ïëàíèíàòà íîâîòî èìå Àìîí Àìàðò, ñèðå÷ Ñúäáîâåí 
âðúõ. È îò èçòîê è þã êúì Ñàóðîí ñå ñòåêëè îãðîìíè ïúë÷èùà ñëóãè; à 
ñðåä òÿõ èìàëî è ìíîçèíà îò íàðîäà íà Íóìåíîð. Çàùîòî ïî âðåìå íà 
íåãîâèÿ ïðåñòîé â îíàçè ñòðàíà ìðàêúò ïðîíèêíàë â ñúðöàòà íà ïî÷òè 
âñè÷êè íåéíè ïîäàíèöè. Ìíîçèíà îò îíèÿ, êîèòî ïëàâàëè íà èçòîê è 
èçãðàæäàëè êðåïîñòè ïî áðåãîâåòå, âå÷å áèëè ïîêîðíè íà çëàòà ìó âîëÿ 
è îõîòíî ïðèåëè äà ìó ñëóæàò â Ñðåäíàòà çåìÿ. Íî ïîðàäè ìîãúùåñòâîòî 
íà Ãèë-ãàëàä òåçè ñèëíè è æåñòîêè âëàäåòåëè ïðåäïî÷èòàëè äà ñå 
çàñåëâàò äàëå÷å íà þã; èìàëî îáà÷å äâàìèíà, Õåðóìîð è Ôóèíèð, êîèòî 
ñè èçâîþâàëè âëàñò íàä êðúâîæàäíèÿ íàðîä íà Õàðàäðèìèòå, îáèòàâàùè èç 
ïðîñòîðíèòå çåìè þæíî îò Ìîðäîð îòâúä óñòèåòî íà Àíäóèí.
êîãàòî ñìåòíàë, ÷å âðåìåòî å íàçðÿëî, Ñàóðîí âðúõëåòÿë ñ îãðîìíà 
âîéñêà âúðõó ìëàäîòî êðàëñòâî Ãîíäîð, ïðåâçåë Ìèíàñ Èòèë è óíèùîæèë 
Áÿëîòî äúðâî íà Èñèëäóð. Íî Èñèëäóð óñïÿë äà èçáÿãà è äà ñïàñè åäíà 
ìëàäà ôèäàíêà, ðîæáà íà Äúðâîòî; çàåäíî ñúñ ñúïðóãàòà è ñèíîâåòå ñè 
ñëÿçúë ñ êîðàá íàäîëó ïî ðåêàòà è îòïëàâàë îò óñòèåòî íà Àíäóèí äà 
òúðñè Åëåíäèë. À â Îñãèëèàò Àíàðèîí õðàáðî ñå îòáðàíÿâàë îò Âðàãà è 
äîðè ãî îòáëúñíàë êúì ïëàíèíèòå; íî Ñàóðîí äîâåë íîâà âîéñêà è 
Àíàðèîí ðàçáðàë, ÷å àêî íå äîéäå ïîìîù, êðàëñòâîòî ìó å îáðå÷åíî.
Åëåíäèë è Ãèë-ãàëàä ñå ñúáðàëè íà ñúâåò, çàùîòî óñåùàëè, ÷å íå ñå ëè 
ñúþçÿò íàâðåìå, Ñàóðîí ùå ïðèäîáèå íåïîáåäèìà ìîù è ùå óíèùîæè 
âðàãîâåòå ñè åäèí ïî åäèí. Çàòîâà ñå îáåäèíèëè â åäèí îáù ñãîâîð, 
íàðå÷åí Ïîñëåäíèÿò ñúþç è ïîåëè íà èçòîê ïðåç Ñðåäíàòà çåìÿ ñ îãðîìíà 
àðìèÿ îò åëôè è õîðà; è ïî ïúòÿ ñïðåëè çà èçâåñòíî âðåìå â Èìëàäðèñ. 
Ðàçêàçâàò, ÷å Ñðåäíàòà çåìÿ íèêîãà íå áèëà âèæäà òúé ïðåêðàñíà è 
ñëàâíà àðìèÿ, à è öåëèÿò ñâÿò íå ïîìíåë ïîäîáíî âåëè÷èå îòêàêòî 
íÿêîãà âîéñêèòå íà Âàëàðèòå òðúãíàëè ñðåùó Òàíãîðîäðèì.
Îò Èìëàäðèñ ìèíàëè ïðåç ïðîõîäèòå íà Ìúãëèâèòå ïëàíèíè, ñëåçëè ïîêðàé 
Àíäóèí è íàêðàÿ ñðåùíàëè àðìèÿòà íà Ñàóðîí ñðåä ðàâíèíàòà Äàãîðëàä, 
íàðè÷àíà îùå Áîéíî ïîëå, ïðåä ñàìèòå ïîðòè íà ×åðíàòà ñòðàíà. Ïðåç 
îíçè äåí âñè÷êè æèâè ñúùåñòâà ñå ðàçäåëèëè ìåæäó äâàòà ëàãåðà è âúâ 
âñÿêà âîéñêà èìàëî ïî íÿêîå îò òÿõ, äàæå æèâîòíè è ïòèöè. Ñàìî åëôèòå 
áèëè åäèííè è òâúðäî ñëåäâàëè Ãèë-ãàëàä. Îò äæóäæåòàòà ïî÷òè íÿìàëî 
ó÷àñòíèöè âúâ âîéíàòà; íî ðîäúò íà Äóðèí îò Ìîðèÿ ñå ñðàæàâàë ñðåùó 
Ñàóðîí.
Àðìèÿòà íà Ãèë-ãàëàä è Åëåíäèë óäúðæàëà ïîáåäà, ïîíåæå â îíèÿ äíè 
ìîùòà íà åëôèòå âñå îùå áèëà íåñðàâíèìà, à Íóìåíîðöèòå áèëè ñíàæíè, 
ñèëíè è ñòðàõîâèòè â ãíåâà ñè. Íèêîé íå ìîæåë äà óñòîè ñðåùó êîïèåòî 
íà Ãèë-ãàëàä, íàðå÷åíî Àåãëîñ; à ìå÷úò íà Åëåíäèë èçïúëâàë îðêèòå ñ 
áåçóìåí ñòðàõ, çàùîòî ñèÿåë êàòî ñëúíöåòî è ëóíàòà, à èìåòî ìó áèëî 
Íàðñèë.
Òîãàâà Ãèë-ãàëàä è Åëåíäèë íàâëåçëè â Ìîðäîð è îáêðúæèëè êðåïîñòòà íà 
Ñàóðîí; ñåäåì ãîäèíè äúðæàëè îáñàäà è ïîíåñëè òåæêè çàãóáè îò 
îãíüîâåòå, ìúëíèèòå è êîïèÿòà íà Âðàãà, à Ñàóðîí íåïðåñòàííî ïðàùàë 
íàáåçè ñðåùó òÿõ. Òàì, â äîëèíàòà Ãîðãîðîò, çàãèíàë Àíàðèîí, ñèí 
Åëåíäèëîâ, çàåäíî ñ îùå áåçáðîé äîáëåñòíè áîéöè. Àëà íàêðàÿ îáñàäàòà 
ñòàíàëà òúé íåïîíîñèìà, ÷å ñàì Ñàóðîí èçëÿçúë íà áîé; â ñõâàòêà ñ 
íåãî ïàäíàëè ìúðòâè Ãèë-ãàëàä è Åëåíäèë, à ìå÷úò íà Åëåíäèë ñå 
ïðå÷óïèë ïîä áåçäèõàííîòî ìó òÿëî. Íî Ñàóðîí ñúùî áèë ïîâàëåí è ñ 
ïàð÷åòàòà îò Íàðñèë õðàáðèÿò Èñèëäóð îòñÿêúë Ïðúñòåíà-ïîâåëèòåë îò 
ðúêàòà íà Âðàãà. Òúé Ñàóðîí ïðåòúðïÿë ïîðàæåíèå è äóõúò ìó íàïóñíàë 
òÿëîòî, òà îòëåòÿë íåéäå äàëå÷å äà ñå óêðèå èç íåçíàéíè ïðîñòîðè; è 
îùå äúëãè ãîäèíè íå ñè âúçâúðíàë çðèìèÿ îáëèê.


Ñ òîâà çàïî÷íàëà Òðåòàòà åïîõà íà ñâåòà ñëåä ïúðâèòå äâå - Äðåâíèòå 
äíè è ×åðíèòå ãîäèíè; è ïî îíîâà âðåìå âñå îùå èìàëî íàäåæäà è ñïîìåí 
çà ïðåæíàòà ðàäîñò, à Áÿëîòî äúðâî íà Åëäàðèòå äúëãî öúôòÿëî ïðåä 
äâîðåöà íà êðàëåòå ÷îâåøêè, çàùîòî ïðåäè äà íàïóñíå Ãîíäîð, Èñèëäóð 
çàñÿë ñïàñåíàòà ôèäàíêà â äâîðà íà êðåïîñòòà Àíîð êàòî ñïîìåí çà áðàò 
ñè. Ñëóãèòå íà Ñàóðîí áèëè ðàçïðúñíàòè è ïîáåäåíè, àëà íå íàïúëíî 
èçòðåáåíè; è ìàêàð ÷å ìíîãî õîðà îáúðíàëè ãðúá íà çëîòî è ïðèåëè çà 
ñâîè âëàäåòåëè íàñëåäíèöèòå íà Åëåíäèë, èìàëî è íåìàëêî òàêèâà, êîèòî 
ïàçåëè â ñúðöàòà ñè ñïîìåíà çà Ñàóðîí è íåíàâèæäàëè çàïàäíèòå 
êðàëñòâà. ×åðíàòà êóëà áèëà èçðàâíåíà ñúñ çåìÿòà, íî îñòàâàëè 
äúëáîêèòå é îñíîâè è ïàìåòòà çà íåÿ. Íàèñòèíà, Íóìåíîðöèòå 
ðàçïîëîæèëè ñòðàæà îêîëî Ìîðäîð, àëà íèêîé íå ñìååë äà æèâåå òàì îò 
ñòðàõ ïðåä ñïîìåíà çà Ñàóðîí è ïîðàäè áëèçîñòòà íà Îãíåíàòà ïëàíèíà; 
à öÿëàòà äîëèíà Ãîðãîðîò áèëà ïîêðèòà ñ äåáåë ñëîé ïåïåë. Ìíîãî åëôè, 
Íóìåíîðöè è òåõíè ñúþçíèöè èçìåæäó õîðàòà çàãèíàëè ïî âðåìå íà 
Áèòêàòà è Îáñàäàòà; íÿìàëî ãè âå÷å Åëåíäèë Âèñîêè è ñëàâíèÿ êðàë Ãèë-
ãàëàä. Íèêîãà ïîâå÷å íå ñå å ñúáèðàëà òúé ñëàâíà àðìèÿ, íèòî ïúê å 
èìàëî ïîäîáåí ñúþç ìåæäó åëôè è õîðà; çàùîòî ñëåä âðåìåòî íà Åëåíäèë 
äâàòà íàðîäà ñå îò÷óæäèëè.
Ïðåç îíàçè åïîõà Ïðúñòåíúò-ïîâåëèòåë èç÷åçíàë íåçíàéíî êúäå; íî íå 
áèë óíèùîæåí. Çàùîòî Èñèëäóð íå ïîæåëàë äà ãî ïðåäàäå íà äâàìàòà ñè 
ñúðàòíèöè Åëðîíä è Êèðäàí. Òå ãî ïîñúâåòâàëè äà çàõâúðëè Ïðúñòåíà â 
ïëàìúöèòå íà Îðîäðóèí, êúäåòî áèë èçêîâàí è òúé äà óíèùîæè ìàãèÿòà, 
òà Ñàóðîí äà çàãóáè íàâåêè ìîùòà ñè è äà ñå ïðåâúðíå â çëîêîáíà ñÿíêà 
ñðåä ïóñòèòå ïðîñòîðè. Íî Èñèëäóð îòõâúðëèë ñúâåòà èì è êàçàë:
- Òîçè Ïðúñòåí ùå âçåìà êàòî êðúâåí îòêóï çà ãèáåëòà íà áàùà ñè è 
áðàò ñè. Íèìà íå áÿõ àç îíçè, ùî íàíåñå íà Âðàãà ñìúðòîíîñíèÿ óäàð?
È Ïðúñòåíúò ìó ñå ñòîðèë áåçìåðíî êðàñèâ, òà íå ïîæåëàë äà ãî 
óíèùîæè. Ïîäèð òóé íàé-íàïðåä ñå âúðíàë â Ìèíàñ Àíîð è òàì ïîñàäèë 
áÿëîòî äúðâî â ïàìåò çà áðàò ñè Àíàðèîí. Àëà íå îñòàíàë çàäúëãî è 
ñëåä êàòî äàë íàïúòñòâèÿ íà áðàòîâèÿ ñè ñèí Ìåíåëäèë è ìó ïîâåðèë 
Þæíîòî êðàëñòâî, íàïóñíàë Ãîíäîð è ñå îòïðàâèë íà ñåâåð äà îòíåñå 
Ïðúñòåíà â ñâîÿòà ñúêðîâèùíèöà; âúçíàìåðÿâàë äà ïîåìå âëàñòòà íàä 
áàùèíîòî ñè êðàëñòâî â Åðèàäîð, äàëå÷å îò ñåíêèòå íà ×åðíàòà ñòðàíà.
Íî â Ìúãëèâèòå ïëàíèíè Èñèëäóð áèë íàïàäíàò èç çàñàäà îò ãîëÿì îòðÿä 
îðêè; íåíàäåéíî çëèòå òâàðè íàõëóëè â ëàãåðà ìó ìåæäó Çåëåíîãîð è 
Âåëèêàòà ðåêà, áëèçî äî Ïåðóíèêîâèòå ïîëÿ Ëîåã Íèíãëîðîí; à ñòàíàëî 
òúé, ïîíåæå Èñèëäóð áèë áåçãðèæåí è íå ðàçïîëîæèë ñòðàæà íàîêîëî, 
ñìÿòàéêè, ÷å âñè÷êè âðàãîâå ñà óíèùîæåíè. Òàì áèëè èçêëàíè ïî÷òè 
âñè÷êè áîéöè çàåäíî ñúñ ñèíîâåòå ìó Åëåíäóð, Àðàòàí è Êèðèîí; íî 
ñúïðóãàòà ìó è íàé-ìàëêèÿò ñèí Âàëàíäèë áèëè â Èìëàäðèñ, êúäåòî ãè 
îñòàâèë, ïðåäè äà òðúãíå íà âîéíà. Ñàìèÿò Èñèëäóð ñå ñïàñèë ñ ïîìîùòà 
íà Ïðúñòåíà, çàùîòî îíçè, êîéòî ãî íîñåë, ñòàâàë íåâèäèì; íî îðêèòå 
ãî ïîäãîíèëè ïî ìèðèçìàòà è òîé ñå õâúðëèë âúâ âîäèòå íà Âåëèêàòà 
ðåêà. Òàì Ïðúñòåíúò ìó èçíåâåðèë è îòìúñòèë çà ñâîÿ ñúçäàòåë - 
èçïëúçíàë ñå îò ðúêàòà ìó è èç÷åçíàë. Òîãàâà îðêèòå âèäåëè êàê 
áåãëåöúò ñå áîðè ñ òå÷åíèåòî, îáñèïàëè ãî ñúñ ñòðåëè è òúé äîøúë 
êðàÿò íà Èñèëäóð. Ñàìî òðèìà îò íåãîâèÿ îòðÿä óñïåëè ñëåä äúëãî 
ëóòàíå äà ñå ïðåõâúðëÿò ïðåç ïëàíèíèòå; è åäèí îò òÿõ áèë âåðíèÿò 
îðúæåíîñåö Îõòàð, êîéòî ñúõðàíÿâàë ïàð÷åòàòà îò ìå÷à íà Åëåíäèë.
Òúé ïîäèð âðåìå Íàðñèë ñòèãíàë äî Èìëàäðèñ è ïîïàäíàë â ðúöåòå íà 
Èñèëäóðîâèÿ íàñëåäíèê Âàëàíäèë; íî íå ãðååëî âå÷å ïðå÷óïåíîòî îñòðèå 
è íèêîé íå ïîæåëàë äà ãî èçêîâå îòíîâî. À ìúäðèÿò Åëðîíä ïðåäðåêúë, 
÷å òîâà ùå ñòàíå åäâà êîãàòî Ïðúñòåíúò-ïîâåëèòåë ïàê áúäå íàìåðåí è 
Ñàóðîí ñå çàâúðíå; íî åëôèòå è õîðàòà ñå íàäÿâàëè òîé äà ãðåøè.
Âàëàíäèë ñå çàñåëèë â Àíóìèíàñ, àëà íàðîäúò ìó ñêîðî çàïàäíàë è â 
Åðèàäîð îñòàíàëè ïðåêàëåíî ìàëêî Íóìåíîðöè, çà äà ïîääúðæàò âñè÷êè 
êðåïîñòè è ãðàäîâå, ïîñòðîåíè îò Åëåíäèë; òâúðäå ìíîãî áîéöè áèëè 
îñòàâèëè êîñòèòå ñè èç Äàãîðëàä, Ìîðäîð è Ïåðóíèêîâè ïîëÿ. À êîãàòî 
îòìèíàëè äíèòå íà Åàðåíäóð, êîéòî öàðóâàë ñåäìè ïîðåä ñëåä Âàëàíäèë, 
õîðàòà îò Çàäìîðèÿ, íàðè÷àíè îùå Ñåâåðíè Äóíåäàíöè, ñå ðàçäåëèëè íà 
äðåáíè êíÿæåñòâà è îáëàñòè, òà âðàãîâåòå ïîãúëíàëè âëàäåíèÿòà èì åäíî 
ïî åäíî. Ñ ãîäèíèòå íàðîäúò èì ïðîäúëæàâàë äà çàïàäà, äîäåòî ñëàâàòà 
ñå çàãóáèëà áåçñëåäíî è îñòàíàëè ñàìî çåëåíè ìîãèëè ñðåä ðàâíèíèòå. 
Íàêðàÿ ñå ïðåâúðíàëè â ìàëîáðîéíî è ñòðàííî ïëåìå, áðîäåùî òàéíî èç 
ïóùèíàêà è äðóãèòå õîðà íå çíàåëè íèòî êúäå æèâåÿò, íèòî çàùî ñå 
ñêèòàò; åäèíñòâåíî â äîìà íà Åëðîíä ñå ïîìíåëî ñëàâíîòî èì ïîòåêëî. 
Íî îò ïîêîëåíèå íà ïîêîëåíèå Èñèëäóðîâèòå íàñëåäíèöè ñè ïðåäàâàëè 
êàòî ñâÿòà ðåëèêâà ïàð÷åòàòà îò ìå÷à; è ðîäîñëîâèåòî èì ñå çàïàçèëî.
Íà þã Ãîíäîðñêîòî êðàëñòâî óñòîÿëî è âåëè÷èåòî ìó äúëãî íàðàñòâàëî, 
äîäåòî ïî÷òè ñå èçðàâíèëî ñ ìîùòà íà Íóìåíîð ïðåäè ïàäåíèåòî. Íàðîäúò 
íà Ãîíäîð èçãðàäèë âèñîêè êóëè, ìîãúùè êðåïîñòè è ïðîñòîðíè 
ïðèñòàíèùà; è êðèëàòàòà êîðîíà íà êðàëåòå ÷îâåøêè áèëà ïî÷èòàíà â 
íàé-äàëå÷íè çåìè. Äúëãè ãîäèíè ïðåä êðàëñêèÿ äâîðåö â Ìèíàñ Àíîð 
ðàñòÿëî Áÿëîòî äúðâî - ïîòîìúê íà îíîâà äðóãî äúðâî, êîåòî Èñèëäóð 
äîíåñúë ïðåç ìîðñêèòå áåçäíè îò Íóìåíîð; à òî ïúê èäâàëî îò Àâàëîíå è 
Âàëèíîð - ñïîìåí çà Äåíÿ ïðåäè íà÷àëîòî íà äíèòå, êîãàòî ñâåòúò áèë 
ìëàä.
Íî íàêðàÿ, èçòîùåí îò áúðçîòå÷íèòå ãîäèíè íà Ñðåäíàòà çåìÿ, Ãîíäîð 
ñúùî çàïàäíàë è ðîäúò íà Àíàðèîíîâèÿ ñèí Ìåíåëäèë ñå ïðåêúñíàë. 
Çàùîòî Íóìåíîðöèòå ñìåñèëè êðúâòà ñè ñ îáèêíîâåíèòå õîðà è çàãóáèëè 
íÿêîãàøíàòà ñèëà, ìúäðîñò è äúëãîëåòèå, à ñòðàæàòà îêîëî Ìîðäîð 
ñòàâàëà âñå ïî-íåõàéíà. È â äíèòå íà Òåëåìíàð, äâàéñåò è òðåòèÿ 
Ìåíåëäèëîâ ïîòîìúê, ìðà÷íè âåòðîâå äîâåÿëè îò èçòîê ñìúðòîíîñíà 
áîëåñò è ïîãóáèëè êðàëÿ çàåäíî ñ öÿëàòà ìó ÷åëÿä è îùå ìíîçèíà 
ãîíäîðöè. Òîãàâà êðåïîñòèòå ïî ãðàíèöèòå íà Ìîðäîð áèëè èçîñòàâåíè è 
Ìèíàñ Èòèë îïóñòÿë; çëîòî òàéíî ñå çàâúðíàëî â ×åðíàòà ñòðàíà è 
ïåïåëòà èç Ãîðãîðîò òðúïíåëà êàòî îò õëàäåí ïîâåé, çàùîòî ìðà÷íè 
ñåíêè ïðèèæäàëè íàòàòúê. Ðàçêàçâàò, ÷å òîâà áèëè Óëàèðèòå íà Ñàóðîí, 
íàðè÷àíè îùå Íàçãóëè - Äóõîâåòå íà Ïðúñòåíà, êîèòî äúëãî ñå êðèëè, 
àëà ñåãà ñå âðúùàëè äà ïîäãîòâÿò ïúòÿ çà ñâîÿ ãîñïîäàð.
À â äíèòå íà Åàðíèë òå íàíåñëè ïúðâèÿ óäàð - åäíà íîù âðúõëåòåëè 
îòêúì Ìîðäîð ïðåç Ïëàíèíèòå íà Ñÿíêàòà è ïðåâçåëè Ìèíàñ Èòèë; è 
ïðåâúðíàëè êðåïîñòòà â òúé ñòðàõîâèòî ìÿñòî, ÷å íèêîé íå ñìååë äàæå 
äà ÿ ïîãëåäíå. Îòòîãàâà ÿ íàðåêëè Ìèíàñ Ìîðãóë, òîåñò Êóëà íà 
ìàãèÿòà; è îò Ìèíàñ Ìîðãóë âå÷íî ïðàùàëè íàïàäåíèÿ íà çàïàä, êúì 
Ìèíàñ Àíîð. Òîãàâà Îñãèëèàò, êîéòî îòäàâíà áèë èçîñòàâåí îò 
ìàëîáðîéíîòî íàñåëåíèå, ñúâñåì çàïóñòÿë è íå îñòàíàëî íèùî îñâåí 
ðóèíè è ïðèçðàöè. Íî Ìèíàñ Àíîð óñòîÿë è õîðàòà ìó äàëè íîâîòî èìå 
Ìèíàñ Òèðèò, òîåñò Ñòðàæåâà êóëà; çàùîòî íàä òàìîøíàòà êðåïîñò 
êðàëåòå èçãðàäèëè âèñîêà è ïðåêðàñíà áÿëà êóëà, îò êîÿòî ñå âèæäàëè 
íàé-äàëå÷íèòå îáëàñòè íà êðàëñòâîòî. Ãîðä è ñèëåí áèë òîçè ãðàä, à 
Áÿëîòî äúðâî ïðîäúëæàâàëî äà öúôòè ïðåä äâîðåöà; è ïîñëåäíèòå 
Íóìåíîðöè âñå òúé õðàáðî îòáëúñêâàëè îòâúä ðåêàòà óæàñèòå îò Ìèíàñ 
Ìîðãóë è âñè÷êè âðàãîâå íà Çàïàäà - îðêè, ÷óäîâèùà è çëè õîðà; è òúé 
çåìèòå çàä òÿõ, çàïàäíî îò Àíäóèí, áèëè îïàçåíè îò âîéíà è ðàçðóõà.
Ìèíàñ Òèðèò óñòîÿë è ñëåä äíèòå íà Åàðíóð - ñèí íà Åàðíèë è ïîñëåäåí 
êðàë íà Ãîíäîð. Òîçè âëàäåòåë ïðèåë ïðåäèçâèêàòåëñòâîòî íà âðàãà è 
îòèøúë ñàì ïðåä ïîðòèòå íà Ìèíàñ Ìîðãóë, çà äà ñå ñðåùíå â äâóáîé ñ 
ïðåäâîäèòåëÿ íà Íàçãóëèòå; íî êîâàðíèòå äóõîâå ãî îòìúêíàëè æèâ â 
îíçè ãðàä íà ñòðàøíèòå ìúêè è ïîâå÷å íèêîé íå ãî âèäÿë. Åàðíóð íÿìàë 
íàñëåäíèê, íî êîãàòî êðàëñêèÿò ðîä ñå ïðåêúñíàë, Íàìåñòíèöèòå îò ðîäà 
íà Ìàðäèë Âåðíè ïðîäúëæèëè äà óïðàâëÿâàò ãðàäà è ñìàëÿâàùîòî ñå 
êðàëñòâî; à îò ñåâåðà äîøëè ñ áóéíè êîíå ïëåìåíàòà íà Ðîõèðèìèòå è ñå 
çàñåëèëè èç çåëåíàòà ñòåï Ðîõàí, êîÿòî íÿêîãà ñå íàðè÷àëà Êàëåíàðäîí 
è áèëà ÷àñò îò Ãîíäîðñêàòà äúðæàâà; è â áîåâåòå Ðîõèðèìèòå áèëè íà 
ñòðàíàòà íà Ìèíàñ Òèðèò. À íà ñåâåð, îòâúä âîäîïàäà Ðàóðîñ è Ïîðòèòå 
íà Àðãîíàò, èìàëî è äðóãà çàùèòà - äðåâíî è íåçíàéíî çà õîðàòà 
ìîãúùåñòâî, ñðåùó êîåòî çëèòå èç÷àäèÿ íå ñìååëè äà òðúãíàò ïðåäè 
çàâðúùàíåòî íà ñâîÿ ìðà÷åí âëàäåòåë Ñàóðîí. À äîòîãàâà Íàçãóëèòå íå 
äðúçíàëè ïîâå÷å äà ïðåñåêàò Âåëèêàòà ðåêà èëè äà èçëÿçàò îò ñâîÿ ãðàä 
âúâ âèäèì îáëèê.


Ïðåç öÿëàòà Òðåòà åïîõà ñëåä ãèáåëòà íà Ãèë-ãàëàä äîáëåñòíèÿò Åëðîíä 
îñòàíàë â Èìëàäðèñ è ñúáðàë òàì ìíîçèíà åëôè, êàêòî è íàé-ìúäðèòå è 
õðàáðèòå îò âñè÷êè äðóãè íàðîäè íà Ñðåäíàòà çåìÿ; äúëãè ïîêîëåíèÿ òàì 
ñå ñúõðàíÿâàë ñïîìåíúò çà îòìèíàëîòî âåëè÷èå è äîìúò íà Åëðîíä áèë íå 
ñàìî ïðèþò çà ìîðíèòå è îíåïðàâäàíèòå, íî è ñúêðîâèùíèöà íà ìúäðîñò è 
çíàíèÿ. Â òîçè äîì ñå ïîäñëîíÿâàëè íåâðúñòíèòå è ïðåñòàðåëèòå îò ðîäà 
íà Èñèëäóð, çàùîòî ñ Åëðîíä ãè ñâúðçâàëî êðúâíî ðîäñòâî, à òîé çíàåë, 
÷å åäèí äåí ñðåä òÿõ ùå ñå ïîÿâè äîáëåñòåí âîèí, êîìóòî å îòðåäåí 
ðåøèòåëåí äÿë â ïîñëåäíèòå âåëèêè ñúáèòèÿ íà îíàçè åïîõà. À 
ìåæäóâðåìåííî Åëðîíä ãðèæëèâî ñúõðàíÿâàë ñòðîøåíèÿ ìå÷ íà Åëåíäèë, 
äîêàòî íàðîäúò íà Äóíåäàíöèòå áàâíî ïîòúâàë â çàáðàâà ñðåä ïóùèíàêà.
Èìëàäðèñ áèë ãëàâíîòî ñðåäèùå íà åëôèòå â Åðèàäîð; íî â Ëèíäîí êðàé 
Ñèâèòå çàëèâè âñå îùå æèâååëè îñòàòúöèòå îò íàðîäà íà åëôè÷åñêèÿ êðàë 
Ãèë-ãàëàä. Ïîíÿêîãà òå íàâëèçàëè â Åðèàäîð, íî îáèêíîâåíî 
ïðåäïî÷èòàëè äà íå ñå îòäåëÿò îò êðàéáðåæèåòî è òàì èçãðàæäàëè 
åëôè÷åñêèòå êîðàáè, ñ êîèòî Ïúðâîðîäíèòå ïîòåãëÿëè êúì äàëå÷íèÿ 
Çàïàä, êîãàòî ñå èçìîðÿâàëè îò ñâåòà. Âëàäåòåë íà Çàëèâèòå áèë Êèðäàí 
Ìîðåïëàâàòåëÿ - åäèí îò íàé-ìîãúùèòå ìåæäó Ïðåìúäðèòå.
Ïðåìúäðèòå íèêîãà íå ãîâîðåëè îòêðèòî çà Òðèòå Ïðúñòåíà, êîèòî åëôèòå 
çàïàçèëè íåîñêâåðíåíè, òúé ÷å äîðè ñðåä Åëäàðèòå ìàëöèíà çíàåëè êúäå 
ñå ñúõðàíÿâàò òå. Íî ñëåä ïàäàíåòî íà Ñàóðîí òÿõíàòà ìàãè÷åñêà ñèëà 
ðàáîòåëà íåïðåñòàííî è òàì êúäåòî áèëè Ïðúñòåíèòå, âèíàãè èìàëî ñìÿõ 
è ñêðúáòà íà îíèÿ òåæêè âðåìåíà íå ïîìðà÷àâàëà æèâîòà. Ïîðàäè òîâà 
îùå ïðåäè êðàÿ íà Òðåòàòà åïîõà åëôèòå ïîäðàçáðàëè, ÷å Ñàïôèðåíèÿò 
Ïðúñòåí å ïðè Åëðîíä â ïðåêðàñíàòà äîëèíà Ëîìèäîë, íàä êîÿòî íàé-ÿðêî 
ãðååëè íåáåñíèòå çâåçäè; Åëìàçíèÿò Ïðúñòåí ïúê ñå ïàçåë â ñòðàíàòà 
Ëîðèåí, êúäåòî æèâååëà âëàäåòåëêàòà Ãàëàäðèåë. Òÿ áèëà ñúïðóãà íà 
Êåëåáîðí îò Äîðèàò è êðàëèöà íà ãîðñêèòå åëôè, íî ïðîèçõîæäàëà îò 
Íîëäîðèòå, ïîìíåëà Äåíÿ ïðåäè íà÷àëîòî íà äíèòå âúâ Âàëèíîð è ñå 
ñëàâåëà êàòî íàé-ìîãúùà è íàé-êðàñèâà îò âñè÷êè åëôè ïî Ñðåäíàòà 
çåìÿ. ×åðâåíèÿò Ïðúñòåí îáà÷å îñòàíàë óêðèò ÷àê äî êðàÿ è íèêîé îñâåí 
Åëðîíä, Ãàëàäðèåë è Êèðäàí íå çíàåë êîìó å ïîâåðåí.
Òúé äîêàòî ïðîäúëæàâàëà òàçè åïîõà íà äâå ìåñòà ñå ñúõðàíèëè 
áëàæåíñòâîòî è êðàñîòàòà íà åëôèòå - â Èìëàäðèñ è â ïîòàéíàòà ñòðàíà 
Ëîòëîðèåí ìåæäó Êåëåáðàíò è Àíäóèí, êúäåòî ïî äúðâåòàòà ñèÿåëè çëàòíè 
öâåòîâå è íèòî îðêè, íèòî äðóãè çëè òâàðè ñìååëè äà íàâëÿçàò. Íî ñðåä 
åëôèòå íåðÿäêî ñå ÷óâàëè ìðà÷íè ïðåäñêàçàíèÿ, ÷å àêî ïàê ñå çàâúðíå, 
Ñàóðîí èëè ùå íàìåðè èç÷åçíàëèÿ Ïðúñòåí-ïîâåëèòåë, èëè â íàé-äîáðèÿ 
ñëó÷àé âðàãîâåòå ìó ùå óñïåÿò äà ãî óíèùîæàò; íî è â äâàòà ñëó÷àÿ 
Òðèòå ùåëè äà çàãóáÿò ñâîÿòà ñèëà è âñè÷êî ñúòâîðåíî îò òÿõ äà 
ïîâåõíå, à åëôèòå äà îòìèíàò â çäðà÷à, çà äà îòñòúïÿò ìÿñòî íà 
÷îâåøêîòî ãîñïîäñòâî.
Âñè÷êî òîâà ñå ñáúäíàëî: Åäèíñòâåíèÿò, Ñåäåìòå è Äåâåòòå áèëè 
óíèùîæåíè; à Òðèòå ñè çàìèíàëè îò ñâåòà è ñ òÿõ îòìèíàëà Òðåòàòà 
åïîõà è äîøúë êðàÿò íà ïðåäàíèåòî çà Åëäàðèòå â Ñðåäíàòà çåìÿ. Òîâà 
áèëè Ãîäèíèòå íà çàëåçà, â êîèòî çèìíà ñëàíà ïîïàðèëà ñåòíèÿ ðàçöâåò 
íà åëôèòå èçòî÷íî îò Ìîðåòî. Ïî îíîâà âðåìå èç òóêàøíèòå çåìè âñå îùå 
áðîäåëè Íîëäîðè - íàé-ïðåêðàñíè è íàé-ìîãúùè îò âñè÷êè ÷åäà íà ñâåòà; 
è óøèòå íà ïðîñòîñìúðòíèòå âñå îùå ÷óâàëè òåõíèòå çâúíêè ãëàñîâå. 
Ìíîãî êðàñîòà è âúëøåáñòâà èìàëî âñå îùå ïî òîçè ñâÿò, íî èìàëî ñúùî 
òúé ñòðàõîâå è óæàñè - îðêè, òðîëîâå, äðàêîíè, õèùíè ÷óäîâèùà, à èç 
ãîðèòå áðîäåëè äðåâíè, ìúäðè è ÷óäíîâàòè ñúçäàíèÿ, ÷èèòî èìåíà äíåñ 
ñà çàáðàâåíè; äæóäæåòàòà âñå îùå ñå òðóäåëè èç ïëàíèíèòå è ñ 
òúðïåëèâî óìåíèå ñúòâîðÿâàëè ÷óäåñà îò ìåòàë è êàìúê, ñ êîèòî äíåñ 
íèùî íå ìîæå äà ñå ìåðè. Íî ÷àñúò íà ÷îâåøêîòî ãîñïîäñòâî íàáëèæàâàë 
è âñè÷êî ñå ïðîìåíÿëî, äîêàòî íàêðàÿ â Ìðàêîëåñ îòíîâî ñå ïîÿâèë 
Ìðà÷íèÿò âëàäåòåë.
Â äðåâíè âðåìåíà òåçè äåáðè íîñåëè èìåòî Çåëåíîãîð Âåëèêè è äàâàëè 
ïîäñëîí íà áåçáðîé çâåðîâå è ïîéíè ïòèöè; òàì, ïîä áóêîâ è äúáîâ ñâîä 
áèëè âëàäåíèÿòà íà êðàë Òðàíäóèë. Íî ñëåä ãîäèíè, êîãàòî èçìèíàëà 
ïî÷òè åäíà òðåòà îò îíàçè åïîõà, ìðàêúò áàâíî ïëúçíàë îò þã ïðåç 
ãîðàòà è ñòðàõúò ñå çàñåëèë ïî ñåí÷åñòèòå ïîëÿíè; êðúâîæàäíè õèùíèöè 
òðúãíàëè äà ëîâóâàò è çëîêîáíè æåñòîêè òâàðè ðàçïúíàëè ñâîèòå ïðèìêè.
Òîãàâà íàðåêëè ãîðàòà ñ íîâîòî èìå Ìðàêîëåñ, çàùîòî ÷åðíè ñåíêè 
òåæàëè íàä íåÿ è ìàëöèíà äðúçâàëè äà ÿ ïðåêîñÿò äðóãàäå, îñâåí íà 
ñåâåð, êúäåòî íàðîäúò íà Òðàíäóèë âñå îùå îòáëúñêâàë çëîòî. Îòêúäå 
èäâàëî òî íèêîé íå ìîæåë äà êàæå è ìíîãî âðåìå ìèíàëî, ïðåäè äàæå 
Ïðåìúäðèòå äà ðàçáåðàò. À çëîòî âñúùíîñò áèëî ñÿíêàòà íà Ñàóðîí è 
çíàê çà íåãîâîòî çàâðúùàíå. Çàùîòî ñëåä êàòî äîøúë îò ïóùèíàöèòå íà 
Èçòîêà, òîé ñå çàñåëèë â þæíèÿ êðàé íà ãîðàòà, çà äà ðàñòå è áàâíî äà 
ñè âúçâðúùà òåëåñíèÿ îáëèê; çà îáèòàëèùå ñè èçáðàë åäèí ìðà÷åí õúëì è 
òàì òâîðÿë ñâîèòå ìàãèè, à õîðàòà òðåïåðåëè ïðåä Ìàãüîñíèêà îò Äîë 
Ãóëäóð, íî èçïúðâîì äîðè è íå ïîäîçèðàëè êîëêî ñòðàøíà çàïëàõà ãè 
äåáíå.
Îùå êîãàòî ïúðâèòå ñåíêè ïàäíàëè íàä Ìðàêîëåñ, ïî çàïàäíèòå îáëàñòè 
íà Ñðåäíàòà çåìÿ ñå ïîÿâèëè Èñòàðèòå, íàðè÷àíè îò õîðàòà âúëøåáíèöè. 
Íèêîé îñâåí Êèðäàí íå çíàåë îòêúäå ñà äîøëè, à òîé ðàçêðèë ñàìî íà 
Åëðîíä è Ãàëàäðèåë, ÷å èäâàò îò Ìîðåòî. Íî ïî-êúñíî ñðåä åëôèòå ñå 
ðàçíåñëà ìúëâà, ÷å òå áèëè ïðàòåíèöè íà Çàïàäíèòå Âëàñòåëèíè, äîøëè 
äà ñå ïðåáîðÿò ñúñ Ñàóðîí, àêî òîé ïàê ñå çàâúðíå è äà íàñúð÷àò çà 
õðàáðè äåëà åëôè, õîðà è âñè÷êè ÷åñòíè ñúçäàíèÿ. ßâÿâàëè ñå â ÷îâåøêè 
îáðàç êàòî ëþäå ñòàðè, íî åíåðãè÷íè è âðåìåòî ïî÷òè íå ãè ïðîìåíÿëî, 
ìàêàð ÷å íîñåëè òîâàðà íà áåçáðîé òðåâîãè; ñ âåëèêà ìúäðîñò áèëè 
íàäàðåíè, ñ ìîãúù óì è êðåïêè äåñíèöè. Äúëãî áðîäèëè òå íà äëúæ è øèð 
ñðåä åëôè è õîðà, à ðàçãîâàðÿëè ñúùî ñúñ çâåðîâåòå è ïòèöèòå; è 
íàðîäèòå îò Ñðåäíàòà çåìÿ ãè íàðåêëè ñ ìíîæåñòâî ïðîçâèùà, àëà 
èñòèíñêèòå ñè èìåíà íèêîìó íå ðàçêðèëè. Ñòàðøè ñðåä òÿõ áèëè 
äâàìèíàòà, íàðè÷àíè îò åëôèòå Ìèòðàíäèð è Êóðóíèð, à íà õîðàòà 
ïîçíàòè ïîä èìåíàòà Ãàíäàëô è Ñàðóìàí. Íàé-âèñîê ñàí èìàë Êóðóíèð è 
òîé ïðèñòèãíàë ïðúâ, à ïîäèð íåãî äîøëè Ìèòðàíäèð, Ðàäàãàñò è äðóãè 
Èñòàðè, êîèòî îáà÷å îòèøëè ïî èçòî÷íèòå îáëàñòè íà Ñðåäíàòà çåìÿ è çà 
òÿõ íå ñå ñïîìåíàâà â òèÿ ëåãåíäè. Ðàäàãàñò áèë ïðèÿòåë íà âñè÷êè 
çâåðîâå è ïòèöè; Êóðóíèð ïúê íàé-÷åñòî ñå ñðåùàë ñ õîðàòà, áèë 
ñëàäêîäóìåí è äúëáîêî ïîçíàâàë âñè÷êè òúíêîñòè íà êîâàøêîòî èçêóñòâî. 
Ìèòðàíäèð áèë íàé-áëèçúê ñ Åëðîíä è åëôèòå. Òîé áðîäåë íàäàëå÷ èç 
Ñåâåðà è Çàïàäà, íî â íèòî åäíà ñòðàíà íå ñè èçáðàë ïîñòîÿíåí äîì; 
Êóðóíèð îáà÷å òðúãíàë äà ïúòåøåñòâà ïî èçòî÷íèòå çåìè è ñëåä êàòî ñå 
çàâúðíàë, îñòàíàë äà æèâåå ñðåä ïëàíèíñêèÿ ïðúñòåí Èñåíãàðä â êóëàòà 
Îðòàíê, èçãðàäåíà îò Íóìåíîðöèòå â äíèòå íà òÿõíàòà ñëàâà.
Íàé-áäèòåëåí îò âñè÷êè áèë Ìèòðàíäèð è òúêìî òîé ñå óñúìíèë â ñÿíêàòà 
íàä Ìðàêîëåñ, çàùîòî ìàêàð ìíîçèíà äà ÿ ñâúðçâàëè ñàìî ñ Äóõîâåòå íà 
Ïðúñòåíà, Ìèòðàíäèð ñå áîÿë, ÷å ìîæå äà å ïðúâ íåÿñåí ïðåäâåñòíèê çà 
çàâðúùàíåòî íà Ñàóðîí; è òîé îòèøúë êúì Äîë Ãóëäóð, à Ìàãüîñíèêúò 
èçáÿãàë îò íåãî è çàäúëãî íàñòàíàë íåñïîêîåí ìèð. Íî ïîäèð âðåìå 
Ñÿíêàòà îòíîâî ñå ïîÿâèëà è ìîùòà é ïî÷íàëà äà ðàñòå; è ïî îíîâà 
âðåìå áèë ñúçäàäåí ñúâåòúò íà Ìúäðåöèòå, íàðå÷åí Áåëèÿ ñúâåò, â êîéòî 
âëèçàëè Åëðîíä, Ãàëàäðèåë, Êèðäàí è äðóãè íàé-áëàãîðîäíè Åëäàðè, à 
ñúùî òúé Ìèòðàíäèð è Êóðóíèð. È Êóðóíèð (òîåñò Ñàðóìàí Áåëèÿ) áèë 
èçáðàí çà òåõåí ïðåäâîäèòåë, ïîíåæå íàé-äîáðå ïîçíàâàë íÿêîãàøíèòå 
õèòðèíè íà Ñàóðîí. Íàèñòèíà, Ãàëàäðèåë ïîæåëàëà Ìèòðàíäèð äà çàñòàíå 
íà÷åëî íà Ñúâåòà è Ñàðóìàí íèêîãà íå é ãî ïðîñòèë, çàùîòî ãîðäîñò è 
æàæäà çà âëàñò áèëè îáçåëè ñúðöåòî ìó; íî Ìèòðàíäèð îòêàçàë, òúé êàòî 
íå æåëàåë äà ñå îáâúðçâà ñúñ çàäúëæåíèÿ êúì êîãîòî è äà áèëî, îñâåí 
êúì îíèÿ, ùî ãî èçïðàùàëè, à è ïðåäïî÷èòàë äà íå ñå çàäúðæà íà åäíî 
ìÿñòî è ñàì äà èçáèðà ïúòèùàòà ñè. Ñàðóìàí îáà÷å ñå çàåë äà èçó÷àâà 
äðåâíèòå ïðåìúäðîñòè çà èñòîðèÿòà è ñúòâîðÿâàíåòî íà Âñåâëàñòíèòå 
Ïðúñòåíè.
À Ñÿíêàòà ïðîäúëæàâàëà äà ñå ðàçðàñòâà è òðåâîãà ñòåãíàëà ñúðöàòà íà 
Åëðîíä è Ìèòðàíäèð. Çàòóé ñëåä âðåìå Ìèòðàíäèð ñ áåçóìíà õðàáðîñò ñå 
âúðíàë êúì Äîë-Ãóëäóð, ñëÿçúë â ïîäçåìèÿòà íà Ìàãüîñíèêà è óñïÿë äà 
èçáÿãà îòòàì, ñëåä êàòî îòêðèë, ÷å å áèë ïðàâ â ñâîèòå ñòðàõîâå. È 
êàòî ñå çàâúðíàë, ðåêúë íà Åëðîíä:
- Óâè, âÿðíî ñìå ïîäîçèðàëè. Òóé íå å íÿêîé îò Óëàèðèòå, êàêòî 
ïðåäïîëàãàò ìíîçèíà. Ñàì Ñàóðîí å ïðèäîáèë òåëåñåí îáëèê, à ñåãà 
ðàñòå íåóäúðæèìî; îòíîâî ñáèðà â ðúöåòå ñè âñè÷êè Ïðúñòåíè è íåóìîðíî 
äèðè âåñòè çà äâå íåùà: êúäå å Åäèíñòâåíèÿò è äàëè îùå ñà æèâè 
ïîòîìöèòå íà Èñèëäóð.
À Åëðîíä îòâúðíàë:
- Â îíçè ÷àñ, êîãàòî Èñèëäóð âçå Ïðúñòåíà è íå ïîæåëà äà ñå ëèøè îò 
íåãî, áå ñúòâîðåíà è òàçè ñúäáà - Ñàóðîí äà ñå çàâúðíå.
- Íî Åäèíñòâåíèÿò å áèë èçãóáåí - êàçàë Ìèòðàíäèð - è äîêàòî ëåæè â 
íåèçâåñòíîñò, èìà íàäåæäà äà ïîáåäèì Âðàãà, àêî îáåäèíèì ñâîèòå ñèëè, 
áåç äà ñå áàâèì.
Òîãàâà äâàìàòà ñâèêàëè Áåëèÿ ñúâåò; è Ìèòðàíäèð íàñòîÿâàë çà 
íåçàáàâíè äåëà, íî Êóðóíèð ñå ïðîòèâîïîñòàâèë è ïîñúâåòâàë äðóãèòå 
çàñåãà äà èç÷àêàò è äà âèäÿò êàêâî ùå ñòàíå.
- Çàùîòî íå âÿðâàì - ðåêúë òîé, - Åäèíñòâåíèÿò âå÷å íÿêîãà äà áúäå 
îòêðèò â Ñðåäíàòà çåìÿ. Â Àíäóèí å ïàäíàë è ñïîðåä ìåí âîäèòå îòäàâíà 
ñà ãî îòíåñëè â Ìîðåòî. Òàì ùå ëåæè ÷àê äî êðàÿ, äîêàòî ñâåòúò áúäå 
ðàçáèò è äúëáèíèòå èçëÿçàò íàÿâå.
Çàòóé ïî îíîâà âðåìå íå áèëî ñòîðåíî íèùî, ìàêàð ÷å Åëðîíä ïðåäóñåùàë 
áåäàòà è êàçàë íà Ìèòðàíäèð:
- È âñå ïàê ïðåäðè÷àì, ÷å Åäèíñòâåíèÿò òåïúðâà ùå áúäå îòêðèò, à 
òîãàâà ïàê ùå ïëàìíå âîéíà è ñ òàçè âîéíà ùå äîéäå êðàÿò íà äíåøíàòà 
åïîõà. Ñ íîâ ìðàê ùå çàâúðøè òÿ, îñâåí àêî ñâîåíðàâíàòà ñúäáà íè 
ïðàòè íåçíàéíà ïîìîù, àëà äîòàì ìîÿò âçîð íå äîñòèãà.
- Ìíîãî íåçíàéíè íåùà èìà ïî òîçè ñâÿò - îòâúðíàë Ìèòðàíäèð, - à 
ïîìîùòà ÷åñòî èäâà îò ðúöåòå íà ñëàáèòå, êîãàòî Ïðåìúäðèòå ñå 
ïðåïúíàò.
Òúé òðåâîãà îáçåëà Ïðåìúäðèòå, àëà îùå íèêîé íå ïîäîçèðàë, ÷å Êóðóíèð 
ñå å ïîääàë íà ÷åðíè ìèñëè è âå÷å òàè èçìÿíà â ñúðöåòî ñè; çàùîòî 
æåëàåë íå íÿêîé äðóã, à ñàì òîé äà îòêðèå Âåëèêèÿ Ïðúñòåí, òà äà 
çàâëàäåå áåçìåðíà ìîù è äà óïðàâëÿâà ñâåòà ïî ñâîÿ âîëÿ. Ïðåêàëåíî 
äúëãî áèë èçó÷àâàë ëóêàâñòâàòà íà Ñàóðîí ñ íàäåæäàòà äà ãî ïîáåäè è 
âå÷å âèæäàë â íåãî íå âðàã, à ñúïåðíèê, êîìóòî çàâèæäàë. Ñìÿòàë, ÷å 
ùîì Ñàóðîí ñå ïîÿâè îòêðèòî, Ïðúñòåíúò ùå ïîòúðñè ñâîÿ ãîñïîäàð, à 
áúäå ëè òîé ïðîãîíåí, òî è áåçöåííîòî ñúêðîâèùå ùå îñòàíå äà ëåæè 
íåçíàéíî êúäå. Çàòîâà áèë ãîòîâ äà ïðèåìå ãèáåëíàòà èãðà è çàñåãà äà 
îñòàâè Ñàóðîí íà ìèðà, êàòî ñå íàäÿâàë ÷ðåç ñâîèòå ìàãè÷åñêè óìåíèÿ 
äà èçïðåâàðè êàêòî Âðàãà, òúé è ñâîèòå ïðèÿòåëè ùîì Ïðúñòåíúò èçëåçå 
íàÿâå.
Ðàçïîëîæèë áäèòåëíà ñòðàæà ïî Ïåðóíèêîâè ïîëÿ; àëà ñêîðî çàáåëÿçàë 
ñëóãèòå íà Äîë Ãóëäóð äà ïðåòúðñâàò öÿëàòà ðåêà èç îíàÿ îáëàñò. 
Òîãàâà ðàçáðàë, ÷å Ñàóðîí âå÷å çíàå êàê å çàãèíàë Èñèëäóð; îáçåò îò 
ñòðàõ ñå îòòåãëèë â Èñåíãàðä è ãî óêðåïèë, íî ïðîäúëæàâàë äà ïðîíèêâà 
âñå ïî-äúëáîêî â äðåâíèòå ïðåìúäðîñòè çà Ïðúñòåíèòå è òÿõíîòî 
ñúòâîðÿâàíå. Íèòî äóìà îáà÷å íå êàçâàë ïðåä Ñúâåòà, ïîíåæå âñå îùå ñå 
íàäÿâàë ïðúâ äà óçíàå êúäå å Ïðúñòåíúò. Ñáðàë îãðîìíà àðìèÿ îò 
ñúãëåäâà÷è è ñðåä òÿõ èìàëî ìíîæåñòâî ïòèöè; çàùîòî Ðàäàãàñò ìó 
ïîìàãàë, áåç äà çíàå çà íåãîâàòà èçìÿíà è ñìÿòàë, ÷å òîâà å ñàìî ÷àñò 
îò ïðåäïàçíèòå ìåðêè ñðåùó Âðàãà.
Àëà ñÿíêàòà ïàäàëà âñå ïî-òåæêî íàä Ìðàêîëåñ è êúì Äîë Ãóëäóð ñå 
ñòè÷àëè çëèòå òâàðè îò âñè÷êè ìðà÷íè êúò÷åòà íà ñâåòà; îòíîâî ãè 
îáåäèíÿâàëà åäíà âîëÿ è çëîáàòà èì áèëà íàñî÷åíà êúì åëôèòå è 
ïîñëåäíèòå Íóìåíîðöè. Íàêðàÿ Ñúâåòúò ñå ñáðàë îòíîâî è Ïðåìúäðèòå 
äúëãî îáñúæäàëè äðåâíèòå çíàíèÿ çà Ïðúñòåíèòå; è òàì Ìèòðàíäèð êàçàë:
- Íå å íåîáõîäèìî Åäèíñòâåíèÿò äà áúäå îòêðèò, çàùîòî äîêàòî íå áúäå 
óíèùîæåí è ïðîäúëæàâà äà ñúùåñòâóâà íà òîçè ñâÿò, æèâà ùå å è ñèëàòà 
â íåãî, à Ñàóðîí ùå ðàñòå è ùå ñå íàäÿâà. Íÿìà ÿ íÿêîãàøíàòà ìîù íà 
åëôèòå è òåõíèòå ïðèÿòåëè. Ñêîðî Âðàãúò ùå ñòàíå ïðåêàëåíî ñèëåí çà 
âàñ äîðè áåç Âåëèêèÿ Ïðúñòåí; çàùîòî òîé âëàäåå Äåâåòòå è ñè å 
âúçâúðíàë òðè îò Ñåäåìòå. Äà óäàðèì ñåãà.
Òîçè ïúò Êóðóíèð ñå ñúãëàñèë, çàùîòî èñêàë Ñàóðîí äà áúäå ïðîãîíåí îò 
Äîë Ãóëäóð, êîéòî áèë ïðåêàëåíî áëèçî äî Âåëèêàòà ðåêà. Òàêà çà 
ïîñëåäåí ïúò ïîäêðåïèë Ñúâåòà è âñè÷êè îáåäèíèëè ñâîÿòà ìîù; 
íàïàäíàëè Äîë Ãóëäóð, ïðîïúäèëè Ñàóðîí îò íåãîâèòå âëàäåíèÿ è çà 
êðàòêî âðåìå â Ìðàêîëåñ îòíîâî íàñòàíàë ïîêîé.
Íî óäàðúò áèë íàíåñåí òâúðäå êúñíî. Çàùîòî Ìðà÷íèÿò âëàäåòåë ãî 
ïðåäâèæäàë è îòäàâíà ñå ãîòâåë çà òîçè ìîìåíò; à äåâåòòå Óëàèðè áèëè 
äîøëè ïðåäè âðåìå äà ïîäãîòâÿò çàâðúùàíåòî ìó. Òúé ÷å áÿãñòâîòî áèëî 
ñàìî ïðèâèäíî, ñêîðî Ñàóðîí ñå çàâúðíàë è ïðåäè Ìúäðåöèòå äà ìó 
ïîïðå÷àò, íàâëÿçúë ïàê â äðåâíîòî ñè öàðñòâî Ìîðäîð è íàíîâî èçãðàäèë 
ìðà÷íèòå êóëè íà Áàðàä-äóð. È ïðåç îíàçè ãîäèíà Áåëèÿò ñúâåò ñå 
ñúáðàë çà ïîñëåäåí ïúò, à ïîäèð òóé Êóðóíèð ñå îòòåãëèë â Èñåíãàðä è 
ïðåñòàíàë äà ñå ñúâåòâà ñ êîãîòî è äà áèëî.
Îðêèòå ïðèèæäàëè ïî Ñðåäíàòà çåìÿ, à èç äàëå÷íèòå þæíè è èçòî÷íè 
îáëàñòè äèâèòå ïëåìåíà ñå âúîðúæàâàëè. À ñåòíå ñðåä ïðèëèâà îò ñòðàõ 
è ñëóõîâå çà âîéíà ïðåäñêàçàíèåòî íà Åëðîíä ñå ñáúäíàëî è 
Åäèíñòâåíèÿò íàèñòèíà áèë íàìåðåí ïî òîëêîâà ñòðàííà ñëó÷àéíîñò, ÷å 
äîðè ñàì Ìèòðàíäèð íå óñïÿë äà ÿ ïðåäâèäè íàïúëíî; íî Êóðóíèð è 
Ñàóðîí îùå íå çíàåëè çà òîâà. Çàùîòî Ïðúñòåíúò áèë èçâàäåí îò Àíäóèí 
äàëå÷ ïðåäè äà ñå ñåòÿò çà íåãî - îùå ïðåäè êðàÿ íà êðàëñêàòà 
äèíàñòèÿ â Ãîíäîð ãî íàìåðèëî åäíî äðåáíî ñúçäàíèå îò ÷óäíîâàòèòå 
ðèáàðñêè ïëåìåíà, êîèòî æèâååëè êðàé ðåêàòà; è òîâà ñúùåñòâî ãî 
îòíåñëî â íåäîñòúïíî è ìðà÷íî ñêðèâàëèùå äúëáîêî ïîä ïëàíèíèòå. Òàì 
ëåæàë Ïðúñòåíúò, äîäåòî â ãîäèíàòà íà ùóðìà ñðåùó Äîë Ãóëäóð ïàê ãî 
íàìåðèë åäèí çàáëóäåí ïúòíèê, áÿãàù êúì çåìíèòå äúëáèíè îò ïîòåðÿ íà 
îðêèòå; è ïúòíèêúò ãî îòíåñúë êúì äàëå÷íè çåìè - ÷àê äî ñòðàíàòà íà 
Ïåðèàíèòå, íàðè÷àíè îùå Äðåáåí íàðîä èëè Ïîëóðúñòîâå, êîèòî æèâååëè â 
çàïàäíèòå îáëàñòè íà Åðèàäîð. È äî îíîâà âðåìå åëôèòå è õîðàòà ïî÷òè 
íå èì îáðúùàëè âíèìàíèå; è íèòî Ñàóðîí, íèòî êîéòî è äà áèëî îò 
Ïðåìúäðèòå îñâåí Ìèòðàíäèð íå ñå ñåùàë çà òÿõ.
Áëàãîäàðåíèå íà ùàñòëèâèÿ ñëó÷àé è ñâîÿòà áäèòåëíîñò Ìèòðàíäèð óçíàë 
çà Ïðúñòåíà ïðåäè âåñòòà äà ñòèãíå äî Ñàóðîí; çàêîëåáàë ñå òîãàâà, 
îáçåò îò òåæêà òðåâîãà. Çàùîòî ïðåêîìåðíî ìîãúùåñòâî êðèåë òîçè 
Ïðúñòåí, òà íèêîé îò Ìúäðåöèòå íå ìîæåë äà ãî èçïîëçâà, îñâåí àêî 
æåëàåë êàòî Êóðóíèð äà ñòàíå íà ñâîé ðåä òèðàíèí è ìðà÷åí âëàäåòåë; 
àëà íå ìîæåëè è âå÷íî äà ãî óêðèâàò îò Ñàóðîí, íèòî ïúê äà ãî 
óíèùîæàò äàæå ÷ðåç öÿëàòà ìàãè÷åñêà ñèëà íà åëôèòå. Çàòîâà Ìèòðàíäèð 
ñ ïîìîùòà íà ñåâåðíèòå Äóíåäàíöè ðàçïîëîæèë çîðêà ñòðàæà îêîëî 
ñòðàíàòà íà Ïåðèàíèòå è çà÷àêàë. Íî Ñàóðîí èìàë ìíîæåñòâî ñúãëåäâà÷è 
è ñêîðî ÷óë çà Åäèíñòâåíèÿ Ïðúñòåí, òà ïðàòèë Íàçãóëèòå äà ãî âçåìàò. 
Òîãàâà ïëàìíàëà âîéíà è Òðåòàòà åïîõà çàâúðøèëà ñúùî òúé, êàêòî áèëà 
çàïî÷íàëà - ñ áèòêà ñðåùó Ñàóðîí.


Î÷åâèäöèòå íà òîãàâàøíèòå äåÿíèÿ, ïîäâèçè è ÷óäåñà ñà ðàçêàçàëè 
äðóãàäå ïðåäàíèåòî çà Âîéíàòà íà Ïðúñòåíà è íåéíèÿ çàâúðøåê ñ 
íåíàäåéíà ïîáåäà è îòäàâíà î÷àêâàíà ñêðúá. Òóê ùå êàæåì ñàìî, ÷å â 
îíèÿ äíè íàñëåäíèêúò íà Èñèëäóð äîøúë îò äàëå÷íèÿ Ñåâåð, âçåë 
ñòðîøåíèÿ ìå÷ íà Åëåíäèë è íàíîâî ãî èçêîâàë â Èìëàäðèñ; à ïîñëå 
òðúãíàë íà áîé êàòî íàé-âåëèê ïúëêîâîäåö ñðåä ëþäåòå. Èìåòî ìó áèëî 
Àðàãîðí, ñèí Àðàòîðíîâ, òðèéñåò è äåâåòè ïðÿê ïîòîìúê íà Èñèëäóð, íî 
îò âñè÷êèòå ñè ïðàäåäè òúêìî òîé íàé-ìíîãî ïðèëè÷àë íà Åëåíäèë. Â 
Ðîõàí èçáóõíàëè ñðàæåíèÿ è ïðåäàòåëÿò Êóðóíèð áèë ïîâàëåí, à 
êðåïîñòòà Èñåíãàðä ðóõíàëà; è ïðåä Ãðàäà íà Ãîíäîð ñå ðàçèãðàëà 
âåëèêà áèòêà è òàì íàâåêè ïîòúíàë â ìðàêà ïúðâèÿò ïîìîùíèê íà Ñàóðîí 
- ãîñïîäàðÿò íà Ìèíàñ Ìîðãóë; à Èñèëäóðîâèÿò íàñëåäíèê ïîâåë àðìèèòå 
íà Çàïàäà êúì ×åðíèòå ïîðòè íà Ìîðäîð.
Â îíàçè ïîñëåäíà áèòêà ñå ñðàæàâàëè Ìèòðàíäèð, ñèíîâåòå íà Åëðîíä, 
êðàëÿò íà Ðîõàí, áëàãîðîäíèöèòå îò Ãîíäîð è ïîòîìúêúò íà Èñèëäóð ñúñ 
ñâîèòå Äóíåäàíöè îò Ñåâåðà. Òàì íàé-ñåòíå ñðåùíàëè ïàãóáíî ïîðàæåíèå 
è äîáëåñòòà èì áèëà íàïðàçíà; çàùîòî Ñàóðîí ñå îêàçàë ïðåêàëåíî 
ñèëåí. Àëà â îíçè ÷àñ ñå ñáúäíàëè ñëîâàòà íà Ìèòðàíäèð è ïîìîù äîøëà 
îò ðúöåòå íà ñëàáèòå, êîãàòî Ïðåìúäðèòå ñå ïðåïúíàëè. Çàùîòî, êàêòî 
ðàçêàçâàò ìíîãî ïðåäàíèÿ è ïåñíè, ñïàñåíèåòî äîøëî îò Äðåáíèÿ íàðîä 
íà Ïåðèàíèòå, æèâååùè â äóïêè ïî õúëìîâå è ëèâàäè.
Ðàçêàçâàò, ÷å ïî ìîëáà íà Ìèòðàíäèð åäèí Ïîëóðúñò íà èìå Ôðîäî âçåë 
ñòðàõîâèòèÿ òîâàð è ïðèäðóæåí ñàìî îò âåðíèÿ ñè ñëóãà ìèíàë ïðåç ìðàê 
è çàïëàõè, çà äà ñòèãíå íàêðàÿ ÷àê äî Ñúäáîâíèÿ âðúõ, áåç Ñàóðîí äà 
óñåòè; è òàì çàõâúðëèë Âåëèêèÿ Ïðúñòåí íà Âñåâëàñòèåòî â îãúíÿ, îò 
êîéòî áèë ñúòâîðåí, òà çëîòî íàé-ñåòíå èç÷åçíàëî çàâèíàãè.
Òîãàâà Ñàóðîí ñå ñãðîìîëÿñàë, îòëåòÿë êàòî çëîêîáíà ñÿíêà è íàïóñíàë 
ñâåòà íàâåêè; à êóëèòå íà Áàðàä-äóð ðóõíàëè è çåìÿòà ñå ðàçòðåñëà îò 
ñòðàøíèÿ ãðîõîò. Òúé îòíîâî íàñòàíàë ìèð è íîâà ïðîëåò ðàçöúôíàëà íàä 
ñâåòà; è íàñëåäíèêúò íà Èñèëäóð áèë êîðîíÿñàí çà êðàë íà Ãîíäîð è 
Àðíîð, à Äóíåäàíöèòå ñå âúçâèñèëè è ñè âúçâúðíàëè íÿêîãàøíàòà ñëàâà. 
Ïàê öúôíàëî Áÿëîòî äúðâî ñðåä äâîðåöà â Ìèíàñ Àíîð, çàùîòî Ìèòðàíäèð 
íàìåðèë ìëàäàòà ôèäàíêà ñðåä ñíåãîâåòå íà âðúõ Ìèíäîëóèí, êîéòî ñå 
èçâèñÿâàë íàä Ãðàäà íà Ãîíäîð; è äîêàòî ðàñòÿëî òîâà äúðâî, ñïîìåíúò 
çà Äðåâíèòå äíè íå ãàñíåë â ñúðöàòà íà êðàëåòå.


Äî ãîëÿìà ñòåïåí âñè÷êî òîâà áèëî ïîñòèãíàòî ïîðàäè ìúäðîñòòà è 
áäèòåëíîñòòà íà Ìèòðàíäèð, êîéòî ïðåç ïîñëåäíèòå äíè ðàçêðèë öÿëîòî 
ñè áëàãîðîäíî âåëè÷èå è â áåëè îäåæäè ïðåïóñíàë íàïðåä êúì 
ñðàæåíèÿòà; àëà ÷àê êîãàòî ìó äîøëî âðåìå äà ñè çàìèíå ñòàíàëî 
èçâåñòíî, ÷å òîé äúëãî å ñúõðàíÿâàë ×åðâåíèÿ Ïðúñòåí íà Îãúíÿ. 
Îòíà÷àëî òîçè Ïðúñòåí áèë ïîâåðåí íà Êèðäàí îò Çàëèâèòå; àëà Êèðäàí 
ãî ïðåäàë íà Ìèòðàíäèð, çàùîòî çíàåë êîé å òîé, îòêúäå èäâà è êúäå ùå 
ñå çàâúðíå.
- Âçåìè òîçè Ïðúñòåí - ðåêúë ìó, - çàùîòî òåæêè ìúêè è ãðèæè òè 
ïðåäñòîÿò, àëà òîé ùå òå ïîäêðåïÿ âúâ âñè÷êî è ùå òå ïàçè îò óìîðà. 
Òóé å Ïðúñòåíúò íà Îãúíÿ è ÷ðåç íåãî ìîæå áè ïàê ùå çàïàëèø â ñúðöàòà 
äðåâíàòà äîáëåñò ñðåä òîçè èçñòèâàù ñâÿò. Êîëêîòî äî ìåí, ñúðöåòî ìè 
å îáúðíàòî êúì Ìîðåòî è àç ùå îñòàíà êðàé ñèâèòå áðåãîâå, çà äà ïàçÿ 
Çàëèâèòå äîäåòî îòïëàâà ïîñëåäíèÿò êîðàá. Òîãàâà ùå òå ÷àêàì.
Ñíåæíîáÿë áèë îíçè êîðàá è äúëãî òðàÿë ãðàäåæúò ìó, à îùå ïî-äúëãî 
î÷àêâàë êðàÿ, çà êîéòî ãîâîðåë Êèðäàí. Àëà êîãàòî âñè÷êî áèëî âå÷å 
ñòîðåíî è íàñëåäíèêúò íà Èñèëäóð ïîåë âëàñòòà íàä õîðàòà îò Çàïàäà, 
òîãàâà ñòàíàëî ÿñíî, ÷å ñ ìîãúùåñòâîòî íà Òðèòå Ïðúñòåíà å ñâúðøåíî è 
ñâåòúò èçãëåæäàë ìðà÷åí è ñúñòàðåí â î÷èòå íà Ïúðâîðîäíèòå. Ïî îíîâà 
âðåìå ïîñëåäíèòå Íîëäîðè âäèãíàëè ïëàòíà îò Çàëèâèòå è íàâåêè 
íàïóñíàëè Ñðåäíàòà çåìÿ. À íàé-ïîñëåäíè îò âñè÷êè êúì Ìîðåòî ñå 
îòïðàâèëè Ïàçèòåëèòå íà Òðèòå Ïðúñòåíà è äîáëåñòíèÿò Åëðîíä âçåë 
êîðàáà, êîéòî Êèðäàí áèë ïîäãîòâèë. Âñå ïî-íàäàëå÷ îò Ìèòëîíä 
îòïëàâàë òîçè êîðàá, äîäåòî ìîðåòàòà íà Èçêðèâåíèÿ ñâÿò îñòàíàëè 
äàëå÷å ïîä íåãî, âåòðîâåòå íà çàîáëåíîòî íåáå ïðåñòàíàëè äà ãî 
äîñòèãàò è ïîíåñåí èç âèñèíèòå íàä ñâåòîâíèòå ìúãëè ïðåìèíàë êúì 
Äðåâíèÿ Çàïàä è òúé äîøúë êðàÿò íà âñè÷êè ëåãåíäè è ïåñíè çà 
Åëäàðèòå.





* Êàêòî ïîñî÷âà Òîëêèí âúâ "Âëàñòåëèíúò íà ïðúñòåíèòå", çà åëôèòå Ñëúíöåòî å îò æåíñêè ðîä. Áåë. ïð.